Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος για το νομοσχέδιο «Ο περί της Πρόληψης και Διαχείρισης της Εισαγωγής και Εξάπλωσης Χωροκατακτητικών Ξένων Ειδών Νόμος του 2019»

Παρόντες:                                                              

          Αδάμος Αδάμου, πρόεδρος                         Γιώργος Κάρουλλας

          Χαράλαμπος Θεοπέμπτου                           Νίκος Κέττηρος

          Ελένη Σταύρου                                              Χρίστος Ορφανίδης              

          Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τρεις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 26 Ιουνίου, 3 και 10 Ιουλίου 2019. Στο πλαίσιο των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιόν της η Επίτροπος Περιβάλλοντος, εκπρόσωποι του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, του Τμήματος Περιβάλλοντος, του Τμήματος Δασών, του Τμήματος Γεωργίας, των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων και του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών του ίδιου υπουργείου, καθώς και της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας του Υπουργείου Εσωτερικών, του Τμήματος Τελωνείων του Υπουργείου Οικονομικών, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, της Ένωσης Δήμων Κύπρου, της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου και του Κυπριακού Ιδρύματος Προστασίας του Περιβάλλοντος (Terra Cypria). Το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Πανεπιστήμιο Frederick, η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ) και ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος Κύπρου, παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στις συνεδρίες της επιτροπής.

          Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η θέσπιση νέας νομοθεσίας για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2014 για την πρόληψη και διαχείριση της εισαγωγής και εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών, καθώς και του κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2018/968 της Επιτροπής της 30ης Απριλίου 2018 για τη συμπλήρωση του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις εκτιμήσεις κινδύνου σε σχέση με τα χωροκατακτητικά ξένα είδη.

          Ειδικότερα, στο υπό εξέταση νομοσχέδιο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1.         Ο καθορισμός του διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ως αρμόδιας αρχής για σκοπούς εφαρμογής του ευρωπαϊκού κανονισμού.

2.         Ο καθορισμός των διαδικασιών για καταρτισμό και εφαρμογή σχεδίων δράσης για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη (ΧΞΕ) με συμμετοχή των συναρμόδιων υπηρεσιών, καθώς και για υιοθέτηση Εθνικού Καταλόγου ΧΞΕ.

3.         Ο καθορισμός συστήματος επιτήρησης χωροκατακτητικών ξένων ειδών.

4.         Η ίδρυση και λειτουργία Επιστημονικής Επιτροπής ΧΞΕ απαρτιζομένης από εκπροσώπους των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, μη κυβερνητικών οργανισμών και της ακαδημαϊκής ερευνητικής κοινότητας για γνωμοδότηση σε επιστημονικής φύσης θέματα.

5.         Η ίδρυση και λειτουργία Διαχειριστικής Επιτροπής ΧΞΕ με συμμετοχή των συναρμόδιων υπηρεσιών, η οποία εξετάζει θέματα εφαρμογής και προβαίνει σε εισηγήσεις προς την αρμόδια αρχή για λήψη αποφάσεων.

6.         Σύστημα αδειοδότησης, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ευρωπαϊκού κανονισμού, που επιτρέπει σε ορισμένες εγκαταστάσεις να προβαίνουν σε έρευνα ή σε μη επιτόπια διατήρηση χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος.

7.         Τη διαδικασία επιθεώρησης και ελέγχου της εφαρμογής των διατάξεων του ευρωπαϊκού κανονισμού, του υπό ψήφιση νόμου και των κανονισμών που θα εκδοθούν δυνάμει αυτού, καθώς και επιβολής κυρώσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.

8.         Την εξώδικη ρύθμιση αδικημάτων που διαπράττονται κατά παράβαση του άρθρου 7 του ευρωπαϊκού κανονισμού, των προνοιών του υπό ψήφιση νόμου και των προνοιών των κανονισμών που θα εκδοθούν δυνάμει αυτού.

          Σύμφωνα με τους κυβερνητικούς αρμοδίους και την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 περιλαμβάνει κατάλογο χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος με είδη φυτών, ζώων και μικροοργανισμών των οποίων οι σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οικονομία και την ανθρώπινη υγεία καταδεικνύονται μέσα από εκτιμήσεις κινδύνου και επιστημονική τεκμηρίωση.  Για τα είδη αυτά ο ευρωπαϊκός κανονισμός προνοεί περιορισμούς εισαγωγής, διατήρησης, εκτροφής, μεταφοράς, διάθεσης στην αγορά, χρήσης, αναπαραγωγής/καλλιέργειας ή απελευθέρωσής τους στο περιβάλλον και εισάγει ένα ολοκληρωμένο σύστημα μέτρων πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και ταχείας εξάλειψης, καθώς και διαχείρισης των ειδών που είναι ευρέως εξαπλωμένα στην επικράτεια των κρατών μελών.

          Στην Κύπρο συναντούμε τα ακόλουθα έξι είδη ΧΞΕ ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος:

1.      Τη νεροχελώνα γλυκού νερού Trachemys Scripta.

2.      Την Καραβίδα γλυκού νερού Procambarus clarkii.

3.      Το φυτό Pennisetum setaceum.

4.      Το φυτό Acacia Saligna (Ακακία).

5.      Το φυτό Ailanthus altissima (Αΐλανθος).

6.      Το ψάρι γλυκού νερού Lepomis gibbosus (Ηλιόψαρο).

         Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η εφαρμογή της υπό συζήτηση νομοθεσίας δεν αναμένεται να έχει οικονομικό αντίκτυπο για τις επηρεαζόμενες επιχειρήσεις (π.χ. εισαγωγείς/έμποροι φυτών και ζώντων ζώων) πέραν της ανάγκης για συμμόρφωση με τους περιορισμούς που εισάγει ο ευρωπαϊκός κανονισμός.  Ωστόσο, αναμένεται μικρή αύξηση του διοικητικού φόρτου από την ανάληψη επιπρόσθετων αρμοδιοτήτων από τις συναρμόδιες και εμπλεκόμενες υπηρεσίες του δημοσίου και ανάλογη επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά για την εφαρμογή διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1143/2014.  Μακροχρόνια αναμένεται θετικός αντίκτυπος στην οικονομία με περιορισμό ζημιών από τα ΧΞΕ σε διάφορους τομείς, όπως η γεωργία, η αλιεία και οι υποδομές.  Δεν αναμένονται κοινωνικές επιπτώσεις από την εφαρμογή του νομοσχεδίου, ενώ αναμένεται θετικός περιβαλλοντικός αντίκτυπος με περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων των ΧΞΕ στη βιοποικιλότητα, στις υπηρεσίες οικοσυστήματος και την ανθρώπινη υγεία.

          Οι ίδιοι εκπρόσωποι ενημέρωσαν την επιτροπή ότι η ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο είναι επείγουσα, γιατί η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται σε διαδικασία παράβασης, ήτοι προειδοποιητική επιστολή, λόγω καθυστέρησης στην υιοθέτηση εθνικών εφαρμοστικών διατάξεων για συμμόρφωση με τις πρόνοιες του ευρωπαϊκού κανονισμού όσον αφορά τις κυρώσεις οι οποίες έπρεπε να είχαν κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέχρι 2α Ιανουαρίου 2016.  Ωστόσο, το εν λόγω νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή και παραπέμφθηκε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος για εξέταση μόλις στις 14 Ιουνίου 2019.

          Στο στάδιο της εξέτασης του νομοσχεδίου την επιτροπή απασχόλησαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα ζητήματα:

1.          Η μη συμπερίληψη στο νομοσχέδιο διαδικασίας ακρόασης του φορέα εκμετάλλευσης στην περίπτωση αναστολής ή ανάκλησης της άδειάς του.

2.         Η έκδοση αδειών για διεξαγωγή συγκεκριμένων ίδιων δραστηριοτήτων από διαφορετικούς φορείς.

3.         Η εξουσία καθορισμού του ύψους των εξώδικων προστίμων ανάλογα με τη βαρύτητα του αδικήματος από τον επιθεωρητή, σε αντιδιαστολή με την πρόνοια του νομοσχεδίου η οποία προβλέπει ότι η εν λόγω ρύθμιση θα γίνεται με κανονισμούς.

4.         Η δυνατότητα που παρέχεται στον Υπουργό να τροποποιεί με διάταγμα τα παραρτήματα των κανονισμών που θα εκδίδονται δυνάμει του υπό συζήτηση νόμου.

5.         Το εύρος των γνωμοδοτήσεων της επιτροπής ΧΞΕ επί επιστημονικής φύσεως θέματα.

          Σε μεταγενέστερη συνεδρία της επιτροπής οι πιο πάνω παρατηρήσεις/εισηγήσεις τέθηκαν στους κυβερνητικούς αρμοδίους και στην εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας για τα σχόλια και τις απόψεις τους.  Οι περισσότερες από αυτές υιοθετήθηκαν τόσο από τους κυβερνητικούς αρμοδίους όσο και από την εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας και ως εκ τούτου η επιτροπή κάλεσε το υπουργείο όπως σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας προβεί σε αναθεώρηση του κειμένου του νομοσχεδίου, στον βαθμό που αυτές υιοθετούνται από τους ίδιους, και ακολούθως νέο κείμενο να κατατεθεί στην επιτροπή για ολοκλήρωση της συζήτησης.  Το αναθεωρημένο κείμενο στάλθηκε στην επιτροπή, σύμφωνα με τα πιο πάνω, για λήψη τελικής απόφασης.

          Η επιτροπή διεξήλθε με προσοχή τις πρόνοιες του αναθεωρημένου κειμένου και προέβη σε περαιτέρω βελτιώσεις του από νομοτεχνικής άποψης.

          Όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό εξέταση νομοσχεδίου, ωστόσο επέκριναν τη μεγάλη καθυστέρηση που παρατηρήθηκε στην ετοιμασία και κατάθεσή του στη Βουλή.

          Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί των προνοιών του νομοσχεδίου, όπως αυτό έχει αναθεωρηθεί σύμφωνα με τα πιο πάνω, κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια του σώματος.

 

10 Ιουλίου 2019

 

 

 

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων