Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το νομοσχέδιο «Ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2019»

Παρόντες:

          Αντρέας Φακοντής, πρόεδρος                    Μαριέλλα Αριστείδου

          Σκεύη Κούτρα Κουκουμά                             Μαρίνος Μουσιούττας

          Μάριος Μαυρίδης                                          Χαράλαμπος Πιττοκοπίτης

          Ανδρέας Κυπριανού                                     Γιώργος Περδίκης    

          Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιηθήκαν στις 11 και 18 Ιουνίου 2019.  Στην πρώτη συνεδρία της επιτροπής κλήθηκαν και παρευρέθηκαν η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων και Πρόεδρος του Συμβουλίου του Εθνικού Μηχανισμού για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, καθώς και μέλη του συμβουλίου, εκπρόσωποι του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, της ΠΕΟ, της Ένωσης Κυπρίων Συνταξιούχων (ΕΚΥΣΥ-ΠΕΟ), της ΣΕΚ, της ΔΕΟΚ, της ΟΕΒ και του Παγκύπριου Συντονιστικού Συμβουλίου Εθελοντισμού (ΠΣΣΕ).  Η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, η ΠΑΣΥΔΥ, ο Κλάδος Συνταξιούχων ΠΑΣΥΔΥ, το ΚΕΒΕ, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Χωρισμένων Γυναικών, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Διαζευγμένων Πατέρων (ΠΑΣΥΔΙΠ), ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Μονογονεϊκών Οικογενειών και Φίλων, η Ένωση Χήρων Ανδρών και το Συντονιστικό Σώμα της Βουλής των Γερόντων, παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στη συνεδρία της επιτροπής.

          Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου, ώστε η προβλεπόμενη στον περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμο σύνταξη χηρείας να καταβάλλεται χωρίς διακρίσεις και επί ίσοις όροις σε δικαιούχους άντρες και γυναίκες, εξορθολογίζοντας με τον τρόπο αυτό μία σαφώς αντισυνταγματική διάταξη που ίσχυε όλα τα προηγούμενα χρόνια.

          Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο προβλέπονται ειδικότερα τα ακόλουθα:

1.      Καταβολή σύνταξης χηρείας με τα ίδια κριτήρια και χωρίς διάκριση σε άνδρες και γυναίκες από την 1η Ιανουαρίου 2018 και εντεύθεν.

2.      Κατάργηση ισχύουσας διάταξης που προβλέπει ότι χήρος ή χήρα που συνάπτει εκ νέου γάμο παύει να έχει δικαίωμα σε σύνταξη χηρείας, έχει όμως δικαίωμα σε εφάπαξ ποσό ίσο με το ετήσιο ποσό της σύνταξης χηρείας που λάμβανε κατά τη σύναψη του νέου γάμου, εξαιρουμένης οποιασδήποτε αύξησης λάμβανε για εξαρτωμένους.

3.      Σταδιακή αύξηση των εισφορών στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων συνολικού ύψους ενός τοις εκατόν (1%) επί των ασφαλιστέων απολαβών, η οποία θα εφαρμοστεί σε μελλοντικό χρόνο και μόνον εφόσον η αναλογιστική μελέτη καταδείξει ότι αυτό είναι αναγκαίο, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. 

          Υπενθυμίζεται ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε ψηφίσει τον περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τροποποιητικό) Νόμο του 2018 με ταυτόσημο σκοπό στις 13 Ιουλίου 2018, αφού πρώτα προέβη σε απάλειψη πρόνοιας στο εν λόγω σχέδιο νόμου, η οποία προέβλεπε ότι οι προταθείσες ρυθμίσεις θα ίσχυαν από την 1η Ιανουαρίου 2018, ώστε να καλύπτονταν αναδρομικά πρόσωπα των οποίων η σύζυγος απεβίωσε πριν από την 1η Ιανουαρίου 2018, διευρύνοντας έτσι το πεδίο εφαρμογής του νόμου σε όλους τους χήρους κατά την ημερομηνία ψήφισης του σχετικού νόμου. 

          Συναφώς, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αφού αρχικά ανέπεμψε τον εν λόγω νόμο στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 25 Ιουλίου 2018 και η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέμεινε στην προηγούμενή της απόφαση, άσκησε ακολούθως το δικαίωμα αναφοράς βάσει του άρθρου 140 του συντάγματος στο Ανώτατο Δικαστήριο για το ενδεχόμενο αντισυνταγματικότητας του επίδικου νόμου.

          Υπό το φως των πιο πάνω, το Ανώτατο Δικαστήριο με ομόφωνη γνωμάτευσή του στην αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας έκρινε τον ψηφισθέντα νόμο αντισυνταγματικό, συνεπεία της αύξησης της δαπάνης που συνεπαγόταν η αναδρομικότητα των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων.

          Στο στάδιο της εξέτασης του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατέθεσε στην επιτροπή σημείωμα, επισημαίνοντας την ανάγκη να γίνουν οι ακόλουθες τροποποιήσεις στο υπό αναφορά σχέδιο νόμου:

1.      Ο προτεινόμενος όρος «σύνταξη γήρατος» να αντικατασταθεί με τον όρο «θεσμοθετημένη σύνταξη», ώστε να συνάδει με τις διατάξεις του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου.

2.      Να διασαφηνισθεί ότι οποιοδήποτε δικαίωμα υφίστατο με βάση το άρθρο 41 του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου και αφορά σε θάνατο που επήλθε πριν από την 1η Ιανουαρίου 2018 συνεχίζει να υφίσταται και μετά την ψήφιση του προτεινόμενου νόμου. Διευκρινίζεται ότι το εν λόγω άρθρο προβλέπει ότι χήρος ο οποίος κατά τον χρόνο του θανάτου της συζύγου του ήταν μόνιμα ανίκανος για αυτοσυντήρηση και συντηρείτο από την αποβιώσασα αποκλειστικά ή/και κατά κύριο λόγο συνεχίζει να έχει δικαίωμα για σύνταξη χηρείας υπό προϋποθέσεις.

Σημειώνεται ότι η επιτροπή υιοθέτησε τις πιο πάνω εισηγήσεις, τις οποίες ενσωμάτωσε στο υπό ψήφιση σχέδιο νόμου.  Επιπρόσθετα, η επιτροπή με τη σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ενσωμάτωσε στο κείμενο του υπό αναφορά σχεδίου νόμου πρόνοια, σύμφωνα με την οποία χήρος του οποίου η σύζυγος απεβίωσε κατά ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2018 και πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του υπό ψήφιση νόμου θα έχει δικαίωμα υποβολής αίτησης για καταβολή σύνταξης χηρείας στο διάστημα που αρχίζει από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του υπό ψήφιση νόμου μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2019 και η αίτηση αυτή θα λογίζεται ως υποβληθείσα κατά την ημερομηνία θανάτου της συζύγου.  Περαιτέρω, στις εν λόγω περιπτώσεις η καταβολή σύνταξης χηρείας θα αρχίζει από την ημερομηνία του επισυμβάντος θανάτου.

          Όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό αναφορά νομοσχεδίου, αλλά δήλωσαν την αντίθεσή τους στη συμπερίληψη στο υπό ψήφιση σχέδιο νόμου καθορισμένων αυξήσεων στα ποσοστά εισφορών. 

          Υπό το φως των πιο πάνω, ο πρόεδρος και τα μέλη της επιτροπής επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση του αναθεωρημένου, σύμφωνα με τα πιο πάνω, κειμένου του σχεδίου νόμου στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

 

 

3 Ιουλίου 2019

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων