Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το νομοσχέδιο και τις προτάσεις νόμου του επισυνημμένου παραρτήματος

Παρόντες:

Αντρέας Φακοντής, πρόεδρος Μαριέλλα Αριστείδου
Σκεύη Κούτρα Κουκουμά Μαρίνος Μουσιούττας
Ανδρέας Κυπριανού Ηλίας Μυριάνθους

\Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο και τη δεύτερη υπό αναφορά πρόταση νόμου σε τρεις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 20 και 27 Ιουνίου και 4 Ιουλίου 2017. Η πρώτη υπό αναφορά πρόταση νόμου μελετήθηκε από την επιτροπή σε πέντε συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα μεταξύ 18ης Ιανουαρίου 2016 και 4ης Ιουλίου 2017. Στο πλαίσιο των πιο πάνω συνεδριάσεων κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων συνοδευόμενη από υπηρεσιακούς παράγοντες, εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, του Γραφείου της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, των εργοδοτικών οργανώσεων ΟΕΒ και ΚΕΒΕ, των συνδικαλιστικών οργανώσεων ΠΕΟ και ΣΕΚ, της ΠΑΣΥΔΥ, της Παγκύπριας Οργάνωσης Πολυτέκνων (ΠΟΠ), της Παγκύπριας Οργάνωσης Πενταμελούς Οικογένειας (ΠΟΠΟ) και του Παγκύπριου Συνδέσμου Μονογονεϊκών Οικογενειών και Φίλων. Η συνδικαλιστική οργάνωση ΔΕΟΚ, παρ’ όλο που κλήθηκε, δεν εκπροσωπήθηκε στην επιτροπή.

Σκοπός του προτεινόμενου νόμου είναι η τροποποίηση του περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου Νόμου, ώστε να επιτευχθούν τα ακόλουθα:

1. Να αντικατασταθεί η υφιστάμενη προϋπόθεση για την απόκτηση δικαιώματος στην παροχή επιδόματος τέκνου, εφόσον συμπληρωθούν τρία τουλάχιστον έτη συνήθους διαμονής με νέα προϋπόθεση για νόμιμη και συνεχή διαμονή στη Δημοκρατία για περίοδο πέντε ετών και ειδικότερα στις περιοχές όπου αυτή ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο.

2. Να συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο πρόνοια σύμφωνα με την οποία κατά τον έλεγχο του περιουσιακού κριτηρίου, το οποίο ανέρχεται σε μέγιστη αξία περιουσίας ύψους €1.200.000, προκειμένου να αποκτηθεί δικαίωμα για επίδομα τέκνου, να λαμβάνονται υπόψη και όσα περιουσιακά στοιχεία αποξενώθηκαν κατά τους τελευταίους είκοσι τέσσερις μήνες πριν την υποβολή της αίτησης.

3. Να μετατεθεί η ευθύνη για παραλαβή, εξέταση και λήψη απόφασης επί των αιτήσεων για απόκτηση επιδόματος τέκνου από το γενικό διευθυντή του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στον προϊστάμενο της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας του ίδιου υπουργείου.

4. Να θεσπιστεί και νομοθετικά η ισχύουσα μέχρι σήμερα πρακτική, σύμφωνα με την οποία η καταβολή επιδόματος τέκνου και επιδόματος μονογονίας πραγματοποιείται για τους πρώτους μήνες έκαστου έτους, προτού ακόμα υποβληθεί ή εξεταστεί η σχετική αίτηση για το συγκεκριμένο έτος.

5. Να επανακαθοριστεί κλιμακωτά το εισοδηματικό όριο για την απόκτηση δικαιώματος στο επίδομα τέκνου με κριτήριο το μέγεθος της οικογένειας. Πιο συγκεκριμένα, το ανώτατο όριο ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος για ένα τέκνο καθορίζεται στις €49.000, για δύο τέκνα στις €59.000 και για κάθε επιπρόσθετο τέκνο πέραν των δύο το όριο αυξάνεται κατά €5.000 για κάθε επιπρόσθετο παιδί. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την εν ισχύ νομοθεσία το κριτήριο είναι σταθερό και ανέρχεται στις €59.000, ανεξάρτητα από τον αριθμό των τέκνων του αιτητή.

6. Να διαγραφεί από τις διατάξεις του υφιστάμενου νόμου η απαίτηση ο μόνος γονέας και το εξαρτώμενο τέκνο του να είναι πολίτες της Δημοκρατίας ή πολίτες κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να καθίστανται δικαιούχοι του επιδόματος μονογονεϊκής οικογένειας. Με την τροποποίηση αυτή υλοποιείται η εκδοθείσα σχετική σύσταση της Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Σκοπός της πρώτης πρότασης νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή από τον κ. Γιώργο Περδίκη, βουλευτή του Κινήματος Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών, είναι η τροποποίηση του πιο πάνω νόμου, ώστε να καταστεί δυνατή η παραχώρηση επιδόματος τέκνου σε μονογονεϊκές οικογένειες που έχουν ανήλικο τέκνο με κυπριακή υπηκοότητα. Ειδικότερα, στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την υπό αναφορά πρόταση νόμου αναφέρεται ότι η εν λόγω τροποποίηση κατέστη αναγκαία λόγω στρέβλωσης που παρατηρήθηκε κατά την εφαρμογή του εν λόγω νόμου, η οποία έχει εντοπιστεί και από την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, αφού στην προσπάθεια αποτροπής του επιδοματικού τουρισμού έχει αποκλειστεί η προαναφερόμενη ομάδα από βασικό εισόδημα και έτσι καταδικάστηκε σε ακραία φτώχια.

Σκοπός της δεύτερης πρότασης νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή από τον πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, κ. Αντρέα Φακοντή, Σκεύη Κούτρα Κουκουμά και Ελένη Μαύρου, είναι η τροποποίηση του ίδιου προαναφερθέντος νόμου, ώστε να επενεχθούν τα ακόλουθα:

1. Να αναθεωρηθεί η ισχύουσα μέθοδος υπολογισμού του οικογενειακού εισοδήματος για την περίπτωση που υπάρχουν κοινά εισοδήματα, π.χ. από τόκους, μεταξύ των μελών της οικογένειας ή μεταξύ αυτών και προσώπων που δεν είναι μέλη της οικογένειας, ώστε να γίνεται επιμερισμός κατ’ αναλογία των δικαιούχων.

2. Να γίνει πρόβλεψη, ώστε για σκοπούς υπολογισμού του οικογενειακού εισοδήματος, στην περίπτωση που υπάρχουν εισοδήματα από τόκους, να μη λαμβάνεται υπόψη και/ή να αφαιρείται το παρακρατηθέν ποσό της καταβλητέας έκτακτης εισφοράς για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της Δημοκρατίας.

3. Να καταστούν δικαιούχες επιδόματος τέκνου οικογένειες με τρία ή περισσότερα τέκνα των οποίων το οικογενειακό εισόδημα υπερβαίνει το υφιστάμενο από το νόμο όριο των €59.000, καθορίζοντας το σχετικό όριο κατά τρόπο που αυτό να αυξάνεται κατά €3.000 για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο πέραν των δύο.

Σημειώνεται ότι τα πιο πάνω νομοθετήματα μελετήθηκαν από την επιτροπή μαζί με την πρόταση νόμου «Ο περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2015», η οποία κατατέθηκε από τους βουλευτές κ. Αντρέα Φακοντή, Σκεύη Κούτρα Κουκουμά και Ελένη Μαύρου εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις. Ωστόσο, επειδή δεν κατέστη εφικτό να ολοκληρωθεί η συζήτηση των προνοιών της εν λόγω πρότασης νόμου, η επιτροπή αποφάσισε να επανέλθει για συζήτησή της σε κατοπινότερο στάδιο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην επιτροπή από τους εκπροσώπους της εκτελεστικής εξουσίας σε σχέση με το υπό εξέταση νομοσχέδιο, το επίδομα τέκνου παρέχεται σε ετήσια βάση, λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα και τα περιουσιακά στοιχεία της οικογενειακής μονάδας του αιτητή που αφορούν στο έτος που προηγείται του έτους υποβολής της αίτησης. Βάσει των ίδιων πιο πάνω στοιχείων, επειδή για το έτος 2017 έχει ήδη υποβληθεί σημαντικός αριθμός αιτήσεων και έχει αρχίσει η καταβολή του επιδόματος, στο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι οι ανωτέρω τροποποιήσεις θα τυγχάνουν εφαρμογής από την 1η Ιανουαρίου 2018, ώστε να ισχύσουν για το σύνολο των αιτήσεων που θα υποβληθούν για το 2018 και μεταγενέστερα. Περαιτέρω, αναφέρεται ότι, βάσει των αποτελεσμάτων σχετικής αναλογιστικής μελέτης που πραγματοποιήθηκε από το Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με την εφαρμογή των ανωτέρω τροποποιήσεων από την 1η Ιανουαρίου 2018 αναμένεται ότι το πρόσθετο συνολικό ετήσιο κόστος θα ανέλθει σε €2.000.000.

Στο στάδιο της εξέτασης των πιο πάνω σχεδίων νόμου από την επιτροπή η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αφού εξήγησε τις επιμέρους πρόνοιες του νομοσχεδίου, υποστήριξε ότι με τον προτεινόμενο νόμο επιχειρείται η διόρθωση μιας παραδοξότητας του υφιστάμενου νόμου σε σχέση με το εισοδηματικό κριτήριο, καθότι αυτό δεν αναγνωρίζει τις αυξημένες ανάγκες των πολυμελών οικογενειών. Η ίδια τόνισε ότι με τις κυβερνητικές αυτές προτάσεις αναγνωρίζεται ο ρόλος της πολύτεκνης οικογένειας στην Κύπρο.

Αναφορικά με ορισμένους προβληματισμούς που απασχόλησαν τα μέλη της επιτροπής και πιο συγκεκριμένα σε σχέση με την προρρηθείσα προϋπόθεση που απαιτεί πέντε έτη συνεχούς και νόμιμης διαμονής, η πιο πάνω υπουργός ανέφερε ότι σε ό,τι αφορά τις κοινωνικές παροχές κάθε κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα να θέτει τις προϋποθέσεις που το ίδιο κρίνει σκόπιμες. Περαιτέρω, η ίδια ανέφερε ότι ο αριθμός των πέντε ετών κρίνεται σκόπιμος, για να συνάδει με τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας που διέπει το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Σε σχέση με την πρώτη υπό εξέταση πρόταση νόμου, ο εισηγητής και μέλος της επιτροπής κ. Γιώργος Περδίκης δήλωσε ότι αυτή καλύπτεται πλήρως από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου και ως εκ τούτου εισηγήθηκε στην επιτροπή την απόσυρσή της, υποστηρίζοντας την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Ο πρόεδρος της επιτροπής, εκ μέρους των εισηγητών της δεύτερης πρότασης νόμου, επισήμανε ότι μέρος της πρότασης νόμου το οποίο αφορά την αναπροσαρμογή του ανώτατου ύψους οικογενειακού εισοδήματος ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων της οικογένειας ικανοποιείται με τον προτεινόμενο από την κυβέρνηση νόμο και ότι συμφωνεί με τις πρόνοιες του τελευταίου όπως αυτές κατατέθηκαν από την εκτελεστική εξουσία. Για τις υπόλοιπες πρόνοιες της πρότασης νόμου η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων εξέφρασε διαφωνία, καθότι σύμφωνα με την ίδια αυτές δε συνάδουν με τη γενικότερη επιδοματική πολιτική του κράτους, αφού σε κανένα επίδομα που παραχωρείται από το κράτος δεν αφαιρούνται οποιεσδήποτε καταβολές προς αυτό. Περαιτέρω, όπως τόνισε κατά την κρατούσα πρακτική της εξέτασης των αιτήσεων, τα κοινά εισοδήματα επιμερίζονται χωρίς σχετική νομοθετική ρύθμιση και αυτό είναι φανερό καθότι οι αιτητές με τέτοιες ιδιαιτερότητες εγκρίνονται και καθίστανται δικαιούχοι.

Η εκπρόσωπος του Γραφείου της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού κατέθεσε σχετικό υπόμνημα της επιτρόπου στο οποίο η τελευταία εκθέτει αναλυτικά τις απόψεις της. Συνοπτικά, σύμφωνα με το εν λόγω υπόμνημα, η εν λόγω επίτροπος συμφώνησε σε γενικές γραμμές με τις προτεινόμενες πρόνοιες του υπό εξέταση νομοσχεδίου και των προτάσεων νόμου. Ωστόσο, η ίδια εξέφρασε ορισμένες επιφυλάξεις σε σχέση με την προϋπόθεση που εισάγεται για νόμιμη και συνεχή διαμονή στη Δημοκρατία, ανεξάρτητα από τη διάρκειά της, επειδή κρίνεται κατά την ίδια αμφίβολη η συμβατότητα της συγκεκριμένης προϋπόθεσης με το νομικό πλαίσιο κατοχύρωσης των δικαιωμάτων του παιδιού όπως αυτό διαμορφώνεται από τις διεθνείς συμβάσεις, την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία. Συναφώς, παρέθεσε στο υπόμνημά της ορισμένες εισηγήσεις και παρατηρήσεις επί του συγκεκριμένου ζητήματος, αναφέροντας αριθμό τέτοιων συμβάσεων και νομοθεσιών που πρέπει να μελετηθούν, με σκοπό την επίτευξη του πλήρους συντονισμού των προτεινόμενων προνοιών με τα πιο πάνω.

Η εκπρόσωπος του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τόσο προφορικά ενώπιον της επιτροπής όσο και με γραπτό υπόμνημα της ίδιας της επιτρόπου, εξέφρασε προβληματισμό αναφορικά με την ίδια πιο πάνω προϋπόθεση που αναφέρεται στα πέντε έτη συνεχούς και νόμιμης διαμονής. Σύμφωνα με το εν λόγω υπόμνημα, η υπό αναφορά προϋπόθεση δυσχεραίνει σημαντικά την πρόσβαση σε επίδομα μονογονεϊκής οικογένειας των γονέων που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών και δεν αποτελεί σύμφωνα με την ίδια ορθολογιστική προσέγγιση το γεγονός ότι η ίδια προϋπόθεση υπάρχει και στη νομοθεσία που αφορά το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, όπως η θέση αυτή εκφράστηκε από την αρμόδια υπουργό. Υποστηρίζοντας περαιτέρω τη θέση της, η εν λόγω επίτροπος σημειώνει ότι η εστίαση της νομοθεσίας πρέπει να βρίσκεται στη νομική και πραγματική κατάσταση του παιδιού και όχι του γονέα κατά τρόπο ώστε να αποκατασταθεί η ανισότητα μεταξύ των παιδιών των μονογονεϊκών οικογενειών και αυτών που μεγαλώνουν με δύο γονείς. Τέλος, τόνισε ότι το κράτος πρέπει να είναι πολύ προσεκτικό και φειδωλό, όταν περιορίζει την πρόσβαση των παιδιών στο συγκεκριμένο επίδομα εισάγοντας κριτήρια που δε σχετίζονται με την οικονομική δυνατότητα του γονέα να συντηρεί το παιδί του, αφού σε αντίθετη περίπτωση δημιουργείται σοβαρός και δυσανάλογος αντίκτυπος στα παιδιά μονογονεϊκών οικογενειών των οποίων ο γονέας που έχει τη φύλαξη είναι υπήκοος τρίτης χώρας.

Ο εκπρόσωπος της ΠΟΠ επισήμανε το ζήτημα της αποκοπής του επιδόματος, στην περίπτωση των μαθητών που φοιτούν σε επτατάξια σχολεία, όταν αυτοί συμπληρώνουν το δέκατο ένατο έτος της ηλικίας τους πριν από τη λήξη της σχολικής χρονιάς, σημειώνοντας ότι αυτό αποτελεί στρέβλωση στη νομοθεσία που πρέπει να διορθωθεί. Περαιτέρω, εισηγήθηκε όπως η υπό εξέταση νομοθεσία αρχίσει να εφαρμόζεται άμεσα.

Όλοι οι υπόλοιποι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου όπως αυτό κατατέθηκε στη Βουλή από την εκτελεστική εξουσία, ενώ παράλληλα ορισμένοι από αυτούς κατέθεσαν υπομνήματα που αναφέρονταν σε ορισμένα παρεμφερή πρόσθετα αιτήματα και σχόλια.

Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, η επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τις απόψεις της Υπουργού Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αποφάσισε να τροποποιήσει το κείμενο του νομοσχεδίου ως ακολούθως:

1. Με την επέκταση του υφιστάμενου ηλικιακού ορίου των δεκαεννέα ετών στα είκοσι έτη, προκειμένου να παραχωρείται επίδομα τέκνου σε τέκνα που εξακολουθούν να φοιτούν σε σχολεία μέσης εκπαίδευσης.

2. Με τον καθορισμό της έναρξης της ισχύος των υπό εξέταση προνοιών από την 1η Ιανουαρίου 2018.

3. Με την εξ ολοκλήρου απόσυρση της πρώτης υπό εξέταση πρότασης νόμου και περαιτέρω με την απόσυρση ορισμένων από τις πρόνοιες της δεύτερης υπό αναφορά πρότασης νόμου. Πιο συγκεκριμένα, η επιτροπή αποφάσισε να αποσύρει τις πρόνοιες που αφορούν την αναπροσαρμογή του ύψους του οικογενειακού εισοδήματος ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων της οικογένειας. Οι υπόλοιπες πρόνοιες της δεύτερης πρότασης νόμου παραμένουν σε εκκρεμότητα για συζήτηση και λήψη τελικής απόφασης σε κατοπινότερο στάδιο.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ομόφωνα εισηγείται στην ολομέλεια της Βουλής την ψήφιση του υπό αναφορά νομοσχεδίου σε νόμο όπως αυτό διαμορφώθηκε σύμφωνα με τα πιο πάνω.

 

 

12 Ιουλίου 2017

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Ο περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου (Τροποποιητικός) Νόμος του 2017.
2. Ο περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2015. (Πρόταση νόμου).
3. Ο περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου (Τροποποιητικός) Νόμος του 2016.

(Πρόταση νόμου).

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων