Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για την πρόταση νόμου «Ο περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τροποποιητικός) (Aρ. 6) Νόμος του 2017»

Παρόντες:

Ελένη Μαύρου, πρόεδρος Πανίκος Λεωνίδου
Γιώργος Τ. Γεωργίου Χαράλαμπος Πιττοκοπίτης
Νίκος Νουρής Παύλος Μυλωνάς
Ανδρέας Κυπριανού Μη μέλη της επιτροπής:
Γιώργος Κάρουλλας Μιχάλης Γιωργάλλας

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών μελέτησε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή από τον Πρόεδρο της Βουλής κ. Δημήτρη Συλλούρη, σε συνεδρία της, που πραγματοποιήθηκε στις 26 Ιουνίου 2017. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών, ο προϊστάμενος της Κεντρικής Υπηρεσίας Εκλογών και εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας.

Σημειώνεται ότι στη συνεδρίαση αυτή παρευρέθηκε και ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων κ. Δημήτρης Συλλούρης.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου, ώστε να καλυφθεί το νομοθετικό κενό που παρατηρήθηκε κατά την εφαρμογή της εν λόγω νομοθεσίας στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, που διενεργήθηκαν το έτος 2016.

Ειδικότερα, με την πρόταση νόμου ρυθμίζεται η διαδικασία πλήρωσης βουλευτικής έδρας που κενώνεται πριν από την έναρξη της βουλευτικής περιόδου και πιο συγκεκριμένα καθορίζεται ότι η εν λόγω έδρα πληρούται από επιλαχόντα κατ’ ανάλογο τρόπο που ισχύει σήμερα, όταν θέση κενώνεται κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου. Επιπρόσθετα, προβλέπεται ότι οι πρόνοιες της πρότασης νόμου θα εφαρμοστούν και για την πλήρωση βουλευτικής έδρας η οποία επί του παρόντος παραμένει κενή.

Εισάγοντας την πρόταση νόμου στην επιτροπή, ο Πρόεδρος της Βουλής δήλωσε ότι η ανάγκη τροποποίησης της υπό αναφορά βασικής νομοθεσίας και η κάλυψη του πιο πάνω αναφερόμενου νομοθετικού κενού κρίθηκαν αναγκαίες υπό το φως της πρόσφατης απόφασης του Εκλογοδικείου, ημερομηνίας 31ης Μαΐου 2017, επί της εκλογικής αίτησης υπ’ αριθμόν 2/2016 Ανδρέα Μιχαηλίδη και άλλων κατά Γενικού Εφόρου Εκλογής και άλλων, με την οποία κηρύχθηκε άκυρη η εκλογή και η ανακήρυξη από το Γενικό Έφορο Εκλογής και από τον Έφορο Εκλογικής Περιφέρειας Λεμεσού του βουλευτή της εκλογικής περιφέρειας Λεμεσού κ. Γιώργου Παπαδόπουλου, ο οποίος κατήλθε στις βουλευτικές εκλογές με το συνδυασμό της Αλληλεγγύης. Σύμφωνα με την απόφαση του Εκλογοδικείου, η εν λόγω εκλογή και ανακήρυξη του πιο πάνω βουλευτή είναι άκυρη, λόγω απουσίας σαφούς νομοθετικής πρόνοιας και εξουσιοδότησης να εφαρμοστούν κατ’ αναλογίαν οι διατάξεις του εδαφίου (1) του άρθρου 35 της υπό τροποποίηση εκλογικής νομοθεσίας, το οποίο ρυθμίζει τη διαδικασία πλήρωσης κενωθείσας βουλευτικής έδρας.

Επιπρόσθετα, ο Πρόεδρος της Βουλής σημείωσε ότι το θέμα της πλήρωσης της βουλευτικής έδρας, η οποία κενώθηκε λόγω μη αποδοχής της από βουλευτή που εξελέγη και ανήκει στο συνδυασμό του δικαιωθέντος με την έδρα κόμματος και η οποία επί του παρόντος παραμένει κενή, ανεμένετο να ρυθμιστεί από την εκτελεστική εξουσία με την κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή το ταχύτερο δυνατόν μετά την έκδοση της υπό αναφορά απόφασης του Εκλογοδικείου, στη βάση της σχετικής γνωμάτευσης του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Σύμφωνα με τη γνωμάτευση αυτή, η εν λόγω έδρα πρέπει να πληρωθεί από τον επιλαχόντα του δικαιωθέντος με την έδρα συνδυασμού κόμματος, δηλαδή την Αλληλεγγύη, με γνώμονα το γεγονός ότι ο εκλογικός νόμος εδράζεται στο αναλογικό σύστημα εκλογής.

Πάρα ταύτα, ανέφερε ο ίδιος, ενώ παρήλθαν τρεις εβδομάδες από την έκδοση της απόφασης του Εκλογοδικείου, η εκτελεστική εξουσία δεν έχει προβεί στην κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή, επικαλούμενη την πρόθεσή της να διαβουλευτεί με όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, για να καταλήξει στην τελική της θέση. Υπό το φως των πιο πάνω, ο Πρόεδρος της Βουλής έκρινε σκόπιμο, όπως δήλωσε, να καταθέσει στη Βουλή την υπό αναφορά πρόταση νόμου.

Επιπρόσθετα, ο Πρόεδρος της Βουλής ανέφερε ότι, παρ’ όλο που η κάλυψη του υπό αναφορά νομοθετικού κενού που διαπιστώθηκε θα μπορούσε να επιτευχθεί ποικιλοτρόπως, οποιαδήποτε ρύθμιση υιοθετηθεί από τη Βουλή πρέπει να εξυπηρετεί τη φιλοσοφία του αναλογικού συστήματος στο οποίο εδράζεται ο ισχύων εκλογικός νόμος, όπως γνωμάτευσε ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας προς το Γενικό Έφορο Εκλογής, όταν διαπιστώθηκε το υπό συζήτηση νομοθετικό κενό, στο στάδιο κατά το οποίο έπρεπε να ληφθεί απόφαση σε σχέση με την πλήρωση της εν λόγω έδρας. Σύμφωνα με την εν λόγω γνωμάτευση, η μη καταληφθείσα έδρα πρέπει να πληρωθεί από τον επιλαχόντα του συνδυασμού της Αλληλεγγύης, που υπήρξε ο δικαιωθείς με την έδρα συνδυασμός πριν από την έκδοση της απόφασης του Εκλογοδικείου, έτσι ώστε στην περίπτωση αυτή να εφαρμοστούν οι ίδιες διατάξεις που ισχύουν σήμερα στην περίπτωση κένωσης βουλευτικής έδρας εντός της βουλευτικής περιόδου.

Πέραν των πιο πάνω, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Βουλής, ενδεχόμενη ρύθμιση για πλήρωση της μη καταληφθείσας έδρας με αναπληρωματική εκλογή προσκρούει στη φιλοσοφία του ισχύοντος εκλογικού νόμου και ενδέχεται να μην είναι συνταγματικά επιτρεπτή. Περαιτέρω, επειδή κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 62 του συντάγματος ο αριθμός των βουλευτών έχει καθοριστεί στους πενήντα έξι, τυχόν διενέργεια αναπληρωματικής εκλογής θα έχει ως αποτέλεσμα η Βουλή να εξακολουθήσει να λειτουργεί με μειωμένο αριθμό βουλευτών για επιπρόσθετο χρονικό διάστημα.

Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών δήλωσε στην επιτροπή ότι, μετά την έκδοση της απόφασης του Εκλογοδικείου, το Υπουργείο Εσωτερικών μελέτησε εμπεριστατωμένα με το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας το όλο θέμα της πλήρωσης της υπό συζήτηση μη καταληφθείσας βουλευτικής έδρας και υπήρξε εκτενής διαβούλευση και ανταλλαγή απόψεων, προκειμένου να διερευνηθούν οι συνταγματικά επιτρεπτές επιλογές για τη ρύθμισή του. Ωστόσο, ο Υπουργός Εσωτερικών, λαμβάνοντας υπόψη ότι το όλο θέμα αποτελεί κορυφαίο πολιτικό ζήτημα για το οποίο υπήρξαν πολλές δημόσιες συζητήσεις και εκφράστηκαν διάφορες απόψεις, έκρινε σκόπιμο όπως οι προσφερόμενες επιλογές οι οποίες ετοιμάστηκαν από το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για ρύθμισή του τεθούν υπόψη όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, με στόχο αυτά να παραθέσουν τις απόψεις τους, οι οποίες θα ληφθούν υπόψη από το υπουργείο του, προτού αυτό καταλήξει στην τελική του θέση. Συναφώς, θέση του Υπουργείου Εσωτερικών, δήλωσε ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του, είναι όπως παρασχεθεί περαιτέρω χρόνος, ώστε να μελετήσουν τα κοινοβουλευτικά κόμματα τις επιλογές που στάλθηκαν στους αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων για ρύθμιση του όλου θέματος και να ενημερώσουν το υπουργείο για τις θέσεις τους.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας δήλωσε ότι οι πιο πάνω αναφερόμενες επιλογές αφορούν την εισαγωγή νομοθετικής ρύθμισης για κάλυψη του νομοθετικού κενού που διαπιστώθηκε με την υπό αναφορά απόφαση του Εκλογοδικείου, με πλήρωση της έδρας είτε στη βάση της φιλοσοφίας του αναλογικού συστήματος εκλογής είτε με τη διενέργεια αναπληρωματικής εκλογής. Κατά την άποψη της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η οποία διατυπώθηκε γραπτώς προς το Υπουργείο Εσωτερικών, στην υιοθέτηση της επιλογής της πλήρωσης της υπό αναφορά βουλευτικής έδρας με τη διενέργεια αναπληρωματικής εκλογής ελλοχεύουν περισσότεροι συνταγματικοί κίνδυνοι, συγκρινόμενη με την επιλογή της πλήρωσης της έδρας από τον επιλαχόντα του δικαιωθέντος με την έδρα συνδυασμού κόμματος, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη ότι με την τρίτη τροποποίηση του συντάγματος η αναπληρωματική εκλογή κατέστη ξεπερασμένη και μη εφαρμόσιμη. Εξάλλου, με βάση το προοίμιο της εν λόγω τροποποίησης, καθίσταται σαφές ότι το αναλογικό εκλογικό σύστημα θεωρείται πιο αντιπροσωπευτικό, απολήγει σε δικαιότερη αντιπροσώπευση της θέλησης των εκλογέων και συνάδει με την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας.

Σε σχέση με την επιλογή πλήρωσης της υπό αναφορά έδρας στη βάση της φιλοσοφίας του αναλογικού συστήματος εκλογής, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας δήλωσε ότι εκτιμάται πως αυτή συνάδει με το πνεύμα και το γράμμα της τρίτης τροποποίησης του συντάγματος, σύμφωνα με την οποία αναθεωρήθηκε το άρθρο 66.2 αυτού, που αρχικά προέβλεπε ότι η πλήρωση κενωθείσας βουλευτικής έδρας θα διενεργείται με αναπληρωματική εκλογή, ώστε αυτή να πληρούται όπως νόμος ήθελε ορίσει, έτσι που να εξυπηρετείται το αναλογικό σύστημα εκλογής. Παρά ταύτα, όπως είναι γνωστό, η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας δεν μπορεί να γνωματεύσει μετά βεβαιότητος για τη συνταγματικότητα του προτεινόμενου νόμου, η οποία θα κριθεί δικαστικώς σε περίπτωση προσβολής του.

Περαιτέρω, η ίδια εκπρόσωπος δήλωσε πως, παρ’ όλο που το όλο θέμα δεν αφορά κενωθείσα αλλά μη καταληφθείσα βουλευτική έδρα, σε περίπτωση που υιοθετηθεί από τη Βουλή η επιλογή της πλήρωσής της από τον επιλαχόντα του ίδιου δικαιωθέντος με την εν λόγω έδρα συνδυασμού κόμματος, η πλήρωσή της, σύμφωνα με το πνεύμα του συντάγματος, πρέπει να γίνει εντός σαράντα πέντε ημερών από την έκδοση της απόφασης του Εκλογοδικείου, όπως προβλέπεται στο υπό αναφορά άρθρο του συντάγματος. Σε περίπτωση που υιοθετηθεί η επιλογή της πλήρωσης της βουλευτικής έδρας με τη διενέργεια αναπληρωματικής εκλογής, ο εν λόγω χρονικός περιορισμός δεν υφίσταται και η πλήρωσή της πρέπει να γίνει εντός λογικού χρονικού διαστήματος.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, κατά πλειοψηφία της προέδρου και των μελών της βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδα ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και του μέλους της ανεξάρτητου βουλευτή κ. Παύλου Μυλωνά, έκρινε ότι η υπό αναφορά πρόταση νόμου πρέπει να προωθηθεί αμέσως για συζήτηση στην ολομέλεια της Βουλής, δεδομένου ότι η εκτελεστική εξουσία, παρ’ όλο που παρήλθε μεγάλο χρονικό διάστημα από την έκδοση της απόφασης του Εκλογοδικείου, δεν έχει καταθέσει μέχρι σήμερα σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή για ρύθμιση του όλου θέματος και επέλεξε να ακολουθήσει διαδικασία διαβούλευσης με τα κοινοβουλευτικά κόμματα στη Βουλή, η οποία δεν εντάσσεται στο πλαίσιο της ισχύουσας κοινοβουλευτικής πρακτικής, ζητώντας από αυτά να αποφασίσουν επί του όλου θέματος, χωρίς η ίδια προηγουμένως να λάβει τη δική της πολιτική απόφαση.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού διαφώνησαν με την πιο πάνω θέση της πλειοψηφίας της επιτροπής και εισηγήθηκαν όπως παρασχεθεί το ζητούμενο από το Υπουργείο Εσωτερικών χρονικό περιθώριο, για να μελετηθούν από τους αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων οι δύο επιλογές που ετοιμάστηκαν από τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας για τη ρύθμιση του όλου θέματος.

Υπό το φως των πιο πάνω, τα κόμματα που εκπροσωπούνται στην επιτροπή και ο ανεξάρτητος βουλευτής που συμμετέχει σε αυτή διατύπωσαν τις πιο κάτω θέσεις:

1. Η πρόεδρος και το μέλος της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις δήλωσαν ότι θέση της κοινοβουλευτικής τους ομάδας είναι ότι οι πρόνοιες της πρότασης νόμου καλύπτουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο υπό τις παρούσες συνθήκες το νομοθετικό κενό που διαπιστώθηκε κατά την εφαρμογή του εκλογικού νόμου στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές. Η προτεινόμενη με αυτή ρύθμιση, ανέφεραν οι ίδιοι βουλευτές, είναι ορθή από ηθικής απόψεως και βασίζεται στο αναλογικό σύστημα εκλογής των βουλευτών στο οποίο εδράζεται ο εκλογικός νόμος. Συναφώς, ως θέμα αρχής δήλωσαν πως η κοινοβουλευτική τους ομάδα τάσσεται υπέρ της ψήφισης της πρότασης νόμου σε νόμο.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού δήλωσαν τα πιο κάτω:

α. Η ανάγκη ρύθμισης του υπό συζήτηση θέματος προέκυψε έπειτα από συνειδητή και ηθελημένη πολιτική πράξη με την οποία η πρόεδρος της Αλληλεγγύης αποποιήθηκε τη βουλευτική έδρα. Σημειώνεται ότι ο νομοθέτης κατά τη σύνταξη του εκλογικού νόμου δεν μπορούσε να προβλέψει την περίπτωση που εκλελεγμένος βουλευτής θα επέλεγε να αποποιηθεί βουλευτική έδρα και τυχόν ρύθμιση της συγκεκριμένης πολιτικής πράξης με τον τρόπο που αναφέρεται στην πρόταση νόμου συνιστά νομιμοποίηση πολιτικής απάτης.

β. Η υπό συζήτηση πρόταση νόμου, σε περίπτωση που υιοθετηθεί από τη Βουλή, αναμένεται ότι θα δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα, αφού παρέχει τη δυνατότητα σε κόμματα να περιλαμβάνουν στα ψηφοδέλτιά τους προσωπικότητες και πολιτειακούς αξιωματούχους, οι οποίοι μετά την εκλογή τους θα μπορούν να αποποιούνται τη βουλευτική τους έδρα, εξαπατώντας το εκλογικό σώμα.

γ. Η κατανομή των εδρών πρέπει να γίνεται στη βάση των αποτελεσμάτων των εκλογών, σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας εκλογικής νομοθεσίας κατά το χρόνο της διενέργειας των εκλογών, χωρίς όμως να παραβιάζονται οι συνταγματικές αρχές και η πολιτική δεοντολογία ή να γίνεται επιλεκτική και εκ των υστέρων αντιμετώπιση του όλου θέματος της πλήρωσης μη καταληφθείσας έδρας, με τρόπο που να εγείρονται ζητήματα πολιτικής δεοντολογίας και συνταγματικής και ηθικής τάξης, τα οποία θα εκθέσουν αναλυτικά κατά τη συζήτηση της πρότασης νόμου στην ολομέλεια της Βουλής.

δ. Αποτελεί σχήμα οξύμωρο να αναγνωρίζεται μέσα από τις πρόνοιες της πρότασης νόμου ότι οι έδρες ανήκουν στα κόμματα, αλλά αυτό να εφαρμόζεται επιλεκτικά με αναδρομική εφαρμογή του προτεινόμενου νόμου από το 2016, αγνοώντας τη συμπεριφορά των ίδιων πρωταγωνιστών στις ευρωεκλογές του 2014.

Τέλος, οι ίδιοι βουλευτές δήλωσαν πως η κοινοβουλευτική τους ομάδα θα τοποθετηθεί επί των προνοιών της πρότασης νόμου κατά τη συζήτησή της στην ολομέλεια της Βουλής.

3. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος δήλωσαν πως η Βουλή πρέπει να προβεί αμέσως σε νομοθετική ρύθμιση, ώστε να καλυφθεί το νομοθετικό κενό που διαπιστώθηκε στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές και η μη καταληφθείσα έδρα να πληρωθεί από τον επιλαχόντα βουλευτή της Αλληλεγγύης, σεβόμενη τη λαϊκή βούληση, η οποία εκφράστηκε κατά τις εν λόγω βουλευτικές εκλογές. Συναφώς, δήλωσαν οι ίδιοι βουλευτές, η κοινοβουλευτική ομάδα του Δημοκρατικού Κόμματος τάσσεται υπέρ της ψήφισης της πρότασης νόμου σε νόμο.

4. Το μέλος της επιτροπής ανεξάρτητος βουλευτής κ. Παύλος Μυλωνάς δήλωσε πως η προτεινόμενη με την πρόταση νόμου ρύθμιση για την πλήρωση της μη καταληφθείσας έδρας από τον επιλαχόντα του δικαιωθέντος με την έδρα συνδυασμού κόμματος κατά τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές είναι από ηθικής απόψεως ορθή, γι’ αυτό και τάσσεται υπέρ της ψήφισης της πρότασης νόμου σε νόμο.

Με βάση τις πιο πάνω θέσεις της, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, κατά πλειοψηφία της προέδρου και των μελών της βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και του μέλους της ανεξάρτητου βουλευτή κ. Παύλου Μυλωνά, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις της πρότασης νόμου και εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή της σε νόμο, αφού τροποποιηθεί ο τίτλος της, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2017».

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού δήλωσαν πως η κοινοβουλευτική τους ομάδα θα τοποθετηθεί επί των προνοιών της πρότασης νόμου κατά τη συζήτησή της στην ολομέλεια της Βουλής.

28 Ιουνίου 2017

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων