Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για την πρόταση νόμου «Ο περί Θεραπείας Κατηγορούμενων και Καταδικασθέντων Χρηστών ή Ουσιοεξαρτημένων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2017»

Παρόντες:

Γεώργιος Γεωργίου, πρόεδρος Νίκος Κέττηρος
Δημήτρης Δημητρίου Χριστιάνα Ερωτοκρίτου
Κώστας Κωνσταντίνου Πανίκος Λεωνίδου
Ευανθία Σάββα Κωστής Ευσταθίου

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε από την ίδια, σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν την 31η Μαΐου και στις 14 Ιουνίου 2017. Στην πρώτη συνεδρίαση κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του ίδιου υπουργείου, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου, της Ψυχιατρικής Εταιρείας Κύπρου και του Παγκύπριου Συλλόγου Ψυχολόγων (ΠΑΣΥΨΥ). Οι Νοσηλευτικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας και ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών (ΠΑΣΥΝΜ), παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στη συνεδρίαση αυτή.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί Θεραπείας Κατηγορούμενων και Καταδικασθέντων Χρηστών ή Ουσιοεξαρτημένων Νόμου, ώστε να καταστεί πιο λειτουργική η εφαρμογή των διατάξεών του.

Ειδικότερα, οι πρόνοιες της πρότασης νόμου, όπως αυτή αρχικά κατατέθηκε, διαλαμβάνουν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Διευκρινίζεται ότι οι διατάξεις του νόμου που αφορούν την έκδοση δικαστικού διατάγματος που εξουσιοδοτεί την παραπομπή κατηγορούμενου ή καταδικασθέντα χρήστη ή ουσιοεξαρτημένου σε κέντρο θεραπείας θα εφαρμόζονται μόνο σε σχέση με χρήστη ή ουσιοεξαρτημένο πρόσωπο το οποίο κατηγορείται ενώπιον επαρχιακού δικαστηρίου σε συνοπτική δίκη και το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλει σχετικό αίτημα στο δικαστήριο σε οποιοδήποτε στάδιο της δίκης πριν από την επιβολή ποινής.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις της υφιστάμενης νομοθεσίας, το πιο πάνω δικαίωμα παρέχεται τόσο σε κατηγορούμενο όσο και σε καταδικασθέντα χρήστη ή ουσιοεξαρτημένο ο οποίος κατηγορείται ενώπιον δικαστηρίου ή έχει καταδικαστεί από δικαστήριο, αντίστοιχα, για οποιοδήποτε αδίκημα, εξαιρουμένου του αδικήματος της κατοχής με σκοπό την προμήθεια, όπως αυτό καθορίζεται στο άρθρο 6(3) του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου, καθώς και οποιουδήποτε αδικήματος συνιστά κακούργημα. Κατά συνέπεια, κρίθηκε απαραίτητη η τροποποίηση του τίτλου του βασικού νόμου, έτσι ώστε να αντικατοπτρίζει σαφέστερα το πεδίο εφαρμογής του όπως προτίθεται να τροποποιηθεί.

2. Περιορίζονται τα αδικήματα τα οποία αποκλείουν την άσκηση του πιο πάνω δικαιώματος του κατηγορούμενου χρήστη ή ουσιοεξαρτημένου. Ειδικότερα, δεν επιτρέπεται η άσκηση του εν λόγω δικαιώματος, αν ο χρήστης ή ουσιοεξαρτημένος κατηγορείται για τα αδικήματα της κατοχής με σκοπό την προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου, της εισαγωγής ελεγχόμενου φαρμάκου και της εμπορίας ελεγχόμενου φαρμάκου, όπως τα αδικήματα αυτά καθορίζονται στον περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμο, καθώς και για οποιοδήποτε αδίκημα για το οποίο η προβλεπόμενη ανώτατη ποινή φυλάκισης υπερβαίνει τα δέκα (10) έτη.

3. Διαφοροποιείται η σύνθεση και ο τρόπος λειτουργίας της εγκαθιδρυόμενης με τον πιο πάνω νόμο συμβουλευτικής επιτροπής, η οποία υποβάλλει γνωμάτευση στο δικαστήριο για σκοπούς έκδοσης διατάγματος θεραπείας, έτσι ώστε η επιτροπή αυτή να απαρτίζεται μόνο από δύο εκπροσώπους της Νομικής Υπηρεσίας και ένα λειτουργό του Υπουργείου Υγείας, αλλά να έχει τη δυνατότητα, πριν από την υποβολή της πιο πάνω γνωμάτευσης σε δικαστήριο, να ζητά έκθεση αξιολόγησης από ψυχίατρο των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας ή/και έκθεση αξιολόγησης από κυβερνητικό ιατρό άλλης ειδικότητας ή/και την άποψη εμπειρογνωμόνων ή άλλων ειδικών σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο θέμα ή έκθεση αξιολόγησης από αυτούς.

Σημειώνεται ότι της κατάθεσης της πρότασης νόμου προηγήθηκε αυτεπάγγελτη εξέταση από την επιτροπή συναφούς θέματος που ενέγραψε η ίδια με τίτλο «Τα προβλήματα που προκύπτουν κατά την εφαρμογή του περί Θεραπείας Κατηγορουμένων και Καταδικασθέντων Χρηστών ή Ουσιοεξαρτημένων Νόμου». Στα πλαίσια της αυτεπάγγελτης εξέτασης του εν λόγω θέματος διαπιστώθηκε ότι η εφαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων δεν εξυπηρετεί αποτελεσματικά τον επιδιωκόμενο σκοπό. Ειδικότερα, διαφάνηκε ότι τα κύρια προβλήματα εφαρμογής της νομοθεσίας εντοπίζονται αφενός σε δυσλειτουργία της προβλεπόμενης στο νόμο συμβουλευτικής επιτροπής λόγω της σύνθεσής της, με αποτέλεσμα μέχρι σήμερα η επιτροπή αυτή να μην έχει υποβάλει γνωμάτευση στο δικαστήριο για σκοπούς έκδοσης διατάγματος θεραπείας, και αφετέρου στον αποκλεισμό μεγάλης ομάδας προσώπων από τη δυνατότητα υποβολής αιτήματος στο δικαστήριο για την έκδοση διατάγματος θεραπείας, στα οποία ο νομοθέτης δεν είχε πρόθεση να στερήσει τη δυνατότητα να επωφεληθούν της έκδοσης διατάγματος θεραπείας, για να απεξαρτηθούν από τα ναρκωτικά και να ενταχθούν ξανά στην κοινωνία ως χρήσιμα μέλη της.

Κατά τη συζήτηση της πρότασης νόμου ενώπιον της επιτροπής ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας συμφώνησε με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις της πρότασης νόμου, ιδιαίτερα όσον αφορά τη μη συμπερίληψη λειτουργού υγείας στη σύνθεση της συμβουλευτικής επιτροπής. Συναφώς, ο ίδιος δήλωσε ότι, εφόσον η συμβουλευτική επιτροπή θα λαμβάνει ιατρική γνωμάτευση από ψυχίατρο για σκοπούς συνδρομής στην άσκηση των αρμοδιοτήτων της, δεν απαιτείται η εκπροσώπηση του ιατρικού επαγγέλματος στη σύνθεσή της.

Ο πρόεδρος του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου τόνισε ότι η συμβουλευτική επιτροπή δεν είναι επιστημονικό σώμα και δεν έχει ως αποστολή την αξιολόγηση των διαθέσιμων προγραμμάτων απεξάρτησης. Συναφώς, εξέφρασε την άποψη ότι η συμμετοχή του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου στη συμβουλευτική επιτροπή θα συνέβαλλε στη λειτουργικότητά της, αφού λόγω του ρόλου του το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου έχει αποκτήσει εμπειρογνωμοσύνη αναφορικά με τα θέματα που απασχολούν την επιτροπή.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας εξέφρασε προβληματισμό αναφορικά με την απουσία ιατρικού λειτουργού από τη σύνθεση της εν λόγω συμβουλευτικής επιτροπής και επισήμανε ότι, κατά την άποψή της, η σύνθεση της επιτροπής πρέπει να είναι τέτοια που να της επιτρέπει να προβαίνει σε ιατρική αξιολόγηση του κατηγορουμένου.

Οι εκπρόσωποι των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, της Ψυχιατρικής Εταιρείας Κύπρου και του Παγκύπριου Συλλόγου Ψυχολόγων διαφώνησαν με την προτεινόμενη σύνθεση της συμβουλευτικής επιτροπής, δηλώνοντας ότι στην επιτροπή πρέπει να περιλαμβάνεται τουλάχιστον ένας λειτουργός υγείας, αφού, κατά την άποψή τους, η κύρια αρμοδιότητά της είναι η ιατρική αξιολόγηση του κατηγορουμένου.

Ο εκπρόσωπος του Παγκύπριου Συλλόγου Ψυχολόγων συμφώνησε με την εισήγηση του προέδρου του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου για την εκπροσώπηση του συμβουλίου στη συμβουλευτική επιτροπή.

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών αποφάσισε ομόφωνα να διαμορφώσει ανάλογα το κείμενο της πρότασης νόμου, ώστε η συμβουλευτική επιτροπή να απαρτίζεται από έναν εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας, ο οποίος θα προεδρεύει της επιτροπής, έναν εκπρόσωπο το Υπουργού Υγείας και έναν εκπρόσωπο του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου. Επίσης, να επιβάλλεται όπως η επιτροπή αυτή, πριν από την υποβολή γνωμάτευσης σε δικαστήριο, ζητά έκθεση αξιολόγησης από ψυχίατρο των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας ή/και έκθεση αξιολόγησης από κυβερνητικό ιατρό άλλης ειδικότητας ή/και την άποψη εμπειρογνωμόνων ή άλλων ειδικών σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο θέμα ή έκθεση αξιολόγησης από αυτούς, ώστε να διασφαλίζεται ότι πριν από τη λήψη τελικής απόφασης θα κατατίθεται στην επιτροπή ιατρική γνωμάτευση σε σχέση με τον κατηγορούμενο.

Υπό το φως όλων όσων τέθηκαν ενώπιόν της, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, κατά πλειοψηφία του προέδρου της και των μελών της βουλευτών της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, των μελών της βουλευτών της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του μέλους της βουλευτή του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ, εισηγείται στη Βουλή την ψήφιση της πρότασης νόμου σε νόμο, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί σύμφωνα με τα πιο πάνω, και αφού πρώτα τροποποιηθεί ο τίτλος της, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Θεραπείας Κατηγορούμενων Χρηστών ή Ουσιοεξαρτημένων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2017».

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των προνοιών της αναθεωρημένης πρότασης νόμου κατά τη συζήτησή της στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

28 Ιουνίου 2017

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων