Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για την πρόταση νόμου «Ο περί Δικαστηρίων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2016»

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Γιώργος Λουκαΐδης
Ρίκκος Μαππουρίδης Ρούλα Μαυρονικόλα, εκπροσωπώντας
Άριστος Δαμιανού τον κ. Φειδία Σαρίκα

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε την υπό συζήτηση πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε από την ίδια, σε συνεδρία της, που πραγματοποιήθηκε στις 13 Απριλίου 2016.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η παροχή δυνατότητας στο Ανώτατο Δικαστήριο να ρυθμίζει την υποβολή δήλωσης περιουσιακών στοιχείων και δήλωσης μεταβολής περιουσιακών στοιχείων από δικαστές (γνωστής ως πόθεν έσχες”).

Ειδικότερα, με την υπό αναφορά πρόταση νόμου όπως κατατέθηκε αρχικά από τους εισηγητές της προβλέπονται τα ακόλουθα:

1. Παρέχεται στο Ανώτατο Δικαστήριο η δυνατότητα έκδοσης διαδικαστικού κανονισμού με τον οποίο ρυθμίζεται η υποβολή στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο δήλωσης περιουσιακών στοιχείων και δήλωσης μεταβολής περιουσιακών στοιχείων από δικαστές.

2. Καθορίζονται τα περιουσιακά στοιχεία του δικαστή, του ή της συζύγου του και των ανήλικων τέκνων του/της που υποβάλλονται με τις δηλώσεις, εφόσον εκδοθεί πρώτα διαδικαστικός κανονισμός που ρυθμίζει την υποβολή των δηλώσεων.

3. Παρέχεται η δυνατότητα στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, για σκοπούς ελέγχου των δηλώσεων που υποβάλλονται σε αυτό, να αναθέτει τη διενέργεια λογιστικής ή οικονομικής πραγματογνωμοσύνης ή άλλων ελεγκτικών πράξεων σε νόμιμους ελεγκτές και καθορίζονται οι εξουσίες των νόμιμων ελεγκτών στην περίπτωση αυτή.

Σημειώνεται ότι προσχέδιο της υπό συζήτηση πρότασης νόμου είχε κοινοποιηθεί από την επιτροπή στο Ανώτατο Δικαστήριο και στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας πριν από την κατάθεσή της.

Σημειώνεται περαιτέρω ότι πριν από την κατάθεση της υπό συζήτηση πρότασης νόμου είχε αρχίσει η εξέταση από την επιτροπή, υπό την προηγούμενη σύνθεσή της, συναφούς θέματος, που ενέγραψε αυτεπάγγελτα η ίδια, με τίτλο «Η ανάγκη αναθεώρησης της νομοθεσίας που διέπει το πόθεν έσχες, μετά τη σχετική απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου», καθώς και σχετικών νομοσχεδίων, με τα οποία προτείνεται η ρύθμιση της υποβολής δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων από πολιτικά πρόσωπα και αξιωματούχους της Δημοκρατίας, και η εξέταση αυτή συνεχίστηκε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών υπό την παρούσα σύνθεσή της.

Στα πλαίσια περαιτέρω συζήτησης του πιο πάνω αυτεπάγγελτου θέματος, η επιτροπή, μέσω ερωτηματολογίου που κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κέντρο για Κοινοβουλευτική Έρευνα και Τεκμηρίωση, ενημερώθηκε για τη διεθνή πρακτική αναφορικά με την υποβολή δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων και ιδιαίτερα αναφορικά με τη χρήση της μεθόδου αυτής για την προώθηση της διαφάνειας και την προληπτική λήψη μέτρων κατά της διαφθοράς. Ειδικότερα, από τις απαντήσεις που λήφθηκαν προκύπτει ότι σημαντικός αριθμός κρατών που απάντησαν στο εν λόγω ερωτηματολόγιο επιβάλλουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης περιουσιακών στοιχείων και εισοδημάτων είτε στο σύνολο του δικαστικού σώματος είτε σε δικαστές που κατέχουν θέση σε συγκεκριμένα δικαστήρια.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών κατά την εξέταση της πρότασης νόμου έλαβε υπόψη τα ακόλουθα:

1. Τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιόν της μέσω του Ευρωπαϊκού Κέντρου για Κοινοβουλευτική Έρευνα και Τεκμηρίωση.

2. Το σκοπό της πρότασης νόμου, ο οποίος αδιαμφισβήτητα δε διαλαμβάνει την απόδοση οποιασδήποτε αμφισβήτησης ως προς την εντιμότητα ή το κύρος των δικαστών αλλά την προληπτική λήψη μέτρων κατά της διαφθοράς και την προώθηση της διαφάνειας στη δημόσια ζωή, επιδίωξη που είναι αναγκαία για τη διασφάλιση και τη συντήρηση ενός υψηλού επιπέδου εμπιστοσύνης από τους πολίτες προς τους θεσμούς και τις διαδικασίες της πολιτείας.

3. Τις διεθνείς μελέτες που υποδηλώνουν ότι η εφαρμογή του μέτρου του πόθεν έσχες διευκολύνει την αποκάλυψη περιπτώσεων αθέμιτου πλουτισμού σε σύγκριση με την εφαρμογή νομοθεσιών που ποινικοποιούν το δεκασμό και την κατάχρηση εξουσίας δημόσιων λειτουργών και τον αθέμιτο πλουτισμό, όπως αυτές που εφαρμόζονται στη Δημοκρατία, κατά τρόπο που να συμπεραίνεται ότι δεν υπάρχει πραγματικά άλλος πρόσφορος τρόπος να επιτευχθεί η προώθηση της διαφάνειας και η λήψη προληπτικών μέτρων κατά της διαφθοράς παρά μόνο με την εφαρμογή νομοθεσίας που διέπει το πόθεν έσχες.

4. Τη σύγχρονη τάση στο θέμα του πόθεν έσχες, με βάση την οποία κανένας θεσμός της πολιτείας, όσο αξιόπιστος και να είναι, δεν μπορεί να εκφεύγει του μέτρου αυτού.

5. Το γεγονός ότι το αδέκαστο της δικαστικής έδρας δε σχετίζεται με την ιδιωτικότητα και με την περιουσιακή θέση των δικαστών αλλά με τις ενέργειές τους και τις αποφάσεις που λαμβάνουν, όταν βρίσκονται στη δικαστική έδρα.

6. Την επιστολή του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου προς την επιτροπή σχετικά με την υπό συζήτηση πρόταση νόμου, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

α. Ο σεβασμός και η διατήρηση της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας, όπως αυτή εκφράστηκε στην επιστολή με την οποία κοινοποιήθηκε προσχέδιο της πρότασης νόμου στο Ανώτατο Δικαστήριο, πρέπει να τύχει και στην πράξη αναγνώρισης με την αποφυγή οποιασδήποτε από πλευράς της Βουλής των Αντιπροσώπων τροποποίησης του περί Δικαστηρίων Νόμου.

β. Η δικαστική εξουσία πρέπει να αφεθεί ελεύθερη να ενεργοποιήσει η ίδια εκείνους τους κατάλληλους εσωτερικούς μηχανισμούς μετά από δέοντα προβληματισμό και ανάλογη περίσκεψη, ώστε η έννοια “αυτοέλεγχος” να έχει πραγματική υπόσταση ως προερχόμενη από το ίδιο το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, σεβόμενη την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και τονίζοντας ξανά το γεγονός ότι η πρόταση νόμου δε στοχεύει στον έλεγχο της δικαστικής εξουσίας από οποιαδήποτε άλλη εξουσία, αλλά παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία και τις απαραίτητες εξουσίες στο Ανώτατο Δικαστήριο, ώστε, αν το επιθυμεί, να ρυθμίσει το ίδιο τον τρόπο ελέγχου της δικαστικής εξουσίας κατά τον προβλεπόμενο στο σύνταγμα τρόπο, διαμόρφωσε το κείμενο της πρότασης νόμου, έτσι ώστε να προβλέπονται μόνο η δυνατότητα έκδοσης διαδικαστικού κανονισμού για τη ρύθμιση της υποβολής δήλωσης περιουσιακών στοιχείων και δήλωσης μεταβολής περιουσιακών στοιχείων στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, καθώς και η υποχρέωση υποβολής τέτοιων δηλώσεων από τους δικαστές, σε περίπτωση έκδοσης του σχετικού διαδικαστικού κανονισμού κατά τον τρόπο και το χρόνο που θα καθορίζονται στον κανονισμό αυτό.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών εισηγείται ομόφωνα στη Βουλή την ψήφιση της πρότασης νόμου σε νόμο όπως αυτή έχει τελικά διαμορφωθεί με βάση τα πιο πάνω.

 

 

 

 

 

13 Απριλίου 2016

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων