Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για την πρόταση νόμου «Ο περί Ορισμένων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Διορισμός Διοικητικών Συμβουλίων) (Τροποποιητικός) Νόμος του 201

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Ρούλα Μαυρονικόλα, εκπροσωπώντας τον κ. Φειδία Σαρίκα
Ρίκκος Μαππουρίδης Μη μέλος της επιτροπής:
Άριστος Δαμιανού Μαρία Κυριακού
Γιώργος Λουκαδης  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε την πιο πάνω πρόταση νόμου, που κατατέθηκε στη Βουλή από την κ. Μαρία Κυριακού και την κ. Στέλλα Κυριακίδου εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, τον κ. Νικόλα Παπαδόπουλο εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, την κ. Ρούλα Μαυρονικόλα εκ μέρους του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ και τον κ. Γιώργο Περδίκη εκ μέρους του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών, σε τρεις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 16 Μαρτίου και στις 6 και 13 Απριλίου 2016. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων και εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών και της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η καθιέρωση της ποσόστωσης του ενός τρίτου τουλάχιστον για κάθε φύλο όσον αφορά τη συμμετοχή στα διοικητικά συμβούλια των ημικρατικών οργανισμών.

Εισάγοντας την πιο πάνω πρόταση νόμου, οι εκ των εισηγητών της κ. Μαρία Κυριακού και κ. Ρούλα Μαυρονικόλα ανέφεραν στην επιτροπή ότι με την προτεινόμενη ρύθμιση επιδιώκεται ο καθορισμός ενός ελάχιστου ποσοστού συμμετοχής των δύο φύλων στα διοικητικά συμβούλια των ημικρατικών οργανισμών το οποίο να είναι ίσο και για τα δύο φύλα, ώστε να διασφαλισθεί η ισότιμη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων. Η προτεινόμενη ρύθμιση, σύμφωνα με τις ίδιες, αποσκοπεί στο να προσδώσει ουσιαστικό ρόλο στο γυναικείο φύλο και να ενισχύσει τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων, αποτελεί δε ένα βήμα εναρμόνισης με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αύξηση της παρουσίας του υποεκπροσωπούμενου φύλου σε ανάλογες θέσεις μέχρι το 2020. Η ρύθμιση αυτή, όπως ανέφεραν, κρίθηκε αναγκαία, αφού διαπιστώνεται διαχρονικά ότι το όλο θέμα αφέθηκε στην πολιτική βούληση της εκάστοτε κυβέρνησης, χωρίς ωστόσο οι πολιτικές που κατά καιρούς εφαρμόστηκαν να αποφέρουν ικανοποιητικά αποτελέσματα. Εξάλλου, σύμφωνα με τις ίδιες, η καθιέρωση ποσόστωσης κατά τον τρόπο που προτείνεται δυνατό να αποτελέσει προσωρινό μέτρο, μέχρι να βελτιωθεί σε αποδεκτά επίπεδα η παρουσία των γυναικών σε καίριες θέσεις.

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, αφού ανέφερε ότι με τις προσπάθειες διαδοχικών κυβερνήσεων συγκριτικά με το παρελθόν έχει επιτευχθεί αυξημένη παρουσία των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων, προέβη στη διαπίστωση ότι η παρουσία αυτή παραμένει χαμηλή και συνιστά σοβαρό πρόβλημα που πρέπει να απασχολήσει την πολιτεία. Η αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, όπως τόνισε ο ίδιος, περιλαμβάνεται στο στρατηγικό σχέδιο της κυβέρνησης και πρέπει να προωθηθεί μέσω συγκεκριμένων δράσεων η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Προς υλοποίηση του σκοπού αυτού απαιτείται η λήψη πιο αποτελεσματικών μέτρων, όπως η καθιέρωση ποσόστωσης, όπου αυτή επιτρέπεται, μέσω της οποίας σε άλλες χώρες επιτεύχθηκε αποδοχή της παρουσίας της γυναίκας σε σημαντικές θέσεις. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, σύμφωνα με την οποία εισήγηση για τη διά νόμου καθιέρωση ποσόστωσης σε σχέση με τα ψηφοδέλτια αντίκειται στο σύνταγμα της Δημοκρατίας, κρίνεται σκόπιμο να ζητηθεί η άποψη της Νομικής Υπηρεσίας πριν από την υιοθέτηση της προτεινόμενης ή άλλης νομοθετικής ρύθμισης που θα αφορά ποσόστωση. Παράλληλα, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, επισήμανε ότι στο άρθρο 1Α του συντάγματος, που προβλέπει την υπεροχή του ευρωπαϊκού κεκτημένου έναντι αντίθετων διατάξεων του συντάγματος, δεν περιλαμβάνονται οι θετικές δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων δήλωσε στην επιτροπή ότι συμφωνεί με τους σκοπούς και το περιεχόμενο της ρύθμισης που προτείνεται, επικαλούμενη διεθνείς πρακτικές που καταδεικνύουν ότι αριθμός προσώπων ίσος με το ένα τρίτο του συνολικού αριθμού των προσώπων που μετέχουν στη λήψη μιας απόφασης μπορεί να επηρεάσει την απόφαση που πρόκειται να ληφθεί.

Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών συμφώνησε με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις της πρότασης νόμου, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το αντικείμενό της συνιστά κατ’ εξοχήν πολιτικό και νομικό ζήτημα.

Σημειώνεται ότι, αναφορικά με τη συνταγματικότητα της πρότασης νόμου, μέλη της επιτροπής τόνισαν το γεγονός ότι με την προτεινόμενη καθιέρωση ποσόστωσης καθορίζεται ένα ελάχιστο ποσοστό που πρέπει να τηρείται για κάθε φύλο κατά το διορισμό μελών στα διοικητικά συμβούλια νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, το οποίο είναι ίσο και για τα δύο φύλα και εξέφρασαν την άποψη ότι η ρύθμιση αυτή δεν προσκρούει σε συνταγματική διάταξη αναλύοντας και το σκεπτικό στο οποίο εδράζεται η άποψή τους αυτή, το οποίο παρατίθεται συνοπτικά πιο κάτω ως ακολούθως:

1. Οι εν λόγω διορισμοί δεν είναι δυνατό να προσβληθούν στο Διοικητικό Δικαστήριο στα πλαίσια προσφυγής που ασκείται δυνάμει του άρθρου 146 του συντάγματος, αφού αποτελούν κυβερνητική πράξη η οποία εκδίδεται από το Υπουργικό Συμβούλιο με βάση το άρθρο 3 του υπό τροποποίηση νόμου και στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του σύμφωνα με το άρθρο 54 του συντάγματος.

2. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 28.2 του συντάγματος, η αρχή της ισότητας “κάμπτεται” μόνο αν ορίζεται το αντίθετο με ρητή συνταγματική διάταξη. Παράλληλα, με βάση τη νομολογία έχει καθοριστεί ότι η ισότητα ενώπιον του νόμου κρίνεται όταν συντρέχουν όμοιες περιστάσεις.

3. Η επιλογή των μελών του διοικητικού συμβουλίου ενός νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με βάση τη σχετική νομοθεσία δεν εξυπακούει τη συμμετοχή σε διαγωνισμό για την εξασφάλιση θέσης στο διοικητικό συμβούλιο. Για την επιλογή αυτή όμως είναι δυνατό να τεθούν παράμετροι τις οποίες το ίδιο το διορίζον όργανο εκάστοτε θέτει, όπως η παράμετρος για την κατοχή ειδικών προσόντων ή η έμφαση σε κάποια κοινωνική ή επαγγελματική ιδιότητα. Επομένως, δεν τίθεται θέμα στέρησης από οποιοδήποτε της ίσης πρόσβασης στο διορισμό σε κάθε διοικητικό συμβούλιο, εξαιτίας της ποσόστωσης λόγω του φύλου. Ενδεικτική της τάσης για τον καθορισμό ποσόστωσης, εκεί όπου κρίνεται απαραίτητο, είναι η εισήγηση για πρόταση οδηγίας που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Νοεμβρίου 2012 για το διορισμό σε διοικητικά συμβούλια δημοσίων εταιρειών και κρατικών επιχειρήσεων ποσοστού τουλάχιστον σαράντα τοις εκατόν (40%) του υποεκπροσωπούμενου φύλου.

4. Σύμφωνα με το άρθρο 23 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, το οποίο αφορά την ίση μεταχείριση, η αρχή της ισότητας δεν αποκλείει τη διατήρηση ή τη θέσπιση μέτρων που προβλέπουν ειδικά πλεονεκτήματα υπέρ του υποεκπροσωπούμενου φύλου.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή, με σχετική επιστολή της ημερομηνίας 23 Μαρτίου 2016, ζήτησε τη θέση της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας κατά πόσο η ρύθμιση που προτείνεται προσκρούει προς οποιαδήποτε συνταγματική ή άλλη διάταξη, καθώς και κατά πόσο τυχόν τέτοιο νομικό κώλυμα υπάρχει δυνατότητα να αντιμετωπιστεί υπό το πρίσμα των διατάξεων του άρθρου 54 του συντάγματος, το οποίο αφορά τις εξουσίες του Υπουργικού Συμβουλίου ή άλλων διατάξεων.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας δήλωσε στην επιτροπή ότι διατηρεί επιφυλάξεις για τη συνταγματικότητα της ρύθμισης που προτείνεται και συγκεκριμένα για τη συμβατότητά της με τις διατάξεις του άρθρου 28 του συντάγματος που κατοχυρώνει την αρχή της ισότητας, αφού από τη μελέτη της υφιστάμενης νομολογίας διαπιστώνεται ότι υπάρχουν αντικρουόμενες αποφάσεις για το ζήτημα αυτό, γεγονός που δεν επιτρέπει να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για τη συμβατότητα της συγκεκριμένης ρύθμισης με τις σχετικές συνταγματικές διατάξεις. Η ίδια εκπρόσωπος ανέφερε επίσης ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν υπάρχει ακόμα τελική κατάληξη στο θέμα αυτό, αφού δεν έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία σχετικής πρότασης οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορά στην καθιέρωση ποσόστωσης στα διοικητικά συμβούλια δημοσίων εταιρειών.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών διαμόρφωσε τις πιο κάτω θέσεις:

1. Ο πρόεδρος και το μέλος της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού τάσσονται υπέρ της ψήφισης της πρότασης νόμου σε νόμο.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, καθώς και το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ, επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση του θέματος ενώπιον της ολομέλειας του σώματος.

Υπό το φως των πιο πάνω θέσεών της η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών υποβάλλει την παρούσα έκθεσή της στην ολομέλεια του σώματος για τη λήψη τελικής απόφασης.

 

 

13 Απριλίου 2016

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων