Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για την πρόταση νόμου «Ο περί της Ρύθμισης Αναδιαρθρώσεων Πιστωτικών Διευκολύνσεων Νόμος του 2015»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Σταύρος Ευαγόρου
Άγγελος Βότσης Πάμπος Παπαγεωργίου
Πρόδρομος Προδρόμου Νίκος Νικολαΐδης
Μάριος Μαυρίδης Γιώργος Περδίκης
Μαρία Κυριακού Νίκος Κουτσού

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2015 από τον Πρόεδρο της Βουλής, σε τρεις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 29 Φεβρουαρίου, καθώς και στις 4 και 11 Απριλίου 2016. Στα πλαίσια της συζήτησης παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, του Συνδέσμου Κατόχων Τραπεζικών Αξιογράφων (ΣΥΚΑΤΑ), του Συνδέσμου Προστασίας Δανειοληπτών Τραπεζών (ΣΥΠΡΟΔΑΤ), της Κίνησης Εξαπατηθέντων Καταθετών/Αξιογράφων (ΚΙΝΕΚΑ) και της Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η θέσπιση νέας νομοθεσίας που να ρυθμίζει τις αναδιαρθρώσεις χορηγήσεων/πιστωτικών διευκολύνσεων οι οποίες χορηγήθηκαν με εξασφάλιση αξιόγραφα που εκδόθηκαν από αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα (ΑΠΙ) ή μετοχές που προήλθαν από τη μετατροπή των εν λόγω αξιογράφων σε μετοχές.

Η χορήγηση αφορά:

α. δάνειο,

β. τρεχούμενο χρεωστικό λογαριασμό με όριο παρατραβήγματος και χρεωστικό υπόλοιπο σε λογαριασμό χωρίς όριο,

γ. ανακυκλούμενη πιστωτική διευκόλυνση, χρηματοδοτική μίσθωση, χρηματοδότηση με ενοικιαγορά και πιστωτική κάρτα,

δ. προεξόφληση υποχρεωτικής σημείωσης ή συναλλαγματικής, πληρωμή έναντι ενέγγυας πίστωσης, πληρωμή έναντι εγγυητικής επιστολής, προκαταβολή έναντι εμπορευμάτων σε αποθήκες αποταμίευσης και προκαταβολή έναντι υποσχετικής επιστολής και

ε. κάθε άλλη άμεση πιστωτική διευκόλυνση.

Εισάγοντας την υπό συζήτηση πρόταση νόμου, το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ κ. Νίκος Νικολαΐδης, εκπροσωπώντας τον εισηγητή της, δήλωσε ότι με τον προτεινόμενο νόμο, στις περιπτώσεις παραχώρησης χορήγησης από ΑΠΙ προς δανειολήπτη μη επαγγελματία επενδυτή η οποία εξασφαλίζεται με αξιόγραφα ή μετοχές που προήλθαν από τη μετατροπή των αξιογράφων των τραπεζών σε μετοχές, το ΑΠΙ κατά την αναδιάρθρωση της χορήγησης θα προβαίνει σε συμψηφισμό του ποσού της χορήγησης με την ονομαστική αξία των αξιογράφων ή των εν λόγω μετοχών που αποτελούν εξασφάλιση αυτής, αφαιρουμένων οποιωνδήποτε τόκων καταβλήθηκαν επί των συγκεκριμένων αξιογράφων ή μερισμάτων πληρώθηκαν επί των συγκεκριμένων μετοχών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, με την προτεινόμενη ρύθμιση το ΑΠΙ θα μπορεί να διεκδικεί ως μέγιστο ποσό το ποσό εκείνο το οποίο αποτελεί οφειλή βάσει της αρχικά συναφθείσας σύμβασης για την παροχή οποιασδήποτε χορήγησης εκ μέρους ΑΠΙ και περιλαμβάνει το συμβατικό τόκο και τον τόκο υπερημερίας, ο οποίος δε δύναται να υπερβαίνει το ποσοστό του δύο τοις εκατόν (2%) επί των καθυστερημένων δόσεων, συνυπολογιζομένων κατά τον καθορισμό του εν λόγω τόκου υπερημερίας οποιωνδήποτε δόσεων έχουν ήδη καταβληθεί από το χρεώστη.

Καταθέτοντας τις θέσεις του Υπουργείου Οικονομικών επί της υπό αναφορά πρότασης νόμου, η παριστάμενη εκπρόσωπος δήλωσε τα ακόλουθα:

1. Ο προτεινόμενος νόμος αποσκοπεί στο να δώσει θεραπεία σε μερίδα των επενδυτών που δανείστηκαν με ενέχυρο αξιόγραφα ή μετοχές που προέκυψαν από τη μετατροπή των αξιογράφων σε μετοχές, προτρέχοντας του γεγονός ότι ήδη βρίσκεται ενώπιον της δικαιοσύνης αριθμός αγωγών αναφορικά με το συγκεκριμένο ζήτημα.

2. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αφορούν σε μεμονωμένη κατηγορία κατόχων αξιογράφων και μετοχών, που έχουν αποκτήσει τα αξιόγραφα μέσω επενδυτικών δανείων. Ως εκ τούτου, προκύπτει ζήτημα άνισης μεταχείρισης έναντι άλλων κατόχων αξιογράφων ή μετοχών, οι οποίοι δεν έχουν δανειοδοτηθεί, για να αποκτήσουν τα εν λόγω προϊόντα.

3. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις ενδέχεται να προσκρούουν στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, δεδομένου ότι προσφέρουν ευνοϊκότερη μεταχείριση σε συγκεκριμένη κατηγορία πολιτών, δηλαδή τους κατόχους αξιογράφων, σε σχέση με τους ανασφάλιστους καταθέτες, οι οποίοι παραμένουν εκτός του προτεινόμενου νομοθετικού πλαισίου.

4. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αναμένεται να επηρεάσουν και τις περιπτώσεις δανείων που εξασφαλίζονται εκτός από αξιόγραφα και μετοχές και με άλλες εξασφαλίσεις, όπως προσωπικές εγγυήσεις ή ακίνητα, αφού διά νόμου οι τράπεζες θα είναι υπόχρεες να διαγράψουν και τα εν λόγω δάνεια.

5. Ο συμψηφισμός των εν λόγω δανείων θα δημιουργήσει στις τράπεζες νέες κεφαλαιακές ανάγκες.

Συναφώς, με βάση τις πιο πάνω θέσεις η ίδια εκπρόσωπος δήλωσε ότι το Υπουργείο Οικονομικών διαφωνεί με τους σκοπούς της υπό εξέταση πρότασης νόμου.

Η εκπρόσωπος της ΚΤΚ συμφώνησε με τα όσα δήλωσε η εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών και δήλωσε ότι η ΚΤΚ διαφωνεί με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, καθότι θα δημιουργηθεί άνιση μεταχείριση μεταξύ των κατόχων αξιογράφων που έχουν υποθηκεύσει τα αξιόγραφα αυτά, για να λάβουν δάνεια, και άλλων δανειοληπτών. Περαιτέρω, επισήμανε ότι οι υποθέσεις αυτές πρέπει να κριθούν δικαστικά.

Οι εκπρόσωποι του ΣΥΚΑΤΑ συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις της πρότασης νόμου και δήλωσαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Τα δάνεια που παραχωρήθηκαν με εξασφάλιση αξιόγραφα είναι στην πλειοψηφία τους παράνομα, αφού, σύμφωνα με την τότε ισχύουσα νομοθεσία, τράπεζα δεν μπορούσε να αποκτήσει ή να εμπορεύεται δι’ ίδιο λογαριασμό δικές της μετοχές, περιλαμβανομένων χρεογράφων και αξιογράφων, χωρίς την προηγούμενη έγκριση της ΚΤΚ, ή να χορηγεί πιστωτικές διευκολύνσεις που να υπερβαίνουν καθορισμένο ποσό κατά πρόσωπο σε πρόσωπα μη υπαλλήλους της τράπεζας προς υποβοήθηση της αγοράς των δικών της μετοχών ή των μετοχών της μητρικής της εταιρείας ή των μετοχών οποιασδήποτε θυγατρικής εταιρείας της τράπεζας ή της μητρικής της εταιρείας, περιλαμβανομένων χρεογράφων και αξιογράφων. Συναφώς, πρόκειται για παράνομες εξ υπαρχής πράξεις, αφού οι τράπεζες παραβίασαν την τότε ισχύουσα νομοθεσία και ως εκ τούτου η παρανομία που διαπράχθηκε εις βάρος συγκεκριμένης ομάδας πολιτών πρέπει να αποκατασταθεί.

2. Οι κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών δεν αναμένεται να επηρεαστούν από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, σύμφωνα με υπολογισμούς του συνδέσμου.

3. Η απόφαση διαχωρισμού των περιουσιακών στοιχείων ορισμένων πελατών της Λαϊκής Τράπεζας και μεταφοράς των δανείων τους στην Τράπεζα Κύπρου με την παράλληλη διατήρηση μέρους του λογαριασμού τους, δηλαδή των αξιόγραφων, στη Cyprus Popular Bank Public Co. Ltd στη βάση σχετικού διατάγματος της Αρχής Εξυγίανσης, προκειμένου η Τράπεζα Κύπρου να εξέλθει από το καθεστώς εξυγίανσης, ήταν άδικη, λανθασμένη και αντισυνταγματική και απέβη σε βάρος των εν λόγω προσώπων. Ως εκ τούτου, η απόφαση της ΚΤΚ, ως Αρχής Εξυγίανσης, να προχωρήσει στην έκδοση διατάγματος αντιφάσκει με τη θέση της σύμφωνα με την οποία οι ιδιώτες έπεσαν θύματα δόλιων πρακτικών των τραπεζών.

Περαιτέρω, οι ίδιοι εκπρόσωποι κατέθεσαν επιμέρους απόψεις και εισηγήσεις επί των προνοιών της πρότασης νόμου με σχετικά υπομνήματά τους, ημερομηνίας 29 Φεβρουαρίου, καθώς και 1ης, 4ης, 7ης και 31ης Μαρτίου 2016, οι οποίες συνοψίζονται στην ανάγκη:

1. διαγραφής των προνοιών που αναφέρονται στην οικονομική κατάσταση των δανειοληπτών και την αδυναμία τους να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους,

2. συμπερίληψης στις πρόνοιες, πέραν των δανείων που εξασφαλίζονται με ενεχυρίαση αξιογράφων, και δανείων με άλλες εξασφαλίσεις (υποθήκες, προσωπικές εγγυήσεις κ.ά.) των οποίων οι δόσεις καταβάλλονταν από τους τόκους των αξιογράφων και για την εξόφλησή τους θα χρησιμοποιείτο το προϊόν εξαργύρωσης των αξιογράφων,

3. διασαφήνισης ότι από την ονομαστική αξία των αξιογράφων που θα συμψηφίζονται θα αφαιρούνται μόνο οι τόκοι αξιογράφων που έλαβαν οι κάτοχοι αυτών από την ημερομηνία σύναψης του δανείου και εντεύθεν, δηλαδή μέχρι την ημερομηνία που οι τράπεζες σταμάτησαν να καταβάλλουν τόκους για τα συγκεκριμένα αξιόγραφα,

4. διασαφήνισης ότι οι πρόνοιες της πρότασης νόμου καλύπτουν και τις περιπτώσεις μεταβίβασης των δικαιωμάτων που προκύπτουν από δάνειο που παραχωρήθηκε από ΑΠΙ προς δανειολήπτη μη επαγγελματία επενδυτή δυνάμει των διατάξεων του περί Εξυγίανσης Πιστωτικών και Άλλων Ιδρυμάτων Νόμου του 2013 και των σχετικών διαταγμάτων περί της Πώλησης Ορισμένων Εργασιών της Cyprus Popular Bank Public Co. Ltd και

5. αφαίρεσης από το σημερινό υπόλοιπο του δανείου των συμβατικών τόκων και των τόκων υπερημερίας που χρεώθηκαν στα δάνεια από την ημερομηνία που οι τράπεζες έπαυσαν να καταβάλλουν τόκους στα συγκεκριμένα αξιόγραφα.

Ο εκπρόσωπος της ΚΙΝΕΚΑ δήλωσε μεταξύ άλλων ότι τα αξιόγραφα που εξέδωσαν οι τράπεζες με τα οποία εξασφαλίστηκαν τα δάνεια είναι άκυρα, αφού αποτελούν προϊόν παράνομων και δόλιων διαδικασιών και ψευδών παραστάσεων. Συναφώς, τα δάνεια που παραχωρήθηκαν με εξασφάλιση τα αξιόγραφα αυτά αποτελούν προϊόντα άκυρης σύμβασης και ως εκ τούτου είναι άκυρα.

Περαιτέρω, ο ίδιος εκπρόσωπος κατέθεσε γραπτώς εισηγήσεις, ώστε μεταξύ άλλων:

1. ο προτεινόμενος συμψηφισμός να γίνεται στη βάση της ονομαστικής αξίας των αξιογράφων και του αρχικού ποσού του δανείου, χωρίς να συνυπολογίζονται οποιοιδήποτε τόκοι δανείου και αξιογράφων, και

2. ο προτεινόμενος συμψηφισμός να γίνεται με τα αξιόγραφα όλων των δανείων ή άλλων διευκολύνσεων, ανεξάρτητα αν αυτά ήταν εξασφαλισμένα με αξιόγραφα ή με οποιεσδήποτε άλλες εξασφαλίσεις.

Οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου δήλωσαν ότι οι προτεινόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις επηρεάζουν άμεσα συγκεκριμένο μέλος του συνδέσμου, ενώ εξέφρασαν επιφυλάξεις ως προς τη συνταγματικότητά της και κατά πόσο αυτή συνάδει με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Περαιτέρω, πέραν των νομικών ζητημάτων, εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους αναφορικά με τις επιπτώσεις των προτεινόμενων ρυθμίσεων στην κεφαλαιακή επάρκεια της επηρεαζόμενης τράπεζας και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα γενικότερα.

Ο εκπρόσωπος της Τράπεζας Κύπρου δήλωσε ότι η πρόταση νόμου βασίζεται στην υπόθεση ότι όλες οι εκδόσεις των αξιογράφων και η πρακτική με την οποία αυτά διατέθηκαν στους επενδυτές ήταν παράνομες, χωρίς προηγουμένως να υπάρχει σχετική δικαστική απόφαση.

Περαιτέρω, δήλωσε ότι η πρόταση νόμου δημιουργεί τα ακόλουθα:

1. Συνταγματικά και νομικά προβλήματα, καθώς και προβλήματα ηθικής, καθότι με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις η Τράπεζα Κύπρου καλείται να συμψηφίσει δάνεια τα οποία της επιβλήθηκαν διά σχετικού διατάγματος της Αρχής Εξυγίανσης με αξιόγραφα τα οποία η ίδια δεν κατέχει. Συναφώς, η Τράπεζα Κύπρου δε θα είναι σε θέση να συμψηφίζει τα εν λόγω δάνεια με μία αξία η οποία δεν υφίσταται στα λογιστικά της βιβλία.

2. Ζήτημα ίσης μεταχείρισης μεταξύ επενδυτών και καταθετών, αφού φαίνεται να υπάρχει ξεκάθαρη προτίμηση μίας επενδυτικής τάξης εις βάρος μιας άλλης, όπως οι καταθέτες. Περαιτέρω, αναμένεται να προκαλέσει προβλήματα σε σχέση με τους καταθέτες της Τράπεζας Κύπρου που μετατράπηκαν σε μετόχους της μέσω της απομείωσης των καταθέσεών τους, αφού θα κληθούν να καλύψουν τις ανάγκες που θα προκύψουν από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις.

Περαιτέρω, ο ίδιος εκπρόσωπος δήλωσε ότι η Τράπεζα Κύπρου καταβάλλει προσπάθειες στήριξης των μικρών επενδυτών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες μέσω σχεδίου που παρέχει επιλογές αναδιάρθρωσης δανείων που σχετίζονται με κινητές αξίες για μερική διαγραφή τους υπό προϋποθέσεις, η εφαρμογή του οποίου έχει οδηγήσει στη διευθέτηση 2 879 λογαριασμών δικαιούχων του σχεδίου.

Στα πλαίσια της συζήτησης του θέματος εκφράστηκε σωρεία απόψεων και εισηγήσεων από τα μέλη της επιτροπής, ενώ μεταξύ άλλων την επιτροπή απασχόλησε η δυνατότητα:

1. νομοθετικής ρύθμισης του ζητήματος, λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι η πρακτική παραχώρησης δανείων με εξασφάλιση χρεόγραφα ήταν παράνομη,

2. επέκτασης της εφαρμογής του συμψηφισμού και σε άλλες κατηγορίες δανείων και

3. αναδρομικής εφαρμογής του προτεινόμενου νόμου.

Σημειώνεται ότι η επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις των επηρεαζόμενων μερών:

1. ζήτησε από τις εκπροσώπους του Υπουργείου Οικονομικών και της ΚΤΚ την κατάθεση στοιχείων αναφορικά με τα αξιόγραφα που κατέχονται από επαγγελματίες και μη επαγγελματίες επενδυτές, καθώς και για το κόστος που θα προκύψει από την προτεινόμενη ρύθμιση, τα οποία ωστόσο δεν κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, και

2. εισηγήθηκε στο μέλος της βουλευτή του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ το οποίο εκπροσωπεί τον εισηγητή της πρότασης νόμου όπως μελετηθούν οι εισηγήσεις και οι προβληματισμοί που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής και υποβληθεί νέα πρόταση με ανάλογη διαμόρφωση του κειμένου για σκοπούς λήψης τελικής απόφασης από την επιτροπή.

Συναφώς, το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ κατέθεσε εισήγηση για αναθεώρηση του κειμένου της υπό συζήτηση πρότασης νόμου σύμφωνα με την οποία:

1. διαγράφεται η πρόνοια που καθορίζει ότι η αναδιάρθρωση δανείων αποσκοπεί στην αντιμετώπιση υφιστάμενων ή αναμενόμενων δυσκολιών προς εξυπηρέτηση του δανείου από το δανειολήπτη,

2. διαγράφεται ο ορισμός του όρου για το δανειολήπτη που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες,

3. αποσαφηνίζεται ότι ο συμψηφισμός δανείων θα καλύπτει και δάνεια τα οποία χορηγήθηκαν από τη Cyprus Popular Bank Public Co. Ltd με εξασφάλιση αξιόγραφα και τα οποία ακολούθως μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα Κύπρου δυνάμει του περί Εξυγίανσης Πιστωτικών και Άλλων Ιδρυμάτων Νόμου του 2013, καθώς και των σχετικών διαταγμάτων περί της Πώλησης Ορισμένων Εργασιών της Cyprus Popular Bank Public Co. Ltd και

4. προνοείται ότι κατά το συμψηφισμό του ποσού του δανείου με την ονομαστική αξία των αξιογράφων ή των μετοχών θα αφαιρείται η τρέχουσα κατά την ημερομηνία υπογραφής της αναδιάρθρωσης αξία των μετοχών που προήλθαν από τη μετατροπή των αξιογράφων σε μετοχές.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, διαμόρφωσε τις ακόλουθες θέσεις:

1. Ο πρόεδρος και το μέλος της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, τα μέλη της βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού και το μέλος της βουλευτής κ. Νίκος Κουτσού εκπροσωπώντας τη Συμμαχία Πολιτών επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί του αναθεωρημένου κειμένου της πρότασης νόμου κατά τη συζήτησή της στην ολομέλεια του σώματος.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, το μέλος της βουλευτής του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ και το μέλος της βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών τάχθηκαν υπέρ της ψήφισης της αναθεωρημένης πρότασης νόμου σε νόμο.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού υποβάλλει την παρούσα έκθεσή της στην ολομέλεια του σώματος μαζί με το αναθεωρημένο, σύμφωνα με τα πιο πάνω, κείμενο της πρότασης νόμου για λήψη τελικής απόφασης.

 

12 Απριλίου 2016

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων