Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος για το νομοσχέδιο «Ο περί των Εξωτερικών Σχεδίων Εκτάκτου Ανάγκης στις Υπεράκτιες Εργασίες Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου Νόμος του 201

Παρόντες:

Αδάμος Αδάμου, πρόεδρος Χριστάκης Τζιοβάνης
Γιώργος Περδίκης Σοφοκλής Φυττής
Πρόδρομος Προδρόμου Ρούλα Μαυρονικόλα

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τέσσερις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 27 Ιανουαρίου, στις 10 και 24 Φεβρουαρίου και στις 23 Μαρτίου 2016. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Τμήματος Περιβάλλοντος, του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης και του Τμήματος Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, του Υπουργείου Εσωτερικών, του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, του Τμήματος Εμπορικής Ναυτιλίας του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η Επίτροπος Περιβάλλοντος, εκπρόσωποι του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου, του Κυπριακού Ιδρύματος Προστασίας του Περιβάλλοντος (Terra Cypria) και των εταιρειών Total E&P Cyprus Ltd και Noble International Ltd. Το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Υπουργείου Άμυνας και η εταιρεία ENI Cyprus Ltd, παρ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στις συνεδρίες της επιτροπής.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η θέσπιση νέας νομοθεσίας, ώστε να επιτευχθεί εναρμόνιση με το άρθρο 29 της Οδηγίας 2313/30 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 2013 για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και την τροποποίηση της Οδηγίας 2004/35/ΕΚ.

Ειδικότερα, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Η ανάθεση στον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ως αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του προτεινόμενου νόμου των ακόλουθων ρυθμιστικών λειτουργιών:

α. Της μέριμνας για τον καταρτισμό των εξωτερικών σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης.

β. Της ευθύνης του συντονισμού για την καλύτερη εφαρμογή του νόμου.

γ. Της ευθύνης για την ενημέρωση των αρμόδιων φορέων της Δημοκρατίας (υπουργεία, τμήματα και υπηρεσίες) και των φορέων εκμετάλλευσης σχετικά με την εφαρμογή του νόμου.

δ. Της τήρησης αρχείων σχετικά με τον εξοπλισμό και τις υπηρεσίες αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης.

2. Οι ελάχιστες πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης.

3. Η υποχρέωση των αρμόδιων φορέων για την ετοιμασία σχεδίων συνεργασίας για την αντιμετώπιση καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης και των φορέων εκμετάλλευσης που δραστηριοποιούνται στον τομέα υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου να συνεργάζονται μεταξύ τους.

4. Η δυνατότητα έκδοσης κανονισμών που να ρυθμίζουν μεταξύ άλλων τη στοιχειοθέτηση αδικημάτων και την πρόβλεψη ποινών, καθώς και ρύθμιση για το συντονισμό και τον καταρτισμό των εν λόγω σχεδίων.

5. Η δυνατότητα έκδοσης διαταγμάτων από τον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος για τροποποίηση των παραρτημάτων που περιλαμβάνονται στον προτεινόμενο νόμο και αφορούν τον καθορισμό των στοιχείων και των πληροφοριών που περιέχονται στα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης και των στοιχείων που παρέχονται κατά την προετοιμασία των εν λόγω σχεδίων.

Σημειώνεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία όφειλε να εναρμονιστεί με το ευρωπαϊκό κεκτημένο στον τομέα αυτό μέχρι τις 19 Ιουλίου 2015, ωστόσο το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων μόλις στις 10 Δεκεμβρίου 2015.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του Τμήματος Περιβάλλοντος και την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το υπό αναφορά νομοσχέδιο, η Οδηγία 2013/30/ΕΕ θεσπίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις για την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων κατά τη διάρκεια υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και τον περιορισμό των συνεπειών τέτοιων ατυχημάτων, με απώτερο στόχο να επιτυγχάνεται η προστασία του περιβάλλοντος. Για την επίτευξη της πρόληψης των εν λόγω ατυχημάτων και των συνεπειών τους η σχετική Οδηγία προβλέπει τη λήψη μέτρων και την εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης ασφάλειας. Περαιτέρω, η ίδια Οδηγία περιλαμβάνει πρόνοιες που αφορούν την αδειοδότηση των φορέων εκμετάλλευσης για τη διεξαγωγή υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και τα εσωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης.

Σύμφωνα με τους ίδιους εκπροσώπους, με το υπό αναφορά νομοσχέδιο προτείνεται η δημιουργία ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου με το οποίο θα συντονίζονται, καταρτίζονται και εφαρμόζονται εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης για την πρόληψη της κλιμάκωσης ή τον περιορισμό των συνεπειών σοβαρού ατυχήματος, τα οποία θα καλύπτουν όλες τις υπεράκτιες εργασίες και εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και τις συνδεδεμένες με αυτά υποδομές και τις εντός της δικαιοδοσίας της Δημοκρατίας περιοχές που ενδέχεται να πληγούν.

Επιπρόσθετα, οι ίδιοι εκπρόσωποι δήλωσαν ότι το κράτος έχει την ευθύνη για τα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης και παράλληλα δήλωσαν ότι με τον προτεινόμενο νόμο διασφαλίζεται η ετοιμότητα και βελτιώνεται ο μηχανισμός αντίδρασης της Δημοκρατίας, στην περίπτωση που επισυμβούν σοβαρά ατυχήματα που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου και περιορίζονται οι συνέπειες αυτών στους εργαζομένους, στο θαλάσσιο περιβάλλον και στις παράκτιες οικονομίες.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας δήλωσε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη εναρμονιστεί μερικώς με την Οδηγία 2013/30/ΕΚ μέσω άλλων νομοθετημάτων μεταξύ των οποίων είναι και οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Ασφάλεια των Υπεράκτιων Εργασιών Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου) Κανονισμοί του 2015. Όπως η ίδια εκπρόσωπος δήλωσε περαιτέρω, οι εν λόγω κανονισμοί προβλέπουν μεταξύ άλλων τις υποχρεώσεις των φορέων εκμετάλλευσης που διεξάγουν υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου για την εκπόνηση εσωτερικών σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης και πρόσθεσε ότι με τον προτεινόμενο νόμο ολοκληρώνεται η εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με την εν λόγω Οδηγία.

Περαιτέρω, σύμφωνα με την ίδια εκπρόσωπο, με βάση την Οδηγία 2013/30/ΕΚ απαιτείται σαφής διαχωρισμός των ρυθμιστικών λειτουργιών και λήψη αποφάσεων που αφορούν την υπεράκτια ασφάλεια και το περιβάλλον από τις ρυθμιστικές λειτουργίες που αφορούν την οικονομική αξιοποίηση φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων της αδειοδότησης των εργασιών και της διαχείρισης των εσόδων. Ως εκ τούτου, ο διαχωρισμός αυτός επιτυγχάνεται μέσω της ανάθεσης των αρμοδιοτήτων που αφορούν την ασφάλεια και το περιβάλλον στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας και στο Τμήμα Περιβάλλοντος, ανάλογα, και των αρμοδιοτήτων που αφορούν την αδειοδότηση και οικονομική αξιοποίηση των φυσικών πόρων στο Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού.

Όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου.

Στα πλαίσια της συζήτησης επί των προνοιών του νομοσχεδίου την επιτροπή απασχόλησαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Ο τρόπος εφαρμογής του προτεινόμενου νόμου.

2. Η εξαίρεση των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου.

3. Οι υποχρεώσεις των φορέων εκμετάλλευσης σε σχέση με τα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης στις υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και σε σχέση με τις υπόλοιπες απαιτήσεις της Οδηγίας 2013/30/ΕΕ.

4. Η ανάγκη στοιχειοθέτησης στο νομοσχέδιο αδικημάτων και επιβολής ποινών.

Οι εκπρόσωποι του Τμήματος Περιβάλλοντος δήλωσαν σε σχέση με τα πιο πάνω τα ακόλουθα:

1. Το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος θα είναι αρμόδιο για το συντονισμό της ετοιμασίας των εξωτερικών σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης. Τα εν λόγω σχέδια θα καταρτίζονται σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, περιλαμβανομένων μεταξύ άλλων των αρμόδιων τμημάτων και υπηρεσιών του κράτους και των οικείων φορέων εκμετάλλευσης. Κατά τον καταρτισμό των σχεδίων αυτών θα λαμβάνονται υπόψη τα εσωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης των εγκαταστάσεων ή των συνδεδεμένων υποδομών που βρίσκονται στην περιοχή που καλύπτει το εξωτερικό σχέδιο αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης. Στην περίπτωση υφιστάμενων σχετικών εθνικών σχεδίων δράσης που έχουν καταρτιστεί δυνάμει άλλων νομοθεσιών, αυτά μπορεί να αποτελέσουν μέρος των εξωτερικών σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης.

2. Οι αγωγοί μεταφοράς φυσικού αερίου εξαιρούνται από τη σχετική Οδηγία με την οποία εναρμονίζεται ο προτεινόμενος νόμος και ως εκ τούτου δεν κρίθηκε αναγκαίο να περιληφθούν σε αυτόν. Η υποχρέωση για την ετοιμασία εξωτερικών σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης για την κάλυψη ατυχήματος από εγκαταστάσεις αγωγών φυσικού αερίου με επιπτώσεις στο περιβάλλον ρυθμίζεται από τον περί της Σύμβασης για την Προστασία της Μεσογείου Θάλασσας από τη Ρύπανση και περί Συναφών Πρωτοκόλλων (Κυρωτικό) Νόμο και ειδικότερα από το Πρωτόκολλο για την Προστασία της Μεσογείου Θάλασσας από τη Ρύπανση που Προκαλείται από την Εξερεύνηση και την Εκμετάλλευση της Υφαλοκρηπίδας και του Θαλάσσιου Βυθού και του Υπεδάφους της της Σύμβασης της Βαρκελώνης.

3. Οι υποχρεώσεις των φορέων εκμετάλλευσης, όπως καθορίζονται στην Οδηγία 2013/30/ΕΕ, περιλαμβάνονται στα νομοθετήματα με τα οποία έχει ήδη εναρμονιστεί η Δημοκρατία. Ειδικότερα, στους περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Ασφάλεια των Υπεράκτιων Εργασιών Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου) Κανονισμούς προβλέπεται μεταξύ των άλλων υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης η εκπόνηση εκ μέρους τους εσωτερικών σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης στις υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ σε σχέση με τις υποχρεώσεις για τα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης αυτές θα προκύψουν μέσα από τα εν λόγω σχέδια.

4. Η περίληψη στο νομοσχέδιο συγκεκριμένων ποινών και η στοιχειοθέτηση αδικημάτων δεν είναι δυνατή, καθότι σε αυτό καθορίζονται πρωτίστως οι υποχρεώσεις του κράτους σε σχέση με τα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης. Παρά το γεγονός ότι το νομοσχέδιο δε στοιχειοθετεί αδικήματα και ούτε καθορίζει ποινές, παρέχει εξουσιοδότηση για τον καθορισμό ποινών και τη στοιχειοθέτηση αδικημάτων σε κανονισμούς που δύναται να εκδοθούν δυνάμει του προτεινόμενου νόμου για την παράβαση των προνοιών τους.

Στα πλαίσια της περαιτέρω εξέτασης του νομοσχεδίου από την επιτροπή διαπιστώθηκε κατόπιν υποδείξεων του εκπροσώπου του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας η ανάγκη τροποποίησης επιμέρους προνοιών αυτού, ώστε ο προτεινόμενος νόμος να συνάδει με τα νομοθετήματα που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ και εναρμονίζονται με την Οδηγία 2013/33/ΕΕ.

Περαιτέρω, στα πλαίσια αυτά η επιτροπή εισηγήθηκε μικρής έκτασης βελτιώσεις επί των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου αναφορικά με την υποχρέωση των φορέων εκμετάλλευσης να συνεργάζονται μεταξύ τους, ώστε να διασφαλίζεται η συνεργασία και η συνδρομή τους στις περιπτώσεις έκτακτων περιστατικών, καθώς και με τη συχνότητα με την οποία θα προβαίνουν σε ασκήσεις ετοιμότητας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση σοβαρών ατυχημάτων.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή σε μεταγενέστερη συνεδρία της κάλεσε τους εκπροσώπους του Τμήματος Περιβάλλοντος όπως μελετήσουν τα πιο πάνω και σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας προβούν σε σχετική τροποποίηση του νομοσχεδίου και καταθέσουν ενώπιον της επιτροπής αναθεωρημένο κείμενο νομοσχεδίου.

Επιπρόσθετα, κάλεσε τους εκπροσώπους του Τμήματος Περιβάλλοντος όπως μελετήσουν το ενδεχόμενο επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του νομοσχεδίου, ώστε να περιληφθούν σε αυτό και οι αγωγοί φυσικού αερίου.

Συναφώς, το Τμήμα Περιβάλλοντος, ακολουθώντας τις οδηγίες της επιτροπής, οι οποίες δίνονται διαχρονικά στις συνεδρίες αυτής, σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, κατέθεσε στην επιτροπή αναθεωρημένα κείμενα νομοσχεδίων, στα οποία ενσωματώθηκαν οι εκάστοτε παρατηρήσεις του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας και οι μικρής έκτασης βελτιώσεις που εισηγήθηκε η επιτροπή, ενώ τελικό αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου κατατέθηκε ενώπιον της επιτροπής κατά την τελευταία συνεδρία της.

Σε σχέση με την εισήγηση της επιτροπής για την περίληψη στο πεδίο εφαρμογής του νομοσχεδίου των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας επισήμανε ότι, παρ’ όλο που μπορεί να προκύπτει κενό σε σχέση με την έκταση που καλύπτουν τα εξωτερικά σχέδια αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, το ζήτημα αυτό δεν πρέπει να τύχει ρύθμισης στον προτεινόμενο νόμο, καθότι αυτό θα δημιουργήσει πρόβλημα σε σχέση με τα νομοθετήματα που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ και εναρμονίζονται με την Οδηγία 2013/30/ΕΕ.

Οι εκπρόσωποι του Τμήματος Περιβάλλοντος δήλωσαν σε σχέση με τα πιο πάνω ότι αναγνωρίζεται η ανάγκη όπως το ζήτημα αυτό τύχει νομοθετικής ρύθμισης, ωστόσο αυτό πρέπει να γίνει με τροποποίηση άλλης νομοθεσίας. Συναφώς, εισηγήθηκαν στην επιτροπή, δεδομένου του γεγονότος ότι η ημερομηνία εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο έχει παρέλθει και έχει ήδη σταλεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιστολή παράβασης, την άμεση ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο χωρίς την περίληψη οποιασδήποτε πρόνοιας αναφορικά με τους αγωγούς μεταφοράς φυσικού αερίου. Περαιτέρω, εισηγήθηκαν όπως παρασχεθεί στην εκτελεστική εξουσία επαρκής χρόνος να μελετήσει το όλο ζήτημα και ακολούθως να προβεί στην κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή.

Επιπροσθέτως, ο διευθυντής του Τμήματος Περιβάλλοντος με σχετική επιστολή του ημερομηνίας 10 Μαρτίου 2016 ενημέρωσε την επιτροπή ότι θα καταβληθεί προσπάθεια για νομοθετική ρύθμιση του ζητήματος αυτού εντός διαστήματος οκτώ μηνών.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της και αφού μελέτησε το τελικό αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου, αποφάσισε να υποβάλει την παρούσα έκθεσή της ενώπιον της ολομέλειας του σώματος για τη λήψη τελικής απόφασης.

Σημειώνεται ότι σε περίπτωση ψήφισης του νομοσχεδίου σε νόμο ο τίτλος αυτού πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί των Εξωτερικών Σχεδίων Αντιμετώπισης Καταστάσεων Εκτάκτου Ανάγκης στις Υπεράκτιες Εργασίες Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου Νόμος του 2016».

12 Απριλίου 2016

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων