Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας και Φυσικών Πόρων για το νομοσχέδιο «Ο περί Παραγωγής και Εμπορίας της Βιομηχανικής Κάνναβης Νόμος του 2015»

Παρόντες:

Γιαννάκης Γαβριήλ, πρόεδρος Αντώνης Αντωνίου
Αντρέας Καυκαλιάς Μη μέλη της επιτροπής:
Κυριάκος Χατζηγιάννης Γιώργος Περδίκης
Σοφοκλής Φυττής  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας και Φυσικών Πόρων μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε αριθμό συνεδριάσεών της, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα μεταξύ 19ης Νοεμβρίου 2015 και 7ης Απριλίου 2016. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, του Τμήματος Γεωργίας και του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών του ίδιου υπουργείου, του Υπουργείου Υγείας, των Υγειονομικών Υπηρεσιών, των Φαρμακευτικών Υπηρεσιών και του Γενικού Χημείου του Κράτους του ίδιου υπουργείου, του Τμήματος Τελωνείου του Υπουργείου Οικονομικών, του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η Επίτροπος Περιβάλλοντος, εκπρόσωποι του Κυπριακού Οργανισμού Αγροτικών Πληρωμών (ΚΟΑΠ), της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών της αστυνομίας, του Συμβουλίου Γεωπόνων, της Παγκύπριας Ένωσης Γεωπόνων, του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου, του Κυπριακού Οργανισμού Προώθησης Επενδύσεων, του Συνδέσμου Αντιμετώπισης Κοινωνικών Προβλημάτων, του ΚΕΒΕ, του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής και των αγροτικών οργανώσεων ΠΕΚ, “Νέα Αγροτική Κίνηση” και “Ευρωαγροτικός”. Η ΟΕΒ, η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου, το Κυπριακό Ίδρυμα Προστασίας του Περιβάλλοντος (Terra Cypria) και οι αγροτικές οργανώσεις ΕΚΑ και “Παναγροτικός Σύνδεσμος”, παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν κατέστη δυνατόν να εκπροσωπηθούν στις συνεδρίες της επιτροπής.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η θέσπιση νομικού πλαισίου, ώστε να ρυθμιστεί η παραγωγή, η εμπορία, η επεξεργασία και η αποθήκευση βιομηχανικής κάνναβης με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) που δεν υπερβαίνει σε ποσοστό το 0,2%.

Ειδικότερα, με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο μεταξύ άλλων καθορίζονται:

1. οι όροι και οι προϋποθέσεις παραχώρησης άδειας παραγωγού ή/και προμηθευτή βιομηχανικής κάνναβης,

2. οι υποχρεώσεις που πρέπει να τηρεί κάθε αδειούχο πρόσωπο που παράγει, εμπορεύεται, επεξεργάζεται ή αποθηκεύει βιομηχανική κάνναβη,

3. τα παράγωγα της κάνναβης που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του υπό συζήτηση νομοσχεδίου και τα οποία αφορούν προϊόντα δευτερογενούς παραγωγής, που προέρχονται από διαφορετικής φύσης προϊόντα πρωτογενούς παραγωγής μετά από μεταποίηση ή επεξεργασία,

4. οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες του Τμήματος Γεωργίας, το οποίο, σύμφωνα με τις πρόνοιες του εν λόγω νομοσχεδίου, ορίζεται ως η αρμόδια αρχή, καθώς και των επιθεωρητών που διορίζονται από αυτήν και είναι υπό την εποπτεία αυτής,

5. οι διαδικασίες ελέγχου που διενεργεί η αρμόδια αρχή ή οι εξουσιοδοτημένοι από αυτήν επιθεωρητές και

6. τα αδικήματα και οι ποινές που επιβάλλονται σε πρόσωπα που δεν συμμορφώνονται με τις προτεινόμενες διατάξεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην επιτροπή από εκπροσώπους του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και συνοδεύουν τον προτεινόμενο νόμο, το ευρωπαϊκό κεκτημένο επιτρέπει και επιδοτεί την καλλιέργεια της βιομηχανικής κάνναβης με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) που δεν υπερβαίνει σε ποσοστό το 0,2%, ωστόσο, σύμφωνα με τον περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμο, απαγορεύεται η καλλιέργεια κάθε είδους του φυτού κάνναβης, περιλαμβανομένης και της βιομηχανικής. Συνεπώς, με βάση τα ίδια στοιχεία κρίνεται αναγκαίο όπως παράλληλα με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο προωθηθεί για ψήφιση και το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015», που εξετάζεται από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας, ώστε να θεσπιστεί ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο, συμβατό με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Στα πλαίσια της εξέτασης του νομοσχεδίου από την επιτροπή, ο εκπρόσωπος του Τμήματος Γεωργίας του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος επισήμανε ότι η χρήση και ο τρόπος καλλιέργειας της βιομηχανικής κάνναβης δε σχετίζονται με οποιοδήποτε άλλο είδος κάνναβης, ωστόσο εξέφρασε την άποψη ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος διεξαγωγής παράλληλων δραστηριοτήτων, που αφορούν άλλα είδη κάνναβης. Ως εκ τούτου, υποστήριξε ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ένα νομικό πλαίσιο που να περιλαμβάνει μηχανισμούς ελέγχου, οι οποίοι να περιορίζουν στο μέγιστο βαθμό τον εν λόγω κίνδυνο.

Η Επίτροπος Περιβάλλοντος και οι εκπρόσωποι των Υγειονομικών Υπηρεσιών και των Φαρμακευτικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, του Τμήματος Τελωνείου του Υπουργείου Οικονομικών, του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού και του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό συζήτηση νομοσχέδιου.

Η εκπρόσωπος του Γενικού Χημείου του Κράτους του Υπουργείου Υγείας, αφού επισήμανε ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοσχέδιου, το Γενικό Χημείο είναι αρμόδιο για τη διεξαγωγή εργαστηριακών ελέγχων στα δείγματα βιομηχανικής κάνναβης, ανέφερε ότι τα τέλη για τους εν λόγω ελέγχους έχουν καθοριστεί με σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και είναι προσβάσιμα στο κοινό για ενημέρωση. Περαιτέρω, η ιδία διαβεβαίωσε ότι οι εργαστηριακοί έλεγχοι που θα διενεργούνται στα δείγματα βιομηχανικής κάνναβης διασφαλίζουν την ομαλή εφαρμογή του προτεινόμενου νόμου και περαιτέρω ότι οποιαδήποτε ενέργεια που ενδεχομένως αποτελεί διάπραξη ποινικού αδικήματος θα εντοπίζεται άμεσα και με ακρίβεια και ακολούθως θα ενημερώνεται η αστυνομία για περαιτέρω ενέργειες.

Ο εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών της αστυνομίας συμφώνησε επίσης με τις πρόνοιες του εν λόγω νομοσχεδίου και πρόσθεσε ότι αυτές περιλαμβάνουν επαρκείς ασφαλιστικές δικλίδες για την πρόληψη διάπραξης συγκεκριμένων παραβιάσεων αυτού.

Ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Γεωπόνων και της Παγκύπριας Ένωσης Γεωπόνων, καθώς και οι εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων ΠΕΚ και “Ευρωαγροτικός” εξέφρασαν την άποψη ότι το προτεινόμενο νομικό πλαίσιο που ρυθμίζει την παράγωγη και εμπορία της βιομηχανικής κάνναβης περιλαμβάνει υπέρμετρα αυστηρές και περιοριστικές διατάξεις, που ενδεχομένως να αποτρέπουν τους ενδιαφερομένους από το να προβαίνουν στην καλλιέργεια του εν λόγω είδους. Ειδικότερα, αναφέρθηκαν στο υψηλό κόστος το οποίο θα επιβαρύνει τους παραγωγούς ή/και τους προμηθευτές της βιομηχανικής κάνναβης από τη διεξαγωγή των εργαστηριακών ελέγχων που θα διενεργεί το Γενικό Χημείο του Κράτους και εισηγήθηκαν όπως το κόστος αυτό αναλαμβάνεται από το κράτος. Περαιτέρω, οι ίδιοι υποστήριξαν ότι, προτού θεσπιστεί νομικό πλαίσιο που να επιτρέπει την καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης, πρέπει να διενεργηθούν οι απαιτούμενες μελέτες ως προς τη βιωσιμότητα της εν λόγω καλλιέργειας στη Κύπρο, καθώς, σύμφωνα με τους ιδίους, για να είναι οικονομικά συμφέρουσα η καλλιέργεια αυτή, απαιτούνται μεγάλες ποσότητες νερού και μεγάλες εκτάσεις γης.

Ο εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών εξέφρασε τις επιφυλάξεις του κατά πόσο το νομοσχέδιο θα συμβάλει στην ενθάρρυνση οποιουδήποτε ενδιαφερομένου να ενασχοληθεί με την καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης, καθότι αυτή αξιοποιείται κυρίως ως προϊόν μεταποίησης από βιομηχανικές υποδομές οι οποίες δεν υπάρχουν σήμερα στην Κύπρο, ενώ για άλλες χρήσεις ενδεχομένως να απαιτούνται μεγάλες εκτάσεις γης συγκριτικά με άλλες καλλιέργειες, προκειμένου η καλλιέργεια αυτή να είναι οικονομικά συμφέρουσα.

Η εκπρόσωπος του ΚΟΑΠ συμφώνησε επίσης με τη θέσπιση του νομικού πλαισίου που να ρυθμίζει την καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης. Περαιτέρω, ενημέρωσε την επιτροπή ότι, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία του ΚΟΑΠ για το 2014, υποβλήθηκε μόνο μια αίτηση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για εκταρική επιδότηση για την καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης, για την οποία τελικά δεν εξασφαλίστηκε η σχετική έγκριση, επειδή ο αιτητής δεν κατέβαλε το σχετικό τέλος για τη διενέργεια εργαστηριακών ελέγχων. Επιπρόσθετα, η ίδια ανέφερε ότι για το 2015 δεν υποβλήθηκε καμιά αίτηση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για εκταρική επιδότηση για την εν λόγω καλλιέργεια.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας διασαφήνισε ότι, σύμφωνα με ευρωπαϊκούς κανονισμούς που έχουν άμεση ισχύ στα κράτη μέλη, επιτρέπεται η καλλιέργεια και διακίνηση βιομηχανικής κάνναβης και στο πλαίσιο αυτό εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να ορίσει τις διαδικασίες ελέγχου της εγχώριας αγοράς της βιομηχανικής κάνναβης. Ως εκ τούτου, η ίδια τόνισε ότι για σκοπούς ολοκληρωμένης ρύθμισης παρίσταται η άμεση ανάγκη ψήφισης του εν λόγω νομοσχέδιου σε νόμο μαζί με το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015», έτσι ώστε αφενός μεν να επιτευχθεί συμβατότητα του εθνικού με το ενωσιακό δίκαιο, αφετέρου δε να θεσπιστεί ένα νομικό πλαίσιο που να επιτρέπει το σχετικό έλεγχο. Επιπρόσθετα, η ίδια ενημέρωσε την επιτροπή ότι υπάρχουν καταδικαστικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναντίον κρατών μελών που διατήρησαν σε ισχύ νομοθεσίες οι οποίες απαγορεύουν πλήρως οποιαδήποτε δραστηριότητα αναφορικά με τη βιομηχανική κάνναβη.

Στα πλαίσια της περαιτέρω εξέτασης του νομοσχεδίου μέλη της επιτροπής υποστήριξαν ότι οι πρόνοιές του ενδεχομένως να είναι περιοριστικές και συνεπώς να αποθαρρύνουν τους ενδιαφερομένους για ενασχόληση με δραστηριότητες αναφορικά με τη βιομηχανική κάνναβη. Επιπλέον, μέλη της επιτροπής εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους κατά πόσο η εκτελεστική εξουσία έχει εκπονήσει σχετικές μελέτες αναφορικά με τη βιωσιμότητα της εν λόγω καλλιέργειας στην Κύπρο. Ειδικότερα, μέλη της επιτροπής εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους και ήγειραν ζητήματα που μεταξύ άλλων αφορούσαν τα ακόλουθα:

1. Τα τέλη που επιβάλλονται από το Γενικό Χημείο του Κράτους για τη διεξαγωγή εργαστηριακών ελέγχων και επιβαρύνουν τους παραγωγούς ή/και προμηθευτές βιομηχανικής κάνναβης ενδεχομένως να είναι αποτρεπτικά για τους ενδιαφερομένους για ενασχόληση με το εν λόγω είδος. Περαιτέρω, οι ίδιοι υποστήριξαν ότι οι παραγωγοί ή/και προμηθευτές πρέπει να επιβαρύνονται μόνο με το κόστος των πρώτων χρονικά εργαστηριακών ελέγχων και, σε περίπτωση που κριθεί αναγκαίο να διεξαχθούν επαναληπτικοί εργαστηριακοί έλεγχοι, τότε το εν λόγω κόστος να αναλαμβάνεται από το κράτος.

2. Οι ποινές που προβλέπονται σε περίπτωση διάπραξης ποινικού αδικήματος ενδεχομένως να είναι πολύ αυστηρές και δυσανάλογες με τα οριζόμενα αδικήματα.

3. Η παροχή εξουσίας στους επιθεωρητές μεταξύ άλλων να διατάζουν την καταστροφή ποσότητας βιομηχανικής κάνναβης για την οποία εκκρεμεί η εξέταση ληφθέντος δείγματός της ενδεχομένως να είναι καταχρηστική.

4. Η προτεινόμενη επιβολή ετήσιου τέλους €75 στους παραγώγους ή/και προμηθευτές της βιομηχανικής κάνναβης για την επιτήρηση των δραστηριοτήτων τους από την αρμόδια αρχή πρέπει να διαγραφεί, καθότι η αρμόδια αρχή δεν επιβάλλει ανταποδοτικό τέλος για τον έλεγχο και την επιτήρηση κανενός άλλου είδους καλλιέργειας, αφού το κράτος οφείλει να παρέχει δωρεάν τις εν λόγω υπηρεσίες.

5. Η παραχώρηση εξουσίας στον καθ’ ύλην αρμόδιο υπουργό να τροποποιεί παραρτήματα του προτεινόμενου νόμου τα οποία περιλαμβάνουν και ουσιαστικές ρυθμίσεις πέραν των τεχνικών ζητημάτων ενδεχομένως να είναι καταχρηστική.

6. Η υποχρέωση προσκόμισης βεβαίωσης για λευκό ποινικό μητρώο από τους αιτητές για την παραχώρηση άδειας παραγωγού ή/και προμηθευτή ενδεχομένως να είναι υπερβολική για μια γεωργική ενασχόληση όπως είναι η καλλιέργεια βιομηχανικής κάνναβης και η αποφυγή οποιωνδήποτε παράνομων πράξεων πρέπει να διασφαλίζεται μέσω των ελέγχων και της επιτήρησης εφαρμογής των διατάξεων του υπό συζήτηση νόμου.

Οι εκπρόσωποι των αρμόδιων κυβερνητικών τμημάτων και της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, σχολιάζοντας τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν από μέλη της επιτροπής και από εμπλεκόμενους φορείς, δήλωσαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, στα πλαίσια συμβατότητας του εθνικού δικαίου με το ενωσιακό κεκτημένο, στοχεύει στη θέσπιση μηχανισμών ελέγχου και εποπτείας των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη βιομηχανική κάνναβη και όχι στην προώθηση της καλλιέργειάς της. Εντούτοις, ο εκπρόσωπος του Τμήματος Γεωργίας ανέφερε ότι το υπουργείο θα στηρίξει με οποιοδήποτε τρόπο όσους ενδιαφερθούν για την εν λόγω καλλιέργεια. Αναφορικά με τη βιωσιμότητά της, ο ίδιος δήλωσε ότι αυτή είναι δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια, καθώς εξαρτάται από τον τρόπο διάθεσης της βιομηχανικής κάνναβης και του προϊόντος που θα παραχθεί.

2. Το Γενικό Χημείο του Κράτους έχει ξεκινήσει διαδικασία αναθεώρησης των τελών που επιβάλλει για τη διεξαγωγή εργαστηριακών ελέγχων, έτσι ώστε αυτά να μειωθούν σε σημαντικό βαθμό.

3. Οι προτεινόμενες ποινές είναι ανάλογες με τη φύση των σχετικών αδικημάτων και εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου να επιβάλει ποινές ανάλογα με τη σοβαρότητα των αδικημάτων. Επιπλέον, η υποχρέωση του αιτητή άδειας παραγωγού ή/και προμηθευτή να προσκομίζει βεβαίωση για λευκό ποινικό μητρώο αποτελεί ασφαλιστική δικλίδα για την αποφυγή παράνομων πράξεων. Ανάλογη υποχρέωση προνοείται και στις αντίστοιχες νομοθεσίες άλλων κρατών μελών.

4. Το ετήσιο τέλος ύψους €75 που προτείνεται να επιβληθεί στους παραγώγους ή/και προμηθευτές της βιομηχανικής κάνναβης για την επιτήρηση και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων τους είναι ανταποδοτικό ως προς το διοικητικό κόστος της αρμόδια αρχής για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών.

Λαμβάνοντας υπόψη τους προβληματισμούς που εκφράστηκαν ενώπιον της επιτροπής, το Τμήμα Γεωργίας και η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας προέβησαν σε αναθεώρηση του κειμένου του νομοσχεδίου, το οποίο έθεσαν ενώπιον της επιτροπής για την ολοκλήρωση της εξέτασής του. Το αναθεωρημένο νομοσχέδιο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Διαγραφή των διατάξεων που παρέχουν την εξουσία στους επιθεωρητές να καταστρέφουν ποσότητες βιομηχανικής κάνναβης, σε περίπτωση που εκκρεμεί η εξέταση ληφθέντος δείγματος αυτής.

2. Προσθήκη διάταξης στο νομοσχέδιο που προβλέπει ότι το κόστος διεξαγωγής των εργαστηριακών ελέγχων καταβάλλεται μία φορά ανά παρτίδα, όταν δηλώνεται η πρόθεση παραγωγής βιομηχανικής κάνναβης ή όταν γνωστοποιείται η άφιξη της βιομηχανικής κάνναβης στη Δημοκρατία.

3. Διαμόρφωση επιμέρους διατάξεών του, με σκοπό τη βελτίωσή τους από νομοτεχνικής άποψης.

Ακολούθως, η επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιον της, διαμόρφωσε, υιοθετώντας αρχικές τοποθετήσεις της, το κείμενο του αναθεωρημένου νομοσχεδίου, ώστε:

1. να διαγραφεί η διάταξη η οποία παρέχει την εξουσία στον καθ’ ύλην αρμόδιο υπουργό να τροποποιεί με την έκδοση διαταγμάτων το παράρτημα του νομοσχεδίου,

2. να τροποποιηθεί η σχετική διάταξή του που προβλέπει το ετήσιο τέλος που επιβάλλεται στους παραγώγους ή/και προμηθευτές της βιομηχανικής κάνναβης για την επιτήρηση των δραστηριοτήτων τους από την αρμόδια αρχή, έτσι ώστε να μειωθεί από τα €75 στα €30.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί των διατάξεων του αναθεωρημένου κειμένου του νομοσχεδίου, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί σύμφωνα με τα πιο πάνω, κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια του σώματος.

 

12 Απριλίου 2016

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων