Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για την πρόταση νόμου «Ο περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικός) (Αρ. 5) Νόμος του 2015»

Παρόντες:         

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος

Φειδίας Σαρίκας

Ρίκκος Μαππουρίδης

Μη μέλη της επιτροπής:

Άριστος Δαμιανού

Κυριάκος Χατζηγιάννης

Γιώργος Γεωργίου  

 

         

          Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή από τους κ. Σωτήρη Σαμψών και Κυριάκο Χατζηγιάννη εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, σε πέντε συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα από 2 Δεκεμβρίου 2015 μέχρι 24 Φεβρουαρίου 2016.  Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν στην επιτροπή εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, της αστυνομίας, του Υπουργείου Εσωτερικών, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, της Ένωσης Δήμων Κύπρου, της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου και του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού (ΚΟΤ).

          Σκοπός της πρότασης νόμου όπως αυτή αρχικά κατατέθηκε από τους εισηγητές της  είναι η τροποποίηση του άρθρου 188Α του Ποινικού Κώδικα, που προβλέπει για το αδίκημα της άγρας πελατών και των κατευθυνόμενων αγορών, ώστε οι ποινές για το αδίκημα αυτό να καταστούν αυστηρότερες και η πάταξη του φαινομένου της άγρας πελατών να καταστεί πιο αποτελεσματική.

          Ειδικότερα, στην προτεινόμενη ρύθμιση διαλαμβάνονται τα ακόλουθα:

1.      Αναδιατυπώνονται οι διατάξεις του άρθρου 188Α, κατά τρόπο ώστε να αίρονται οι δυσκολίες που παρουσιάζονται στην απόδειξη του αδικήματος στο δικαστήριο.

2.      Αυξάνονται οι προβλεπόμενες ποινές και συγκεκριμένα η ισχύουσα ποινή φυλάκισης μέχρι έξι μήνες ή/και χρηματική ποινή μέχρι €2.000 (δύο χιλιάδες ευρώ) αυξάνονται σε ένα έτος και €4.000 (τέσσερις χιλιάδες ευρώ), αντίστοιχα.  Σε περίπτωση μεταγενέστερης καταδίκης του ίδιου προσώπου για το ίδιο αδίκημα μέσα σε περίοδο δύο ετών από την προηγούμενη καταδίκη, η ποινή φυλάκισης μέχρι ένα έτος ή/και χρηματική ποινή μέχρι £2.000 (δύο χιλιάδες λίρες) αυξάνονται σε δύο έτη και €8.000 (οκτώ χιλιάδες ευρώ), αντίστοιχα.

3.      Πρόσωπο το οποίο είναι ιδιοκτήτης ή/και υπεύθυνος ή/και διευθυντής επιχείρησης προς όφελος της οποίας άλλο πρόσωπο διαπράττει το αδίκημα της άγρας πελατών είναι ένοχο του ίδιου αδικήματος και υπόκειται στην ίδια ποινή.

          Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την πρόταση νόμου, καθώς και τα όσα ανέφεραν οι εισηγητές της κατά τη συζήτησή της στην επιτροπή, διαπιστώθηκε ότι το φαινόμενο της άγρας πελατών και των κατευθυνόμενων αγορών δεν κατέστη δυνατό να καταπολεμηθεί ικανοποιητικά με την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας.  Σύμφωνα με τους ιδίους, παρατηρείται ότι το φαινόμενο έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές ή όπου υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση κέντρων αναψυχής, καταστημάτων ή καταλυμάτων, με αποτέλεσμα μεταξύ άλλων να διαμορφώνεται με τη χρήση συχνά αθέμιτων μέσων καθοδηγούμενη πελατεία που κατευθύνεται σε συγκεκριμένους χώρους και δραστηριότητες και έτσι να επηρεάζεται δυσμενώς ο ελεύθερος ανταγωνισμός, καθώς και η εικόνα της Κύπρου ως τουριστικού προορισμού.

          Παράλληλα, όπως επισήμαναν οι εισηγητές της πρότασης νόμου, έχει διαπιστωθεί ότι μεγάλος αριθμός προσώπων που προβαίνουν σε άγρα πελατών, στην πλειοψηφία τους μη Κύπριοι πολίτες, εγκαταλείπουν την Κύπρο, προτού ολοκληρωθεί η ποινική δίωξή τους.  Κατά συνέπεια, δεν καθίσταται δυνατή ούτε η καταδίκη των προσώπων που τους εργοδοτούν και ελλείψει τέτοιας καταδίκης, σύμφωνα με την υφιστάμενη νομοθεσία, δε δύναται να διαταχθεί από το δικαστήριο η διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησης προς όφελος της οποίας διαπράχθηκε το αδίκημα.  Ως εκ τούτου, κατέληξαν οι εισηγητές, κρίνεται αναγκαία η τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, ώστε αυτή να καταστεί αποτελεσματικότερη και πιο αποτρεπτική. 

          Κατά το πρώτο στάδιο της συζήτησης των προνοιών της πρότασης νόμου η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως δήλωσε ότι συμφωνεί με την προτεινόμενη τροποποίηση, αλλά εξέφρασε επιφυλάξεις για επιμέρους πρόνοιες της πρότασης νόμου.  Ειδικότερα, εξέφρασε επιφυλάξεις για τις πρόνοιες με βάση τις οποίες θα συνιστά αδίκημα η διανομή εντύπων ή εκτυπώσεων σε οποιοδήποτε υλικό που αφορούν τις καθοριζόμενες υπηρεσίες ή υποστατικά, δηλαδή ταξιδιωτική ή μεταφορική υπηρεσία, υπηρεσία εστίασης ή αναψυχής, τουριστικό κατάλυμα ή προϊόντα εμπορικού καταστήματος.  Όπως ανέφερε η πιο πάνω εκπρόσωπος, σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις η νόμιμη διαφήμιση ενδεχομένως να συνιστά αδίκημα.  Επιπρόσθετα, η ίδια εκπρόσωπος επισήμανε ότι η προτεινόμενη αύξηση των ποινών προσκρούει στη δυνατότητα εξώδικης ρύθμισης των προβλεπόμενων αδικημάτων, αφού σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία εξώδικη ρύθμιση επιδέχονται μόνο τα αδικήματα τα οποία τιμωρούνται με πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις €3.500.

          Οι εκπρόσωποι της αστυνομίας δήλωσαν ότι συμφωνούν με το σκοπό της πρότασης νόμου, αλλά παράλληλα συμμερίστηκαν τους προβληματισμούς που τέθηκαν από την εκπρόσωπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως.

          Οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, του ΚΟΤ, της Ένωσης Δήμων Κύπρου και της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου συμφώνησαν με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις.

          Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, αφού εξέφρασε την άποψη ότι με την προτεινόμενη ρύθμιση δεν εγείρεται οποιοδήποτε συνταγματικό πρόβλημα, επισήμανε ορισμένες ασάφειες στη διατύπωση συγκεκριμένων προνοιών της τονίζοντας ταυτόχρονα ότι, επειδή αυτές αφορούν στοιχειοθέτηση ποινικού αδικήματος, πρέπει να αναφέρουν ρητά και με σαφήνεια τις πράξεις που το συνιστούν.  Σε σχέση με την προτεινόμενη αύξηση των ποινών, επισήμανε ότι για τον καθορισμό του ύψους των ποινών αφενός πρέπει να ληφθεί υπόψη ο περιορισμός που αναφέρθηκε πιο πάνω, με βάση τον οποίο αποκλείεται η δυνατότητα εξώδικης ρύθμισης του αδικήματος, και αφετέρου, καθόσον αφορά τις πρόνοιες που προβλέπουν αυστηρότερη ποινή για το ίδιο αδίκημα σε περίπτωση μεταγενέστερης καταδίκης του ίδιου προσώπου εντός δύο ετών από την προηγούμενη καταδίκη, πρέπει επίσης να συνεκτιμηθεί ότι καταδίκη σε ποινή φυλάκισης μέχρι δύο έτη εξαλείφεται εντός περιόδου πέντε (5) ετών σύμφωνα με τον περί Αποκαταστάσεως Καταδικασθέντων Νόμο.

          Παράλληλα, η ίδια εκπρόσωπος έθεσε τον προβληματισμό κατά πόσο ενδείκνυται η θέσπιση αδικήματος αυστηρής ποινικής ευθύνης για τον ιδιοκτήτη, τον υπεύθυνο ή το διευθυντή των καθοριζόμενων υπηρεσιών ή υποστατικών προς όφελος των οποίων άλλο πρόσωπο διαπράττει το αδίκημα της άγρας πελατών.

          Τοποθετούμενοι αναφορικά με τον πιο πάνω προβληματισμό, οι εισηγητές της πρότασης νόμου επισήμαναν ότι η θέσπιση αυστηρής ποινικής ευθύνης για τα πιο πάνω πρόσωπα επιβάλλεται για σκοπούς διευκόλυνσης της απόδειξης του αδικήματος και αποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου της άγρας πελατών.  Σημειώνεται ότι με την άποψη αυτή συμφώνησαν και οι εκπρόσωποι της αστυνομίας.

          Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας εξέφρασε την άποψη ότι για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου απαιτείται ρύθμιση διατυπωμένη κατά τρόπο απλό και σαφή, ώστε να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες τόσο της ισχύουσας όσο και της προτεινόμενης ρύθμισης.

          Στη βάση της πιο πάνω άποψης η επιτροπή μελέτησε σταδιακά τις σχετικές γραπτές εισηγήσεις που υποβλήθηκαν από την εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, από μέλη της επιτροπής, καθώς και από τους εισηγητές της πρότασης νόμου.

          Σε μεταγενέστερο στάδιο οι εισηγητές της πρότασης νόμου, κατόπιν διαβούλευσης με την εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, υπέβαλαν στην επιτροπή αναθεωρημένο κείμενο της πρότασης νόμου, συγκεράζοντας κατά το δυνατό τις θέσεις που υποστηρίχθηκαν αναφορικά με τα κύρια ζητήματα της σκοπούμενης ρύθμισης που απασχόλησαν την επιτροπή.

          Στο αναθεωρημένο κείμενο, με το οποίο προτείνεται η αντικατάσταση του υφιστάμενου άρθρου 188Α του Ποινικού Κώδικα, προβλέπονται κυρίως τα ακόλουθα:

1.      Πρόσωπο το οποίο σε οποιοδήποτε δημόσιο χώρο με οποιοδήποτε τρόπο, μέθοδο ή μέσο, περιλαμβανομένης της προσφοράς ανταλλάγματος σε είδος, παροτρύνει και παρενοχλεί άλλο πρόσωπο ή ομάδα προσώπων να αποδεχθεί ή να απορρίψει ταξιδιωτική ή μεταφορική υπηρεσία, υπηρεσία εστίασης ή ψυχαγωγίας ή τουριστικού καταλύματος, προϊόντα εμπορικού καταστήματος ή άλλες υπηρεσίες εμπορικής φύσεως διαπράττει αδίκημα που τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών ή με χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €2.000 (δύο χιλιάδες ευρώ) ή και με τις δύο αυτές ποινές.  Διευκρινίζεται ότι η προσφορά εμπορευμάτων προς πώληση από αδειούχους πλανοδιοπώλες δε θα συνιστά αδίκημα δυνάμει των πιο πάνω προνοιών.

2.      Πρόσωπο για λογαριασμό ή προς όφελος του οποίου άλλο πρόσωπο διέπραξε το πιο πάνω αδίκημα είναι ένοχο αδικήματος που τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών ή με χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €2.000 (δύο χιλιάδες ευρώ) ή και στις δύο αυτές ποινές.

3.      Σε περίπτωση μεταγενέστερης καταδίκης του ίδιου προσώπου για αδίκημα που αναφέρεται στα πιο πάνω μέσα σε περίοδο δύο (2) ετών από την προηγούμενη καταδίκη, το αδίκημα τιμωρείται με φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη ή με χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €3.000 (τρεις χιλιάδες ευρώ) ή και με τις δύο αυτές ποινές.

4.      Επιπρόσθετα από οποιαδήποτε ποινή αναφέρεται πιο πάνω, το δικαστήριο δύναται να διατάξει τη διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησης προς όφελος της οποίας διαπράχθηκε το αδίκημα για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες.

          Σημειώνεται ότι η επιτροπή επέφερε στο πιο πάνω αναθεωρημένο κείμενο περαιτέρω τροποποιήσεις για τη βελτίωσή του από νομοτεχνικής άποψης.

          Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφιση του αναθεωρημένου στη βάση των πιο πάνω κειμένου της πρότασης νόμου.

 

 

 

15 Μαρτίου 2016

 

 

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων