Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο «Ο περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες (Τροποποιητικός) Νόμος του 201

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Γιώργος Λουκαΐδης
Ρίκκος Μαππουρίδης Αντώνης Αντωνίου
Άριστος Δαμιανού  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 10 και 17 Φεβρουαρίου 2016. Στην πρώτη συνεδρίαση κλήθηκαν και παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟΚΑΣ), της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, της Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών, του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου και του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, παρ όλο που κλήθηκε, δεν εκπροσωπήθηκε στη συνεδρίαση αυτή.

Σκοπός του υπό συζήτηση νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου για:

1. την εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με την πράξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τίτλο Οδηγία 2014/42/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2014, σχετικά με τη δέσμευση και τη δήμευση οργάνων και προϊόντων εγκλήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση”,

2. την πλήρη εναρμόνιση με την πράξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τίτλο “Απόφαση -Πλαίσιο 2003/577/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 2003 σχετικά με την εκτέλεση των αποφάσεων δέσμευσης περιουσιακών ή αποδεικτικών στοιχείων στην Ευρωπαϊκή Ένωση”,

3. την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων της Δημοκρατίας που απορρέουν από διεθνείς συμβάσεις και τις διεθνείς συστάσεις του oργανισμού “Financial Action Task Force” (FATF), καθώς και τις συστάσεις του διεθνούς οργανισμού μονάδων “Egmont Group” αναφορικά με τις αρμοδιότητες της ΜΟΚΑΣ και

4. την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν προκύψει από την πρακτική εφαρμογή του.

Ειδικότερα, προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Το δικαστήριο, για σκοπούς διαπίστωσης κατά πόσο ο κατηγορούμενος έχει αποκομίσει έσοδα από τη διάπραξη γενεσιουργού αδικήματος, θα μπορεί να υποθέσει ότι συγκεκριμένη περιουσία ή/και δαπάνες του κατηγορουμένου είναι δυσανάλογα ή/και δε δικαιολογούνται από τα νόμιμα εισοδήματά του, εκτός αν στη συγκεκριμένη περίπτωση αποδειχθεί το αντίθετο, λαμβάνοντας υπόψη τα πραγματικά περιστατικά και τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία.

2. Σε περίπτωση που υπάρχουν αξιώσεις από παραπονούμενο ή θύμα γενεσιουργού αδικήματος κατά του προσώπου που υπόκειται σε μέτρο δήμευσης, το μέτρο δήμευσης δε θα παρεμποδίζει τον παραπονούμενο ή το θύμα από το να διεκδικήσει αποζημίωση για τις αξιώσεις του.

3. Ως “απαγορευμένη μεταβίβαση περιουσίας” θα θεωρείται οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση μεταβίβαση ή μεταφορά του προϊόντος του αδικήματος από τον κατηγορούμενο σε άλλο πρόσωπο, όταν το άλλο αυτό πρόσωπο γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι ο σκοπός της μεταβίβασης ή της μεταφοράς ήταν η αποφυγή της δήμευσης, γεγονός το οποίο συνάγεται με βάση συγκεκριμένα στοιχεία και περιστάσεις, μεταξύ των οποίων το ότι η μεταβίβαση ή μεταφορά πραγματοποιήθηκε χωρίς αντάλλαγμα ή με αντάλλαγμα σημαντικά κατώτερο από την αγοραία αξία, διαφυλάσσοντας όμως παράλληλα τα δικαιώματα καλόπιστων τρίτων προσώπων.

4. Ποσά τα οποία εισπράττονται από την πώληση περιουσιακών στοιχείων που δημεύονται προς όφελος της Δημοκρατίας μετά από εκτέλεση διατάγματος δήμευσης θα κατατίθενται σε ειδικό ταμείο το οποίο θα ιδρυθεί προς το σκοπό αυτό και θα χρησιμοποιούνται για κοινωνικούς σκοπούς και σκοπούς δημόσιου συμφέροντος.

5. Σε περίπτωση που η εκδίκαση δεν καθίσταται δυνατή λόγω ασθένειας ή φυγής του κατηγορουμένου, το δικαστήριο ενώπιον του οποίου έχει αρχίσει ποινική διαδικασία εναντίον κατηγορουμένου, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταδίκη, αν ο κατηγορούμενος ήταν σε θέση να παραστεί στη δίκη, θα μπορεί να εκδώσει διάταγμα δήμευσης.

6. Το δικαστήριο θα μπορεί να ακυρώσει εγγραφή διατάγματος δέσμευσης δικαστηρίου ξένης χώρας, εάν εντός λογικής χρονικής περιόδου δεν έχει αρχίσει ποινική διαδικασία ή δεν υπήρξε εξέλιξη στη διερεύνηση ποινικής υπόθεσης δυνάμενης να οδηγήσει σε έναρξη ποινικής διαδικασίας με βάση την οποία ενδεχομένως να εκδοθεί διάταγμα δήμευσης.

7. Η ΜΟΚΑΣ, επιπροσθέτως των υφιστάμενων αρμοδιοτήτων της, θα έχει αρμοδιότητα να:

α. διαβιβάζει στην αστυνομία και σε άλλες κρατικές υπηρεσίες, όπως το Τμήμα Φορολογίας και το Τμήμα Τελωνείων, όταν το κρίνει σκόπιμο, πληροφορίες και στοιχεία για σκοπούς διεξαγωγής ανακρίσεων, εφόσον υπάρχουν εύλογες υποψίες ότι έχει διαπραχθεί αδίκημα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, άλλα αδικήματα ή αδικήματα χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και/ή για σκοπούς πληροφόρησης,

β. διεξάγει έρευνες για εντοπισμό παράνομων εσόδων και άλλων συναφών περιουσιακών στοιχείων τα οποία δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο διατάγματος δέσμευσης και/ή δήμευσης,

γ. εκτελεί αιτήματα δικαστικής συνδρομής σύμφωνα με τις διατάξεις του περί της Διεθνούς Συνεργασίας σε Ποινικά Θέματα Νόμου τα οποία σχετίζονται με αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και/ή εντοπισμό και/ή δέσμευση και/ή δήμευση παράνομων εσόδων ή άλλων συναφών περιουσιακών στοιχείων.

8. Κατά παρέκκλιση από το γενικό κανόνα σύμφωνα με τον οποίο ο έλεγχος της ταυτότητας του πελάτη και του πραγματικού δικαιούχου πραγματοποιείται πριν από τη σύναψη επιχειρηματικών σχέσεων ή τη διενέργεια μεμονωμένης συναλλαγής, στις περιπτώσεις που εμπίπτουν στην εποπτική αρμοδιότητα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς ο πιο πάνω έλεγχος θα μπορεί να ολοκληρωθεί κατά τη σύναψη επιχειρηματικών σχέσεων, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο, ώστε να μη διακοπεί η ομαλή διεξαγωγή των εργασιών, και ο κίνδυνος νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή χρηματοδότησης της τρομοκρατίας είναι μικρός και οι δε διαδικασίες περατώνονται το συντομότερο δυνατό μετά την αρχική επαφή.

Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου από την επιτροπή η εκπρόσωπος της ΜΟΚΑΣ εισηγήθηκε τα ακόλουθα:

1. Να διασαφηνιστεί ότι η έννοια του κατηγορουμένου ως προσώπου το οποίο κατέχει ρευστοποιήσιμη περιουσία ή το οποίο άμεσα ή έμμεσα προέβη σε απαγορευμένη δωρεά ή μεταβίβαση τέτοιας περιουσίας περιλαμβάνει και πρόσωπο για το οποίο υπάρχει εύλογη υποψία ότι δύναται να κατηγορηθεί για διάπραξη αδικήματος νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

2. Η εγγραφή επιβαρυντικού διατάγματος το οποίο εκδίδεται σε σχέση με ακίνητη περιουσία σε επαρχιακό κτηματολογικό γραφείο παραμένει σε ισχύ, ανεξάρτητα από τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, οι οποίες προβλέπουν για δεκαετή διάρκεια ισχύος της εγγραφής επιβαρυντικών διαταγμάτων και για τη δυνατότητα παράτασης της ισχύος αυτής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

3. Να τροποποιηθεί το άρθρο 37 του βασικού νόμου, ώστε να προστεθεί στον ορισμό του όρου “Σύμβαση” αναφορά στο νόμο με τίτλο «Ο περί του Εγγράφου, που προβλέπεται από το Άρθρο 3(2) της Συμφωνίας για Αμοιβαία Δικαστική Συνδρομή μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, που υπογράφτηκε στις 25 Ιουνίου 2003, αναφορικά με την εφαρμογή της Συνθήκης μεταξύ της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, για Αμοιβαία Νομική Συνδρομή σε Ποινικά Θέματα, που υπογράφτηκε στις 20 Δεκεμβρίου 1999 (Κυρωτικός) Νόμος του 2008».

Στη βάση των πιο πάνω εισηγήσεων η εκπρόσωπος της ΜΟΚΑΣ κατέθεσε στην επιτροπή αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου.

Όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου.

Σημειώνεται ότι η επιτροπή επέφερε στο αναθεωρημένο σύμφωνα με τα πιο πάνω κείμενο του νομοσχεδίου περαιτέρω τροποποιήσεις για τη διασαφήνιση ορισμένων προνοιών του και τη βελτίωσή του από νομοτεχνικής άποψης.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, κατά πλειοψηφία του προέδρου και των μελών της βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων του Δημοκρατικού Συναγερμού και ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, εισηγείται την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο όπως αυτό έχει διαμορφωθεί στη βάση των πιο πάνω.

Το μέλος της επιτροπής βουλευτής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί των προνοιών του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή τους στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

1η Μαρτίου 2016

 

 

 

 

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων