Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος για την πρόταση νόμου «Ο περί Αποβλήτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2013» και για το νομοσχέδιο «Ο περί Αποβλήτων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 201

Παρόντες:

Αδάμος Αδάμου, πρόεδρος Σοφοκλής Φυττής
Γιώργος Περδίκης Ρούλα Μαυρονικόλα
Ευγένιος Χαμπουλλάς  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος εξέτασε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή από το μέλος της βουλευτή του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών κ. Γιώργο Περδίκη, μαζί με το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τέσσερις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα μεταξύ 11ης Νοεμβρίου 2015 και 13ης Ιανουαρίου 2016. Σημειώνεται ότι πριν από τις εν λόγω συνεδρίες η επιτροπή πραγματοποίησε δύο συνεδρίες, στις 13 Σεπτεμβρίου 2013 και στις 26 Νοεμβρίου 2014, στις οποίες συζήτησε μόνο την πρόταση νόμου, αφού το υπό αναφορά νομοσχέδιο δεν είχε ακόμη κατατεθεί στη Βουλή.

Στα πλαίσια των συνεδριάσεων κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής η γενική διευθύντρια του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, συνοδευόμενη από λειτουργούς του ίδιου υπουργείου, εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η Επίτροπος Περιβάλλοντος, εκπρόσωποι της Ένωσης Δήμων Κύπρου, της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ), του Συνδέσμου Επιστημόνων και Μηχανικών Περιβάλλοντος, της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου και του Ιδρύματος Προστασίας του Περιβάλλοντος (Terra Cypria). Σημειώνεται ότι στα πλαίσια των συνεδριάσεων της επιτροπής αποκλειστικά για τη συζήτηση της πρότασης νόμου παρευρέθηκαν επίσης εκπρόσωποι του τότε Γραφείου Επιτρόπου Μεταρρύθμισης της Δημόσιας Υπηρεσίας. Το Υπουργείο Οικονομικών, παρ’ όλο που κλήθηκε, δεν παρευρέθηκε στις συνεδρίες της επιτροπής.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί Αποβλήτων Νόμου, ώστε αφενός να καθοριστεί ως αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του νόμου μόνο ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, μέσω της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων του Υπουργού Εσωτερικών σ’ αυτόν, και αφετέρου να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της εξώδικης ρύθμισης αδικημάτων.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι επίσης η τροποποίηση του περί Αποβλήτων Νόμου, ώστε να συγκεντρωθούν οι αρμοδιότητες εφαρμογής της βασικής νομοθεσίας σε μία αρμόδια αρχή, τον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, να εκσυγχρονιστεί η διαδικασία αδειοδότησης σε σχέση με τα απόβλητα και να βελτιστοποιηθεί η χρήση ανθρώπινων πόρων.

Ειδικότερα, το νομοσχέδιο προβλέπει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Τη συγκέντρωση των αρμοδιοτήτων εφαρμογής της νομοθεσίας στον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.

2. Τη δημιουργία Αρχείου Διαχειριστών Αποβλήτων και τις διαδικασίες καταχώρισης σε αυτό.

3. Την απαίτηση εξασφάλισης σχετικού πιστοποιητικού καταχώρισης στο εν λόγω αρχείο και την κατάργηση της υποχρέωσης για εξασφάλιση άδειας διαχείρισης αποβλήτων για πρόσωπα που ασχολούνται με τη συλλογή ή μεταφορά αποβλήτων σε επαγγελματική βάση ή/και την εμπορία ή μεσιτεία αποβλήτων ή/και την επεξεργασία των αποβλήτων τους, περιλαμβανομένης και της ανάκτησης ή διάθεσης στο χώρο παραγωγής των αποβλήτων.

4. Την υποχρέωση κατοχής άδειας διαχείρισης αποβλήτων μόνο από πρόσωπα τα οποία προβαίνουν σε εργασίες ανάκτησης ή/και διάθεσης αποβλήτων.

5. Την κατάθεση από αιτητή άδειας διαχείρισης αποβλήτων, πριν από τη χορήγηση της εν λόγω άδειας σε αυτόν, εγγύησης ή επαρκούς ασφάλισης για την κάλυψη του κόστους αντιμετώπισης περιστατικού ρύπανσης που δυνατό να προκληθεί από τις δραστηριότητές του.

6. Τη διεύρυνση των πράξεων ή παραλείψεων που δυνάμει των διατάξεων του ισχύοντος νόμου επιδέχονται εξώδικης ρύθμισης, καθώς και τη θέσπιση νέων ποινικών αδικημάτων.

7. Την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων και προγραμμάτων πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων αντί της έκδοσης κανονισμών στους οποίους να καθορίζονται τα εν λόγω σχέδια και προγράμματα, όπως ισχύει με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία.

8. Τη διεύρυνση της εξουσίας του Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος για την έκδοση διαταγμάτων για τον καθορισμό των υποχρεώσεων των προσώπων που θα καταχωρίζονται στο Αρχείο Διαχειριστών Αποβλήτων, των τελών εξέτασης αιτήσεων, έκδοσης αδειών και διενέργειας επιθεωρήσεων, πέραν των εξουσιών του που ήδη προβλέπονται στην ισχύουσα νομοθεσία.

9. Τη δυνατότητα συνδυασμού της άδειας διαχείρισης αποβλήτων με άλλες άδειες που εκδίδονται δυνάμει άλλων νομοθεσιών, ώστε να αποτελούν μία ενιαία άδεια και να αποφεύγονται περιττές επαναλήψεις ως προς την απαίτηση για την παροχή των απαιτούμενων πληροφοριών και εκτελούμενων εργασιών από το φορέα εκμετάλλευσης ή την αρμόδια αρχή.

Αναλύοντας τις πρόνοιες της πρότασης νόμου ενώπιον της επιτροπής ο εισηγητής της δήλωσε ότι η κατανομή των αρμοδιοτήτων για την εφαρμογή του περί Αποβλήτων Νόμου στους δύο υπουργούς δημιουργεί προβλήματα. Ως εκ τούτου η προτεινόμενη ρύθμιση κρίνεται αναγκαία, ώστε να απαλειφθούν οι διοικητικές επικαλύψεις μεταξύ των δύο υπουργείων, να τερματιστεί η διαρχία που εμποδίζει την ενιαία εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων και γενικότερα να βελτιωθεί η εφαρμογή της νομοθεσίας.

Στα πλαίσια των συνεδριάσεων της επιτροπής για την εξέταση της πρότασης νόμου οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και του Υπουργείου Εσωτερικών εξέφρασαν τους προβληματισμούς τους ως προς τη συγκέντρωση όλων των αρμοδιοτήτων σε ένα υπουργείο και επισήμαναν στην επιτροπή ότι η προτεινόμενη ρύθμιση αναμένεται ότι θα δημιουργήσει ανάγκες μεταφοράς προσωπικού στο Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος. Ως εκ τούτου επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των προνοιών της πρότασης νόμου σε μεταγενέστερο στάδιο, αφού ολοκληρωθεί και η μελέτη της μεταρρύθμισης της δημόσιας υπηρεσίας.

Η εκπρόσωπος του τότε Γραφείου Επιτρόπου Μεταρρύθμισης της Δημόσιας Υπηρεσίας συμφώνησε με τα όσα δήλωσαν οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.

Ακολούθως, σε μεταγενέστερη συνεδρία της επιτροπής, οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και του Υπουργείου Εσωτερικών ενημέρωσαν την επιτροπή ότι, στη βάση των αποτελεσμάτων της μελέτης για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, οι Υπουργοί Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Εσωτερικών μελετούν το ενδεχόμενο συγκέντρωσης των αρμοδιοτήτων που αφορούν τα απόβλητα σε ένα υπουργείο. Συναφώς, σύμφωνα με τους ίδιους εκπροσώπους, το υπό αναφορά θέμα θα τύχει χειρισμού από την εκτελεστική εξουσία, ώστε να καθοριστούν επιμέρους ζητήματα, όπως ο τρόπος και οι διαδικασίες υλοποίησης της μεταφοράς των εν λόγω αρμοδιοτήτων και προς το σκοπό αυτό θα προβούν στην ετοιμασία και κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου.

Συναφώς, στις 5 Νοεμβρίου 2015 η εκτελεστική εξουσία κατέθεσε στη Βουλή το υπό αναφορά νομοσχέδιο, στο οποίο ενσωματώθηκαν οι πρόνοιες της πρότασης νόμου.

Στα πλαίσια της μελέτης του νομοσχεδίου η γενική διευθύντρια του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ενημέρωσε την επιτροπή ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις προωθούνται στη βάση της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή της βασικής νομοθεσίας μέχρι σήμερα και αποσκοπούν στη βελτίωση της εφαρμογής της και κατ’ επέκταση στην προστασία του περιβάλλοντος.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών, χωρίς να διαφωνεί με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου, εξέφρασε περιορισμένης έκτασης επιφυλάξεις ως προς τις πρόνοιές του που προβλέπουν την έγκριση σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων εισηγήθηκε τροποποίηση της σχετικής διάταξης του νομοσχεδίου που αφορά την υπόχρεωση καταχώρισης στο Αρχείο Διαχειριστών Αποβλήτων, ώστε αυτή η υποχρέωση να δεσμεύει και πρόσωπα που συλλέγουν ή μεταφέρουν στερεά μη επικίνδυνα απόβλητα, τα οποία προκύπτουν από την κύρια εργασία τους.

Η Επίτροπος Περιβάλλοντος, αφού συμφώνησε με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου, εισηγήθηκε σχετικές τροποποιήσεις στον προτεινόμενο νόμο, ώστε να περιληφθούν σε αυτόν διατάξεις που να προβλέπουν τα ακόλουθα:

1. Οι επιθεωρητές του Τμήματος Περιβάλλοντος να μπορούν να αξιώνουν από το φορέα εκμετάλλευσης, με επίδοση ειδοποίησης, τη μετακίνηση των αποβλήτων σε αδειοδοτημένη εγκατάσταση για σκοπούς διαχείρισής τους, σε περίπτωση που πιστεύουν ότι μία εγκατάσταση λειτουργεί ή πρόκειται να λειτουργήσει κατά τρόπο που να δημιουργεί κίνδυνο ρύπανσης του περιβάλλοντος ή κίνδυνο για τη δημόσια υγεία λόγω ενδεχόμενης απόρριψης αποβλήτων και

2. το δικαστήριο να μπορεί να εκδίδει προσωρινά διατάγματα με τα οποία να επιβάλλει τη μετακίνηση αποβλήτων που έχουν τοποθετηθεί, εγκαταλειφθεί, απορριφθεί ή αποθηκευτεί σε δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο χωρίς να υφίσταται άδεια διαχείρισης αποβλήτων, σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια εκδίκασης αδικήματος από αυτό υπάρχει ισχυρισμός ότι το αδίκημα προκαλεί ή πρόκειται να προκαλέσει ρύπανση του περιβάλλοντος ή κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

Οι εκπρόσωποι της Ένωσης Δήμων Κύπρου και της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου εξέφρασαν τη διαφωνία τους αναφορικά με την προτεινόμενη ρύθμιση για έγκριση των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων και των προγραμμάτων πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων από το Υπουργικό Συμβούλιο αντί της συμπερίληψής τους σε κανονισμούς, γι’ αυτό και κατέθεσαν γραπτώς σχετική εισήγηση για διαμόρφωση του κειμένου του νομοσχεδίου, ώστε το Υπουργικό Συμβούλιο να εκδίδει κανονισμούς που να ρυθμίζουν την εκπόνηση τοπικών σχεδίων δράσης διαχείρισης αποβλήτων και πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων για ρεύματα αποβλήτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης.

Οι ίδιοι εκπρόσωποι επισήμαναν ότι η προτεινόμενη ρύθμιση επηρεάζει τη διαδικασία που έχει ήδη αρχίσει για τον καταρτισμό κανονισμών που θα ρυθμίζουν την εκπόνηση των εν λόγω τοπικών σχεδίων, τα οποία βασίζονται στους εθνικούς σχεδιασμούς διαχείρισης των αποβλήτων. Όπως οι ίδιοι δήλωσαν περαιτέρω, οι κανονισμοί είναι απαραίτητο να προωθηθούν και να εφαρμοστούν, ώστε να καθοριστούν οι νομικές υποχρεώσεις των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης να προβαίνουν σε δράσεις αναφορικά με τα απόβλητα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους, να παρασχεθούν εργαλεία διαχείρισης των αποβλήτων και να διασαφηνιστεί ο τρόπος χρηματοδότησης των δράσεων αυτών.

Οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου Επιστημόνων και Μηχανικών Περιβάλλοντος εισηγήθηκαν τροποποίηση του προτεινόμενου νόμου, ώστε το περιεχόμενο των στοιχείων που υποβάλλονται εκ μέρους των διαχειριστών και των παραγωγών αποβλήτων να μπορεί να αξιοποιείται για σκοπούς έρευνας.

Υπό το φως όσων διημείφθησαν στην επιτροπή, την τελευταία απασχόλησαν μεταξύ άλλων τα πιο κάτω ζητήματα:

1. Η κατάργηση της απαίτησης κατοχής άδειας διαχείρισης από συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των αποβλήτων.

2. Ο καθορισμός μέσω διατάγματος του Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος των υποχρεώσεων των προσώπων που θα καταχωρίζονται στο αρχείο διαχειριστών αποβλήτων.

3. Η έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο των σχεδίων διαχείρισης και των προγραμμάτων πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων, η οποία ενδεχομένως στερεί από τα ενδιαφερόμενα μέρη το δικαίωμα συμμετοχής στη διαβούλευση για τον καταρτισμό τους, καθώς και από τη Βουλή το δικαίωμα για έγκρισή τους υπό τη μορφή κανονισμών.

4. Η ανάληψη του κόστους μετακίνησης των αποβλήτων στις περιπτώσεις που αυτά απορρίπονται κατά παράβαση του νόμου.

Οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, σχολιάζοντας όλα όσα τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, κατέθεσαν τις πιο κάτω απόψεις:

1. Η ένταξη σε αρχείο διαχειριστών αποβλήτων αντί της απαίτησης κατοχής άδειας διαχείρισης αποβλήτων των προσώπων που ασχολούνται με συγκεκριμένες δραστηριότητες σε σχέση με τα απόβλητα, ο καθορισμός των υποχρεώσεων των προσώπων που καταχωρίζονται στο αρχείο μέσω υπουργικού διατάγματος και η δυνατότητα συνδυασμού αδειών που έχουν εκδοθεί δυνάμει άλλων νομοθεσιών με την άδεια διαχείρισης αποβλήτων θα συμβάλουν στη μείωση του διοικητικού φόρτου και στην επιτάχυνση των προβλεπόμενων από το νόμο διαδικασιών, χωρίς να επηρεάζεται ο έλεγχος εφαρμογής του νόμου για προστασία του περιβάλλοντος.

2. Τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων και τα προγράμματα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων αποτελούν έγγραφα τεχνικής φύσεως τα οποία προκύπτουν από τις απαιτήσεις που καθορίζει το ευρωπαϊκό κεκτημένο και δεν απαιτείται να λαμβάνουν τη μορφή νομοθετήματος. Λόγω της υποχρέωσης άμεσης συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο για τη δημιουργία των εν λόγω σχεδίων και προγραμμάτων, απαιτείται όπως αυτά εγκρίνονται άμεσα, με σύντομες διαδικασίες, οι οποίες ως τέτοιες υλοποιούνται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, αντί να περιλαμβάνονται σε κανονισμούς οι οποίοι πρέπει να τυγχάνουν έγκρισης αρχικά από το Υπουργικό Συμβούλιο και στη συνέχεια από τη Βουλή. Το Υπουργικό Συμβούλιο έχει ήδη εγκρίνει το εθνικό πρόγραμμα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων, τη στρατηγική διαχείρισης δημοτικών αποβλήτων και το σχέδιο διαχείρισης δημοτικών αποβλήτων.

3. Οι κανονισμοί που έχουν ήδη συμφωνηθεί με τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και αφορούν τα τοπικά σχέδια και προγράμματα θα τύχουν επανεξέτασης, ώστε να ρυθμιστούν οποιεσδήποτε αδυναμίες και παραλείψεις εντοπιστούν, και θα προωθηθούν ανάλογα.

4. Η αξιοποίηση των στοιχείων που υποβάλλουν οι διαχειριστές και οι παραγωγοί αποβλήτων για σκοπούς έρευνας απαιτεί τη δημιουργία ολοκληρωμένης βάσης δεδομένων, η οποία δεν είναι εφικτή στο παρόν στάδιο λόγω έλλειψης επαρκών πόρων.

5. Το κόστος μετακίνησης αποβλήτων στις περιπτώσεις παράνομης απόρριψής τους επιβαρύνει τον κάτοχο των αποβλήτων και όχι τον ιδιοκτήτη του τεμαχίου εντός του οποίου απορρίπτονται τα απόβλητα. Στις περιπτώσεις μη εντοπισμού του κατόχου των αποβλήτων, το κράτος επωμίζεται το κόστος αυτό, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και, αν καταστεί δυνατόν, το κόστος αυτό ανακτάται μεταγενέστερα.

Η επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, κάλεσε τους εκπροσώπους του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος όπως, σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, προβούν σε αναθεώρηση του νομοσχεδίου, ώστε να ενσωματωθούν σε αυτό οι εισηγήσεις του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, της Επιτρόπου Περιβάλλοντος, της Ένωσης Δήμων Κύπρου και της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου και να απαλειφθεί από αυτό η πρόνοια για αναδρομική έναρξη της ισχύος του νόμου από την 1η Ιανουαρίου 2016, αφού η ημερομηνία αυτή έχει ήδη παρέλθει.

Συναφώς, το αρμόδιο υπουργείο, ακολουθώντας τις οδηγίες της επιτροπής και σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, προχώρησε σε αναθεώρηση του κειμένου του νομοσχεδίου σύμφωνα με τα πιο πάνω και διαμορφωμένο κείμενο κατατέθηκε στην επιτροπή για τη λήψη τελικής απόφασης.

Όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του αναθεωρημένου κειμένου του νομοσχεδίου.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος , επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί των προνοιών του νομοσχεδίου, στο οποίο, όπως αναφέρεται πιο πάνω, περιλαμβάνονται και οι πρόνοιες της πρότασης νόμου, κατά τη συζήτηση αυτού στην ολομέλεια του σώματος. Λόγω της συμπερίληψης των προνοιών της πρότασης νόμου στο νομοσχέδιο, η πρόταση νόμου με την παρούσα έκθεση αποσύρεται.

Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση ψήφισης του νομοσχεδίου σε νόμο, ο τίτλος αυτού θα τροποποιηθεί, ώστε να αναφέρεται ως «O περί Αποβλήτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2016».

 

 

 

26 Ιανουαρίου 2016

 

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων