Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015» και για την πρόταση νόμου «Ο περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2009»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Φειδίας Σαρίκας
Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου Δημήτρης Συλλούρης
Ανδρέας Κυπριανού Γιώργος Περδίκης
Αθηνά Κυριακίδου  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο και την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή από το βουλευτή του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών κ. Γιώργο Περδίκη, σε εφτά συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα μεταξύ 23 Απριλίου και 19 Νοεμβρίου 2015. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων της επιτροπής κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, συνοδευόμενος από υπηρεσιακούς παράγοντες, ο προϊστάμενος της Κεντρικής Υπηρεσίας Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών, εκπρόσωποι του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, των πολιτικών κομμάτων, της Πλατφόρμας Ομάδων Πολιτών Διαφάνεια Τώρα!και του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Διεθνής Διαφάνεια-Κύπρος”. Το Υπουργείο Οικονομικών, παρ’ όλο που κλήθηκε, δεν εκπροσωπήθηκε στις συνεδρίες της επιτροπής.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου, ώστε να εκσυγχρονιστούν ορισμένες διατάξεις του και να εισαχθούν σε αυτόν ρυθμίσεις σε σχέση με τον έλεγχο των εκλογικών εξόδων των υποψήφιων βουλευτών, επιδιώκοντας ταυτόχρονα συμμόρφωση της Δημοκρατίας προς τις συστάσεις της επιτροπής GRECO του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Ειδικότερα, με τις πρόνοιες του νομοσχεδίου προτείνονται μεταξύ άλλων οι ακόλουθες τροποποιήσεις στη βασική νομοθεσία:

1. Εισαγωγή σε αυτήν του νέου όρουπροεκλογική περίοδος”, που σημαίνει τη χρονική περίοδο που αρχίζει τρεις μήνες πριν από την ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών και λήγει κατά την εν λόγω ημερομηνία, καθώς και του όρου προεκλογικές δαπάνες”, που σημαίνει τις δαπάνες που διενεργούνται κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου από τον υποψήφιο ή για λογαριασμό του από άλλο πρόσωπο.

2. Διαμόρφωση της διάταξής της η οποία προβλέπει ως κατώτατο όριο ηλικίας στην άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν από πολίτη της Δημοκρατίας το εικοστό πρώτο έτος, ώστε αυτό να καθοριστεί στο δέκατο όγδοο έτος, προκειμένου η εν λόγω διάταξη να είναι συμβατή με σχετική διάταξη του συντάγματος, σύμφωνα με την οποία καθορίζεται το δέκατο όγδοο έτος ως το κατώτατο όριο ηλικίας για εγγραφή στον εκλογικό κατάλογο.

3. Διαμόρφωση της διάταξής της η οποία καθορίζει τις προϋποθέσεις στέρησης του εκλογικού δικαιώματος, ώστε να αρθεί η ισχύουσα στέρηση του εν λόγω δικαιώματος από τους φυλακισμένους και να καταστεί η εν λόγω διάταξη συμβατή με σχετική διάταξη του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου. Συναφώς, με την προτεινόμενη τροποποίηση θα στερείται του εν λόγω δικαιώματος μόνο πολίτης ο οποίος δυνάμει ειδικών διατάξεων έχει στερηθεί του δικαιώματος αυτού.

4. Κατάργηση των διατάξεών της οι οποίες ρυθμίζουν την εγγραφή πολιτών στους εκλογικούς καταλόγους, επειδή τα συναφή με αυτή θέματα διέπονται πλέον από τις διατάξεις του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου.

5. Διαμόρφωση της διάταξής της που καθορίζει το χρόνο ψηφοφορίας κατά τις εκλογές, ώστε αυτός να καθοριστεί μεταξύ των ωρών 7.00 π.μ. και 6.00 μ.μ., όπως ισχύει και για τις υπόλοιπες εκλογικές διαδικασίες που διενεργούνται στη Δημοκρατία, με απώτερο στόχο την ομοιόμορφη ρύθμιση των ωρών ψηφοφορίας για κάθε εκλογική διαδικασία.

6. Διαμόρφωση της διάταξής της με την οποία προβλέπεται η διαβίβαση από τους εκλογικούς αντιπροσώπους των υποψηφίων εκθέσεων σε σχέση με εκλογική δαπάνη προς τον Έφορο Εκλογής, με τη θεσμοθέτηση μηχανισμού ελέγχου των δαπανών κάθε υποψηφίου από το Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας, καθώς και με την εισαγωγή πρόνοιας, σύμφωνα με την οποία, σε περίπτωση μη έγκαιρης υποβολής των εκθέσεων, θα επιβάλλεται στους υποψηφίους πρόστιμο ύψους πεντακοσίων ευρώ (€500) προσαυξανόμενο κατά πενήντα ευρώ (€50) για κάθε επιπρόσθετη ημέρα καθυστέρησης στην υποβολή τους.

7. Διαμόρφωση της διάταξής της που καθορίζει την ποινή σε περίπτωση καταδίκης για διάπραξη παράνομης ενέργειας, ώστε να αυξηθεί το ανώτατο όριο του προστίμου που δύναται να επιβληθεί από τις διακόσιες λίρες (£200), που ισχύει σήμερα, στα χίλια ευρώ (€1.000), προκειμένου η επιβαλλόμενη από το δικαστήριο ποινή να δύναται να υπερβαίνει το πρόστιμο που επιβάλλεται στους υποψηφίους, σε περίπτωση μη έγκαιρης υποβολής των εκθέσεων σύμφωνα με τα πιο πάνω.

8. Διαμόρφωση της διάταξής της που προβλέπει ορισμένες απαγορεύσεις κατά την ημέρα διεξαγωγής της ψηφοφορίας ή την προηγουμένη αυτής, ώστε:

α. οι εφημερίδες που κυκλοφορούν κατά την παραμονή των εκλογών να μπορούν να δημοσιεύουν μόνο ειδήσεις από τις προεκλογικές συγκεντρώσεις της προηγούμενης ημέρας,

β. οι πολιτικοί αρχηγοί να μπορούν να προβαίνουν σε δήλωση προς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κατά την έξοδό τους από το εκλογικό κέντρο στο οποίο ψηφίζουν και

γ. να αυξηθεί το ύψος των ποινών που προβλέπονται για παράβαση των εν λόγω απαγορεύσεων.

9. Αύξηση του ύψους των προβλεπόμενων ποινών, σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων που αφορούν τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων δημοσκοπήσεων η οποία έχει άμεση ή έμμεση σχέση με τις εκλογές, ώστε η εν λόγω παράβαση να τιμωρείται με ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τον ένα χρόνο ή με πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τα πέντε χιλιάδες ευρώ (€5.000), αντί με ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες ή με πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις πεντακόσιες λίρες (£500), αντίστοιχα, που ισχύει σήμερα.

Σύμφωνα με τον προϊστάμενο της Κεντρικής Υπηρεσίας Εκλογών, οι προτεινόμενες με το νομοσχέδιο τροποποιήσεις κρίνονται αναγκαίες, ώστε η εκλογική νομοθεσία να εκσυγχρονιστεί, λαμβανομένων υπόψη των νέων δεδομένων και για ικανοποίηση των συστάσεων της επιτροπής GRECO. Περαιτέρω, ο ίδιος, τοποθετούμενος στις πρόνοιες του νομοσχεδίου, επισήμανε την ανάγκη άμεσης υιοθέτησης τουλάχιστον των προνοιών που αφορούν τις εν λόγω συστάσεις.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου, ώστε μεταξύ άλλων ο Έφορος Εκλογής να καταχωρίζει εκλογική αίτηση κατά υποψηφίου, σε περίπτωση που αυτός δεν έχει υποβάλει την προβλεπόμενη στη βασική νομοθεσία έκθεση, η οποία περιλαμβάνει και τα ποσά τα οποία έχει δαπανήσει σε σχέση με την εκλογή, ή σε περίπτωση που έχει υπερβεί το ανώτατο ποσό που δύναται να δαπανά σε σχέση με τη διεξαγωγή των εκλογών.

Σύμφωνα με τον εισηγητή της πρότασης νόμου, η προτεινόμενη ρύθμιση κρίνεται αναγκαία, ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα η παραβίαση της σχετικής διάταξης της υπό τροποποίηση βασικής νομοθεσίας η οποία αφορά τις εκλογικές δαπάνες των υποψηφίων να αποτελεί λόγο για προσφυγή στο Εκλογοδικείο, με απώτερο στόχο τον έλεγχο των εν λόγω δαπανών και κατ’ επέκταση της υπέρβασης των καθοριζόμενων ανώτατων ποσών που δικαιούται να δαπανήσει υποψήφιος σε σχέση με τη διεξαγωγή των εκλογών.

Στο στάδιο της μελέτης του νομοσχεδίου, ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας διατύπωσε ορισμένους προβληματισμούς και επιφυλάξεις σε σχέση με την εφαρμογή των προτεινόμενων ρυθμίσεων, που αφορούν τη θεσμοθέτηση μηχανισμού ελέγχου των δαπανών των υποψηφίων, γι’ αυτό και εισηγήθηκε την τροποποίηση του κειμένου του, ώστε αυτό να διαλαμβάνει τα ακόλουθα:

1. Διασαφήνιση στον ορισμό του όρου προεκλογικές δαπάνες ότι στις εν λόγω δαπάνες θα περιλαμβάνονται αυτές οι οποίες διενεργούνται κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου από τον υποψήφιο ή για λογαριασμό του από τον εκλογικό του αντιπρόσωπο.

2. Κάθε πληρωμή που θα διενεργείται από τον υποψήφιο ή τον εκλογικό του αντιπρόσωπο να υποστηρίζεται από τιμολόγιο ή απόδειξη και επιπρόσθετα για ποσά πέραν των εκατόν ευρώ (€100) αυτή να διενεργείται μέσω τραπεζικού εμβάσματος ή επιταγής.

3. Σύνταξη εκθέσεων από το Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας μετά από τη διενέργεια ελέγχου μόνο επί ορισμένων δαπανών των υποψηφίων, οι οποίες θα περιλαμβάνονται στην προβλεπόμενη στην υπό τροποποίηση βασική νομοθεσία έκθεση εκλογικών εξόδων και ειδικότερα θα αφορούν την προβολή διαφημίσεων σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς οργανισμούς, καθώς και σε εφημερίδες, περιοδικά και διαφημιστικές πινακίδες.

4. Υποβολή στο Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας από τους φορείς που παρείχαν διαφημιστικές υπηρεσίες σε υποψηφίους ή για λογαριασμό αυτών συγκεντρωτικών καταστάσεων για τις υπηρεσίες που τους παρείχαν, εντός καθορισμένης προθεσμίας.

5. Ποινικοποίηση της μη συμμόρφωσης φορέα που παρέχει διαφημιστικές υπηρεσίες σε υποψηφίους με την αναφερόμενη πιο πάνω υποχρέωση υποβολής συγκεντρωτικών καταστάσεων.

Περαιτέρω, το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών εισηγήθηκε την προσθήκη στο νομοσχέδιο σχετικής πρόνοιας με την οποία να διασαφηνιστεί ότι με την υποβολή έκθεσης εκλογικών εξόδων θα δηλώνονται όλες οι χορηγίες και οι εισφορές που έλαβε ο υποψήφιος. Περαιτέρω, ο ίδιος εισηγήθηκε την επέκταση κατά ένα μήνα της προθεσμίας καταχώρισης εκλογικής αίτησης κατά υποψηφίου, επειδή η μη υποβολή έκθεσης εκλογικών εξόδων από υποψήφιο στον Έφορο Εκλογής θα συνιστά, σύμφωνα με τις πρόνοιες του νομοσχεδίου, παράνομη ενέργεια εκ μέρους του μετά την παρέλευση από την ημερομηνία δημοσίευσης του εκλογικού αποτελέσματος χρονικού διαστήματος μεγαλύτερου από αυτό εντός του οποίου δύναται να καταχωριστεί η υπό αναφορά εκλογική αίτηση.

Ο προϊστάμενος της Κεντρικής Υπηρεσίας Εκλογών, τοποθετούμενος επί όλων των πιο πάνω αναφερόμενων εισηγήσεων, δήλωσε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών δεν ενίσταται στην υιοθέτησή τους από την επιτροπή.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, υιοθέτησε τις εισηγήσεις που υποβλήθηκαν τόσο από το Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας όσο και από το μέλος της βουλευτή του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών και διαμόρφωσε ανάλογα το κείμενο του νομοσχεδίου.

Το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών και εισηγητής της πρότασης νόμου, στα πλαίσια της προώθησης αναθεωρημένου κειμένου του νομοσχεδίου στην ολομέλεια της Βουλής για ψήφισή του σε νόμο σύμφωνα με τα πιο πάνω, δήλωσε ότι αποσύρει την εν λόγω πρόταση νόμου, αφού ο σκοπός για τον οποίο κατατέθηκε επιτελείται πλέον μέσα από το νομοσχέδιο που προωθείται για ψήφιση.

Υπό το φως των πιο πάνω, ο πρόεδρος και τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των προνοιών του νομοσχεδίου, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί σύμφωνα με την προαναφερθείσα θέση της επιτροπής, κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια της Βουλής.

Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση ψήφισης του νομοσχεδίου σε νόμο, θα τροποποιηθεί ο τίτλος του, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2015».

 

 

24 Νοεμβρίου 2015

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων