Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Επιθέσεων κατά Συστημάτων Πληροφοριών Νόμος του 2015»

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Γιώργος Γεωργίου
Ρίκκος Μαππουρίδης Αντώνης Αντωνίου
Άριστος Δαμιανού Φειδίας Σαρίκας
Γιώργος Λουκαΐδης  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 16 και 23 Σεπτεμβρίου 2015. Στην πρώτη συνεδρία της επιτροπής κλήθηκαν και παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, της αστυνομίας και της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2013/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Αυγούστου 2013 για τις επιθέσεις κατά συστημάτων πληροφοριών και την αντικατάσταση της Απόφασης-Πλαισίου 2005/222/ΔΕΥ του Συμβουλίου.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 16 της Οδηγίας τα κράτη μέλη όφειλαν να θέσουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για τη συμμόρφωσή τους με την Οδηγία μέχρι τις 4 Σεπτεμβρίου 2015. Σημειώνεται συναφώς ότι το υπό αναφορά νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή στις 11 Ιουνίου 2015.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, καθώς και την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, με αυτό επιδιώκεται η ενίσχυση της πρόληψης της διάπραξης ποινικών αδικημάτων στον τομέα των επιθέσεων κατά των συστημάτων πληροφοριών και η βελτίωση της συνεργασίας των διωκτικών αρχών της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις διωκτικές αρχές άλλων κρατών μελών στον τομέα αυτό. Σύμφωνα με την ίδια εκπρόσωπο, η εν λόγω Οδηγία επιδιώκει τη σύγκλιση του ποινικού δικαίου των κρατών μελών στον τομέα των επιθέσεων κατά συστημάτων πληροφοριών και θεσπίζει τους ελάχιστους κανόνες σχετικά με τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων που αφορούν επιθέσεις κατά συστημάτων πληροφοριών και των κυρώσεων που αυτά επισύρουν.

Ειδικότερα, με τις πρόνοιες του νομοσχεδίου προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Η ποινικοποίηση της παράνομης πρόσβασης ή παρεμβολής σε σύστημα πληροφοριών, της παράνομης παρεμβολής σε ηλεκτρονικά δεδομένα, της υποκλοπής ηλεκτρονικών δεδομένων, καθώς και της παράνομης παραγωγής, πώλησης, προμήθειας προς χρήση, εισαγωγής, διανομής ή με άλλο τρόπο διάθεσης εργαλείων, όπως είναι το πρόγραμμα υπολογιστή ή ο συνθηματικός κωδικός υπολογιστή, με σκοπό τη διάπραξη ενός από τα προαναφερθέντα αδικήματα. Όλα τα πιο πάνω αδικήματα επισύρουν ίδιες ποινικές κυρώσεις και συγκεκριμένα ποινή προστίμου μέχρι €40.000 ή και ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε χρόνια.

2. Η ποινικοποίηση της ηθικής αυτουργίας, της υποβοήθησης και της συνέργειας προς τη διάπραξη των πιο πάνω αναφερόμενων αδικημάτων, καθώς και η ποινικοποίηση της απόπειρας διάπραξης των αδικημάτων της παράνομης παρεμβολής σε σύστημα πληροφοριών ή της παράνομης παρεμβολής σε ηλεκτρονικά δεδομένα. Για τα εν λόγω αδικήματα στο νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης ποινή προστίμου μέχρι €40.000 ή και ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε χρόνια.

3. Η ευθύνη νομικού προσώπου για τη διάπραξη οποιουδήποτε από τα προβλεπόμενα στο νομοσχέδιο ποινικά αδικήματα, όταν το αδίκημα διαπράττεται προς όφελος του νομικού προσώπου από πρόσωπο που τελεί υπό την εξουσία προσώπου που έχει ιθύνουσα θέση στο νομικό πρόσωπο.

4. Οι περιπτώσεις κατά τις οποίες τα δικαστήρια της Δημοκρατίας έχουν δικαιοδοσία να εκδικάζουν τα υπό ρύθμιση αδικήματα.

5. Ο ορισμός της Αστυνομίας Κύπρου ως του εθνικού σημείου επαφής για την ανταλλαγή επιχειρησιακών πληροφοριών με άλλα κράτη μέλη και εξειδικευμένους αρμόδιους οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και ως αρμόδιας εθνικής αρχής για την τήρηση στατιστικών στοιχείων για αδικήματα που έχουν σχέση με επίθεση κατά συστήματος πληροφοριών.

Στο στάδιο της διεξαγωγής της συζήτησης ο πρόεδρος και μέλη της επιτροπής επισήμαναν ότι η ρύθμιση των ποινικών κυρώσεων στο νομοσχέδιο γίνεται κατά τρόπο ισοπεδωτικό και δεν ενσωματώνεται στο κείμενό του η προβλεπόμενη στην Οδηγία κλιμάκωση του ύψους των ποινών. Ειδικότερα, επισημάνθηκε ότι στο νομοσχέδιο δεν προβλέπονται αυστηρότερες ποινές στις περιπτώσεις που μία επίθεση κατά συστήματος πληροφοριών διαπράττεται από εγκληματική οργάνωση ή προκαλεί σημαντικές ζημιές ή διαπράττεται κατά συστήματος πληροφοριών που αποτελεί μέρος ζωτικής σημασίας υποδομής ως οι πρόνοιες της Οδηγίας.

Τοποθετούμενη στην πιο πάνω επισήμανση, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως επεξήγησε στην επιτροπή ότι από το 2004, αφότου κυρώθηκε η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης κατά του Εγκλήματος μέσω του Διαδικτύου με το Νόμο 22(ΙΙΙ) του 2004, προβλέπονται στο εθνικό μας δίκαιο αδικήματα παρόμοια με τα αδικήματα που προβλέπει η εν λόγω Οδηγία και προνοείται ότι τα αδικήματα αυτά τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε χρόνια. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την ίδια, κρίθηκε σκόπιμο να μην υιοθετηθεί η προτεινόμενη στην Οδηγία κλιμάκωση των ποινών, που προνοεί δύο έτη για τα ελαφρύτερα αδικήματα και τρία και πέντε έτη για τα σοβαρότερα αδικήματα, προκειμένου οι πρόνοιες του νομοσχεδίου να συνάδουν με την υφιστάμενη εθνική νομοθεσία. Επιπρόσθετα, η ίδια ενημέρωσε την επιτροπή ότι κατά την ετοιμασία του νομοσχεδίου είχε ζητηθεί γνωμάτευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το κατά πόσο η πρόνοια ποινής φυλάκισης πέντε ετών για όλα τα αδικήματα παραβιάζει τις πρόνοιες της Οδηγίας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε ότι οι προτεινόμενες στο νομοσχέδιο ποινές δεν παραβιάζουν τις πρόνοιες της Οδηγίας.

Οι εκπρόσωποι της αστυνομίας τόνισαν περαιτέρω τη σημασία της διατήρησης στο νομοσχέδιο του ύψους της ποινής φυλάκισης των πέντε ετών, καθώς, σύμφωνα με τον περί Διατήρησης Τηλεπικοινωνιακών Δεδομένων με Σκοπό τη Διερεύνηση Σοβαρών Ποινικών Αδικημάτων Νόμο [Ν. 183(Ι)/2007], η αστυνομία δύναται να εξασφαλίζει δικαστικό διάταγμα πρόσβασης σε δεδομένα, μόνο όταν διερευνάται σοβαρό ποινικό αδίκημα και ως τέτοιο ορίζεται από το νόμο αυτό το κακούργημα ή αδίκημα το οποίο επισύρει σε περίπτωση καταδίκης ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της και αφού επέφερε με τη σύμφωνη γνώμη των εκπροσώπων του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας ορισμένες βελτιώσεις στο κείμενο του νομοσχεδίου για σκοπούς σαφήνειάς του, κατά πλειοψηφία του προέδρου και των μελών της επιτροπής βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων του Δημοκρατικού Συναγερμού και του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και του μέλους της βουλευτή του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ, εισηγείται την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο όπως αυτό έχει διαμορφωθεί με βάση τα πιο πάνω.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

 

6 Οκτωβρίου 2015

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων