Αρχείο

    

Κοινή έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού και της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικός) (Αρ. 18) Νόμος του 2015»

Παρόντες:

Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού: Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών:
Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος
Πρόδρομος Προδρόμου Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου
Μαρία Κυριακού Χρίστος Μέσης
Σταύρος Ευαγόρου Νίκος Νουρής
Γιάννος Λαμάρης Δημήτρης Συλλούρης
Νίκος Νικολαΐδης Γιώργος Περδίκης
Γιώργος Περδίκης Μη μέλη των επιτροπών:
  Γιώργος Λουκαΐδης
  Άριστος Δαμιανού
  Χριστάκης Τζιοβάνης

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών μελέτησαν από κοινού το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τρεις συνεδρίες τους, που πραγματοποιήθηκαν στις 27 και την 31η Αυγούστου και την 1η Σεπτεμβρίου 2015. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον των επιτροπών ο Υπουργός Εσωτερικών, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών και ο διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας του ίδιου υπουργείου, συνοδευόμενοι από υπηρεσιακούς παράγοντες, ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος, εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, του Τμήματος Φορολογίας του ίδιου υπουργείου, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, των Συμβουλίων Αποχετεύσεων Λευκωσίας, Λεμεσού-Αμαθούντας, Λάρνακας, Αγίας Νάπας και Παραλιμνίου, της Ένωσης Δήμων Κύπρου, της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου, του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΚΕΒΕ), της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), του Παγκύπριου Συνδέσμου Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης και Οικοδομών, του Συνδέσμου Επιστημόνων Εκτιμητών και Συμβούλων Ακινήτων Κύπρου, της Διεθνούς Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Ακίνητης Ιδιοκτησίας (FIABCI), του Συνδέσμου Προστασίας Δανειοληπτών Τραπεζών και του Συνδέσμου Προστασίας Πρώτης Κατοικίας. Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Ιδιοκτητών Ακινήτων και ο Σύνδεσμος Προώθησης Ανάπτυξης Ακινήτων, παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στις συνεδρίες των επιτροπών. Το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Πάφου, παρ’ όλο που δεν εκπροσωπήθηκε στις εν λόγω συνεδρίες, απέστειλε γραπτώς τις θέσεις του αναφορικά με τις πρόνοιες του νομοσχεδίου.

Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο συζητήθηκε στις επιτροπές και κατά την προηγούμενη σύνοδο της Βουλής, στις 29 Ιουνίου 2015. Ωστόσο, ως αποτέλεσμα της συζήτησής του ενώπιον των επιτροπών, αλλά και της επικείμενης τότε λήξης της συνόδου, αποφασίστηκε η ολοκλήρωση της εξέτασής του με την έναρξη των εργασιών της Βουλής για τη νέα βουλευτική σύνοδο, μετά το πέρας των θερινών διακοπών, με απώτερο στόχο τη διασφάλιση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο του τεθέντος στόχου για προστασία των εγκλωβισμένων αγοραστών.

Σημειώνεται επίσης ότι στις 9 Ιουλίου 2015 η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε τον περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικό) (Αρ. 9) Νόμο του 2015, ο οποίος προβλέπει ότι, σε περίπτωση που ενυπόθηκο ακίνητο έχει πωληθεί και σχετική σύμβαση πώλησης έχει κατατεθεί στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, η εκποίησή του προς ικανοποίηση του εμπράγματου βάρους που συστάθηκε επ’ αυτού προς εξασφάλιση συμβάσεων πιστωτικών διευκολύνσεων του πωλητή αναστέλλεται μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2015, νοουμένου ότι πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ο εν λόγω νόμος αναπέμφθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κατ’ επίκληση του άρθρου 51.1 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, και στις 17 Ιουλίου 2015 η Βουλή τάχθηκε κατά πλειοψηφία υπέρ της αποδοχής της αναπομπής ψηφίζοντας αναθεωρημένο κείμενο του αναπεμφθέντος νόμου, έτσι ώστε η εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου το οποίο εμπίπτει στην πιο πάνω αναφερόμενη περίπτωση να ανασταλεί μέχρι τις 4 Σεπτεμβρίου 2015 αντί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2015, όπως θα ίσχυε με τον αναπεμφθέντα νόμο.

Υπενθυμίζεται ότι η ψήφιση του προτεινόμενου νόμου αποτελεί προαπαιτούμενη ενέργεια (prior action) για υλοποίηση μνημονιακών υποχρεώσεων της Δημοκρατίας ενόψει και της επερχόμενης αξιολόγησης της υλοποίησης του προγράμματος, η οποία θα διεξαχθεί από την τρόικα μέχρι τις 5 Σεπτεμβρίου 2015.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου, ώστε να εισαχθούν σε αυτόν πρόνοιες σύμφωνα με τις οποίες ο διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, υπό προϋποθέσεις, δύναται να προβαίνει σε απαλλαγή ή/και εξάλειψη ή/και ακύρωση ή/και μεταφορά υποθήκης ή/και εμπράγματου βάρους ή/και απαγόρευσης που βαρύνει ακίνητο ή μέρος αυτού με σκοπό τη μεταβίβασή του επ’ ονόματι του αγοραστή.

Ειδικότερα, προβλέπονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

1. Ο καθορισμός του πεδίου εφαρμογής του προτεινόμενου νόμου, καθώς και των προσώπων τα οποία δύνανται να υποβάλλουν αίτηση προς το διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας για τη μεταβίβαση ακινήτου επ’ ονόματι του αγοραστή αυτού με βάση τις πρόνοιες του εν λόγω νόμου.

2. Η διενέργεια μεταβίβασης ακινήτου επ’ ονόματι του αγοραστή αυτού αυτεπάγγελτα από το διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας.

3. Η δυνατότητα διερεύνησης από το διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας των προϋποθέσεων που τίθενται με τον προτεινόμενο νόμο για σκοπούς μεταβίβασης του ακινήτου, δηλαδή την πλήρη καταβολή του τιμήματος της πώλησης και την ύπαρξη τίτλου ιδιοκτησίας του ακινήτου.

4. Η δυνατότητα καταβολής σε ειδικό προσωρινό λογαριασμό του υπολοίπου του τιμήματος της πώλησης, σε περίπτωση που αυτό δεν έχει καταβληθεί στο σύνολό του, προκειμένου ο διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας να μπορεί να αρχίσει τη διαδικασία μεταβίβασης με βάση τις πρόνοιες του προτεινόμενου νόμου.

5. Η επίδοση ειδοποίησης στα επηρεαζόμενα πρόσωπα με την οποία γνωστοποιείται η πρόθεση του διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας να προβεί στην απαλλαγή ή/και εξάλειψη ή/και μεταφορά ή/και ακύρωση υποθήκης ή/και εμπράγματου βάρους ή/και απαγόρευσης που βαρύνει ακίνητο και στη μεταβίβαση αυτού επ’ ονόματι του αγοραστή του εντός σαράντα πέντε (45) ημερών από την ημερομηνία της επίδοσης της ειδοποίησης.

6. Το δικαίωμα υποβολής ένστασης από τα επηρεαζόμενα πρόσωπα έναντι της πιο πάνω αναφερόμενης πρόθεσης του διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας να προχωρήσει στη μεταβίβαση του ακινήτου με βάση τις πρόνοιες του προτεινόμενου νόμου.

7. Η δυνατότητα να αιτηθούν τόσο ο ενυπόθηκος δανειστής όσο και οποιοδήποτε πρόσωπο προς όφελος του οποίου επενεργεί εμπράγματο βάρος ή/και απαγόρευση όπως η υποθήκη ή/και το εμπράγματο βάρος ή/και η απαγόρευση μεταφερθούν σε άλλη ακίνητη ιδιοκτησία του ιδίου πωλητή, αντί της απαλλαγής ή/και εξάλειψης ή/και ακύρωσης της υποθήκης ή/και του εμπράγματου βάρους ή/και της απαγόρευσης.

8. Η δυνατότητα να αιτηθεί τόσο ο ενυπόθηκος δανειστής όσο και οποιοδήποτε πρόσωπο προς όφελος του οποίου επενεργεί εμπράγματο βάρος ή/και απαγόρευση όπως, σε περίπτωση που ο πωλητής δεν κατέχει άλλη ακίνητη ιδιοκτησία, η υποθήκη ή/και το εμπράγματο βάρος ή/και η απαγόρευση μεταφερθούν στην ακίνητη περιουσία φυσικών και νομικών προσώπων τα οποία εγγυήθηκαν τις υποχρεώσεις του πωλητή σε σχέση με την υπό απεγκλωβισμό ακίνητη ιδιοκτησία.

9. Η μεταβίβαση του ακινήτου επ’ ονόματι του αγοραστή με επιβάρυνση για το ποσό των μεταβιβαστικών τελών προσαυξανόμενη κατά εκατό τοις εκατό (100%), στην περίπτωση που ο αγοραστής αρνείται ή αμελεί ή παραλείψει να καταβάλει τα εν λόγω τέλη εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.

10. Η διαγραφή από το διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας πριν από τη μεταβίβαση του ακινήτου οποιωνδήποτε εμπράγματων βαρών ή/και απαγορεύσεων βαρύνουν το ακίνητο.

11. Η δυνατότητα καταβολής των μεταβιβαστικών τελών από το δανειστή του αγοραστή, σε περίπτωση που ο αγοραστής αρνείται ή αμελεί ή παραλείψει να τα καταβάλει.

12. Η δυνατότητα επιβολής διοικητικού προστίμου σε πρόσωπο το οποίο αρνείται ή/και παραλείπει ή/και αμελεί να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της σχετικής ειδοποίησης που επιδίδεται σε αυτό για την προσκόμιση ορισμένων αποδεικτικών στοιχείων σε σχέση με την όλη διαδικασία.

Στα πλαίσια της συζήτησης του νομοσχεδίου, ο Υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι η προτεινόμενη νομοθεσία κρίθηκε αναγκαία, ώστε να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που παρουσιάζονται ειδικότερα σε σχέση με την πώληση ακινήτων από επιχειρηματίες ανάπτυξης γης. Συγκεκριμένα, ως απότοκο των πρακτικών που ακολουθήθηκαν τα τελευταία χρόνια τόσο από επιχειρηματίες ανάπτυξης γης όσο και από αγοραστές ακινήτων, παρατηρείται σήμερα το φαινόμενο πολλά από τα ακίνητα που είχαν πωληθεί, παρ’ όλο που οι αγοραστές κατέθεσαν τη σύμβαση πώλησης στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και κατέβαλαν πλήρως το τίμημα της πώλησης στον πωλητή, να μην είναι δυνατό να μεταβιβαστούν στους αγοραστές λόγω της ύπαρξης υποθηκών ή/και εμπράγματων βαρών ή/και απαγορεύσεων που βαρύνουν το ακίνητο. Στις εν λόγω περιπτώσεις τα ακίνητα παραμένουν υπό την κυριότητα του πωλητή και κατ’ επέκταση υπόκεινται στα δικαιώματα προσώπων υπέρ των οποίων επενεργούν υποθήκες, εμπράγματα βάρη ή/και απαγορεύσεις.

Συναφώς, όπως ο ίδιος αξιωματούχος επισήμανε, κρίνεται αναγκαία η αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων, γεγονός το οποίο θα συνδράμει στην ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης στον τομέα της αγοραπωλησίας ακινήτων, καθώς και στην επίλυση παρεμφερών θεμάτων, τα οποία αφορούν μεταξύ άλλων την καταβολή φόρου και τελών ακίνητης ιδιοκτησίας, καθώς και τη μεταπώληση και υποθήκευση των εν λόγω ακινήτων από τους νόμιμους ιδιοκτήτες τους.

Η εκπρόσωπος του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου διαφώνησε με τους σκοπούς της προτεινόμενης νομοθεσίας και ειδικότερα με την προτεινόμενη απαλλαγή ή/και εξάλειψη ή/και ακύρωση οποιασδήποτε υποθήκης η οποία επενεργεί υπέρ οποιασδήποτε τράπεζας, στις περιπτώσεις που η καταβολή του τιμήματος της πώλησης στον πωλητή δεν έγινε με τραπεζικό δανεισμό του αγοραστή, επειδή στις εν λόγω περιπτώσεις η τράπεζα δεν είχε γνώση ότι συντελέστηκε οποιαδήποτε αγοραπωλησία ακινήτου το οποίο αποτελούσε μέρος ανάπτυξης ακίνητης ιδιοκτησίας η οποία χρηματοδοτήθηκε με τραπεζικό δανεισμό του πωλητή από την ίδια. Όπως η ίδια σημείωσε, ο πωλητής έπρεπε, κάθε φορά που εισέπραττε μέρος του τιμήματος της πώλησης, να το καταβάλλει έναντι του δανείου του για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης της ακίνητης ιδιοκτησίας του. Συναφώς, σύμφωνα με την ίδια, η προτεινόμενη ρύθμιση, χωρίς την κατά περίπτωση συγκατάθεση της τράπεζας ως ενυπόθηκου δανειστή του πωλητή και ενόσω εκκρεμεί οφειλόμενο υπόλοιπο του ενυπόθηκου χρέους, κρίνεται ως αντισυνταγματική.

Επιπρόσθετα, η ίδια πιο πάνω εκπρόσωπος εξέφρασε επιφυλάξεις αναφορικά με την προτεινόμενη ρύθμιση για μεταφορά υποθήκης σε άλλη ακίνητη ιδιοκτησία του πωλητή ή στην ακίνητη περιουσία προσώπων που εγγυήθηκαν τις υποχρεώσεις αυτού σε σχέση με την υπό απεγκλωβισμό ακίνητη ιδιοκτησία, υποστηρίζοντας ότι και σε αυτή την περίπτωση εγείρονται ζητήματα αντισυνταγματικότητας και ότι ενδέχεται να υπάρχουν δυσκολίες στην εξεύρεση ακινήτων που να παρέχουν την ίδια κάλυψη στην οικεία τράπεζα με τις υφιστάμενες εξασφαλίσεις της, με αποτέλεσμα το δυσμενή επηρεασμό των κεφαλαιουχικών αναγκών των τραπεζών.

Επιπροσθέτως των πιο πάνω, η ίδια εκπρόσωπος εισηγήθηκε όπως εγγράφεται υποθήκη προς όφελος της τράπεζας του αγοραστή για δάνειο που του παραχωρήθηκε για την αγορά του ακινήτου, σε περίπτωση που αυτός αιτείται μεταβίβασης επ’ ονόματί του με βάση την προτεινόμενη νομοθεσία και ως εξασφάλιση του δανείου του είχε υπογραφεί σύμβαση εκχώρησης δικαιωμάτων επί του πωλητήριου εγγράφου στην τράπεζα. Τέλος, διατύπωσε την άποψη ότι η εξακρίβωση των γεγονότων κάθε υπόθεσης πρέπει να γίνεται μέσα από μια σύντομη διαδικασία διαιτησίας με βάση τον περί Διαιτησίας Νόμο αντί από το διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας.

Παράλληλα, στα πλαίσια της μελέτης του υπό αναφορά νομοσχεδίου, οι παριστάμενες ενδιαφερόμενες πλευρές εξέφρασαν απόψεις, εισηγήσεις, επιφυλάξεις, αλλά και διαφωνίες τόσο σε σχέση με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του προτεινόμενου νόμου όσο και αναφορικά με ειδικότερες πρόνοιες αυτού. Τις επιτροπές απασχόλησαν επίσης άλλα επιμέρους θέματα, για τα οποία ζητήθηκαν και δόθηκαν από τους κυβερνητικούς αρμοδίους πρόσθετα στοιχεία και διευκρινίσεις.

Υπό το φως των πιο πάνω, οι επιτροπές κάλεσαν την εκτελεστική εξουσία να μελετήσει εκ νέου όλα όσα τέθηκαν στα πλαίσια της συζήτησης και να επανέλθει με νέες εισηγήσεις, προκειμένου να επιτευχθεί, κατά το δυνατόν, συναίνεση επί των θεμάτων για τα οποία διατυπώθηκαν διαφωνίες και επιφυλάξεις.

Ανταποκρινόμενη στο αίτημα των επιτροπών, η εκτελεστική εξουσία κατέθεσε στη Βουλή αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου, με το οποίο προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Η αναστολή υπό προϋποθέσεις οποιασδήποτε διαδικασίας εκποίησης του ακινήτου το οποίο αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης μέχρι την πλήρη αποπεράτωση της εξέτασης της αίτησης για μεταβίβαση του ακινήτου επ’ ονόματι του αγοραστή δυνάμει των προνοιών του προτεινόμενου νόμου.

2. Η επέκταση της χρονικής προθεσμίας εντός της οποίας θα πρέπει να καταβάλλεται στον ειδικό προσωρινό λογαριασμό το υπόλοιπο του τιμήματος της πώλησης.

3. Η εισαγωγή ρυθμίσεων σε σχέση με τις περιπτώσεις που υπάρχει εγγραφή σύμβασης εκχώρησης εξασφάλισης ή σημείωση σύμβασης δανείου για το αντικείμενο της σύμβασης έναντι της εγγραφής του ακινήτου.

Σημειώνεται ότι στο στάδιο της συζήτησης του νομοσχεδίου όλες οι κοινοβουλευτικές πλευρές που εκπροσωπήθηκαν στις συνεδρίες των επιτροπών πρότειναν αριθμό τροποποιήσεων είτε για ενσωμάτωσή τους στο κείμενο του νομοσχεδίου στη βάση της επίτευξης των απαραίτητων συγκλίσεων είτε, σε αντίθετη περίπτωση, για κατάθεσή τους στην ολομέλεια του σώματος για συζήτηση και έγκρισή τους στο εν λόγω στάδιο.

Με βάση τα πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού έλαβαν υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν τους, αποφάσισαν να διαμορφώσουν περαιτέρω το κείμενο του νομοσχεδίου, έτσι που μεταξύ άλλων η επιβάρυνση του αγοραστή για το ποσό των μεταβιβαστικών τελών να προσαυξάνεται κατά πενήντα τοις εκατό (50%), στην περίπτωση που ο αγοραστής αρνείται ή αμελεί ή παραλείψει να καταβάλει τα εν λόγω τέλη εντός καθορισμένης προθεσμίας, αντί κατά εκατό τοις εκατό (100%).

Υπό το φως όλων των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού έλαβαν υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν τους, κατά πλειοψηφία του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού, των μελών των επιτροπών βουλευτών της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, του μέλους της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού βουλευτή του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ, του μέλους της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κόμματος, καθώς και του μέλους των επιτροπών βουλευτή του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών, υιοθετούν τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό αναφορά νομοσχεδίου όπως αυτό διαμορφώθηκε σύμφωνα με τα πιο πάνω και εισηγούνται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο, αφού τροποποιηθεί ο τίτλος του, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικός) (Αρ. 10) Νόμος του 2015».

Ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών και τα μέλη των επιτροπών βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των προνοιών του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια του σώματος.

 

1η Σεπτεμβρίου 2015

 

 

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων