Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2014»

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Γιώργος Λουκαΐδης
Ρίκκος Μαππουρίδης Αντώνης Αντωνίου
Άριστος Δαμιανού Φειδίας Σαρίκας

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τέσσερις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 28 Ιανουαρίου, 11 Μαρτίου και 13 και 20 Μαΐου 2015. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, της αστυνομίας, του Υπουργείου Οικονομικών, της Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφαλιστικών Εταιρειών του ίδιου υπουργείου, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟΚΑΣ), της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου και της Υπηρεσίας Συνεργατικών Εταιρειών.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα με την προσθήκη διατάξεων που στοχεύουν στην ποινικοποίηση της οργάνωσης, λειτουργίας και προώθησης σχεδίων προώθησης πυραμίδας.

Ειδικότερα, με το νομοσχέδιο όπως αυτό αρχικά κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων προβλέπονται κυρίως τα ακόλουθα:

1. Καθορίζεται η έννοια του όρου σχέδιο τύπου πυραμίδας ως το σχέδιο με βάση το οποίο πρόσωπο καταβάλλει αντάλλαγμα ή παραχωρεί δώρο σε χρήματα ή σε χρηματικά αποτιμώμενο είδος βασισμένο σε παραπλανητική ή ψευδή υπόσχεση, δήλωση, παράσταση ή πρόβλεψη ότι θα λάβει αντάλλαγμα που κατά κύριο λόγο οφείλεται στη σύσταση νέων προσώπων εκ μέρους του ή εκ μέρους άλλων προσώπων, για να συμμετάσχουν στο σχέδιο.

2. Καθορίζεται ως αδίκημα η οργάνωση, λειτουργία ή προώθηση σχεδίου τύπου πυραμίδας, καθώς και η παρακίνηση ή απόπειρα παρακίνησης άλλου προσώπου να συμμετάσχει σε τέτοιο σχέδιο, το οποίο επισύρει ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη ή/και χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις διακόσιες χιλιάδες ευρώ ή/και τις δύο ποινές.

3. Για σκοπούς στοιχειοθέτησης του προαναφερόμενου αδικήματος, δε λαμβάνεται υπόψη κατά πόσο:

α. το αντάλλαγμα ή το δώρο που δόθηκε ή προβλέπεται να δοθεί ανάλογα με την περίπτωση έχει δοθεί ή αναμένεται να δοθεί εντός της Δημοκρατίας ή σε άλλη χώρα ή

β. το αντάλλαγμα ή το δώρο αποτελούσε τη μόνη προϋπόθεση που έπρεπε να πληρούται, προκειμένου ένα πρόσωπο να συμμετάσχει ή να δικαιούται να συμμετάσχει στο σχέδιο ή να δικαιούται να λάβει αντάλλαγμα σύμφωνα με το σχέδιο, ή

γ. η διευθέτηση ή η συμφωνία για συμμετοχή σε σχέδιο πυραμίδας έχει γίνει εγγράφως.

4. Σε περίπτωση που το σχέδιο προβλέπει την προμήθεια προϊόντος, κατά την ποινική διαδικασία λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες, με σκοπό να καθοριστεί κατά πόσο η ευκαιρία για τη λήψη ανταλλάγματος οφείλεται κατά κύριο λόγο στη σύσταση νέων προσώπων για συμμετοχή στο σχέδιο:

α. Η έμφαση η οποία δίδεται κατά την προώθηση του σχεδίου στην απόκτηση του προϊόντος για συμμετοχή στο σχέδιο.

β. Η αναλογία μεταξύ του ανταλλάγματος και της αξίας του προσφερόμενου προϊόντος ή άλλου συγκρίσιμου προϊόντος που διατίθεται αλλού.

5. Παρέχεται η δυνατότητα στο πρόσωπο που διώκεται να προβάλει ισχυρισμούς για τη νομιμότητα του σχεδίου και το δικαστήριο αποφασίζει επί του θέματος αυτού στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, η προτεινόμενη τροποποίηση καθίσταται αναγκαία, αφού έχει κριθεί μέσα από δικαστικές αποφάσεις ότι η δίωξη και καταδίκη για τέτοιου είδους σχέδια δεν μπορεί να επιτευχθεί στη βάση των υφιστάμενων διατάξεων του Ποινικού Κώδικα, όπως οι διατάξεις του περί απάτης και ψευδών παραστάσεων, αλλά ούτε στη βάση των διατάξεων του περί Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών των Επιχειρήσεων προς τους Καταναλωτές Νόμου [Ν.103(Ι)/2007], όπου τα σχέδια αυτά περιλαμβάνονται στις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, για τις οποίες επιβάλλονται μόνο διοικητικές κυρώσεις. Ως εκ τούτου, διαπιστώνεται κενό στη νομοθεσία σε έναν τομέα που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα εξαπάτησης μεγάλου αριθμού πολιτών της Δημοκρατίας και η ρύθμιση που προτείνεται αποσκοπεί στην πλήρωση του εν λόγω νομοθετικού κενού. Ειδικότερα, με βάση τα ίδια στοιχεία η νομοθετική αντιμετώπιση του φαινομένου των σχεδίων πυραμίδας συζητήθηκε και μελετήθηκε εκτενώς από τις εποπτικές αρχές του χρηματοοικονομικού τομέα, το Υπουργείο Οικονομικών και τη ΜΟΚΑΣ, η οποία σε συνεργασία με τις εποπτικές αρχές επεξεργάστηκε και διαμόρφωσε το κείμενο του νομοσχεδίου, το οποίο κατατέθηκε τελικά από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως.

Κατά το αρχικό στάδιο της συζήτησης του νομοσχεδίου ενώπιον της επιτροπής η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, με τη σύμφωνη γνώμη των εκπροσώπων της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας και της ΜΟΚΑΣ, εισηγήθηκε όπως αναθεωρηθεί το κείμενο του νομοσχεδίου, έτσι ώστε να αποδίδει καλύτερα το σκοπό για τον οποίο προτείνεται.

Ακολούθως, οι εκπρόσωποι της ΜΟΚΑΣ κατέθεσαν διαμορφωμένο κείμενο του νομοσχεδίου και επισήμαναν στην επιτροπή ότι η κύρια αλλαγή που έχει επέλθει στο κείμενό του είναι η αντικατάσταση του όρου σχέδιο τύπου πυραμίδας με τον όρο σχέδιο προώθησης πυραμίδας και η αναδιατύπωση του ορισμού αυτού. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το νέο ορισμό το σχέδιο προώθησης πυραμίδας σημαίνει το σχέδιο με το οποίο πρόσωπο καταβάλλει χρηματικό ποσό ή άλλο χρηματικά αποτιμώμενο είδος, για να έχει την ευκαιρία να λάβει αντάλλαγμα το οποίο κατά κύριο λόγο προέρχεται από τη σύσταση νέων προσώπων για συμμετοχή στο σχέδιο παρά από την παροχή ή κατανάλωση προϊόντος, και είναι αδιάφορο κατά πόσο το σχέδιο προβλέπει προμήθεια προϊόντος ή κατά πόσο το πιο πάνω πρόσωπο έλαβε ή όχι αντάλλαγμα.

Στα πλαίσια της συζήτησης του διαμορφωμένου κειμένου του νομοσχεδίου κατατέθηκαν τόσο από τους παρευρισκομένους όσο και από τον πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής εισηγήσεις με σκοπό την περαιτέρω διασαφήνιση των προνοιών του, οι οποίες υιοθετήθηκαν από τους εκπροσώπους της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας και της ΜΟΚΑΣ και στη βάση των οποίων κατατέθηκε νέο αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου.

Όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου όπως αυτό έχει διαμορφωθεί στη βάση των πιο πάνω.

Σημειώνεται ότι στο στάδιο της μελέτης του νομοσχεδίου τέθηκε ο προβληματισμός κατά πόσο θα ήταν ορθότερο η επιδιωκόμενη ρύθμιση, αντί να ενταχθεί στον Ποινικό Κώδικα, να ενταχθεί στον περί Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών των Επιχειρήσεων προς τους Καταναλωτές Νόμο. Το ζήτημα αυτό μελετήθηκε από τους εκπροσώπους της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας και της ΜΟΚΑΣ, οι οποίοι κατέληξαν ότι η τροποποίηση του περί Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών των Επιχειρήσεων προς τους Καταναλωτές Νόμου θα καταστήσει το όλο θέμα πολυπλοκότερο, γιατί στον υπό αναφορά νόμο αφενός παρατίθεται κατάλογος αθέμιτων πρακτικών που απαγορεύονται, όπου περιλαμβάνεται και το πυραμιδωτό σύστημα πωλήσεων, και συνεπώς θα ήταν δύσκολο να απομονωθεί μόνο το θέμα των πυραμίδων, καθόσον αφορά την ποινική ευθύνη, και αφετέρου στο νόμο αυτό προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις οι οποίες κρίνεται σκόπιμο να εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται, πέραν οποιασδήποτε ποινικής ευθύνης. Ως εκ τούτου, προωθήθηκε το νομοσχέδιο για την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, αφού επέφερε στο τελευταίο αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου περαιτέρω τροποποιήσεις με σκοπό τη βελτίωσή του από νομοτεχνικής άποψης, ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο.

 

 

26 Μαΐου 2015

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων