Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικός) (Αρ. 4) Νόμος του 201

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Γιώργος Γεωργίου
Ρίκκος Μαππουρίδης Αντώνης Αντωνίου
Γιώργος Λουκαΐδης Φειδίας Σαρίκας

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε πέντε συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 7 Μαΐου 2014 και στις 11 και 18 Μαρτίου και 20 και 27 Μαΐου 2015. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, της Αστυνομίας Κύπρου, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας και του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως ως Αρχής κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η ποινικοποίηση της υποκίνησης βίας ή μίσους κατά ομάδας προσώπων ή μέλους ομάδας προσώπων λόγω του γενετήσιου προσανατολισμού τους ή της ταυτότητας φύλου τους.

Ειδικότερα, με το νομοσχέδιο ποινικοποιείται η εκ προθέσεως, δημόσια και με απειλητικό τρόπο προτροπή σε βία ή μίσος και η υποκίνηση σε βία ή μίσος, προφορικά ή διά του τύπου ή με γραπτά κείμενα ή εικονογραφήσεις ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, που στρέφεται κατά ομάδας προσώπων ή μέλους ομάδας προσώπων που προσδιορίζεται βάσει του γενετήσιου προσανατολισμού τους ή της ταυτότητας φύλου τους και καθορίζεται ότι το αδίκημα αυτό τιμωρείται με ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία χρόνια ή/και χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πέντε χιλιάδες ευρώ ή και με τις δύο αυτές ποινές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο και ειδικότερα με τον περί της Καταπολέμησης Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου Νόμο [Ν. 134(Ι) του 2011] ήδη ποινικοποιούνται πράξεις δημόσιας υποκίνησης βίας ή μίσους κατά προσώπων για άλλους λόγους διάκρισης, όπως φυλής, χρώματος, θρησκείας, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής ή γενεαλογικών καταβολών. Με το νομοσχέδιο συμπληρώνεται το σχετικό νομικό πλαίσιο, έτσι ώστε να καλύπτονται όλοι οι λόγοι διάκρισης, σύμφωνα με τη σχετική εισήγηση της Επιτρόπου Διοικήσεως ως Αρχής κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων.

Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου ενώπιον της επιτροπής η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως εξέφρασε την άποψη ότι με τη σκοπούμενη τροποποίηση επιτυγχάνεται η ισορροπία μεταξύ της συνταγματικής κατοχύρωσης του δικαιώματος της έκφρασης, με βάση το άρθρο 19 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, και της ανάγκης εισαγωγής νομοθετικής ρύθμισης που να μπορεί να ενεργοποιηθεί σε περιπτώσεις ακραίου ή κραυγαλέου λόγου που προτρέπει σε πράξεις που μπορούν να προκαλέσουν διάκριση, μίσος ή βία κατά προσώπων λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού ή της ταυτότητας φύλου τους.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας ενημέρωσε την επιτροπή ότι το προτεινόμενο με το νομοσχέδιο αδίκημα βρίσκεται σε αρμονία με τα αδικήματα που προβλέπονται στον περί της Καταπολέμησης Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου Νόμο.

Οι εκπρόσωποι του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως εξέφρασαν προβληματισμό για τη μη συμπερίληψη του προτεινόμενου αδικήματος στην υφιστάμενη νομοθεσία που ρυθμίζει το ρατσιστικό και μισαλλόδοξο λόγο, δηλαδή στον περί της Καταπολέμησης Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου Νόμο, για τη διαφορά μεταξύ των προβλεπόμενων στον προαναφερόμενο νόμο ποινών και των ποινών που προτείνονται με το νομοσχέδιο, καθώς και για την προϋπόθεση με βάση την οποία η προτροπή και υποκίνηση σε βία ή μίσος πρέπει να γίνεται «με απειλητικό τρόπο», ενώ η αντίστοιχη προϋπόθεση στον πιο πάνω νόμο προνοεί ότι η δήλωση μίσους γίνεται κατά τρόπο που έχει «απειλητικό, υβριστικό ή προσβλητικό χαρακτήρα». Ως εκ τούτου, οι ίδιοι εκπρόσωποι εισηγήθηκαν όπως το προτεινόμενο αδίκημα ενσωματωθεί στην προαναφερόμενη νομοθεσία ή, σε περίπτωση που αυτό δεν είναι αποδεκτό, όπως τροποποιηθεί η προτεινόμενη ρύθμιση, έτσι ώστε να αυξηθούν οι προβλεπόμενες ποινές, αλλά και να συμπληρωθεί, ώστε να καλύπτει δήλωση μίσους που έχει απειλητικό, υβριστικό ή προσβλητικό χαρακτήρα.

Τοποθετούμενη στις πιο πάνω θέσεις και εισηγήσεις του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως ενημέρωσε την επιτροπή ότι η διαφοροποίηση μεταξύ των ποινών που προβλέπονται στον περί της Καταπολέμησης Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου Νόμο και των προτεινόμενων για το υπό συζήτηση αδίκημα ποινών με το νομοσχέδιο, καθώς και η μη ενσωμάτωση των σχετικών ρυθμίσεων στο νόμο αυτό οφείλονται στο γεγονός ότι ο εν λόγω νόμος αφορά βαριές μορφές ρατσισμού και είναι εναρμονιστικός, αφού με αυτόν ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία συγκεκριμένη πράξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπρόσθετα, η ίδια υπογράμμισε το γεγονός ότι η προτεινόμενη ρύθμιση ακολουθεί τη δομή, τη φιλοσοφία και το σκεπτικό των αδικημάτων που προβλέπονται στον πιο πάνω νόμο και συμφώνησε με την εισήγηση του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως για τροποποίηση των προτεινόμενων διατάξεων, έτσι ώστε αυτές να αναφέρονται σε δήλωση μίσους με απειλητικό, υβριστικό ή προσβλητικό χαρακτήρα.

Ο εκπρόσωπος της Αστυνομίας Κύπρου συμφώνησε με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου.

Περαιτέρω, την επιτροπή απασχόλησε η δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος καταχώρισης ιδιωτικής ποινικής δίωξης και ειδικότερα η πιθανή καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος αυτού, δεδομένης της ευαίσθητης φύσης του προτεινόμενου αδικήματος σε σχέση με το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης. Ως εκ τούτου, η επιτροπή αποφάσισε όπως ενσωματώσει στο κείμενο του νομοσχεδίου πρόνοια σύμφωνα με την οποία η ποινική δίωξη για το εν λόγω αδίκημα να ασκείται μόνο κατόπιν έγκρισης του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Επιπρόσθετα, η επιτροπή επέφερε στο κείμενο του νομοσχεδίου περαιτέρω τροποποιήσεις με σκοπό τη διασαφήνιση των προνοιών του και τη βελτίωσή του από νομοτεχνικής άποψης.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο, όπως αυτό έχει τελικά διαμορφωθεί, με βάση τα πιο πάνω, και αφού τροποποιηθεί ο τίτλος του, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Ποινικού Κώδικα (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015».

 

27 Μαΐου 2015

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων