Αρχείο

    

Κοινή έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού και της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Αφερεγγυότητας Φυσικών Προσώπων (Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής και Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών) Νόμος του 2015»

Παρόντες:

Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού: Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών:
Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος
Άγγελος Βότσης Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου, αναπλ. πρόεδρος
Πρόδρομος Προδρόμου Χρίστος Μέσης
Μάριος Μαυρίδης Κυριάκος Χατζηγιάννης
Μαρία Κυριακού Νίκος Νουρής
Σταύρος Ευαγόρου Δημήτρης Συλλούρης
Γιάννος Λαμάρης Γιώργος Περδίκης
Πάμπος Παπαγεωργίου Μη μέλη της επιτροπής:
Νίκος Νικολαΐδης Γιώργος Λουκαΐδη
Γιώργος Περδίκης Νίκος Κατσουρίδης
Νίκος Κουτσού Σκεύη Κούτρα Κουκουμά
  Άριστος Δαμιανού

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών μελέτησαν από κοινού το πιο πάνω νομοσχέδιο σε μεγάλο αριθμό συνεδριών τους, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα μεταξύ 11 Μαρτίου και 6 Απριλίου 2015.

Σημειώνεται ότι οι επιτροπές είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν το νομοσχέδιο πριν από την τυπική κατάθεσή του στο σώμα. Στο στάδιο της μελέτης του νομοσχεδίου κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, η επικεφαλής και μέλη της ομάδας έργου για το Πλαίσιο Αφερεγγυότητας, εκπρόσωποι του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, του Υπουργείου Εσωτερικών, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας Λτδ, ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος, εκπρόσωποι του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, του Συνδέσμου Διεθνών Τραπεζών Κύπρου, του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ), του Συνδέσμου Αναλογιστών Κύπρου, του ΚΕΒΕ, της ΟΕΒ, της ΠΟΒΕΚ, της Διεθνούς Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Ακίνητης Ιδιοκτησίας, του Κυπριακού Συνδέσμου Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΚΣΙΑ), του Παγκύπριου Συνδέσμου Επιχειρηματιών Ανάπτυξης Γης και Οικοδομών, του Συνδέσμου Προώθησης Ανάπτυξης Ακινήτων, του Συνδέσμου Επιστημόνων Εκτιμητών και Συμβούλων Ακινήτων Κύπρου, του Συνδέσμου Προστασίας Δανειοληπτών Τραπεζών, του Συνδέσμου Προστασίας Πρώτης Κατοικίας, της Παγκύπριας Συντονιστικής Επιτροπής του Κινήματος Ενάντια στις Εκποιήσεις και του Συνασπισμού Μικρών Επιχειρήσεων και Αυτοεργοδοτουμένων (ΣΥΜΕΑ). Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, παρ’ όλο που κλήθηκε, δεν εκπροσωπήθηκε στις συνεδρίες της επιτροπής.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η θέσπιση μηχανισμών διακανονισμού οφειλών μέσω της δημιουργίας των αναγκαίων και κατάλληλων μηχανισμών προστασίας οφειλετών.

Ειδικότερα, προτείνεται η δημιουργία των ακόλουθων μηχανισμών προστασίας:

1. Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής, με τα οποία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα επιχειρείται η αναδιάρθρωση του χρέους φυσικών προσώπων και η διασφάλιση ταυτόχρονα της αποπληρωμής των πιστωτών και της διατήρησης, όπου είναι εφικτό, της κύριας κατοικίας του οφειλέτη.

2. Μηχανισμός Απαλλαγής Οφειλών, για την έκδοση σχετικών δικαστικών διαταγμάτων, με στόχο την ανακούφιση χρεωστών με μικρά ανεξασφάλιστα χρέη, συνολικού ύψους μέχρι 15.000 ευρώ, οι οποίοι δεν έχουν διαθέσιμο εισόδημα ούτε ουσιαστικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή των οφειλών τους.

Επιπρόσθετα, με το νομοσχέδιο προτείνονται ρυθμίσεις που αφορούν παρασχεθείσες εγγυήσεις από φυσικά πρόσωπα και καθορίζεται ο τρόπος μεταχείρισης των εγγυητών στα πλαίσια της διαδικασίας εφαρμογής των προσωπικών σχεδίων αποπληρωμής.

Σημειώνεται ότι με το νομοσχέδιο συμπληρώνεται το σύνολο των προτεινόμενων ρυθμίσεων που η εκτελεστική εξουσία είχε καταθέσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων υπό μορφή νομοσχεδίων, στα πλαίσια των ανειλημμένων ευρωπαϊκών και διεθνών υποχρεώσεων του κράτους, σύμφωνα με το Μνημόνιο Συναντίληψης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, για την υιοθέτηση ενός πλαισίου ολοκληρωμένης μεταρρύθμισης το οποίο να εισάγει κατάλληλες διαδικασίες εκτίμησης της αφερεγγυότητας φυσικών και νομικών προσώπων.

Στα πλαίσια αυτά το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή μετά την κατάθεση των πιο πάνω αναφερόμενων νομοσχεδίων, τα οποία είχαν υποβληθεί στη Βουλή για ψήφιση στις 26 Φεβρουαρίου 2015 με κοινή έκθεση των δύο αρμόδιων κοινοβουλευτικών επιτροπών. Ωστόσο, στο εν λόγω στάδιο είχε αποφασιστεί η αναβολή της συζήτησής τους, έτσι ώστε να δοθεί στις αρμόδιες επιτροπές ο αναγκαίος χρόνος για ολοκλήρωση της μελέτης και του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, με απώτερο στόχο την υποβολή στην ολομέλεια του σώματος του συνόλου του προτεινόμενου νομοθετικού πλαισίου για την αφερεγγυότητα.

Οι κυριότερες πρόνοιες του νομοσχεδίου αφορούν τα προσωπικά σχέδια αποπληρωμής, τα συντονισμένα σχέδια αποπληρωμής για φυσικά πρόσωπα και πολύ μικρές επιχειρήσεις και το διάταγμα απαλλαγής οφειλών.

Ειδικότερα, προβλέπονται τα ακόλουθα:

Α. Προσωπικά Σχέδια Αποπληρωμής

1. Ο χρεώστης θα απευθύνεται σε αδειοδοτημένο σύμβουλο αφερεγγυότητας, ο οποίος, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση του χρεώστη, καθώς και άλλα στοιχεία, θα ετοιμάζει κατάλληλο σχέδιο αναδιάρθρωσης του χρέους του. Περαιτέρω και νοουμένου ότι η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας θα συμφωνήσει ότι ικανοποιούνται οι προνοούμενες προϋποθέσεις, θα υποβάλλει αίτηση στο δικαστήριο για έκδοση προστατευτικού διατάγματος. Το εν λόγω διάταγμα θα αποσκοπεί στην προστασία του χρεώστη από οποιεσδήποτε ενέργειες των πιστωτών εναντίον του και θα ισχύει για περίοδο εβδομήντα (70) ημερών, ενώ, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, θα είναι δυνατή η επιμήκυνσή του, ώστε να δίδεται ο αναγκαίος χρόνος στο Σύμβουλο Αφερεγγυότητας να ετοιμάσει και να υποβάλει το Σχέδιο Αποπληρωμής.

2. Το Σχέδιο Αποπληρωμής θα υποβάλλεται από το σύμβουλο, με τη σύμφωνη γνώμη του χρεώστη προς τους πιστωτές για ψήφιση (Συναινετικό Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής). Σε περίπτωση που οι πιστωτές συμφωνήσουν, με απόφαση που θα λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία, αυτό θα τίθεται σε ισχύ κατόπιν έγκρισης από το δικαστήριο και εκδίκασης τυχόν ενστάσεων που είναι δυνατό να υποβληθούν από πιστωτές που δεν συμφώνησαν με το σχέδιο.

3. Τα κυριότερα κριτήρια επιλεξιμότητας για υποβολή Συναινετικού Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής θα πρέπει να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων ότι ο οφειλέτης είναι αφερέγγυος, δηλαδή ότι αδυνατεί να αποπληρώσει όλα τα χρέη του και έχει συγκατατεθεί σε επιβεβαίωση των οικονομικών του στοιχείων από το Σύμβουλο Αφερεγγυότητας.

4. Χρεώστης του οποίου πέραν του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) των χρεών του, άλλων από τα εξαιρετέα χρέη, έχουν δημιουργηθεί κατά τους τελευταίους έξι μήνες της υποβολής της αίτησής του για έκδοση προστατευτικού διατάγματος δε θα είναι επιλέξιμος για υποβολή πρότασης για Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής.

5. Το σχέδιο θα προνοεί την αναδιάρθρωση των χρεών του χρεώστη, θα είναι μέγιστης διάρκειας εξήντα (60) μηνών και ο σύμβουλος θα έχει σειρά επιλογών για αναδιάρθρωση του δανείου του χρεώστη. Το εν λόγω σχέδιο δε θα μπορεί να προνοεί πληρωμές οι οποίες θα έχουν ως αποτέλεσμα ο χρεώστης να στερείται των λογικών εξόδων διαβίωσης (εκτός αν ο ίδιος το επιλέξει), το ύψος των οποίων θα καθορίζεται βάσει κατευθυντήριων γραμμών που θα εκδόσει η Υπηρεσία Αφερεγγυότητας και για κάποια μεταβατική περίοδο το Υπουργείο Οικονομικών. Οι όροι του εν λόγω σχεδίου πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα να διατηρήσουν τους πιστωτές στην ίδια ή σε καλύτερη θέση από αυτήν στην οποία θα ευρίσκονταν, εάν η περιουσία του χρεώστη διετίθετο σύμφωνα με τις διατάξεις της πτωχευτικής νομοθεσίας, εξαιρουμένων των περιουσιακών στοιχειών που δε διατίθενται και τηρουμένης της σειράς προτεραιότητας των χρεών, εκτός εάν ληφθεί η συγκατάθεση του πιστωτή για κατάληξη σε διαφορετικό αποτέλεσμα.

6. Το Σχέδιο Αποπληρωμής που θα καταρτίζει ο σύμβουλος, όπου είναι εφικτό, πρέπει να διαφυλάσσει την κύρια κατοικία του χρεώστη, ενώ ο σύμβουλος, για να αποφασίσει κατά πόσο η διατήρηση της πρώτης κατοικίας είναι εφικτή, πρέπει να λάβει υπόψη τα ακόλουθα:

α. Τις αναγκαίες δαπάνες για τη διατήρηση της πρώτης κατοικίας, τη συντήρηση, τους φόρους και άλλες επιβαρύνσεις, το κόστος ασφάλισης κ.ά.

β. Τα εισοδήματα του χρεώστη, όπως αυτά προκύπτουν από τα στοιχεία που ο ίδιος θα έχει υποβάλει.

γ. Την ικανότητα άλλων ατόμων που διαμένουν στην κατοικία να συνεισφέρουν.

δ. Τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του, καθώς και το κόστος για εναλλακτικές διευθετήσεις διαμονής.

7. Σε περίπτωση που το σχέδιο απορριφθεί από τη συνέλευση πιστωτών, αλλά ο σύμβουλος κρίνει ότι ο χρεώστης ικανοποιεί τα κριτήρια που καθορίζονται στη σχετική νομοθεσία, τότε ο χρεώστης μπορεί να υποβάλει αίτηση στο δικαστήριο για έκδοση διατάγματος με το οποίο το σχέδιο να επιβάλλεται σε όλους τους πιστωτές.

8. Τα κυριότερα κριτήρια, βάσει των οποίων ο χρεώστης θα μπορεί να προχωρήσει σύμφωνα με την πιο πάνω διαδικασία, πρέπει να διασφαλίζουν ότι:

α. το συνολικό υπόλοιπο των χρεών του (περιλαμβανομένων των εξασφαλισμένων και μη εξασφαλισμένων οφειλών) δεν ξεπερνά τις €300.000,

β. τουλάχιστον ένας από τους πιστωτές του χρεώστη είναι εξασφαλισμένος πιστωτής και έχει εξασφάλιση επί της κύριας κατοικίας αυτού, η οποία βρίσκεται στη Δημοκρατία και έχει αγοραία αξία μέχρι €250.000, αξία που αποτελεί περίπου τη μέση τιμή αξίας κατοικίας στην Κύπρο,

γ. η συνολική αξία των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων του χρεώστη, εξαιρουμένης της κύριας κατοικίας του, δεν υπερβαίνει τις €250.000,

δ. ο χρεώστης αδυνατεί να αποπληρώσει τα χρέη του λόγω χειροτέρευσης της οικονομικής του κατάστασης ως αποτέλεσμα γεγονότων ή καταστάσεων εκτός του ελέγχου του, τα οποία έχουν επισυμβεί τουλάχιστον δύο χρόνια πριν την υποβολή αίτησης για έκδοση προστατευτικού διατάγματος και τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα την ουσιαστική μείωση του εισοδήματός του κατά τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατό (25%).

9. Το δικαστήριο, προκειμένου να αποφασίσει για την επιβολή του σχεδίου, στην περίπτωση μη Συναινετικού Επιβαλλόμενου Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής, πρέπει να ικανοποιηθεί ότι συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α. Η δυνατότητα του πιστωτή να καταχωρίσει αγωγή εναντίον εγγυητή περιορίζεται στα δύο χρόνια από την ημερομηνία που το Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής τεθεί σε εφαρμογή. Μετά τη λήξη της περιόδου αυτής ο πιστωτής δε θα δικαιούται να κινηθεί εναντίον του εγγυητή και οποιαδήποτε δικαιώματα του πιστωτή έναντι του εγγυητή θα παραγράφονται. Περαιτέρω, το ποσό που ο εγγυητής θα κληθεί να πληρώσει στον πιστωτή θα μπορεί ο ίδιος να το αξιώσει από το χρεώστη, ενώ το δικαίωμα του εγγυητή να καταχωρίσει αγωγή εναντίον του χρεώστη ή εναντίον συνεγγυητή του περιορίζεται στα δύο χρόνια μετά την καταβολή πληρωμών από τον εγγυητή.

β. Το σχέδιο πρέπει να προνοεί ότι ο χρεώστης θα διατηρήσει τα δικαιώματά του επί της κύριας κατοικίας.

γ. Η εφαρμογή του σχεδίου θα είχε ως αποτέλεσμα τη διατήρηση της θέσης των πιστωτών στην ίδια ή σε καλύτερη θέση από αυτή στην οποία αυτοί θα ευρίσκονταν, εάν η περιουσία του χρεώστη διετίθετο σύμφωνα με τις διατάξεις της πτωχευτικής νομοθεσίας, εξαιρουμένων των περιουσιακών στοιχειών που δεν διατίθενται και τηρουμένης της σειράς προτεραιότητας των χρεών.

δ. Οι όροι του σχεδίου, σύμφωνα με τους οποίους ο χρεώστης θα έχει την υποχρέωση να καταβάλλει πληρωμές στους πιστωτές, θα προνοούν ότι οποιοδήποτε επιπρόσθετο εισόδημα, πέραν του απαραιτήτου για την κάλυψη των λογικών εξόδων διαβίωσης του χρεώστη και των εξαρτωμένων του, θα χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση των χρεών του.

ε. Το σχέδιο προνοεί ότι θα λαμβάνονται υπόψη όλα τα περιουσιακά στοιχεία του χρεώστη, περιλαμβανομένων όλων των άμεσα ρευστοποιήσιμων (liquid assets) και των πολυτελών κινητών περιουσιακών στοιχείων του, για σκοπούς ενίσχυσης της δυνατότητας αποπληρωμής των χρεών του οφειλέτη και για προστασία της κύριας κατοικίας αυτού, και ότι δύναται να εξαιρεθούν:

i. τα περιουσιακά στοιχεία τα οποία είναι απαραίτητα για την εργασία του,

ii. τα περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν αποτελούν ενυπόθηκη εξασφάλιση και συγκεκριμένα τα κινητά περιουσιακά στοιχεία κάτω των €35.000 και τα ακίνητα κάτω των €75.000,

iii. τα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία τα οποία παράγουν ουσιαστικό εισόδημα για αποπληρωμή του χρέους στο πλαίσιο του Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής.

Σημειώνεται ότι οποιαδήποτε κινητή ή ακίνητη ιδιοκτησία η οποία συνιστά εξασφάλιση σε οποιοδήποτε χρέος του χρεώστη θα υπόκειται σε εκποίηση από τον εξασφαλισμένο πιστωτή για την αποπληρωμή του εξασφαλισμένου χρέους του χρεώστη, εκτός εάν ο πιστωτής συγκατατεθεί σε αναδιάρθρωση του σχετικού χρέους.

10. Μη Συναινετικό Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής θα ισχύει για τρία χρόνια με δυνατότητα ανανέωσής του πριν τη λήξη της περιόδου αυτής.

11. Το κύριο αποτέλεσμα εφαρμογής Σχεδίου Αποπληρωμής, είτε κατόπιν αποδοχής του από τους πιστωτές είτε κατόπιν επιβολής του από το δικαστήριο, συνίσταται στο ότι αυτό καθίσταται νομικά δεσμευτικό τόσο για το χρεώστη όσο και για τους πιστωτές και στο ότι, όταν ο χρεώστης έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που προνοούνται στο οικείο σχέδιο, ο χρεώστης θα απαλλάσσεται από ανεξασφάλιστα χρέη τα οποία δεν έχουν αποπληρωθεί μέσω του Σχεδίου Αποπληρωμής. Σημειώνεται ότι χρεώστης εξασφαλισμένου χρέους, ο οποίος αποτελεί το αντικείμενο σχεδίου, δε θα απαλλάσσεται από εξασφαλισμένα χρέη τα οποία καλύπτονται από το Σχέδιο Αποπληρωμής, εκτός αν αυτό προνοείται στο εν λόγω σχέδιο.

12. Όσον αφορά την υποχρέωση των εγγυητών σε σχέση με δάνειο του πρωτοφειλέτη, αυτή θα ισοδυναμεί με το ποσό της διαφοράς μεταξύ της αξίας της ενυπόθηκης εξασφάλισης και του υπολοίπου του δανείου και το δικαίωμα του πιστωτή να εισπράξει από τον εγγυητή θα περιορίζεται στο ποσό της διαφοράς, ενώ, εάν το υπόλοιπο του δανείου είναι μικρότερο από την αξία της ενυπόθηκης περιουσίας, τότε οι εγγυητές θα απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις τους.

Β. Συντονισμένα Σχέδια Αποπληρωμής για φυσικά πρόσωπα και πολύ μικρές επιχειρήσεις

1. Χρεώστης o οποίος πληρεί τα κριτήρια επιλεξιμότητας για Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής και του οποίου η κύρια κατοικία με οποιονδήποτε τρόπο συνιστά εξασφάλιση για χρέος πολύ μικρής επιχείρησης, δηλαδή επιχείρησης που απασχολεί λιγότερα από δέκα πρόσωπα, δικαιούται να προχωρήσει σε διαδικασία Συντονισμένου Σχεδίου Αποπληρωμής.

2. Σε περίπτωση που ο χρεώστης επιθυμεί να προχωρήσει με την εφαρμογή της διαδικασίας τέτοιων σχεδίων, τότε κατά την ημερομηνία που εκδίδεται το προστατευτικό διάταγμα υποβάλλει αίτηση για το διορισμό εξεταστή στα πλαίσια της διαδικασίας “examinership” αναφορικά με “πολύ μικρή επιχείρηση”, προτείνοντας ως εξεταστή το σύμβουλο ο οποίος είναι διορισμένος για την υποβολή πρότασης Σχεδίου Αποπληρωμής.

3. Η πιο πάνω διαδικασία επιτρέπει στο Σύμβουλο Αφερεγγυότητας να έχει μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις υποχρεώσεις τόσο του χρεώστη όσο και της εταιρείας και να προτείνει μια πιο συντονισμένη λύση.

4. Η προστασία τόσο για το χρεώστη όσο και για την “πολύ μικρή επιχείρηση” είναι για χρονική περίοδο 120 ημερών με δυνατότητα επέκτασης υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

5. Κατά την προβλεπόμενη διαδικασία όσον αφορά Συντονισμένο Σχέδιο Αποπληρωμής, πρέπει η πρόταση σχεδίου να έχει εγκριθεί ή το δικαστήριο να έχει εκδώσει διάταγμα επιβολής του Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής, ενώ η πρόταση για συμβιβασμό ή σχέδιο διακανονισμού πρέπει να επιβεβαιωθεί από το δικαστήριο, σύμφωνα με τον περί Εταιρειών Νόμο, στα πλαίσια της διαδικασίας “examinership”.

6. Σε περίπτωση που η πρόταση για Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής δεν εγκρίνεται ή το δικαστήριο δεν έχει εκδώσει διάταγμα επιβολής της και οι προτάσεις για συμβιβασμό ή σχέδιο διακανονισμού δεν επιβεβαιώνονται στα πλαίσια της διαδικασίας “examinership”, ο χρεώστης δύναται να υποβάλει αίτηση για νέο Σχέδιο Αποπληρωμής.

Γ. Διάταγμα απαλλαγής οφειλών

1. Ο ενδιαφερόμενος χρεώστης μπορεί να υποβάλει κατάλληλα συμπληρωμένη αίτηση προς την Υπηρεσία Αφερεγγυότητας, η οποία, αφού προβεί σε απαραίτητους ελέγχους και βεβαιωθεί ότι πληρούνται όλα τα κριτήρια επιλεξιμότητας που καθορίζονται στην υπό ψήφιση νομοθεσία, υποβάλλει αίτηση στο δικαστήριο για έκδοση σχετικού Διατάγματος Απαλλαγής Οφειλών, η οποία αίτηση πρέπει να συνοδεύεται με όλα τα απαραίτητα έγγραφα.

2. Για να δικαιούται ένας χρεώστης να υποβάλει αίτηση για απαλλαγή οφειλών, πρέπει να ικανοποιεί μεταξύ άλλων τα ακόλουθα κριτήρια:

α. Να είναι αφερέγγυος και να υπάρχει πιθανότητα να συνεχίσει να είναι αφερέγγυος για διάστημα δύο ετών από την ημερομηνία αίτησής του για έκδοση Διατάγματος Απαλλαγής Οφειλών.

β. Τα συνολικά επιλέξιμα χρέη του να μην υπερβαίνουν το ποσό των €15.000.

γ. Το μηνιαίο καθαρό διαθέσιμο εισόδημα, δηλαδή το υπόλοιπο μετά από την αφαίρεση των λογικών εξόδων διαβίωσης από το σύνολο των εισοδημάτων του, να μην υπερβαίνει το ποσό των €100.

δ. Τα περιουσιακά του στοιχεία να μην υπερβαίνουν το ποσό των €400, εκτός αυτών που προστατεύονται κάτω από διαδικασία πτώχευσης.

3. Το Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών διατηρείται σε ισχύ για περίοδο δύο ετών, περίοδος η οποία ονομάζεται “περίοδος παρακολούθησης” και αρχίζει από την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος. Αφού εκπνεύσει η περίοδος παρακολούθησης, ο χρεώστης απαλλάσσεται από το επιλέξιμο χρέος, καθώς και από οποιεσδήποτε άλλες υποχρεώσεις σε σχέση με αυτό και από το σύνολο των τόκων, χρηματικών ρητρών και άλλων ποσών τα οποία από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης καθίστανται πληρωτέα σε σχέση με το εν λόγω χρέος. Ο χρεώστης απαλλάσσεται επίσης από όλες του τις υποχρεώσεις ως εγγυητής.

4. Οποιοσδήποτε εγγυητής ο οποίος εγγυήθηκε καθορισμένο επιλέξιμο χρέος απαλλάσσεται από το καθορισμένο επιλέξιμο χρέος, καθώς και από οποιεσδήποτε άλλες υποχρεώσεις σε σχέση με αυτό και τυγχάνει της ίδιας προστασίας με το χρεώστη κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης.

5. Η εφαρμογή του μηχανισμού Διατάγματος Απαλλαγής Οφειλών τίθεται σε ισχύ τρεις μήνες μετά από τη δημοσίευση του υπό ψήφιση νόμου στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ώστε να δοθεί ανάλογος χρόνος στην Υπηρεσία Αφερεγγυότητας να επικεντρωθεί στην εφαρμογή των Προσωπικών Σχεδίων Αποπληρωμής τα οποία αφορούν την προστασία της κύριας κατοικίας.

Επιπροσθέτως όλων των πιο πάνω προτεινόμενων ρυθμίσεων, σε σχέση με τους εγγυητές (φυσικά πρόσωπα), με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο προβλέπονται τα ακόλουθα:

1. Ο πιστωτής, είτε είναι εξασφαλισμένος είτε όχι, πρέπει κατά την έναρξη της διαδικασίας και σε διάστημα δεκαπέντε ημερών να υποβάλει αίτημα επαλήθευσης χρέους για το συνολικό ποσό της οφειλής μαζί με τα ονόματα όλων των εγγυητών, ενώ, εάν είναι εξασφαλισμένος πιστωτής, πρέπει να υποβάλει και την εκτίμησή του για την αξία της υποθήκης. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί από το Σύμβουλο Αφερεγγυότητας μετά από αιτιολογημένο αίτημα του πιστωτή, ο οποίος, εάν είναι απαραίτητο, υποβάλλει αίτηση για παράταση της περιόδου του προστατευτικού διατάγματος εκ μέρους του χρεώστη, ενώ, σε περίπτωση που δεν υποβάλει αίτημα εντός της προθεσμίας των δεκαπέντε ημερών, δε θα δικαιούται να προωθήσει την αξίωσή του εναντίον των εγγυητών.

2. Οι εγγυητές που κατονομάζονται θα έχουν ευθύνη μόνο για το ποσό της διαφοράς που προκύπτει από το υπόλοιπο του δανείου μείον την αξία του υποθηκευμένου περιουσιακού στοιχείου, εάν υπάρχει. Εάν το υπόλοιπο του δανείου είναι μικρότερο από την αξία της ενυπόθηκης περιουσίας, τότε οι εγγυητές θα απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις τους.

3. Η δυνατότητα του πιστωτή να καταχωρίσει αγωγή εναντίον του κατονομαζόμενου εγγυητή περιορίζεται στα δύο χρόνια μετά από την ημερομηνία που θα τεθεί σε εφαρμογή το Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής. Μετά τη λήξη της περιόδου αυτής, ο πιστωτής δε θα δικαιούται να κινηθεί εναντίον του εγγυητή, ενώ το δικαίωμα του εγγυητή να καταχωρίσει αγωγή εναντίον του χρεώστη ή εναντίον συνεγγυητή του περιορίζεται στα δύο χρόνια μετά από την καταβολή πληρωμών από αυτόν.

4. Εάν εγγυητής καταβάλει στον πιστωτή ολόκληρο το ποσό της ανεξασφάλιστης πληρωμής, ο εγγυητής θα μετατρέπεται σε πιστωτή και θα έχει τα ίδια δικαιώματα με ένα μη εξασφαλισμένο πιστωτή. Ειδικότερα, ο χρεώστης μέσω της εφαρμογής του Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμών θα πληρώσει είτε τον πιστωτή είτε τον εγγυητή, όχι όμως και τους δύο.

5. Ο πιστωτής δε θα εισπράττει από το χρεώστη και τον εγγυητή πέραν του ολικού ποσού του ανεξασφάλιστου χρέους, εάν συνυπολογιστεί το σύνολο του οποιουδήποτε εφάπαξ ποσού που λαμβάνει από εγγυητή, η καθαρή παρούσα αξία σειράς πληρωμών που καταβάλλεται από εγγυητή, καθώς και τυχόν πληρωμές που καταβάλλονται από τον καθορισμένο χρεώστη στα πλαίσια του Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής.

6. Σε περίπτωση που Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής τερματιστεί πρόωρα λόγω μη καταβολής πληρωμών από το χρεώστη, τότε αυτός καθίσταται υπόλογος για το ποσό που όφειλε πριν από την αναδιάρθρωση, εκτός των πληρωμών που έχει ήδη καταβάλει, αφαιρουμένων των τόκων, ενώ ο εγγυητής θα είναι υπόλογος για το ποσό που διαμορφώθηκε στην αρχή της διαδικασίας του Σχεδίου Αποπληρωμής (αφαιρουμένων των πληρωμών που έχουν καταβληθεί και των τόκων).

7. Σε περίπτωση που τελικά δεν εγκριθεί/επιβληθεί το Προσωπικό Σχέδιο Αποπληρωμής, οι ρυθμίσεις που προτείνονται δε θα ισχύουν.

8. Τυχόν καταμερισμός των αξιώσεων καθορισμένου πιστωτή μεταξύ των εγγυητών που περιλαμβάνονται στη δήλωση αξίωσης από τον καθορισμένο πιστωτή θα γίνεται κατ’ εφαρμογήν της αρχής της ίσης μεταχείρισης, της αρχής της διαφάνειας και σύμφωνα με τις αρχές της επιείκειας (equitable principles).

9. Από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του υπό ψήφιση νόμου και για περίοδο τριών ετών θα ισχύουν τα ακόλουθα έκτακτα μέτρα:

α. Οι εγγυητές θα μπορούν να καταβάλλουν ποσά μηνιαίως και θα παραμένουν με μηνιαίο εισόδημα το οποίο θα μπορεί να καλύψει:

i. τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης όπως αυτές καθορίζονται από την Υπηρεσία Αφερεγγυότητας και

ii. τις δόσεις που οι ίδιοι πρέπει να καταβάλλουν.

Σημειώνεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση σε σχέση με τις υφιστάμενες δόσεις θα αφορά όσες εγγυήσεις υπάρχουν κατά την έναρξη εφαρμογής του υπό ψήφιση νόμου.

β. Σε περιπτώσεις που οι εγγυητές θα καταβάλλουν ποσά μηνιαίως, η χρονική διάρκεια θα είναι όπως καθορίστηκε στην αρχική σύμβαση του πρωτοφειλέτη, εκτός εάν τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφωνήσουν διαφορετικά, ενώ το επιτόκιο δε θα είναι μεγαλύτερο από την αρχική σύμβαση.

γ. Η κύρια κατοικία του εγγυητή δε θα μπορεί να εκποιηθεί για αποπληρωμή του χρέους του πρωτοφειλέτη, εκτός από τις περιπτώσεις που εγγυητής έχει θέσει ως εξασφάλιση την πρώτη του κατοικία για δάνειο του πρωτοφειλέτη, αλλά, σε περίπτωση που η οποιαδήποτε εξασφάλιση προκύπτει από εμπράγματο βάρος (memo), η κύρια κατοικία του εγγυητή θα προστατεύεται.

Τέλος, όσον αφορά στο Διάταγμα Απαλλαγής Οφειλών, οποιοσδήποτε εγγυητής ο οποίος εγγυήθηκε επιλέξιμο χρέος θα απαλλάσσεται από το καθορισμένο επιλέξιμο χρέος, καθώς και από οποιεσδήποτε άλλες υποχρεώσεις σε σχέση με αυτό και θα τυγχάνει της ίδιας προστασίας με το χρεώστη κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης. Περαιτέρω, όταν ο πρωτοφειλέτης είναι και ο ίδιος εγγυητής, θα απαλλάσσεται και από τα χρέη τα οποία αυτός εγγυήθηκε μετά από την περίοδο παρακολούθησης των δύο ετών, εφόσον ο ίδιος θα είναι χωρίς εισόδημα και χωρίς περιουσιακά στοιχεία.

Στο στάδιο της συζήτησης του νομοσχεδίου οι εκπρόσωποι των ενδιαφερόμενων πλευρών για λόγους αρχής συμφώνησαν με τις επιδιώξεις των προτεινόμενων ρυθμίσεων, διατύπωσαν όμως εισηγήσεις και επιμέρους παρατηρήσεις επί των προνοιών του και κατέθεσαν σχετικά υπομνήματα. Παράλληλα, οι βουλευτές-μέλη των δύο επιτροπών υπέβαλαν σωρεία εισηγήσεων και παρατηρήσεων στο στάδιο της κατ’ άρθρον συζήτησης του νομοσχεδίου.

Επισημαίνεται ότι ως αποτέλεσμα των εισηγήσεων και παρατηρήσεων των βουλευτών μελών των επιτροπών στο στάδιο της κατ’ άρθρον συζήτησης η εκτελεστική εξουσία προέβαινε σε κατάθεση νέου σχεδίου νόμου κάθε φορά.

Σημειώνεται επίσης ότι τόσο για το υπό συζήτηση νομοσχέδιο όσο και για τα υπόλοιπα σχέδια νόμου που απαρτίζουν το Πλαίσιο Αφερεγγυότητας οι επιτροπές έκριναν ότι, παρά το γεγονός ότι αυτά επιδέχονταν σημαντικής βελτίωσης από κάθε πλευρά, ιδίως από νομοτεχνική και συντακτική πλευρά, έπρεπε να περιορίσουν τις επεμβάσεις τους στις απολύτως αναγκαίες νομοτεχνικές διορθώσεις, καθότι δεν παρείχετο σε αυτές ο απαιτούμενος χρόνος για τελειοποίηση των κειμένων τους λόγω του όγκου και της πολυπλοκότητάς τους.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, υπό το φως των πιο πάνω, υποβάλλοντας με την παρούσα έκθεσή τους στο σώμα το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, επιφυλάσσονται να τοποθετηθούν επί των προνοιών του και να υποβάλουν τροπολογίες κατά τη συζήτηση στην ολομέλεια της Βουλής.

 

14 Απριλίου 2015

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων