Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για την πρόταση νόμου «Ο περί της Καταπολέμησης Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου (Τροποποιητικός) Νόμος του 2015»

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Αντώνης Αντωνίου
Ρίκκος Μαππουρίδης Νίκος Νικολαΐδης
Άριστος Δαμιανού  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε από όλα τα κόμματα, σε συνεδρία της, που πραγματοποιήθηκε στις 23 Μαρτίου 2015. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκε και κατέθεσε τις απόψεις του ο αντιπρόσωπος στη Βουλή της θρησκευτικής ομάδας των Αρμενίων κ. Βαρτκές Μαχτεσιάν.

Όπως είναι γνωστό, από το 2011 ισχύει στην Κύπρο ο περί της Καταπολέμησης Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου Νόμος [Νόμος αρ. 134(Ι) του 2011]. Ο νόμος αυτός προβλέπει για την ποινικοποίηση ορισμένων συμπεριφορών ρατσισμού και ξενοφοβίας λόγω φυλετικών και άλλων διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένων πράξεων επιδοκιμασίας ή άρνησης ή κατάφωρης υποβάθμισης εγκλημάτων γενοκτονίας, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και εγκλημάτων πολέμου, όπως τα εγκλήματα αυτά καθορίζονται στα σχετικά άρθρα του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, όταν τέτοιες πράξεις στρέφονται κατά προσώπου ή ομάδας προσώπων λόγω των πιο πάνω διακρίσεων και εφόσον εκδηλώνονται κατά τρόπο που είναι πιθανόν να υποκινήσει βία ή μίσος κατά μιας τέτοιας ομάδας ή μέλους της. Σημειώνεται ότι η εν λόγω νομοθεσία περιορίζει την ποινικοποίηση τέτοιων πράξεων, θέτοντας την προϋπόθεση ότι η άρνηση ή η κατάφωρη υποβάθμιση των προαναφερόμενων εγκλημάτων αποτελεί ποινικό αδίκημα, μόνο σε περίπτωση που τα εγκλήματα αυτά έχουν αναγνωριστεί με αμετάκλητη απόφαση διεθνούς δικαστηρίου.

Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του νόμου αυτού, έτσι ώστε να προστεθεί ως προϋπόθεση της ποινικοποίησης της άρνησης ή κατάφωρης υποβάθμισης εγκλημάτων γενοκτονίας, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και εγκλημάτων πολέμου ότι τα εγκλήματα αυτά έχουν αναγνωριστεί με απόφαση ή ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανεξάρτητα από το εάν έχουν αναγνωριστεί ή όχι από διεθνές δικαστήριο.

Σημειώνεται ότι έναυσμα για την πρωτοβουλία της κατάθεσης της πρότασης νόμου αποτελεί η φετινή επέτειος των εκατό χρόνων από τη γενοκτονία των Αρμενίων από τους Νεοτούρκους, ένα από τα μεγαλύτερα και πιο αποτρόπαια εγκλήματα στη σύγχρονη ιστορία της ανθρωπότητας. Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει καθιερώσει ομόφωνα την 24η Απριλίου ως Εθνική Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Αρμενικού Έθνους και ενέκρινε το 1975, το 1982 και το 1990 σχετικά ψηφίσματα με τα οποία αναγνωρίζει και καταδικάζει το στυγνό αυτό έγκλημα, το οποίο, παρ’ όλο που έχει τύχει αναγνώρισης από αριθμό κρατών, δεν έχει ακόμα αναγνωριστεί και καταδικαστεί σε διεθνές επίπεδο.

Συναφώς, σημειώνεται ότι στο πρόσφατο Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαρτίου 2015 σχετικά με την Ετήσια Έκθεση του 2013 για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Δημοκρατία στον Κόσμο και την Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτό τον Τομέα γίνεται ρητή αναφορά στη γενοκτονία των Αρμενίων. Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 77 του εν λόγω ψηφίσματος το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «ενόψει της 100ής επετείου της γενοκτονίας των Αρμενίων καλεί όλα τα κράτη μέλη να την αναγνωρίσουν, ενθαρρύνει δε τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να συμβάλουν περαιτέρω στην αναγνώρισή της∙».

Δυστυχώς όμως, η γενοκτονία των Αρμενίων δεν είναι η μοναδική περίπτωση που διεθνή δικαστήρια ή διεθνείς οργανισμοί δεν έχουν αναγνωρίσει ως τέτοιου είδους εγκλήματα, παρ’ όλο που αυτά έχουν τεκμηριωθεί και αποδειχτεί ιστορικά, με αποτέλεσμα τη διαφορετική νομοθετική αντιμετώπιση φαινομένων βίας και ρατσισμού κατά των προσώπων που ανήκουν στις ομάδες αυτές του πληθυσμού.

Υπό το φως των πιο πάνω και με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γενοκτονία των Αρμενίων, ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων έκρινε σκόπιμο, έπειτα και από εισήγηση του αντιπροσώπου της θρησκευτικής ομάδας των Αρμενίων στη Βουλή των Αντιπροσώπων κ. Βαρτκές Μαχτεσιάν, να προτείνει στη Σύσκεψη Αρχηγών ή/και Εκπροσώπων των Κομμάτων όπως κατατεθεί από όλες τις πλευρές της Βουλής σχετική πρόταση νόμου που να ρυθμίζει το ζήτημα αυτό.

Η Βουλή των Αντιπροσώπων, ως το νομοθετικό όργανο της Κυπριακής Δημοκρατίας, σεβόμενη το ρόλο της στο δημοκρατικό πολίτευμα και τη συνέχεια του έργου της, έχει τόσο τη δυνατότητα όσο και το καθήκον να παρέχει ανάλογη νομοθετική αντιμετώπιση για συμπεριφορά που υποκινεί βία και μίσος, όπως αυτή περιγράφεται στον οικείο νόμο, εναντίον κάθε ομάδας που έχει θυματοποιηθεί από τέτοιου είδους εγκλήματα.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, όλες οι πλευρές της Βουλής έκριναν ορθό να συμπληρωθεί το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο με την προσθήκη σε αυτό ρητής αναφοράς σε εγκλήματα γενοκτονίας, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου τα οποία έχουν αναγνωριστεί ως τέτοια από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Ο αντιπρόσωπος της θρησκευτικής ομάδας των Αρμενίων, καταθέτοντας τις απόψεις του για την πρόταση νόμου, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στα ειδεχθή και στυγερά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, την αρμενική γενοκτονία και τη γενοκτονία των Ποντίων, οι οποίες έχουν αναγνωριστεί με αποφάσεις ή ψηφίσματα της Βουλής των Αντιπροσώπων, αλλά δεν έχουν ακόμα δικαιωθεί διεθνώς, αδικία την οποία, όπως επισήμανε ο ίδιος, θα αντισταθμίσει η προτεινόμενη τροποποίηση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ρύθμιση που προτείνεται, πέραν του ότι προασπίζει το δίκαιο και τα συμφέροντα των αδικημένων Αρμενίων και Ελλήνων, ταυτόχρονα δίνει το μήνυμα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος που σέβεται τα αναφαίρετα ανθρώπινα δικαιώματα. Επιπρόσθετα, επειδή οι πιο πάνω περιπτώσεις δεν είναι οι μοναδικές αδικαίωτες από τα διεθνή δικαστήρια γενοκτονίες, η σκοπούμενη ρύθμιση δυνατόν να καλύψει και άλλες γενοκτονίες που ενδεχομένως να αναγνωριστούν από την Κυπριακή Δημοκρατία στο μέλλον.

Περαιτέρω, ο πιο πάνω αντιπρόσωπος αφενός σημείωσε το γεγονός ότι με την ψήφιση της υπό συζήτησης πρότασης νόμου η Κύπρος θα καταστεί η τέταρτη χώρα στον κόσμο που ποινικοποιεί την άρνηση της αρμενικής γενοκτονίας μετά από την Ελβετία, τη Σλοβακία και την Ελλάδα και αφετέρου επισήμανε ότι η ρύθμιση αυτή είναι ευθυγραμμισμένη με το πρόσφατο Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαρτίου 2015 με το οποίο επιδιώκεται ευρύτερη αναγνώριση και καταδίκη της αρμενικής γενοκτονίας.

Καταλήγοντας, ο αντιπρόσωπος της θρησκευτικής ομάδας των Αρμενίων εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τη Βουλή των Αντιπροσώπων ειδικότερα και προς την Κυπριακή Δημοκρατία γενικότερα για τη διαχρονική ηθική και έμπρακτη συμπαράσταση προς την αρμενοκυπριακή κοινότητα και την αδελφική αλληλεγγύη προς τον πολύπαθο αρμενικό λαό, καθώς και για το γεγονός ότι η Κύπρος έγινε η πρώτη χώρα στην Ευρώπη και η δεύτερη στον κόσμο που αναγνώρισε την αρμενική γενοκτονία το 1975, ένα ιδιαίτερα τολμηρό βήμα για την εποχή εκείνη. Τέλος, επισήμανε ότι με την προτεινόμενη ρύθμιση η Κύπρος θα αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για άλλες πολιτισμένες χώρες.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, υιοθετώντας τους σκοπούς και τις επιδιώξεις της υπό συζήτησης πρότασης νόμου, ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή της σε νόμο.

 

 

 

24 Μαρτίου 2015

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων