Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος για την πρόταση νόμου «Ο περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 201

Παρόντες:

Αδάμος Αδάμου, πρόεδρος Γιώργος Γεωργίου
Γιώργος Περδίκης Σοφοκλής Φυττής
Πρόδρομος Προδρόμου Ρούλα Μαυρονικόλα
Νίκος Νουρής Μη μέλος της επιτροπής:
Χριστάκης Τζιοβάνης Ανδρέας Κυπριανού

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος μελέτησε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή από το βουλευτή κ. Ανδρέα Κυπριανού εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, σε τρεις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 14 Φεβρουαρίου, καθώς και στις 8 και 15 Οκτωβρίου 2014. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων της επιτροπής παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Τμήματος Περιβάλλοντος και της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, του Υπουργείου Εσωτερικών, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η Επίτροπος Περιβάλλοντος, καθώς και εκπρόσωποι της Ένωσης Δήμων Κύπρου, της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, της Κυπριακής Ομοσπονδίας Κυνηγίου και Διατήρησης Άγριας Ζωής (ΚΟΚΔΑΖ), της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου, του Κυπριακού Ιδρύματος Προστασίας του Περιβάλλοντος “Terra Cypria”, της Κυπριακής Εταιρείας Προστασίας Ζώων (CSPCA), της οργάνωσης Κιβωτός και των αγροτικών οργανώσεων ΠΕΚ και Παναγροτικός”. Ο Οργανισμός Διάσωσης και Προστασίας Ζώων Άργος και η Επαρχιακή Επιτροπή Ευημερίας Ζώων Λεμεσού, παρ όλο που δεν εκπροσωπήθηκαν στις συνεδρίες της επιτροπής, απέστειλαν τις θέσεις τους στην επιτροπή με γραπτά υπομνήματα.

Σκοπός της πρότασης νόμου, όπως αυτή αρχικά κατατέθηκε, είναι η τροποποίηση του περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμου, ώστε να συμπεριληφθεί η αλεπού (Vulpes vulpes) στον ορισμό του όρου θήραμα”.

Παρουσιάζοντας την πρόταση νόμου στην επιτροπή, ο εισηγητής της δήλωσε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση κρίνεται αναγκαία λόγω της ραγδαίας αύξησης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στον πληθυσμό της αλεπούς, η οποία βρίσκεται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας, καθώς ο υπερπληθυσμός της προκαλεί προβλήματα στη βιοποικιλότητα, την πανίδα και την κτηνοτροφία της Κύπρου.

Συναφώς, όπως δήλωσε ο ίδιος, με την προτεινόμενη ρύθμιση μεταφέρεται η διαχείριση του είδους της αλεπούς από το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος στο Υπουργείο Εσωτερικών και έτσι παρέχεται η δυνατότητα στο Υπουργείο Εσωτερικών να διαχειρίζεται τον πληθυσμό της με γνώμονα την αειφόρο διαχείριση των οικοτόπων και τη διατήρηση της ισορροπίας της πανίδας της Κύπρου.

Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας δήλωσε ότι πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο με την εφαρμογή της προτεινόμενης ρύθμισης θα διατηρηθεί η τροφική αλυσίδα και η ισορροπία στη φύση όπως αυτή καθορίζεται από το ευρωπαϊκό κεκτημένο και γι’ αυτό εισηγήθηκε όπως η προτεινόμενη ρύθμιση τύχει επιστημονικής αξιολόγησης.

Η εκπρόσωπος του Τμήματος Περιβάλλοντος δήλωσε ότι το τμήμα αναγνωρίζει τα προβλήματα που προκαλούνται στη βιοποικιλότητα και στους γεωργοκτηνοτρόφους από το μεγάλο αριθμό των αλεπούδων και ότι το ζήτημα πρέπει να τύχει χειρισμού στη βάση ορθής διαχείρισης.

Ο εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας δήλωσε ότι κατά το τρέχον έτος παρατηρείται αυξητική τάση στον αριθμό των αλεπούδων και, για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που προκαλούνται από αυτές, πρέπει να παρασχεθούν στην Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας όλα τα απαραίτητα εργαλεία, ώστε η αλεπού να καταστεί θήραμα και να ρυθμιστεί ο πληθυσμός της.

Περαιτέρω, επισήμανε ότι με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, η οποία θεσπίστηκε το 2003, το Τμήμα Περιβάλλοντος είναι πλέον το αρμόδιο τμήμα για τη διαχείριση του είδους της αλεπούς και ότι η διαδικασία διαχείρισης του πληθυσμού της είναι εξαιρετικά περίπλοκη και χρονοβόρα. Σύμφωνα με τον ίδιο εκπρόσωπο, μέχρι το 2003 η αλεπού θεωρούνταν επιβλαβές ζώο, περιλαμβανόταν στα θηράματα και ο πληθυσμός της τύγχανε διαχείρισης από το Ταμείο Θήρας.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών δήλωσε ότι το υπουργείο συμφωνεί με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις της πρότασης νόμου και κατέθεσε επιπρόσθετα ενώπιον της επιτροπής σχετική επιστολή του Υπουργού Εσωτερικών προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ημερομηνίας 12 Φεβρουαρίου 2014, με την οποία διαβιβαζόταν παράκληση για επίσπευση της συζήτησης του θέματος, ώστε ο πληθυσμός της αλεπούς να τύχει διαχείρισης το συντομότερο δυνατό.

Η Επίτροπος Περιβάλλοντος δήλωσε ότι ο καθορισμός της αλεπούς ως θηράματος δεν αποτελεί λύση στο πρόβλημα και γι’ αυτό εισηγήθηκε όπως ο πληθυσμός της τύχει ρύθμισης στη βάση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης, αφού προηγουμένως διεξαχθεί σχετική επιστημονική μελέτη.

Η εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών και Οικολογικών Οργανώσεων Κύπρου εξέφρασε τη διαφωνία της με την πρόταση νόμου, σημειώνοντας ότι με την ένταξη της αλεπούς στην κατηγορία του θηράματος δημιουργείται κίνδυνος από την ανεξέλεγκτη θανάτωση του είδους από κυνηγούς.

Η ίδια εκπρόσωπος εισηγήθηκε:

1. την εκπόνηση μελέτης που να αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση σχετικά με τον πληθυσμό της αλεπούς,

2. την εξέταση του θέματος από την επιστημονική επιτροπή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, με σκοπό την ανάλυση των δεδομένων και την εξεύρεση του τρόπου για την αειφόρο διαχείριση του πληθυσμού της αλεπούς με στοχευμένα μέτρα, και

3. την εκπόνηση διαχειριστικού σχεδίου για τον έλεγχο του πληθυσμού του είδους, σε περίπτωση που διαφανεί ότι υπάρχει πραγματικό πρόβλημα.

Η εκπρόσωπος του Κυπριακού Ιδρύματος Προστασίας του Περιβάλλοντος Terra Cypria διαφώνησε με την προτεινόμενη ρύθμιση και εισηγήθηκε την εισαγωγή ειδικών ρυθμίσεων στη νομοθεσία για τη διαχείριση του υπερπληθυσμού της αλεπούς, όπως έχει γίνει και για το είδος του αγρινού.

Οι εκπρόσωποι της CSPCA και της Οργάνωσης Κιβωτός εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους για τον τρόπο με τον οποίο θα επηρεαστεί η ισορροπία της άγριας πανίδας από την προτεινόμενη ρύθμιση και γι’ αυτό τάχθηκαν εναντίον της πρότασης νόμου. Επιπλέον, εισηγήθηκαν όπως πριν από τη λήψη τελικής απόφασης από την επιτροπή τα αρμόδια κυβερνητικά τμήματα υποβάλουν σχετική επιστημονική μελέτη για την ορθή διαχείριση του θέματος.

Η Επαρχιακή Επιτροπή Ευημερίας Ζώων Λεμεσού και ο Οργανισμός Διάσωσης και Προστασίας Ζώων Άργοςεξέφρασαν τη διαφωνία τους με την πρόταση νόμου με γραπτά υπομνήματά τους.

Οι εκπρόσωποι της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου και των αγροτικών οργανώσεων ΠΕΚ και Παναγροτικός τάχθηκαν υπέρ της πρότασης νόμου.

Ο εκπρόσωπος της ΚΟΚΔΑΖ, αφού τάχθηκε υπέρ της πρότασης νόμου, δήλωσε ότι η αλεπού ποτέ δεν αποτελούσε παραδοσιακό είδος κυνηγιού στην Κύπρο και δε θα καταστεί θηρεύσιμο είδος για τους κυνηγούς με την προτεινόμενη ρύθμιση. Επιπρόσθετα, δήλωσε ότι η πρόταση νόμου δε θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του είδους ούτε θα επηρεάσει την ισορροπία της άγριας πανίδας της Κύπρου.

Σε σχέση με τους πιο πάνω προβληματισμούς, ο εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας δήλωσε ότι η αλεπού δε θα καταστεί αμέσως θηρεύσιμο είδος με την ένταξή της στα θηράματα και δε θα υπάρχει η δυνατότητα θήρευσής της από τους κυνηγούς. Όπως ο ίδιος επισήμανε, με την ένταξη της αλεπούς στα θηράματα το είδος θα τοποθετηθεί σε καθεστώς απόλυτης διαχείρισης και η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας θα διαχειρίζεται το ζήτημα στη βάση επιστημονικών κριτηρίων και με τη χρήση συγκεκριμένων εργαλείων.

Επιπρόσθετα, όπως ο ίδιος δήλωσε, παρόλο που δεν πρόκειται να επηρεαστεί ο πληθυσμός της αλεπούς από την προτεινόμενη ρύθμιση σε τέτοιο βαθμό που να τίθεται σε κίνδυνο το είδος, θα μπορούσαν να τεθούν ασφαλιστικές δικλίδες αναφορικά με τον τρόπο διαχείρισης του είδους, ώστε να αρθούν ορισμένες από τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν στην επιτροπή.

Στο στάδιο της συζήτησης, η επιτροπή ζήτησε από τους κυβερνητικούς αρμοδίους όπως το θέμα τύχει περαιτέρω εξέτασης από την προβλεπόμενη από τη νομοθεσία επιστημονική επιτροπή, ώστε να τύχει ολοκληρωμένης εξέτασης πριν από την προώθησή του στην ολομέλεια του σώματος για τη λήψη τελικής απόφασης.

Στη βάση των πιο πάνω, ο Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος με σχετική επιστολή του, ημερομηνίας 4 Ιουλίου 2014, ενημέρωσε την επιτροπή μεταξύ άλλων για τα εξής:

1. Δεν έχουν εκπονηθεί μέχρι σήμερα οποιεσδήποτε μελέτες για το ρόλο και την επίδραση της αλεπούς στην άγρια πανίδα της Κύπρου. Ωστόσο, κατά τα έτη 2009-2011 το Τμήμα Περιβάλλοντος σε συνεργασία με την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας εκπόνησαν έρευνα κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών σε όλες τις επαρχίες για την αφθονία του πληθυσμού της αλεπούς και από τα αποτελέσματα αυτά δε διαφάνηκε καθαρή τάση αφθονίας του πληθυσμού αυτού, αλλά ότι ο αριθμός τους είναι σταθερός.

2. Από τη συνεδρία της αρμόδιας επιστημονικής επιτροπής, που πραγματοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2014, διαφάνηκε η ανάγκη για διαχείριση της αλεπούς με την ένταξη του είδους στο νόμο που προβλέπει για τη διαχείριση άγριων πτηνών και θηραμάτων, χωρίς όμως να καθίσταται θηρεύσιμο είδος. Η επιστημονική επιτροπή εισηγήθηκε την ετοιμασία ενός ευέλικτου πλαισίου για λήψη στοχευμένων μέτρων από την Υπηρεσία Θήρας, όταν αυτά είναι αναγκαία σε ειδικές περιπτώσεις, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η σύγκληση της επιστημονικής επιτροπής για τη λήψη σχετικής απόφασης.

Στα πλαίσια της περαιτέρω συζήτησης του θέματος, η εκπρόσωπος του Τμήματος Περιβάλλοντος, αναγνωρίζοντας ότι η νομοθεσία που ρυθμίζει την προστασία και διαχείριση της φύσης και της άγριας ζωής, στην οποία προβλέπεται και η διαχείριση της αλεπούς, δεν παρέχει επαρκή ευελιξία στα αρμόδια τμήματα για αποτελεσματική διαχείριση του θέματος, δήλωσε ότι, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν με την αλεπού, δε διαφωνεί όπως το θέμα ρυθμιστεί στα πλαίσια της υπό συζήτηση πρότασης νόμου. Ωστόσο, όπως δήλωσε, πρέπει να καθοριστεί ρητά στο νόμο ότι η αλεπού δε θα αποτελέσει θηρεύσιμο είδος και ότι η διαχείριση του πληθυσμού της θα πραγματοποιείται σύμφωνα με προκαθορισμένα μέτρα και εργαλεία.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή κάλεσε τους εκπροσώπους του Τμήματος Περιβάλλοντος και της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας όπως επανεξετάσουν την πρόταση νόμου και επανέλθουν στην επιτροπή με νέα εισήγηση που να διασφαλίζει ότι η αλεπού θα τυγχάνει διαχείρισης, χωρίς όμως να καθίσταται θήραμα.

Συναφώς, τα αρμόδια κυβερνητικά τμήματα, ακολουθώντας τις οδηγίες που δόθηκαν από την επιτροπή, προχώρησαν στην υποβολή νέας εισήγησης για διαμόρφωση του κειμένου του σχεδίου νόμου ως ακολούθως:

1. Η αλεπού να περιληφθεί στον όρο άγρια πανίδα αντί στον όρο θήραμα”.

2. Η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας με έγκριση του Υπουργού Εσωτερικών, μετά από γραπτή γνωμοδότηση της αρμόδιας επιστημονικής επιτροπής, να δύναται με διάταγμα που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας να καθορίζει μέτρα διαχείρισης και ελέγχου του πληθυσμού της αλεπούς.

Ο εισηγητής της πρότασης νόμου δήλωσε ότι υιοθετεί τις εισηγήσεις της εκτελεστικής εξουσίας και ως εκ τούτου η επιτροπή διαμόρφωσε το κείμενο της πρότασης νόμου ανάλογα.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, αφού μελέτησε το τελικό κείμενο της πρότασης νόμου και αφού έλαβε υπόψη της όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, διαμόρφωσε τις πιο κάτω θέσεις:

1. Ο πρόεδρος και τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, καθώς και τα μέλη της βουλευτές του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ και του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των προνοιών της πρότασης νόμου κατά τη συζήτηση του θέματος στην ολομέλεια του σώματος.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές των κοινοβουλευτικών ομάδων του Δημοκρατικού Συναγερμού και του Δημοκρατικού Κόμματος τάχθηκαν υπέρ της ψήφισης της πρότασης νόμου σε νόμο, όπως αυτή διαμορφώθηκε σύμφωνα με τα πιο πάνω.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος υποβάλλει την παρούσα έκθεσή της στην ολομέλεια του σώματος για τη λήψη τελικής απόφασης.

Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση ψήφισης από τη Βουλή της εν λόγω πρότασης νόμου σε νόμο, ο τίτλος της θα τροποποιηθεί, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2014».

 

 

 

21η Οκτωβρίου 2014

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων