Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για το νομοσχέδιο «Ο περί Τμήματος Φορολογίας Νόμος του 2014»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Πάμπος Παπαγεωργίου
Άγγελος Βότσης Νίκος Νικολαΐδης
Πρόδρομος Προδρόμου Γιώργος Περδίκης
Μάριος Μαυρίδης Μη μέλη της επιτροπής:
Μαρία Κυριακού Αβέρωφ Νεοφύτου
Γιάννος Λαμάρης Γιώργος Λουκαΐδης

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 2 και 3 Ιουνίου 2014. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής ο Υπουργός Οικονομικών, ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, ο Έφορος Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, εκπρόσωποι του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων (ΤΕΠ), της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ), καθώς και ο γενικός γραμματέας της Παγκύπριας Συντεχνίας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΑΣΥΔΥ).

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η δημιουργία του νομικού πλαισίου για την ενοποίηση του ΤΕΠ και της Υπηρεσίας Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΥΦΠΑ) και την από κοινού μετονομασία τους σε Τμήμα Φορολογίας, με στόχο την υλοποίηση της υποχρέωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως αυτή απορρέει από το μέτρο 3.7(7) (i) του Μνημονίου Συναντίληψης.

Ειδικότερα, οι προτεινόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις προβλέπουν τα ακόλουθα:

1. Οι αρμοδιότητες, οι εξουσίες και τα καθήκοντα του ΤΕΠ και της ΥΦΠΑ ανατίθενται στο υπό ίδρυση Τμήμα Φορολογίας και ρυθμίζεται η λειτουργία και περιουσία του εν λόγω τμήματος.

2. Οι κάτοχοι θέσεων του ΤΕΠ και της ΥΦΠΑ υπηρετούν στο Τμήμα Φορολογίας και υπάγονται στον Έφορο Φορολογίας, που καθίσταται ο προϊστάμενος του νέου τμήματος.

3. Καταργείται η θέση και το σχέδιο υπηρεσίας του διευθυντή του ΤΕΠ.

4. Διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο Έφορος Φορολογίας και Βοηθός ή Βοηθοί Έφοροι Φορολογίας (μέχρι τρεις) και ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις αυτών των διορισμών.

5. Ρυθμίζονται οι αρμοδιότητες, οι εξουσίες και τα καθήκοντα του Εφόρου Φορολογίας, η διαδικασία αναπλήρωσής του, καθώς και η εκχώρηση των πιο πάνω αρμοδιοτήτων, εξουσιών και καθηκόντων.

Όπως είναι γνωστό, το Μνημόνιο Συναντίληψης που υπέγραψε η Κυπριακή Δημοκρατία με την τρόικα προνοεί την ενοποίηση των φορολογικών τμημάτων του κράτους και συγκεκριμένα του ΤΕΠ και της ΥΦΠΑ.

Στα πλαίσια αυτά το Υπουργείο Οικονομικών προχώρησε στη σύσταση ομάδας έργου, η οποία προέβη στην ετοιμασία του Σχεδίου Υλοποίησης της Ενοποίησης των Φορολογικών Τμημάτων, το οποίο κατατέθηκε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού κατά τη συνεδρία της ημερομηνίας 3 Ιουνίου 2014. Στο εν λόγω σχέδιο περιλαμβάνονται τα βασικά παραδοτέα, τα βασικά ορόσημα, στοχευμένο χρονοδιάγραμμα για το κάθε ορόσημο, οι βασικοί κίνδυνοι και τα μέτρα μετριασμού, καθώς και η πρόοδος υλοποίησης.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, η ενοποίηση των φορολογικών τμημάτων του κράτους εντάσσεται μέσα στα πλαίσια της μεταρρύθμισης του δημόσιου τομέα και με αυτή στοχεύεται η επίτευξη επιχειρησιακών οικονομιών κλίμακας και βελτιωμένων επιπέδων αποτελεσματικότητας, αξιοποιώντας τις υπάρχουσες δεξιότητες του προσωπικού και τα υπάρχοντα συστήματα.

Περαιτέρω, η ενοποίηση είναι σχεδιασμένη για την προώθηση της εθελούσιας συμμόρφωσης των φορολογουμένων με την ενίσχυση του νομικού πλαισίου, τον εξορθολογισμό και τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών και την αύξηση της αποδοτικότητας του υπό ίδρυση τμήματος μέσω περαιτέρω χρήσης της τεχνολογίας.

Επιπροσθέτως, μέσα από προσεγμένες προσεγγίσεις για τη διαχείριση της συμμόρφωσης το νέο τμήμα στοχεύει να διασφαλίσει μια πιο ισομερή κατανομή του φορολογικού βάρους και ταυτόχρονα να έχει θετικό αντίκτυπο στα εθνικά έσοδα και στη δημοσιονομική προσαρμογή.

Κατά τη συζήτηση του θέματος ενώπιον της επιτροπής ο Υπουργός Οικονομικών δήλωσε μεταξύ άλλων ότι με το νομοσχέδιο σκοπείται η βελτιστοποίηση της φορολογικής διοίκησης και της φοροεισπρακτικής ικανότητας του κράτους μέσω αναδιοργάνωσης, η μείωση του διοικητικού κόστους, η πληρέστερη συμμόρφωση και εφαρμογή της νομοθεσίας, καθώς και η βελτιωμένη παροχή υπηρεσιών προς τον πολίτη.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τον ίδιο, με το νομοσχέδιο διασφαλίζεται η συνέχιση της απρόσκοπτης λειτουργίας των δύο τμημάτων και γίνεται μεταφορά όλου του προσωπικού που υπηρετεί σήμερα στα δύο αυτά φορολογικά τμήματα στο νέο Τμήμα Φορολογίας χωρίς καμία αλλαγή στο καθεστώς εργοδότησής τους.

Έτι περαιτέρω, όπως ο ίδιος δήλωσε, καταργείται η θέση και το σχέδιο υπηρεσίας του διευθυντή του ΤΕΠ, ενώ σύμφωνα με τη νέα οργανωτική δομή του τμήματος θα υπάρχει ως επικεφαλής ένας Έφορος Φορολογίας και αριθμός Βοηθών Εφόρων Φορολογίας που δε θα υπερβαίνει τους τρεις. Η διευθυντική ομάδα θα διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο με αιτιολογημένη απόφαση και μετά από πρόταση του Υπουργού Οικονομικών.

Ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός σημείωσε περαιτέρω ότι το συμβόλαιο του εφόρου θα είναι διάρκειας πέντε (5) ετών, ενώ για το βοηθό έφορο θα είναι διάρκειας τεσσάρων (4) ετών, ώστε να μη συμπίπτει η λήξη της θητείας τους, με δικαίωμα ανανέωσης για μια επιπρόσθετη θητεία. Συναφώς, ο Υπουργός Οικονομικών επισήμανε ότι με το νομοσχέδιο καθίσταται ανεπιθύμητη η μακροπρόθεσμη κατάληψη της θέσης του εφόρου για σκοπούς διαφάνειας και πάταξης της διαφθοράς, ενώ ο περιορισμένος αριθμός θητειών και ετών ανά θητεία προσβλέπει σε προστασία έναντι των κινδύνων αυτών σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.

Προσθέτοντας στα πιο πάνω, ο Υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι στο νομοσχέδιο αυτό περιλαμβάνονται πρόνοιες για τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων, εξουσιών και καθηκόντων από τον έφορο, καθώς και πρόνοιες για την απόκτηση και χρήση πληροφοριών, ώστε να περιορίζεται η χρήση των πληροφοριών αυτών για σκοπούς άλλους από αυτούς για τους οποίους αποκτήθηκαν. Επιπρόσθετα, παρέχεται η δυνατότητα στο Τμήμα Φορολογίας να αξιολογεί τον κάθε φορολογούμενο ως μια ξεχωριστή και ολοκληρωμένη οντότητα σε σχέση με τις φορολογικές του υποχρεώσεις και δικαιώματα.

Ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας δήλωσε ότι το νομοσχέδιο χρήζει τροποποιήσεων σε σχέση με αριθμό θεμάτων που αφορούν τον απρόσκοπτο και αποδοτικότερο έλεγχο του Τμήματος Φορολογίας και συγκεκριμένα ως προς τις εξουσίες και αρμοδιότητες του εφόρου και του βοηθού εφόρου. Σημείωσε δε περαιτέρω ότι ο έλεγχος καθίσταται ακόμη πιο αναγκαίος εξαιτίας της συγκέντρωσης πολλών εξουσιών ουσιαστικά σε ένα πρόσωπο. Συναφώς, καταθέτοντας σχετικό υπόμνημα, ημερομηνίας 8 Μαΐου 2014, εισηγήθηκε όπως στο νομοσχέδιο επέλθει αριθμός τροποποιήσεων για βελτίωση των προνοιών του. Σημειώνεται ότι οι εν λόγω εισηγήσεις έγιναν αποδεκτές τόσο από τον Υπουργό Οικονομικών όσο και από την επιτροπή και συναφώς ενσωματώθηκαν στο αρχικό κείμενο του νομοσχεδίου.

Ο πρόεδρος του ΣΕΛΚ, καταθέτοντας σχετικό υπόμνημα, ημερομηνίας 7 Μαΐου 2014, δήλωσε ότι η ενοποίηση των δυο φορολογικών τμημάτων κρίνεται αναγκαία, εκφράζοντας παράλληλα την έντονη αντίθεση του συνδέσμου σε σχέση με τα απαιτούμενα προσόντα για την πλήρωση της θέσης του Εφόρου Φορολογίας και του Βοηθού Εφόρου Φορολογίας. Ειδικότερα, όπως ο ίδιος ανέφερε, τα πρόσωπα που θα επιλεγούν πρέπει να είναι εγκεκριμένοι λογιστές και μέλη του ΣΕΛΚ, ώστε να διασφαλίζεται ότι κατέχουν την απαραίτητη εξειδίκευση, γνώση και εμπειρία σε σχέση με το δύσκολο και απαιτητικό έργο το οποίο θα πρέπει να διαχειριστούν.

Ο γενικός γραμματέας της ΠΑΣΥΔΥ εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς τη συνταγματικότητα του νομοσχεδίου, καταθέτοντας παράλληλα γνωμάτευση από το νομικό τους σύμβουλο. Ειδικότερα, όπως ο ίδιος ανέφερε, ο Έφορος Φορολογίας, ο οποίος θα έχει διοικητική εξουσία και διοικητικές αρμοδιότητες, πρέπει να διορίζεται από την Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας και όχι από το Υπουργικό Συμβούλιο. Ο ίδιος εκπρόσωπος εξέφρασε περαιτέρω την άποψη ότι με βάση τις πρόνοιες του νομοσχεδίου αποκλείονται από το διορισμό στη θέση του εφόρου πρόσωπα τα οποία υπηρετούν σε συγκεκριμένες θέσεις, καθότι, αν συνυπολογιστεί ο χρόνος υπηρεσίας τους στις συγκεκριμένες θέσεις μαζί με τη διάρκεια της πρώτης θητείας του εφόρου, η οποία είναι πενταετής, η συνολική τους υπηρεσία υπερβαίνει τα δέκα έτη.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τον ίδιο εκπρόσωπο, όλες οι οργανικές θέσεις, είτε έχουν πληρωθεί είτε όχι, πρέπει να μεταφερθούν στο τμήμα που θα δημιουργηθεί και παράλληλα να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη ανέλιξη του προσωπικού.

Σημειώνεται ότι τις θέσεις τους σε σχέση με το νομοσχέδιο κατέθεσαν στην επιτροπή τόσο το κλαδικό συμβούλιο των υπαλλήλων του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων όσο και το κλαδικό συμβούλιο των υπαλλήλων της ΥΦΠΑ με σχετικές επιστολές τους, ημερομηνίας 8 Μαΐου 2014 και 2 Ιουνίου 2014, αντίστοιχα.

Υπό το φως των πιο πάνω και λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα κατατέθηκαν ενώπιόν της, η επιτροπή αποφάσισε όπως στο νομοσχέδιο, όπως αυτό είχε αρχικά κατατεθεί από την εκτελεστική εξουσία, επέλθουν, ανάμεσα σε άλλα, οι ακόλουθες τροποποιήσεις:

1. Να διαγραφεί η πρόνοια σύμφωνα με την οποία στη θέση του Εφόρου Φορολογίας δε διορίζεται πρόσωπο του οποίου η υπηρεσία στη θέση είτε διευθυντή ΤΕΠ είτε Εφόρου Φόρου Εισοδήματος είτε Εφόρου Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, σε συνυπολογισμό με τη διάρκεια της πρώτης θητείας του ως Εφόρου Φορολογίας, υπερβαίνει τα δέκα έτη.

2. Τόσο ο Έφορος Φορολογίας όσο και ο Βοηθός Έφορος Φορολογίας να διορίζονται με τη διαδικασία που προτείνεται με το νομοσχέδιο, αφού πρώτα ληφθεί η έγκριση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού.

3. Να περιοριστούν και να διασαφηνιστούν καλύτερα οι όροι παύσης τόσο του εφόρου όσο και του βοηθού εφόρου.

4. Να προστεθεί ότι στα προσόντα που πρέπει να κατέχει πρόσωπο το οποίο διορίζεται ως έφορος ή βοηθός έφορος συμπεριλαμβάνεται πείρα σε φορολογικά θέματα, καθώς και στη φορολογική νομοθεσία της Δημοκρατίας ή άλλης χώρας.

5. Στην περίπτωση που ο έφορος που διορίζεται είναι δημόσιος υπάλληλος, να ισχύουν και για αυτόν ό,τι ισχύει και στην περίπτωση του Βοηθού Εφόρου Φορολογίας, δηλαδή να έχει το δικαίωμα να επιστρέψει στη θέση που κατείχε πριν από το διορισμό του.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί του διαμορφωμένου σύμφωνα με τα πιο πάνω σχεδίου νόμου κατά τη συζήτηση του θέματος ενώπιον της ολομέλειας του σώματος.

 

3 Ιουνίου 2014

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων