Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου και Βιομηχανίας για τα νομοσχέδια «Ο περί Διατήρησης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2014» και «Ο περί Πετρελαϊκών Κρίσεων (Έκτακτες Εξουσίες) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2014»

Παρόντες:

Λευτέρης Χριστοφόρου, πρόεδρος Κώστας Κώστα
Κυριάκος Χατζηγιάννης, εκπροσωπώντας Χρίστος Μέσης
τον κ. Ζαχαρία Ζαχαρίου Άγγελος Βότσης

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας μελέτησε από κοινού τα πιο πάνω νομοσχέδια σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 5 και στις 18 Μαρτίου 2014. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού και της Υπηρεσίας Ενέργειας του ίδιου υπουργείου, του Τμήματος Τελωνείων και της Στατιστικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Οικονομικών, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ), του Κυπριακού Οργανισμού Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών (ΚΟΔΑΠ), της Κυπριακής Εταιρείας Αποθήκευσης Πετρελαιοειδών (ΚΕΤΑΠ), του Τσιμεντοποιείου Βασιλικού, του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, των εταιρειών πετρελαιοειδών, της εταιρείας “VTT Vasiliko Ltd”, της εταιρείας “Vopak Oil EMEA BV” και των εισαγωγέων ασφάλτου. Το Σωματείο Εργαζόμενων Καταναλωτών και η Παγκύπρια Ένωση Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής, παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν παρευρέθηκαν στις συνεδρίες της επιτροπής.

Σκοπός του πρώτου υπό αναφορά νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του περί Διατήρησης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών Νόμου, στα πλαίσια μερικής εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2009/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 14ης Σεπτεμβρίου 2009, σχετικά με την υποχρέωση διατήρησης ενός ελάχιστου επιπέδου αποθεμάτων αργού πετρελαίου ή/και προϊόντων πετρελαίου από τα κράτη μέλη.

Σκοπός του δεύτερου υπό αναφορά νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του περί Πετρελαϊκών Κρίσεων (Έκτακτες Εξουσίες) Νόμου με στόχο την εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με το άρθρο 20 της πιο πάνω Οδηγίας.

Ειδικότερα, το άρθρο 20 της εν λόγω Οδηγίας αφορά τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης, σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής του εφοδιασμού είτε στην ΕΕ ή σε συγκεκριμένο κράτος μέλος, περιλαμβανομένης και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την υιοθέτηση της πιο πάνω Οδηγίας αποσκοπεί στη διασφάλιση του εφοδιασμού των χωρών μελών της ΕΕ με πετρελαιοειδή προϊόντα, μέσω της υιοθέτησης μηχανισμών που χαρακτηρίζονται από αξιοπιστία και διαφάνεια και οι οποίοι βασίζονται στη διατήρηση ενός ελάχιστου επιπέδου αποθεμάτων αργού πετρελαίου ή/και προϊόντων πετρελαίου, στην αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και στη δημιουργία των απαραίτητων διαδικασιών για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης σοβαρής διαταραχής στον εφοδιασμό, με τη διάθεση μεταξύ άλλων μέρους ή του συνόλου των διατηρούμενων αποθεμάτων.

Περαιτέρω, με την εν λόγω Οδηγία καταργείται η προηγούμενη Οδηγία 2006/67/ΕΚ, προκειμένου οι μεθοδολογίες υπολογισμού των υποχρεώσεων διατήρησης αποθεμάτων και οι μεθοδολογίες υπολογισμού των διατηρούμενων αποθεμάτων να προσεγγίσουν εκείνες που χρησιμοποιούνται από το Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας [(ΔΟΕ), International Energy Agency (IEA)]. Σημειώνεται ότι δεκαοκτώ (18) κράτη μέλη της ΕΕ είναι μέλη του ΔΟΕ και έπρεπε να συμμορφώνονται τόσο με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 2006/67/ΕΚ όσο και με αυτές του ΔΟΕ. Σημειώνεται περαιτέρω ότι η Κύπρος δεν είναι μέλος του ΔΟΕ.

Οι βασικότερες πρόνοιες του πρώτου υπό αναφορά νομοσχεδίου αφορούν τα ακόλουθα:

1. Ορίζεται ο ΚΟΔΑΠ ως ο Κεντρικός Φορέας Διατήρησης Αποθεμάτων (ΚΦΔΑ) της Δημοκρατίας.

2. Καθορίζονται οι μεθοδολογίες υπολογισμού των υποχρεώσεων της Δημοκρατίας για διατήρηση αποθεμάτων, καθώς και οι μεθοδολογίες υπολογισμού του ύψους των διατηρούμενων αποθεμάτων.

Ειδικότερα, καθορίζονται δύο μεθοδολογίες για τον υπολογισμό του ύψους των διατηρούμενων εθνικών αποθεμάτων ως ακολούθως:

α. Υπολογίζονται όλα τα αποθέματα προϊόντων πετρελαίου και οι ποσότητές τους πολλαπλασιάζονται με το συντελεστή 1,065.

β. Υπολογίζονται τα αποθέματα των βασικών πετρελαιοειδών (βενζίνες, πετρέλαια, κηροζίνη και μαζούτ) και οι ποσότητές τους πολλαπλασιάζονται με το συντελεστή 1,2.

Σημειώνεται ότι η μέθοδος που θα εφαρμοστεί αποφασίζεται μετά από διαβούλευση του αρμόδιου υπουργού με τον ΚΟΔΑΠ.

3. Καθορίζεται ότι τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης που διατηρούνται μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2014, σύμφωνα με ειδική παρέκκλιση που εξασφάλισε η Κυπριακή Δημοκρατία, αντιστοιχούν σε ογδόντα μία ημέρες μέσων ημερήσιων καθαρών εισαγωγών, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2015 και μετέπειτα τα αποθέματα αυτά πρέπει να αντιστοιχούν σε ενενήντα ημέρες.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το υπό αναφορά νομοσχέδιο, παρ’ όλο που η εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2009/119/ΕΚ εκκρεμεί από τις αρχές του 2013, η Κυπριακή Δημοκρατία ήδη εφαρμόζει τις πρόνοιες της εν λόγω Οδηγίας όσον αφορά τον υπολογισμό της υποχρέωσης και το ύψος των διατηρούμενων αποθεμάτων, αφού τα αποθέματα πρέπει να καταχωρίζονται στο μηνιαίο ερωτηματολόγιο για το πετρέλαιο και να υποβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat).

Σημειώνεται ότι τα αποθέματα που η Κύπρος διατηρούσε το 2013, εφαρμόζοντας για τον υπολογισμό των διατηρούμενων αποθεμάτων τη δεύτερη μεθοδολογία που αναφέρεται πιο πάνω, ήταν 516 000 ΜΤ, ενώ το 2012, εφαρμόζοντας τον τρόπο υπολογισμού όπως προκύπτει από την προηγούμενη Οδηγία, τα αποθέματα ήταν 586 350 ΜΤ. Λόγω της αναμενόμενης μείωσης στις εισαγωγές και στην κατανάλωση πετρελαιοειδών, τα αποθέματα που υπολογίζεται ότι πρέπει να διατηρεί η Κύπρος για το 2014, με βάση προκαταρκτικές εκτιμήσεις, θα ανέλθουν στους 470 000 ΜΤ, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2015, ημερομηνία κατά την οποία τερματίζεται η παρέκκλιση, εκτιμάται ότι πρέπει να αυξηθούν σε 525 000 ΜΤ.

Περαιτέρω, το κόστος διατήρησης αποθεμάτων πετρελαιοειδών το 2012 ανήλθε στα €12.221.000, το 2013 στα €11.433.000, ενώ το 2014 εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα €10.613.000.

4. Παρέχεται η δυνατότητα στον αρμόδιο υπουργό να επιβάλλει σε οικονομικούς φορείς μέλη του ΚΟΔΑΠ την υποχρέωση για διατήρηση μέρους των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης. Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα την υποχρέωση αυτή, σύμφωνα με τις διατάξεις της υφιστάμενης νομοθεσίας, έχει μόνο ο ΚΟΔΑΠ.

5. Παρέχεται η δυνατότητα στο Υπουργικό Συμβούλιο να αποφασίζει κατά πόσο η Κυπριακή Δημοκρατία θα διατηρεί ειδικά αποθέματα, καθώς και να αναθέτει στον ΚΟΔΑΠ τη διατήρησή τους.

6. Καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για έγκριση της μεταβίβασης της υποχρέωσης διατήρησης των αποθεμάτων από τον ΚΟΔΑΠ και οικονομικούς φορείς προς άλλα κράτη μέλη, άλλους ΚΦΔΑ ή οικονομικούς φορείς άλλων κρατών μελών.

7. Ο αρμόδιος υπουργός και ο ΚΟΔΑΠ λαμβάνουν μέτρα, για να διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα και την προσβασιμότητα των αποθεμάτων.

8. Ετοιμάζονται και υποβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μηνιαία στατιστικά δελτία για τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, τα ειδικά αποθέματα και τα εμπορικά αποθέματα.

9. Παρέχεται η δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διενεργεί επισκοπήσεις για εξακρίβωση της ετοιμότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας σε σχέση με την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

10. Καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού της συνδρομής των μελών του ΚΟΔΑΠ, ιδίως για τα πετρελαιοειδή για τα οποία ο ΚΟΔΑΠ δε διατηρεί αποθέματα.

11. Καθορίζονται οι εξουσίες των εντεταλμένων επιθεωρητών, οι οποίοι θα διενεργούν επιθεωρήσεις σχετικά με τη συμμόρφωση των εξουσιοδοτημένων φορέων για διατήρηση αποθεμάτων πετρελαιοειδών σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τους.

Οι βασικότερες πρόνοιες του δεύτερου υπό αναφορά νομοσχεδίου αφορούν τα ακόλουθα:

1. Τον καταρτισμό και την τήρηση σχεδίων έκτακτης ανάγκης από τον αρμόδιο υπουργό, τα οποία θα εφαρμόζονται σε περίοδο πετρελαϊκής κρίσης.

2. Παρέχεται η δυνατότητα στον αρμόδιο υπουργό να εκδίδει διατάγματα για διάθεση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης και ειδικών αποθεμάτων για αντιμετώπιση ιδιαιτέρως επειγουσών περιπτώσεων ή τοπικών κρίσεων, πετρελαϊκής κρίσης ή όταν υπάρχει ισχύουσα διεθνής απόφαση για διάθεση αποθεμάτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, τα έσοδα του ΚΟΔΑΠ, με βάση το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, προέρχονται από τις συνδρομές των μελών του, οι οποίες μετακυλίονται στη λιανική τιμή διάθεσης των πετρελαιοειδών. Σημειώνεται συναφώς ότι στο παρόν στάδιο συνδρομή καταβάλλουν οι εισαγωγείς των τριών κατηγοριών πετρελαιοειδών (βενζίνες, πετρέλαια και κηροζίνη και μαζούτ) ως εξής:

Κατηγορία Ι (βενζίνες) €10,7/1 000 λίτρα

Κατηγορία ΙΙ (πετρέλαια και κηροζίνη) €10,7/1 000 λίτρα

Κατηγορία ΙΙΙ (μαζούτ) €2,7/1 000 κιλά.

Με βάση τις πρόνοιες του πρώτου υπό αναφορά νομοσχεδίου, στην περίπτωση που τα επίπεδα των διατηρούμενων αποθεμάτων υπολογίζονται με τη δεύτερη μεθοδολογία που αναλύεται πιο πάνω, η συνδρομή για τα πετρελαιοειδή για τα οποία ο ΚΟΔΑΠ δε διατηρεί αποθέματα θα είναι πάντοτε η χαμηλότερη συνδρομή.

Σημειώνεται ότι με την ψήφιση του πρώτου υπό αναφορά νομοσχεδίου στα μέλη του ΚΟΔΑΠ συμπεριλαμβάνονται οι εισαγωγείς υγραερίου και πετρελαϊκού οπτάνθρακα (pet coke), οι οποίοι αναμένεται, σύμφωνα με υπολογισμούς του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, να ενταχθούν στην κατηγορία που καταβάλλει τη χαμηλότερη συνδρομή ύψους €2,7/1 000 κιλά.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τα κυριότερα οφέλη που θα προκύψουν από την εφαρμογή των εν λόγω νομοσχεδίων είναι η διασφάλιση του εφοδιασμού της Κυπριακής Δημοκρατίας με πετρελαιοειδή και συναφώς η ετοιμότητά της να αντιμετωπίσει μια σοβαρή διαταραχή στον εφοδιασμό. Επιπρόσθετα, η εφαρμογή των νομοσχεδίων δεν αναμένεται να επιφέρει οποιαδήποτε σημαντική αύξηση του διοικητικού κόστους στο δημόσιο τομέα.

Τέλος, αξίζει αναφοράς ότι στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει τα νομοσχέδια αναφέρεται ότι η τελευταία ημερομηνία για μεταφορά της εν λόγω Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο ήταν η 31η Δεκεμβρίου 2012 και συναφώς η Δημοκρατία έχει λάβει προειδοποιητική επιστολή και αιτιολογημένη γνώμη (αρ. 2013/9) για τη μη έγκαιρη μεταφορά της. Η καθυστέρηση αυτή οφείλεται, σύμφωνα με τους αρμοδίους, στο γεγονός ότι έπρεπε να προηγηθεί μελέτη, ώστε να εξευρεθεί ο καταλληλότερος τρόπος μεταφοράς των αποφάσεων της εν λόγω Οδηγίας στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη διατήρηση αποθεμάτων, χωρίς παράλληλα να επηρεάζονται οι κυριότερες αρμοδιότητες και υποχρεώσεις του ΚΟΔΑΠ.

Σημειώνεται ότι τα δύο νομοσχέδια κατατέθηκαν στη Βουλή στις 20 Φεβρουαρίου 2014.

Σχολιάζοντας τις προτεινόμενες πρόνοιες του πρώτου νομοσχεδίου, ο εκπρόσωπος της ΑΗΚ εξέφρασε τη διαφωνία της Αρχής με το άρθρο 7(4), σύμφωνα με το οποίο ο αρμόδιος υπουργός μετά από διαβούλευση με τον ΚΟΔΑΠ δύναται να καθορίσει με διάταγμά του το ύψος των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης που οι οικονομικοί φορείς μέλη του ΚΟΔΑΠ υποχρεούνται να διατηρούν.

Σχολιάζοντας περαιτέρω, ο ίδιος πρόσθεσε ότι η εν λόγω πρόνοια παρέχει το δικαίωμα στον αρμόδιο υπουργό να υποχρεώνει τον εκάστοτε οικονομικό φορέα να διατηρεί αποθέματα πέραν των αποθεμάτων ασφαλείας που είθισται να διατηρεί, τα οποία ενδεχομένως να είναι και πέραν των δυνατοτήτων του, γεγονός το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα να υφίσταται σοβαρές οικονομικές επιβαρύνσεις.

Συναφώς, ο ίδιος εκπρόσωπος εισηγήθηκε όπως υπάρξει τροποποίηση της σχετικής προτεινόμενης ρύθμισης, έτσι ώστε για τον καθορισμό του ύψους των αποθεμάτων που ένας οικονομικός φορέας θα υποχρεούται να διατηρεί να απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του ίδιου του οικονομικού φορέα.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, τοποθετούμενος στα πιο πάνω, δήλωσε ότι η υποχρέωση αυτή αποτελεί εναρμονιστική πρόνοια και ως εκ τούτου δεν υπάρχει δυνατότητα παρέκκλισης, ώστε να απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του εκάστοτε επηρεαζόμενου οικονομικού φορέα, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας.

Στα πλαίσια της περαιτέρω συζήτησης του θέματος, ο πρόεδρος της επιτροπής κάλεσε την εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας να ενημερώσει γραπτώς την επιτροπή κατά πόσο η εισήγηση της ΑΗΚ είναι εφικτή ή όχι, καθώς και κατά πόσο υπάρχουν χρονικά περιθώρια για την περαιτέρω εξέταση των νομοσχεδίων, δεδομένου ότι έχει ήδη παρέλθει η ημερομηνία μεταφοράς της Οδηγίας στην εθνική νομοθεσία. Παράλληλα, εισηγήθηκε όπως υπάρξει εκ νέου διαβούλευση μεταξύ του αρμόδιου υπουργείου και όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης.

Συναφώς, ανταποκρινόμενη στο αίτημα της επιτροπής, η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας σε επιστολή της, ημερομηνίας 5 Μαρτίου 2014, αναφέρει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε την απόφαση για παραπομπή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) στις 20 Φεβρουαρίου 2014, χωρίς όμως να έχει ακόμα εισαχθεί σχετικό δικόγραφο για την υπόθεση αυτή στο ΔΕΕ. Συναφώς, όταν αυτό καταχωριστεί, θα επιδοθεί στη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας και ακολούθως η Δημοκρατία δύναται να καταθέσει εντός ενός μηνός από την επίδοση του δικογράφου υπόμνημα αντικρούσεως. Σημειώνεται ότι στην προθεσμία αυτή προστίθεται και η προθεσμία των δέκα ημερών λόγω απόστασης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 81, παράγραφος 2 του Κανονισμού Διαδικασίας του ΔΕΕ. Η Δημοκρατία δύναται να ζητήσει παράταση της προθεσμίας υποβολής του υπομνήματος αντικρούσεως, την οποία όμως πρέπει να αιτιολογήσει. Η παράταση που δύναται να δώσει το δικαστήριο είναι ένας μήνας.

2. Αναφορικά με την εισήγηση της ΑΗΚ για την τροποποίηση του άρθρου 7(4) του νομοσχεδίου, το οποίο αφορά τα άρθρα 3 και 8 της Οδηγίας 2009/119/ΕΚ, προβλέπεται υποχρέωση των κρατών μελών όπως διατηρούν σε μόνιμη βάση στην επικράτεια της ΕΕ ένα συνολικό επίπεδο αποθεμάτων πετρελαίου και, στην περίπτωση που επιβληθεί η υποχρέωση διατήρησης αποθεμάτων από το κράτος μέλος στους οικονομικούς φορείς, αυτοί να μπορούν, προκειμένου να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους όπως απορρέουν από το άρθρο 3, να μεταβιβάζουν τουλάχιστον εν μέρει τις υποχρεώσεις τους αυτές. Δεν προβλέπεται πουθενά στην Οδηγία ότι για την επιβολή αυτών των υποχρεώσεων πρέπει να συναινεί ο οικονομικός φορέας. Συναφώς, η εισήγηση της ΑΗΚ, όπως αυτή προτείνεται με βάση τις διατάξεις της Οδηγίας, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Στα πλαίσια της συνεδρίασης της επιτροπής ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών με σχετική επιστολή του, ημερομηνίας 12 Μαρτίου 2014, διατύπωσε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες θέσεις:

1. Το αρμόδιο υπουργείο οφείλει να τεκμηριώσει επαρκώς τους λόγους βάσει των οποίων αποφασίστηκε η εμπλοκή των οικονομικών φορέων στη διαδικασία διατήρησης εθνικών αποθεμάτων.

2. Η επιλογή οποιασδήποτε μεθόδου υπολογισμού των διατηρούμενων αποθεμάτων πρέπει να γίνει με γνώμονα το συμφέρον του καταναλωτή, ο οποίος και με τις δύο μεθόδους θα κληθεί τελικά να πληρώσει τις αυξήσεις που θα επέλθουν τόσο στα καύσιμα όσο και στον ηλεκτρισμό.

3. Η εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με την Οδηγία πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατόν, καθότι οποιαδήποτε μέτρα ληφθούν εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας θα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον Κύπριο καταναλωτή/φορολογούμενο.

Το Τσιμεντοποιείο Βασιλικού με σχετικές επιστολές του, ημερομηνίας 28 Φεβρουαρίου και 7 Μαρτίου 2014, διατύπωσε μεταξύ άλλων τις ακόλουθες θέσεις αναφορικά με το πρώτο νομοσχέδιο:

1. Η επιλογή της δεύτερης υπό αναφορά μεθόδου υπολογισμού των διατηρούμενων αποθεμάτων από το αρμόδιο υπουργείο κρίνεται ασύμφορη για το Τσιμεντοποιείο Βασιλικού, το οποίο θα κληθεί να καταβάλει το ποσό των πεντακοσίων χιλιάδων ευρώ (€500.000) ανά έτος.

2. Οι διατάξεις του προτεινόμενου νόμου πρέπει να τροποποιηθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε οικονομικοί φορείς οι οποίοι διατηρούν αποθέματα οπτάνθρακα να εξαιρούνται από την υποχρέωση διατήρησης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης.

Σημειώνεται ότι στην αντίστοιχη σχετική ελληνική νομοθεσία ισχύουν ανάλογες ρυθμίσεις.

3. Η ενδεχόμενη ψήφιση του νομοσχεδίου ως έχει, πέραν των οικονομικών προβλημάτων που θα δημιουργήσει στο Τσιμεντοποιείο Βασιλικού, θα επηρεάσει και τις εξαγωγές του λόγω μείωσης της ανταγωνιστικότητάς τους.

4. Σε περίπτωση που στον προτεινόμενο νόμο δε συμπεριληφθούν πρόνοιες εξαίρεσης της υποχρέωσης για διατήρηση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης από εταιρείες με αποθέματα οπτάνθρακα, να εισαχθεί σχετική πρόνοια, σύμφωνα με την οποία θα υπάρχει δυνατότητα επιλογής της μεθόδου υπολογισμού των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης σε ετήσια βάση από τον αρμόδιο υπουργό, ανάλογα με το ποια θεωρείται οικονομικότερη.

5. Η επιλογή της μεθόδου με το χαμηλότερο συνολικό κόστος πρέπει να τεκμηριώνεται επαρκώς με την κατάρτιση από το αρμόδιο υπουργείο συγκριτικού πίνακα με τις δύο εναλλακτικές επιλογές, στον οποίο θα περιλαμβάνονται αναλυτικά όλα τα είδη καυσίμων.

6. Να εισαχθούν πρόνοιες σύμφωνα με τις οποίες να διασφαλίζεται ότι το όφελος από την επιλογή της φθηνότερης λύσης θα κατανέμεται δίκαια σε όλες τις κατηγορίες καυσίμων για τις οποίες διατηρούνται αποθέματα μέσω του ΚΟΔΑΠ, σύμφωνα με τον υπό αναφορά συγκριτικό πίνακα.

Στη βάση των πιο πάνω θέσεων που διατυπώθηκαν από τους εμπλεκόμενους φορείς, το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, σε συνεργασία με το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ετοίμασε αναθεωρημένο κείμενο του πρώτου νομοσχεδίου, το οποίο απέστειλε στην επιτροπή.

Οι κυριότερες αλλαγές που επήλθαν επί του αρχικού κειμένου αφορούν τα ακόλουθα:

1. Ο καθορισμός του ύψους των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης που οι οικονομικοί φορείς έχουν υποχρέωση να διατηρούν θα βασίζεται στις συνολικές ποσότητες εισαγωγών του κάθε μέλους του ΚΟΔΑΠ, βάσει των στατιστικών στοιχείων που διαθέτει ο ΚΟΔΑΠ, και δε θα υπερβαίνει το απαραίτητο ελάχιστο απόθεμα που πρέπει να τηρούν για την εύρυθμη λειτουργία τους.

2. Ο καθορισμός του ύψους των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης που οφείλει να διατηρεί ο κάθε οικονομικός φορέας μέλος του ΚΟΔΑΠ θα διέπεται από τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας.

3. Ο αρμόδιος υπουργός θα καθορίζει τη μέθοδο υπολογισμού διατήρησης των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, το ύψος τους, καθώς και τη σύνθεσή τους με διάταγμά του που θα δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.

4. Σε περίπτωση που τα επίπεδα των διατηρούμενων αποθεμάτων υπολογίζονται με τη δεύτερη υπό αναφορά μέθοδο υπολογισμού, η συνδρομή για τα πετρελαιοειδή για τα οποία ο ΚΟΔΑΠ δε διατηρεί αποθέματα θα είναι πάντα η χαμηλότερη σε ύψος συνδρομή.

Στα πλαίσια της δεύτερης συνεδρίασης της επιτροπής και αφού προηγήθηκε η σχετική διαβούλευση του αρμόδιου υπουργείου με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε σύσκεψη, που πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαρτίου 2014, το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κατέθεσε στην επιτροπή δεύτερο αναθεωρημένο κείμενο του πρώτου υπό αναφορά νομοσχεδίου, καθώς και σχετικό υπόμνημα στο οποίο αναφέρονται λεπτομερώς οι διάφορες εκφρασθείσες θέσεις.

Στο εν λόγω υπόμνημα αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Το πρώτο νομοσχέδιο επιτρέπει τη χρήση μικτού συστήματος, αναθέτοντας μεν στον ΚΟΔΑΠ την υποχρέωση για τη διατήρηση των εθνικών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, παρέχοντας δε στο κράτος μέσω του υπουργού τη δυνατότητα να αναθέτει, μετά από διαβούλευση και κατά τρόπο δίκαιο, μέρος της υποχρέωσης αυτής στους οικονομικούς φορείς μέλη του ΚΟΔΑΠ (π.χ. εταιρείες πετρελαιοειδών, ΑΗΚ) με απώτερο σκοπό τη μείωση του κόστους διατήρησης των εθνικών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης.

2. Η υιοθέτηση μικτού συστήματος, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο νομοσχέδιο αυτό, επιτρέπει όπως μέρος των λειτουργικών αποθεμάτων που διατηρούν οι οικονομικοί φορείς μέλη του ΚΟΔΑΠ λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό του επιπέδου των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης για το υπό αναφορά έτος, παρέχοντας έτσι τη δυνατότητα εξοικονόμησης ποσού ύψους €1 εκατομ. έως €1,5 εκατομ. ετησίως, του οποίου θα επωφελείται ο καταναλωτής. Συναφώς, σύμφωνα με το ίδιο υπόμνημα, με την ανάθεση ενός μικρού μέρους της υποχρέωσης διατήρησης αποθεμάτων στους οικονομικούς φορείς για ένα συγκεκριμένο έτος αναφοράς, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο εδάφιο (4) του άρθρου 7, διασφαλίζεται ότι για το συγκεκριμένο έτος έχει επιλεγεί ο πλέον οικονομικότερος τρόπος διατήρησης των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης και ότι ο καταναλωτής επιβαρύνεται με το μικρότερο κόστος.

3. Με βάση την προηγούμενη Οδηγία, η οποία έχει καταργηθεί από τη νέα Οδηγία, υπήρχε η δυνατότητα τα λειτουργικά αποθέματα που διατηρούν οι εταιρείες πετρελαιοειδών (περίπου 65 000 ΜΤ) να δηλώνονται ως αποθέματα έκτακτης ανάγκης, χωρίς να παρίσταται ανάγκη έκδοσης διατάγματος από τον υπουργό, με αποτέλεσμα ο ΚΟΔΑΠ να εξοικονομεί το αντίστοιχο κόστος ενοικίασης των ποσοτήτων αυτών προς όφελος του καταναλωτή. Με τη νέα Οδηγία αυτό δεν μπορεί να γίνει, αφού μόνο τα αποθέματα των οικονομικών φορέων για τα οποία έχει επιβληθεί από το κράτος υποχρέωση μέσω νομοθετικών ή διοικητικών μέτρων, π.χ. με διάταγμα του υπουργού, μπορεί να δηλωθούν ως αποθέματα ασφάλειας. Όλα τα υπόλοιπα αποθέματα που διατηρούν οι οικονομικοί φορείς πρέπει, σύμφωνα με την Οδηγία, να δηλώνονται ως εμπορικά αποθέματα και δεν μπορεί να συνυπολογίζονται στα αποθέματα έκτακτης ανάγκης.

Συνεπώς, ενδείκνυται όπως με τον προτεινόμενο νόμο παρέχεται η δυνατότητα στο κράτος να επιβάλλει στους οικονομικούς φορείς, μετά από διαβούλευση, με τρόπο δίκαιο και χωρίς να δημιουργείται στους οικονομικούς φορείς πρόσθετο κόστος, την υποχρέωση, ώστε ένα μέρος των λειτουργικών τους αποθεμάτων να τηρείται ως απόθεμα έκτακτης ανάγκης.

4. Το αρμόδιο υπουργείο δεν μπορεί να συναινέσει στη διαγραφή από τον προτεινόμενο νόμο πρόνοιας, που θα έχει ως τελικό αποτέλεσμα την αύξηση του ετήσιου συνολικού κόστους διατήρησης των εθνικών μας αποθεμάτων ασφαλείας κατά €1 εκατομ. έως €1,5 εκατομ., κάτι το οποίο τελικά θα επιβαρύνει τον καταναλωτή. Περαιτέρω, το υπουργείο κρίνει ότι στις δύσκολες οικονομικές συνθήκες που περνά ο τόπος μας πρέπει να επιδειχθεί η απαραίτητη συνεργασία μεταξύ των εταιρειών πετρελαιοειδών και του ΚΟΔΑΠ, ούτως ώστε, στα πλαίσια των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας και μετά από διαβούλευση, να γίνει σωστή εκμετάλλευση των λειτουργικών αποθεμάτων που διατηρούν οι οικονομικοί φορείς, χωρίς να δημιουργείται σε αυτούς πρόσθετο κόστος, ώστε τα αποθέματα αυτά να συμποσούνται στα αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Συναφώς, το υπουργείο επιθυμεί να παραμείνει το άρθρο 7(4), με το οποίο παρέχεται η δυνατότητα στον υπουργό με διάταγμά του να επιβάλλει στους οικονομικούς φορείς, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο νομοσχέδιο, υποχρεώσεις διατήρησης αποθεμάτων.

5. Οι εταιρείες πετρελαιοειδών δεν υιοθετούν τις πιο πάνω θέσεις του υπουργείου, υποστηρίζοντας ότι καμία ποσότητα από τα λειτουργικά τους αποθέματα δεν μπορεί να συνυπολογίζεται στα αποθέματα έκτακτης ανάγκης και ότι οποιαδήποτε υποχρέωση τους επιβληθεί από το κράτος για τη διατήρηση τέτοιων αποθεμάτων θα δημιουργήσει ανάγκη για εξεύρεση πρόσθετων αποθηκευτικών χώρων, το κόστος των οποίων υποχρεωτικά θα μετακυλιστεί στον καταναλωτή, αυξάνοντας ανάλογα το κόστος των καυσίμων.

6. Μετά από διεξοδική συζήτηση του όλου θέματος, ο εκπρόσωπος της ΑΗΚ εισηγήθηκε όπως η υποχρέωση για τη διατήρηση όλων των εθνικών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης ανατεθεί αποκλειστικά στον ΚΟΔΑΠ. Στην εισήγηση της ΑΗΚ δεν υπήρξαν αντιρρήσεις από τους παρευρισκομένους, ενώ το υπουργείο διατήρησε τη θέση του.

7. Το υπουργείο εμμένει στις θέσεις του όπως αυτές καταγράφονται στο σημείο 4 πιο πάνω. Παρά ταύτα, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση των εταιρειών πετρελαιοειδών και με σκοπό την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης η οποία θα λαμβάνει υπόψη όλες τις εκφρασθείσες ανησυχίες, προτείνει όπως το άρθρο 7(4) τροποποιηθεί περαιτέρω (πέραν των τροποποιήσεων που επήλθαν με την πρώτη αναθεώρηση του κειμένου του, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα), ώστε ο αρμόδιος υπουργός να υποχρεούται να διαβουλευτεί και με τους οικονομικούς φορείς μέλη του ΚΟΔΑΠ, προτού εκδώσει σχετικό διάταγμα για το ύψος των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης που οι οικονομικοί φορείς έχουν υποχρέωση να διατηρούν.

Τοποθετούμενος στα πιο πάνω, ο εκπρόσωπος της ΑΗΚ, διαφωνώντας με τις θέσεις του υπουργείου, εξέφρασε την άποψη όπως το νομοσχέδιο τροποποιηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε η υποχρέωση για τη διατήρηση των έκτακτων αποθεμάτων πετρελαιοειδών να ανατεθεί αποκλειστικά στον ΚΟΔΑΠ και συναφώς να αφαιρεθεί η πρόνοια σύμφωνα με την οποία ο αρμόδιος υπουργός μετά από διαβούλευση με τον ΚΟΔΑΠ δύναται να καθορίζει το ύψος των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης που οι οικονομικοί φορείς έχουν υποχρέωση να διατηρούν.

Τοποθετούμενος επ’ αυτού, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού δήλωσε ότι το πρώτο νομοσχέδιο, όπως έχει διαμορφωθεί, παρέχει τη δυνατότητα διαβούλευσης των οικονομικών φορέων με τον ΚΟΔΑΠ κατά τη διαδικασία καθορισμού του ύψους των αποθεμάτων που οι οικονομικοί φορείς θα διατηρούν, έτσι ώστε τα αποθέματα αυτά να μην υπερβαίνουν τα υπάρχοντα αποθέματα ασφαλείας που ήδη διατηρούν. Περαιτέρω, ο ίδιος εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι η έκδοση διατάγματος αποτελεί για το κράτος ασφαλιστική δικλίδα, ότι οι οικονομικοί φορείς θα υποχρεούνται να διατηρούν τα απαραίτητα αποθέματα.

Ο εκπρόσωπος της εταιρείας “ExxonMobil Cyprus” δήλωσε τα ακόλουθα:

1. Διαφωνεί με την ανάθεση διατήρησης αποθεμάτων στους οικονομικούς φορείς, καθότι αυτό θα αυξήσει το κόστος για τις εταιρείες πετρελαιοειδών, οι οποίες συνεπακόλουθα θα μετακυλίσουν το κόστος στον καταναλωτή.

2. Στις περιπτώσεις που ο οικονομικός φορέας για διάφορους εξωγενείς παράγοντες πέραν του ελέγχου του αδυνατεί να διατηρεί τα απαιτούμενα με βάση τον προτεινόμενο νόμο αποθέματα, τότε αδίκως θα υπόκειται σε κυρώσεις.

Αναφορικά με το πρώτο πιο πάνω σημείο, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού δήλωσε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθότι, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που τηρεί το υπουργείο, οι απαιτήσεις διατήρησης αποθεμάτων από τους οικονομικούς φορείς δεν υπερβαίνουν τα ελάχιστα αποθέματα ασφαλείας, που εν πάση περιπτώσει αυτοί ήδη διατηρούν.

Αναφορικά με το δεύτερο πιο πάνω σημείο, η επιτροπή αποφάσισε όπως τροποποιηθεί η σχετική πρόνοια του πρώτου νομοσχεδίου, ώστε ο καθορισμός του ύψους των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, που οι οικονομικοί φορείς μέλη του ΚΟΔΑΠ έχουν υποχρέωση να διατηρούν, βασίζεται στις συνολικές ποσότητες εισαγωγών όλων των μελών του ΚΟΔΑΠ ή κάθε μέλους του ΚΟΔΑΠ ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη το χαμηλότερο από τα δύο, βάσει των στατιστικών στοιχείων που διαθέτει ο ΚΟΔΑΠ, και δεν υπερβαίνει το ελάχιστο απόθεμα που πρέπει να τηρούν οι οικονομικοί φορείς για την εύρυθμη λειτουργία τους. Σημειώνεται ότι με την απόφαση της επιτροπής συμφώνησαν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, κατά πλειοψηφία του προέδρου και του βουλευτή κ. Κυριάκου Χατζηγιάννη, εκπροσωπούντος το μέλος της επιτροπής κ. Ζαχαρία Ζαχαρίου, καθώς και του μέλους της βουλευτή της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, εισηγείται την ψήφιση των δύο νομοσχεδίων σε νόμους όπως αυτά έχουν τελικά διαμορφωθεί με βάση τα πιο πάνω.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση των νομοσχεδίων στην ολομέλεια του σώματος.

  

 

18 Μαρτίου 2014

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων