Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο «Ο περί του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης και των Διαδικασιών Παράδοσης μεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τροποποιητικός) Νόμος του 2012»

Παρόντες:

Σωτήρης Σαμψών, πρόεδρος Γιώργος Γεωργίου
Ρίκκος Μαππουρίδης Αντώνης Αντωνίου
Άριστος Δαμιανού  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε αριθμό συνεδριών της, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα από τις 17 Απριλίου 2013 μέχρι τις 29 Ιανουαρίου 2014. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας και της αστυνομίας.

Σκοπός του υπό αναφορά νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του περί Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης και των Διαδικασιών Παράδοσης Εκζητουμένων Μεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νόμου, ώστε, πρώτον, να υλοποιηθούν οι συστάσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης της Κύπρου για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης κατ’ εφαρμογήν της Απόφασης-Πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών, δεύτερον, να ενσωματωθούν οι τροποποιήσεις που η Απόφαση-Πλαίσιο 2009/299/ΔΕΥ επέφερε στην Απόφαση-Πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ σχετικά με τις αποφάσεις που εκδίδονται ερήμην του ενδιαφερόμενου προσώπου στη δίκη και, τρίτον, να συμπεριληφθούν τροποποιήσεις οι οποίες, με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία, είχαν κριθεί αναγκαίες για την καλύτερη εφαρμογή του βασικού νόμου.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής από τους κυβερνητικούς αρμοδίους, στο νομοσχέδιο διαλαμβάνονται κυρίως τα ακόλουθα:

1. Τροποποιήσεις που αποσκοπούν σε συμμόρφωση με τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στην πιο πάνω έκθεση αξιολόγησης, που έγινε το 2007, με βάση τις οποίες:

α. καταργείται η πρόνοια για έκδοση τοπικού εντάλματος σύλληψης, όταν υπάρχει σε ισχύ ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, αφού, όπως επισημαίνεται στη σχετική σύσταση, το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης αποτελεί επαρκή βάση για τη σύλληψη του εκζητουμένου και παράλληλα η έκδοση τοπικού εντάλματος σύλληψης στις πιο πάνω περιπτώσεις δυσχεραίνει τη δικαστική συνεργασία,

β. καθίσταται σαφές ότι ο συλληφθείς στη βάση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης πρέπει να οδηγείται ενώπιον αρμόδιου δικαστηρίου το συντομότερο δυνατόν και, εν πάση περιπτώσει, εντός είκοσι τεσσάρων ωρών από τη σύλληψή του, ώστε η σχετική διάταξη του βασικού νόμου να εναρμονιστεί πλήρως με την αντίστοιχη διατύπωση του άρθρου 11 του συντάγματος, και

γ. περιορίζονται οι λόγοι άρνησης εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης σε αυτούς που ρητά καθορίζονται στην Απόφαση-Πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ, δηλαδή στις περιπτώσεις που το ένταλμα έχει εκδοθεί προς το σκοπό δίωξης ή τιμωρίας προσώπου λόγω του φύλου, της φυλής, της θρησκείας, της εθνοτικής καταγωγής, της ιθαγένειας, της γλώσσας, των πολιτικών φρονημάτων ή του γενετήσιου προσανατολισμού ή λόγω του ότι η θέση του προσώπου αυτού δύναται να επιδεινωθεί για οποιοδήποτε από τους πιο πάνω λόγους, στους οποίους όμως δεν περιλαμβάνεται ο λόγος για «δράση υπέρ της ελευθερίας», που προβλέπεται επιπρόσθετα στην ισχύουσα νομοθεσία, γι’ αυτό και προτείνεται η διαγραφή του.

2. Πρόνοιες με τις οποίες ενσωματώνονται στο βασικό νόμο οι τροποποιήσεις που η Απόφαση-Πλαίσιο 2009/299/ΔΕΥ επέφερε στην Απόφαση-Πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ και οι οποίες εισάγουν ρυθμίσεις που επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, την άρνηση εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που εκδόθηκε με σκοπό την εκτέλεση ποινής φυλάκισης σε περιπτώσεις όπου η καταδικαστική απόφαση εκδόθηκε ερήμην του εκζητουμένου, καθώς και πρόνοιες για επανεξέταση της κράτησης του εκζητούμενου προσώπου εκκρεμούσης έφεσης ή επανεκδίκασης της υπόθεσης.

3. Τροποποιήσεις που με βάση τη μέχρι τώρα εμπειρία είχαν κριθεί σκόπιμες και αναγκαίες για την καλύτερη εφαρμογή του βασικού νόμου, περιλαμβανομένων και τροποποιήσεων οι οποίες είχαν προωθηθεί μέσω προηγούμενου νομοσχεδίου το οποίο τελικά αποσύρθηκε. Συγκεκριμένα, με τις εν λόγω τροποποιήσεις μεταξύ άλλων επιδιώκεται:

α. να καταστεί δυνατή η προσωρινή σύλληψη του εκζητουμένου, ακόμα και πριν την έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης εναντίον του, όταν υπάρχουν πληροφορίες ότι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτίθεται να εκδώσει ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης,

β. να επεκταθεί ο μέγιστος χρόνος προσωρινής κράτησης του εκζητούμενου προσώπου από τρεις σε οκτώ ημέρες, παρατείνοντας ως εκ τούτου και την προθεσμία διαβίβασης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, και

γ. να αφεθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο σύμφωνα με το άρθρο 163 του συντάγματος έχει αποκλειστική αρμοδιότητα να ρυθμίζει τις διαδικασίες ενώπιον των δικαστηρίων της Δημοκρατίας, να καθορίσει τις χρονικές προθεσμίες ακρόασης της έφεσης και έκδοσης της απόφασης, καθώς και της κλήτευσης του εκζητουμένου, καθότι πρόκειται για διαδικαστικό ζήτημα.

Στο στάδιο της εξέτασης του νομοσχεδίου δόθηκαν στην επιτροπή περαιτέρω επεξηγήσεις αναφορικά με επιμέρους ζητήματα που απασχόλησαν τα μέλη της. Ειδικότερα, αναφορικά με τον περιορισμό των λόγων υποχρεωτικής μη εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, όπως επεξηγήθηκε στην επιτροπή από τις εκπροσώπους του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, η παράγραφος (δ) του άρθρου 13 του βασικού νόμου προβλέπει ότι συντρέχει λόγος άρνησης εκτέλεσης, «αν το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης έχει εκδοθεί προς το σκοπό της δίωξης ή τιμωρίας προσώπου λόγω του φύλου, της φυλής, της θρησκείας, της εθνοτικής καταγωγής, της ιθαγένειας, της γλώσσας, των πολιτικών φρονημάτων, του γενετήσιου προσανατολισμού του ή της δράσης του υπέρ της ελευθερίας». Ωστόσο, σύμφωνα με σχετική σύσταση στην έκθεση αξιολόγησης, η φράση «ή της δράσης του υπέρ της ελευθερίας» υπερβαίνει τις περιπτώσεις που καλύπτει η αιτιολογική σκέψη 12 του προοιμίου της απόφασης-πλαισίου, ενώ δεν προβλέπεται ούτε και σε οποιοδήποτε άρθρο αυτής. Συνεπώς, προς συμμόρφωση με τη σχετική σύσταση, προτείνεται η διαγραφή της εν λόγω φράσης. Συναφώς, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι διατάξεις του εδαφίου (2) του άρθρου 2 του βασικού νόμου που προβλέπουν ότι «η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την παραβίαση της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αρχών, σύμφωνα με το άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση» διασφαλίζουν πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Περαιτέρω, καθόσον αφορά τις ρυθμίσεις που προτείνεται να εισαχθούν στο βασικό νόμο σε σχέση με ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που έχει εκδοθεί σε δίκη κατά την οποία το ενδιαφερόμενο μέρος δεν εμφανίστηκε αυτοπροσώπως, επεξηγήθηκε στην επιτροπή ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις εισάγονται στο μέρος του βασικού νόμου που αφορά τους λόγους προαιρετικής μη εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Στην ουσία, οι εν λόγω τροποποιήσεις αποτελούν τις εγγυήσεις που παρέχει η δικαστική αρχή έκδοσης του εντάλματος προς τη δικαστική αρχή εκτέλεσης, προκειμένου η τελευταία να πεισθεί ότι έχουν τηρηθεί όλα τα εχέγγυα για την ερημοδικία, ώστε από τη μια να προστατεύεται το πρόσωπο που καταδικάστηκε ερήμην και από την άλλη να καθίσταται δυνατή η εφαρμογή της απόφασης-πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.

Τέλος, τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής στοιχεία που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο άλλα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν την έκδοση εντάλματος προσωρινής σύλληψης στη βάση πληροφοριών ότι άλλο κράτος μέλος προτίθεται να εκδώσει ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, διαμόρφωσε τις ακόλουθες θέσεις:

1. Ο πρόεδρος και το μέλος της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού τάσσονται υπέρ της ψήφισης του νομοσχεδίου σε νόμο.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές των κοινοβουλευτικών ομάδων ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του Δημοκρατικού Κόμματος επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου ενώπιον της ολομέλειας του σώματος.

Στη βάση των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών υποβάλλει την παρούσα έκθεση και το νομοσχέδιο όπως το κείμενό του έχει διαμορφωθεί από νομοτεχνικής άποψης για τη λήψη τελικής απόφασης από την ολομέλεια της Βουλής. Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση ψήφισης του νομοσχεδίου σε νόμο, ο τίτλος του θα τροποποιηθεί, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης και των Διαδικασιών Παράδοσης Εκζητουμένων Μεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τροποποιητικός) Νόμος του 2014».

 

  

 

 

 

18 Φεβρουαρίου 2014

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων