Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας και Φυσικών Πόρων για το νομοσχέδιο «Ο περί Γεωλογικών Επισκοπήσεων Νόμος του 2013»

Παρόντες:

Γιαννάκης Γαβριήλ, πρόεδρος Ευθύμιος Δίπλαρος
Αντρέας Καυκαλιάς Σοφοκλής Φυττής
Αντρέας Φακοντής Αντώνης Αντωνίου
Κυριάκος Χατζηγιάννης Νίκος Νικολαΐδης

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας και Φυσικών Πόρων μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τρεις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 17 Οκτωβρίου, την 1η και στις 7 Νοεμβρίου 2013. Στα πλαίσια της εξέτασης του νομοσχεδίου κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης, του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων και της Υπηρεσίας Μεταλλείων του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, του Υπουργείου Οικονομικών, του Υπουργείου Εσωτερικών, του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου, της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου και του Συνδέσμου Γεωλόγων και Μεταλλειολόγων Κύπρου. Η Ένωση Δήμων Κύπρου, παρ’ όλο που κλήθηκε, δεν κατέστη δυνατό να εκπροσωπηθεί σε συνεδρία της επιτροπής.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η θέσπιση νομοθετικού πλαισίου με το οποίο να ρυθμίζονται οι αρμοδιότητες του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης  του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος σχετικά με την επισκόπηση των ορυκτών και υδάτινων πόρων και των γεωκινδύνων,  καθώς και ζητήματα σχετικά με την εκπόνηση γεωλογικών επισκοπήσεων και τη χρήση κυβερνητικών γεωτρήσεων.  Ειδικότερα, οι αρμοδιότητες που καθορίζονται στο νομοσχέδιο αφορούν μεταξύ άλλων τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων σχετικά με την έρευνα, μελέτη, παρακολούθηση και προστασία των ορυκτών και υδάτινων πόρων, των γεωκινδύνων, των απολιθωμάτων και των γεωμορφών, καθώς και τη λειτουργία του Σεισμολογικού Κέντρου και τη διαδικασία ανακοίνωσης συμβάντων σεισμού.

Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης  του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος κατέθεσε σχετικά στοιχεία στην επιτροπή, στα οποία μεταξύ άλλων αναφέρονται τα ακόλουθα:

1. Oι αρμοδιότητες του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης απορρέουν από αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, διατάγματα του Υπουργού Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, οδηγίες της γενικής διεύθυνσης του εν λόγω υπουργείου, καθώς και από μεμονωμένες ειδικές ρυθμίσεις στον περί Μεταλλείων και Λατομείων Νόμο, στον περί της Ενιαίας Διαχείρισης των Υδάτων Νόμο, στον περί της Προστασίας των Νερών και του Εδάφους Νόμο και σε μικρότερο βαθμό στον περί Υδρογονανθράκων (Αναζήτηση, Έρευνα και Εκμετάλλευση) Νόμο. Ως εκ τούτου, με το νομοσχέδιο θεσμοθετείται το νομικό πλαίσιο με βάση το οποίο ανατίθενται στο τμήμα οι αρμοδιότητες που ήδη εκτελούνται από αυτό.

2. Σύμφωνα με διαπιστώσεις της Γενικής Ελέγκτριας της Δημοκρατίας, η απουσία θεσμοθετημένου νομικού πλαισίου που να διέπει τη λειτουργία του τμήματος προκαλεί σοβαρές αδυναμίες στην εκτέλεση των καθηκόντων που του έχουν ήδη ανατεθεί, καθώς και στην είσπραξη των επιβαλλόμενων τελών. Ως εκ τούτου, κρίθηκε αναγκαία η θέσπιση νομοθετικού πλαισίου και για σκοπούς συμμόρφωσης με τις εν λόγω διαπιστώσεις.

3. Παρατηρούνται αδυναμίες στην εκπόνηση γεωλογικών επισκοπήσεων από τρίτους, αφού δεν υφίσταται νομικό πλαίσιο που να διέπει αυτές τις δραστηριότητες. Η ψήφιση του νομοσχεδίου αναμένεται να διευκολύνει τους μελετητές/ερευνητές στην εκπόνηση τέτοιων μελετών, αφού με τη χορήγηση της απαιτούμενης άδειας θα τους παρέχονται επίσης οι απαραίτητες για το σκοπό αυτό διευκολύνσεις. Επιπλέον, οι γεωλογικές πληροφορίες που θα προκύπτουν θα αρχειοθετούνται σε βάση δεδομένων στο τμήμα, με σκοπό την περαιτέρω αξιοποίησή τους, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση του κόστους αναπτυξιακών και άλλων έργων.

4. Η ρύθμιση της χορήγησης άδειας χρήσης κυβερνητικής γεώτρησης σκοπεύει στην επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με τη χρήση και εκμίσθωση κυβερνητικών γεωτρήσεων που ανορύσσονται από το τμήμα για υδρευτικούς κυρίως σκοπούς σε δήμους και κοινότητες, καθώς και για ερευνητικούς σκοπούς. Η υφιστάμενη διαδικασία διαχείρισης των κυβερνητικών γεωτρήσεων παρουσιάζει κενά, καθώς δε ρυθμίζεται από συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο.

5. 5.    Το ύψος των επιβαλλόμενων τελών για την υποβολή αιτήσεων και τη χορήγηση αδειών θα καθοριστεί με την έκδοση κανονισμών δυνάμει της εξουσιοδοτικής πρόνοιας του νομοσχεδίου. Πρόθεση του τμήματος είναι να προτείνει τα πιο κάτω τέλη:

α.100 για την υποβολή αίτησης και 200 για τη χορήγηση άδειας εκπόνησης γεωλογικής επισκόπησης.

β. €600 για τη χορήγηση άδειας χρήσης ανεπιτυχούς κυβερνητικής γεώτρησης για περίοδο τριών ετών, ποσό το οποίο είναι ανάλογο με το υφιστάμενο επιβαλλόμενο ετήσιο τέλος των 200, κατόπιν έγκρισης του Υπουργείου Οικονομικών.

γ. Καταβολή εφάπαξ ποσού ίσου με το πλήρες κόστος της γεώτρησης ή καταβολή αγοραίου ενοικίου για τη χορήγηση άδειας χρήσης επιτυχούς γεώτρησης, όπως ισχύει σήμερα.

Στα πλαίσια της εξέτασης του υπό αναφορά νομοσχεδίου από την επιτροπή όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του. Παράλληλα όμως διαπιστώθηκε η ανάγκη αναθεώρησης των μεταβατικών διατάξεων του προτεινομένου νόμου, ώστε να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος για ετοιμασία και έγκριση κανονισμών για τον καθορισμό του ύψους των επιβαλλόμενων τελών.

  Το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης  του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, ανταποκρινόμενο σε μεταγενέστερο στάδιο, κατέθεσε στην επιτροπή νέο υπόμνημα, στο οποίο αναδιατυπώνονται οι εν λόγω διατάξεις, κατόπιν συνεννόησης της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας με το τμήμα και το Υπουργείο Οικονομικών. Ειδικότερα, στις υπό αναφορά διατάξεις προστίθεται η επιφύλαξη ότι μέχρι τον καθορισμό τελών για την υποβολή αίτησης και για τη χορήγηση άδειας εκπόνησης γεωλογικής επισκόπησης θα επιβάλλονται τέλη100 και €200, αντίστοιχα. Επίσης, προστίθεται η επιφύλαξη ότι μέχρι τον καθορισμό τέλους για άδεια χρήσης κυβερνητικής γεώτρησης θα καταβάλλονται τα εν ισχύι σχετικά τέλη, όπως αυτά εγκρίθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών.

Περαιτέρω, στο ίδιο υπόμνημα επισυνάπτονται οι θέσεις του τμήματος σχετικά με τις απόψεις και επιφυλάξεις, όπως αυτές εκφράστηκαν από μελή της επιτροπής κατά την εξέταση του νομοσχέδιου, και μεταξύ άλλων αναφέρονται τα ακόλουθα:

1. Δεν υπάρχουν μη αδειούχες κυβερνητικές γεωτρήσεις.

2. Από τη δεκαετία του 1920, οπότε και άρχισε η ανόρυξη κυβερνητικών γεωτρήσεων, έως σήμερα ανορύχθηκαν συνολικά 13 404 κυβερνητικές γεωτρήσεις. Από αυτές 8 979 έγιναν για την έρευνα, αξιοποίηση και παρακολούθηση των υπόγειων υδάτων, καθώς και για τη μελέτη της γεωλογικής δομής, 1 078 για την έρευνα των ορυκτών πόρων και 3 347 για τη μελέτη των γεωκινδύνων και τη διερεύνηση των συνθηκών θεμελίωσης του εδάφους, κυρίως στο πλαίσιο μελετών για κατασκευή των έργων υποδομής του κράτους.

3. Οι επιτυχείς κυβερνητικές γεωτρήσεις που ανορύχθηκαν για αξιοποίηση των υπόγειων υδάτων είχαν σκοπό την κάλυψη των υδρευτικών αναγκών των κοινοτήτων και των αρδευτικών αναγκών των αρδευτικών τμημάτων. Από το 2007 λόγω σχετικού ευρωπαϊκού κανονισμού δεν ανορύσσονται πλέον κυβερνητικές γεωτρήσεις για αρδευτικούς σκοπούς.

4. Το τμήμα διατηρεί αρχείο με στοιχεία που αφορούν τις κυβερνητικές γεωτρήσεις και αποτελούν τον κυριότερο πλούτο του, καθώς σε αυτά έχουν βασιστεί οι πλείστες μελέτες των αναπτυξιακών έργων του κράτους, αλλά και αρκετών ιδιωτικών έργων.

5. Το τμήμα δεν είναι ερευνητικό ίδρυμα, ώστε να ενταχθεί σε κάποιο ακαδημαϊκό ίδρυμα, αλλά ο τεχνικός σύμβουλος του κράτους για όλα τα θέματα γεωλογικού ενδιαφέροντος και ειδικότερα σε σχέση με τους ορυκτούς και υπόγειους υδάτινους πόρους, το δομημένο περιβάλλον και τους γεωκινδύνους. Το τμήμα λειτουργεί επίσης ως εθνικό σεισμολογικό κέντρο μέσω του οποίου παρακολουθείται η σεισμικότητα της ευρύτερης περιοχής της Κύπρου.

6. Το νομοσχέδιο δεν προβλέπει διαφορετικές διαδικασίες μεταξύ μελετητών που εκπονούν μελέτες για κρατικά έργα και ιδιωτικά έργα.

7. Κατά την ετοιμασία του νομοσχεδίου έγινε κάθε δυνατή προσπάθεια να αποφευχθούν επικαλύψεις με άλλες νομοθεσίες.

8. Η ανακοίνωση ενός σεισμού θα μπορούσε να προκαλέσει αναστάτωση στην κοινωνία και ως εκ τούτου σε πρώτο στάδιο πρέπει να γίνεται από τη συντεταγμένη πολιτεία, η οποία θα χειριστεί και τις ανάλογες συνέπειες.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, έχει διαμορφώσει τις πιο κάτω θέσεις:

1. Ο πρόεδρος και τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, τα μέλη της βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και το μέλος της βουλευτής του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ δήλωσαν πως υιοθετούν τις πρόνοιες του υπό αναφορά νομοσχεδίου, όπως αυτό διαμορφώθηκε με βάση τα πιο πάνω, και εισηγούνται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού δήλωσαν πως θα τοποθετηθούν επί του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια της Βουλής.

 

 

 

12 Νοεμβρίου 2013

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων