Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για το νομοσχέδιο «Ο περί Φόρων Κατανάλωσης (Τροποποιητικός) (Αρ. 4) Νόμος του 2013» και «Ο περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως (Τροποποιητικός) Νόμος του 2013»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Γιώργος Περδίκης
Άγγελος Βότσης Νίκος Κουτσού
Αβέρωφ Νεοφύτου Μη μέλη της επιτροπής:
Μάριος Μαυρίδης Μαρία Κυριακού
Πρόδρομος Προδρόμου Γιώργος Λουκαΐδης
Σταύρος Ευαγόρου Αντρέας Φακοντής
Γιάννος Λαμάρης Κώστας Κώστα
Νίκος Νικολαΐδης Γεώργιος Προκοπίου

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε τα πιο πάνω νομοσχέδια σε συνεδρία της, που πραγματοποιήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2013. Στη συνεδρίαση αυτή παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών (Τμήμα Τελωνείων), εκπρόσωποι του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ο διευθυντής του Τμήματος Οδικών Μεταφορών του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, καθώς και εκπρόσωποι του Συνδέσμου Εισαγωγέων Μηχανοκινήτων Οχημάτων (ΣΕΜΟ) (ΟΕΒ), του Κυπριακού Συνδέσμου Ιδιοκτητών Αυτοκινήτων Ενοικιάσεως (CCRA) (ΚΕΒΕ), του Παγκύπριου Συνδέσμου Εμπορίας Αυτοκινήτων (ΠΑΣΕΑ) (ΠΟΒΕΚ), του Παγκύπριου Συνδέσμου Τουριστικών Λεωφορείων, της Ομοσπονδίας Τουριστικών Λεωφορείων Κύπρου, των Εμπορευματικών Μεταφορέων (ΠΟΒΕΚ) και του Συνδέσμου Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων Βραχυπρόθεσμης και Μακροπρόθεσμης Ενοικίασης Οχημάτων (CVRLA).

Σκοπός του πρώτου νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του νόμου για τους φόρους κατανάλωσης, για να καθορισθούν οι εκπομπές διοξιδίου του άνθρακα (CO2) ως η μόνη παράμετρος υπολογισμού του φόρου κατανάλωσης για:

1. τα μηχανοκίνητα οχήματα τα οποία υπάγονται στους κωδικούς Σ.Ο. 870321-870390 (εξαιρουμένων των ασθενοφόρων, νεκροφόρων και μηχανοκίνητων οχημάτων τύπου “pick-up”, στα οποία περιλαμβάνονται τα οχήματα με δύο σειρές καθισμάτων, γνωστά ως διπλοκάμπινα”),

2. τα μηχανοκίνητα οχήματα τύπου “van”, τα οποία υπάγονται στον κωδικό Σ.Ο. 8704 με μικτό βάρος το οποίο δεν υπερβαίνει τα 2 032 χγρ. και καθαρό χώρο φορτίου ο οποίος δεν υπερβαίνει τα 2 κυβ. μ.

Σκοπός τους δεύτερου νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση της βασικής νομοθεσίας για τα μηχανοκίνητα οχήματα και την τροχαία κίνηση, έτσι ώστε:

1. ο καθορισμός των εκπομπών διοξιδίου του άνθρακα (CO2) να αποτελεί τη μόνη παράμετρο υπολογισμού των τελών κυκλοφορίας για τα μηχανοκίνητα οχήματα κατηγορίας Μ1 και για ορισμένα μηχανοκίνητα οχήματα τύπου “van”, τα οποία θα εγγράφονται για πρώτη φορά από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του υπό αναφορά νομοσχεδίου,

2. να καθιερωθεί ειδικό τέλος ως αναπόσπαστο μέρος του τέλους κυκλοφορίας στα ήδη εγγεγραμμένα οχήματα,

3. να εισαχθούν συγκεκριμένες ρυθμίσεις οι οποίες να αφορούν τον τρόπο υπολογισμού και την καταβολή των τελών κυκλοφορίας των μηχανοκίνητων οχημάτων.

Όπως είναι γνωστό, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, σε αριθμό συνεδριάσεών της, που πραγματοποιήθηκαν εντός του μηνός Νοεμβρίου του 2012 για την εξέταση νομοσχεδίου που τροποποιούσε τον περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμο, αποφάσισε να:

1. εισηγηθεί τη νομοθετική ρύθμιση μόνο του μέρους του νομοσχεδίου που αφορούσε το φόρο εγγραφής οχημάτων, το οποίο προωθήθηκε στη ολομέλεια του σώματος στις 22 Νοεμβρίου 2012 και ψηφίστηκε σε νόμο (Ν.166(Ι)/2012),

2. καλέσει την εκτελεστική εξουσία να ετοιμάσει τελική εισήγηση για πλήρη αναμόρφωση του όλου συστήματος επιβολής φόρων και τελών επί των μηχανοκίνητων οχημάτων στη βάση ολοκληρωμένης μελέτης.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει τα υπό αναφορά νομοσχέδια για σκοπούς συμμόρφωσης με την προαναφερθείσα εισήγηση, το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων (Τμήμα Οδικών Μεταφορών) και το Υπουργείο Οικονομικών συνεργάστηκαν με το Τμήμα Οικονομικών του Πανεπιστημίου Κύπρου, το οποίο ετοίμασε και παρέδωσε στις 26 Απριλίου 2013 μελέτη με τίτλο «Αξιολόγηση του συστήματος φορολόγησης των μεταφορών και προτάσεις για μεταρρύθμισή του». Με βάση την εν λόγω μελέτη και με γνώμονα την υλοποίηση της σχετικής πρόνοιας του επικαιροποιημένου Μνημονίου Συναντίληψης (πρόνοια 2.2) με την τρόικα, τα εν λόγω υπουργεία ετοίμασαν, σε συνεργασία, τα υπό αναφορά νομοσχέδια.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, μέσω των προτεινόμενων νομοθετικών ρυθμίσεων επιτυγχάνονται τρεις κύριοι στόχοι σε σχέση με τα συστήματα επιβολής φόρων κατανάλωσης και τελών κυκλοφορίας επί των μηχανοκίνητων οχημάτων. Ειδικότερα, επιτυγχάνονται τα ακόλουθα:

1. Η υιοθέτηση ενός δικαιότερου και ορθότερου νομοθετικού πλαισίου, βασισμένου στις εκπομπές διοξιδίου του άνθρακα, γεγονός που ευνοεί έναν τεχνολογικά πιο αναβαθμισμένο στόλο οχημάτων.

2. Η αύξηση των εσόδων του κράτους συγκριτικά με το υφιστάμενο καθεστώς επιβολής φόρων κατανάλωσης και τελών κυκλοφορίας.

3. Η υιοθέτηση φορολογιών που λειτουργούν ως εργαλεία για τη μείωση των αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις μεταφορές.

Περαιτέρω, με βάση τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, υπολογίζεται ότι τα έσοδα από τους φόρους κατανάλωσης, σε σύγκριση με τα έσοδα από το υφιστάμενο σύστημα, θα είναι μειωμένα. Εντούτοις, η εν λόγω μείωση αναμένεται να αντισταθμιστεί από τα αυξημένα έσοδα που θα προέλθουν από την αναθεώρηση των τελών κυκλοφορίας.

Σύμφωνα με τα όσα δήλωσαν οι αρμόδιοι εκπρόσωποι κατά τη συζήτηση του πρώτου νομοσχεδίου ενώπιον της επιτροπής, αλλά και τα στοιχεία που κατατέθηκαν, με το υφιστάμενο σύστημα ο φόρος κατανάλωσης που επιβάλλεται υπολογίζεται στη βάση του κυβισμού της μηχανής των οχημάτων λαμβάνοντας επίσης υπόψη για οχήματα συγκεκριμένης κατηγορίας τις εκπομπές διοξιδίου του άνθρακα.

Σύμφωνα με τους ίδιους αρμοδίους, με την ψήφιση του υπό αναφορά νομοσχεδίου σε νόμο, η μόνη παράμετρος για τον υπολογισμό του φόρου κατανάλωσης θα είναι οι εκπομπές CO2 των οχημάτων.

Ειδικότερα, με βάση τα προτεινόμενα νομοθετήματα, τα οχήματα διαχωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες εκπομπών διοξιδίου του άνθρακα. Σημειώνεται ότι οι ίδιες κατηγορίες χρησιμοποιούνται και για σκοπούς επιβολής τελών κυκλοφορίας.

Σημειώνεται ότι με τον προτεινόμενο τρόπο φορολόγησης εφαρμόζεται η μέθοδος της σταδιακής (κλιμακωτής) επιβολής των συντελεστών φορολόγησης.

Ειδικότερα, ο φόρος κατανάλωσης για κάθε όχημα θα ισούται με το άθροισμα των γινομένων που προκύπτουν από τον πολλαπλασιασμό του κάθε μέρους μάζας CO2 με τον αντίστοιχο συντελεστή ανά κατηγορία. Για οχήματα που θεωρούνται φιλικά στο περιβάλλον (εκπομπές CO2 μικρότερες ή ίσες των 120 γραμμ./χμ. προβλέπεται μηδενικός συντελεστής. Για οχήματα με μεγαλύτερες εκπομπές CO2 προβλέπεται αντίστοιχα μεγαλύτερος συντελεστής φορολόγησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν το υπό αναφορά νομοσχέδιο, τόσο η κατηγοριοποίηση όσο και η επιλογή των συντελεστών ανά κατηγορία έγιναν, ώστε αφενός μεν να μην επηρεαστούν τα έσοδα του κράτους σε μεγάλο βαθμό και αφετέρου, και κυριότερα, να μην επηρεαστούν συνολικά τα καθιερωμένα τμήματα της αγοράς αυτοκινήτου. Σημειώνεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις αναμένεται να υπάρξουν ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στο φόρο που επιβάλλεται σε συγκεκριμένα μοντέλα αυτοκινήτων. Ειδικότερα, αναμένεται να ευνοηθούν μοντέλα οχημάτων στα οποία εφαρμόζεται σύγχρονη τεχνολογία για μειωμένη κατανάλωση καυσίμου (και άρα για μειωμένες εκπομπές CO2), ανεξάρτητα αν διαθέτουν μηχανή σχετικά μεγάλου κυβισμού. Τουναντίον, για μοντέλα οχημάτων με μηχανή μικρού κυβισμού τα οποία όμως έχουν υψηλές εκπομπές CO2 θα υπάρξει αύξηση στο φόρο.

Επιπροσθέτως των πιο πάνω, στο υπό αναφορά νομοσχέδιο έχει περιληφθεί ειδική διάταξη για περιοδική επαναξιολόγηση του συστήματος. Συγκεκριμένα, με βάση τη σχετική διάταξη, για να διασφαλίζεται η πραγματική οικονομική αξία τους, οι συντελεστές φόρου κατανάλωσης των μηχανοκίνητων οχημάτων που αναφέρονται πιο πάνω θα επαναξιολογηθούν εντός του δεύτερου τριμήνου του έτους 2016 και στη συνέχεια θα επαναξιολογούνται ανά τριετία, εκτός εάν προκύψουν απρόβλεπτοι λόγοι που να δικαιολογούν την αναθεώρησή τους σε συντομότερο χρονικό διάστημα. Η αναθεώρηση θα εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, κατόπιν υποβολής σχετικής πρότασης από τον Υπουργό Συγκοινωνιών και Έργων και τον Υπουργό Οικονομικών, στη βάση σχετικής έκθεσης η οποία θα ετοιμάζεται από το διευθυντή του Τμήματος Οδικών Μεταφορών, σε συνεργασία με το διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων, εντός του πρώτου τριμήνου του αντίστοιχου έτους. Τα αποτελέσματα της επαναξιολόγησης θα κατατίθενται στη Βουλή των Αντιπροσώπων από τον Υπουργό Οικονομικών εντός του τρίτου τριμήνου του έτους εντός του οποίου θα γίνεται η επαναξιολόγηση.

Σύμφωνα με τα όσα ανέφεραν οι αρμόδιοι εκπρόσωποι κατά την ανάλυση των επιμέρους προνοιών του δεύτερου νομοσχεδίου, αλλά και τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής αναφορικά με την επιβολή τελών κυκλοφορίας, η παράμετρος της εκπομπής CO2 θα εφαρμόζεται τόσο για τα καινούρια όσο και για τα μεταχειρισμένα οχήματα που θα εγγράφονται για πρώτη φορά μετά την έναρξη ισχύος του νόμου.

Σύμφωνα με τους ιδίους, τα οχήματα θα διαχωρίζονται και πάλι στις τέσσερις κατηγορίες εκπομπών CO2 που αναφέρθηκαν πιο πάνω (για σκοπούς επιβολής φόρου κατανάλωσης) και θα εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή η μέθοδος της σταδιακής (κλιμακωτής) επιβολής συντελεστών φορολόγησης.

Με βάση την ίδια πηγή ενημέρωσης, το ετήσιο τέλος κυκλοφορίας θα υπολογίζεται με την ίδια μεθοδολογία που υπολογίζεται ο φόρος κατανάλωσης, δηλαδή θα ισούται με το άθροισμα των γινομένων που προκύπτουν από τον πολλαπλασιασμό του κάθε μέρους της μάζας CO2 με τον αντίστοιχο συντελεστή ανά κατηγορία.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, με την πιο πάνω τροποποίηση τα έσοδα από τα τέλη κυκλοφορίας θα αυξηθούν με βάση τις εγγραφές οχημάτων του 2012 κατά περίπου €1.650.000. Πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη ότι σύμφωνα με τις ενδείξεις της αγοράς η μείωση στις εγγραφές οχημάτων θα συνεχιστεί και συναφώς πρέπει να υπολογίζεται ότι τα επιπρόσθετα έσοδα από το μέτρο αυτό πιθανότατα να μη φτάσουν στο προαναφερθέν ύψος.

Σύμφωνα με τις επιμέρους πρόνοιες του δεύτερου νομοσχεδίου, επισημαίνονται τα ακόλουθα:

1. Ο πιο πάνω τρόπος επιβολής τελών κυκλοφορίας δε θα εφαρμόζεται στα ήδη εγγεγραμμένα οχήματα των συγκεκριμένων κατηγοριών, για τα οποία θα συνεχίσει να ισχύει ο τρόπος υπολογισμού με βάση το υφιστάμενο σύστημα.

2. Καθιερώνεται ειδικό τέλος ως αναπόσπαστο μέρος του τέλους κυκλοφορίας στα ήδη εγγεγραμμένα οχήματα. Το τέλος αυτό καθορίζεται ως ακολούθως:

α. €10 για οχήματα που φέρουν μηχανή με κυβισμό που δεν υπερβαίνει τα 2 050 κυβ. εκ. και οι εκπομπές CO2 τους είναι μικρότερες ή ίσες των 100 γραμμ./χμ.

β. €20 για τα οχήματα που φέρουν μηχανή με κυβισμό που δεν υπερβαίνει τα 2 050 κυβ. εκ. και οι εκπομπές CO2 τους είναι μεγαλύτερες των 100 γρ/χλμ.

γ. €30 για τα οχήματα που φέρουν μηχανή με κυβισμό που υπερβαίνει τα 2 050 κυβ. εκ.

Με το μέτρο αυτό υπολογίζεται ότι τα ετήσια κρατικά έσοδα θα αυξηθούν κατά περίπου €13.550.000.

Σημειώνεται περαιτέρω ότι, επιπροσθέτως των πιο πάνω κύριων ρυθμίσεων που εισάγονται για τα τέλη κυκλοφορίας, με το δεύτερο νομοσχέδιο εισάγονται μεταξύ άλλων και οι ακόλουθες ρυθμίσεις:

1. Για ηλεκτροκίνητα οχήματα δεν καταβάλλονται τέλη.

2. Διαφοροποιείται ο τρόπος που υπολογίζονται τα τέλη για φορτηγά κάτω των δώδεκα (12) τόνων και για λεωφορεία.

3. Για όλα τα φορτηγά με μικτό βάρος άνω των 3 500 κιλών που θα εγγράφονται από την έναρξη της ισχύος του νόμου το τέλος θα διαφοροποιείται με βάση το επίπεδο εκπομπών καυσαερίων της μηχανής τους.

4. Παρέχεται πρόσθετα η δυνατότητα στον Έφορο Μηχανοκίνητων Οχημάτων (Τμήμα Οδικών Μεταφορών) να εξετάζει περιπτώσεις οχημάτων που καταστράφηκαν, διαλύθηκαν ή άλλως πως δεν ήταν δυνατό να κυκλοφορήσουν και να απαλλάσσει τους κατόχους τους από την υποχρέωση για καταβολή καθυστερημένων τελών για την περίοδο αυτή.

5. Καθορίζεται ότι το τέλος κυκλοφορίας πρέπει να καταβάλλεται το αργότερο σε ένα μήνα από την ημερομηνία λήξης της άδειας κυκλοφορίας μηχανοκίνητου οχήματος και προβλέπεται €50 επιβάρυνση σε περίπτωση καθυστέρησης.

Κατά τη συζήτηση ενώπιον της επιτροπής ορισμένοι εκ των εκπροσώπων των επαγγελματιών του κλάδου εξέφρασαν διάφορες επιφυλάξεις, καθώς και την αντίθεσή τους σε ορισμένες από τις πρόνοιες των υπό εξέταση νομοσχεδίων, καταθέτοντας και σχετικά σημειώματα στα οποία αναλύονται οι θέσεις τους. Οι ίδιοι εκπρόσωποι υπέβαλαν παράλληλα εισηγήσεις για βελτίωση των νομοθετικών ρυθμίσεων που προτείνονται.

Η επιτροπή, θεωρώντας εκ πρώτης όψεως αρκετές από τις ανησυχίες των εκπροσώπων του κλάδου δικαιολογημένες, ζήτησε από τους αρμόδιους κυβερνητικούς εκπροσώπους να επανεξετάσουν ορισμένες από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου και ειδικότερα τις ακόλουθες:

1. Το ύψος της επιβάρυνσης που θα επιβάλλεται σε περίπτωση καθυστέρησης στην καταβολή των τελών κυκλοφορίας (€50), τη μεθοδολογία καταβολής του, καθώς και το χρονικό περιθώριο στο οποίο πρέπει να καταβάλλεται (το αργότερο σ’ ένα μήνα από την ημερομηνία λήξης της άδειας κυκλοφορίας).

2. Την κατοχύρωση του δικαιώματος καταβολής των τελών κυκλοφορίας και του φόρου κατανάλωσης αναφορικά με το υφιστάμενο απόθεμα (στοκ) οχημάτων, καθώς και των οχημάτων που βρίσκονται σε μεταφορά (εν πλω) βάσει του υφιστάμενου ή του νέου συστήματος που προτείνεται, αναλόγως της επιλογής του εισαγωγέα. Σημειώνεται ότι πρέπει να υποβληθεί στον έφορο από τους εισαγωγείς αναλυτικός κατάλογος των πιο πάνω οχημάτων και παράλληλα να καθοριστεί καταληκτική ημερομηνία η οποία να παρέχει αρκετό χρονικό περιθώριο για τη διάθεση των οχημάτων αυτών στην αγορά.

3. Την πιθανότητα εξαίρεσης ή καταβολής μειωμένων τελών για αυτοκίνητα ενοικιάσεως και λεωφορεία.

4. Να διευκρινιστεί ότι για οποιαδήποτε μελλοντική αναθεώρηση των τελών θα απαιτείται η σύμφωνη γνώμη και η έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Πέραν των πιο πάνω, τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού ζήτησαν από τους αρμόδιους κυβερνητικούς εκπροσώπους την κατάθεση αναλυτικού γραπτού υπομνήματος σε σχέση με τα έσοδα τα οποία αναμένεται ότι θα προκύψουν από την αναθεώρηση του φόρου κατανάλωσης και των τελών κυκλοφορίας.

Υπό το φως των πιο πάνω και εν αναμονή της τελικής θέσης των αρμόδιων υπουργείων επί των πιο πάνω σημείων, ο πρόεδρος και τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των υπό αναφορά νομοσχεδίων κατά τη συζήτησή τους στην ολομέλεια του σώματος.

 

4 Σεπτεμβρίου 2013

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων