Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών Νόμος του 2013»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Κυριάκος Χατζηγιάννης
Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου Σοφοκλής Φυττής
Χρίστος Μέσης Φειδίας Σαρίκας
Ανδρέας Κυπριανού Γιώργος Περδίκης

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 13 και 20 Ιουνίου 2013. Στα πλαίσια της εξέτασης του νομοσχεδίου, κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, καθώς και εκπρόσωποι του Γραφείου του Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Επιτρόπου Διοικήσεως.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η θέσπιση μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 211/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2011 όπως τροποποιήθηκε το 2013 σχετικά με την πρωτοβουλία πολιτών, η οποία αποτελεί εργαλείο για τη συμμετοχική δημοκρατία στην Ευρώπη.

Ειδικότερα, με το υπό αναφορά νομοσχέδιο ορίζεται ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών ως η αρμόδια αρχή για την εφαρμογή των προνοιών του πιο πάνω αναφερόμενου κανονισμού και προβλέπεται η επιβολή διοικητικών προστίμων στις περιπτώσεις παράβασης των διατάξεών του από τους διοργανωτές πρωτοβουλίας πολιτών.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τις πρόνοιες του υπό αναφορά κανονισμού, με τη θεσμοθέτηση της πρωτοβουλίας των πολιτών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, να υποβάλει οποιαδήποτε πρόταση επί θεμάτων στα οποία οι πολίτες θεωρούν ότι απαιτείται νομική πράξη της Επιτροπής για την εφαρμογή των συνθηκών, την οποία υποστηρίζουν έγκυρα τουλάχιστον ένα εκατομμύριο υπογράφοντες πολίτες προερχόμενοι από το ένα τέταρτο τουλάχιστον των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάθε κράτος μέλος πρέπει να συλλέγει τον ελάχιστο αριθμό δηλώσεων υποστήριξης, που αντιστοιχεί στον αριθμό των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκλέγονται από το κράτος αυτό επί 750. Για την Κυπριακή Δημοκρατία ο αριθμός αυτός ανέρχεται στις 4 500 δηλώσεις υποστήριξης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην επιτροπή από το Υπουργείο Εσωτερικών, η κατάθεση του υπό αναφορά νομοσχεδίου κρίθηκε αναγκαία μετά από σχετική γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, σύμφωνα με την οποία κρίθηκε ότι οι πρόνοιες του Ποινικού Κώδικα ή/και του περί Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Προστασία του Ατόμου) Νόμου δεν καλύπτουν πλήρως το θέμα της επιβολής κυρώσεων, όπως προβλέπεται στον υπό αναφορά κανονισμό για τις περιπτώσεις παράβασης των διατάξεών του από τους διοργανωτές πρωτοβουλίας πολιτών.

Σε σχετικό σημείωμα της Υπηρεσίας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής σημειώνονται τα εξής:

«Επισημαίνεται ότι ο κανονισμός της ΕΕ, ως νομοθετικό μέσο, έχει άμεση ισχύ και δεσμεύει πλήρως την Κυπριακή Δημοκρατία ως προς όλες τις διατάξεις του από την ημερομηνία που αυτός τέθηκε σε ισχύ, αφού από την ημερομηνία αυτή ουσιαστικά εξομοιώνεται με εσωτερική νομοθεσία, για την οποία απαιτούνται απλώς εφαρμοστικά μέτρα, χωρίς την ανάγκη ενσωμάτωσης των διατάξεών του σε ημεδαπή νομοθεσία.

Στις 16 Φεβρουαρίου 2011 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 211/2011 (ο Κανονισμός) σχετικά με την πρωτοβουλία πολιτών. Σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, ως ημερομηνία έναρξης της ισχύος της εν λόγω πρωτοβουλίας ορίστηκε η 1η Απριλίου 2012.

Ο κανονισμός θεσπίζει τις διαδικασίες και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την υποβολή μιας πρωτοβουλίας πολιτών. Σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, ο θεσμός αυτός παρέχει τη δυνατότητα σε ένα εκατομμύριο πολίτες από τουλάχιστον ένα τέταρτο των κρατών μελών της Ένωσης (τουλάχιστον επτά κράτη) να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση στον τομέα της αρμοδιότητάς της. Η επιτροπή των πολιτών (διοργανωτές) πρέπει να αποτελείται από τουλάχιστον επτά πολίτες κρατών μελών που να είναι κάτοικοι τουλάχιστον επτά διαφορετικών κρατών μελών και να έχουν στη διάθεσή τους ένα έτος, για να συγκεντρώσουν τις απαραίτητες δηλώσεις υποστήριξης. Ο αριθμός των δηλώσεων υποστήριξης πρέπει να πιστοποιείται από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Στη συνέχεια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει στη διάθεσή της τρεις μήνες, για να εξετάσει την πρωτοβουλία και να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες.

Όσον αφορά τον ελάχιστον αριθμό των δηλώσεων υποστήριξης ανά κράτος μέλος, το άρθρο 7 του κανονισμού προβλέπει ότι από το ένα τέταρτο των κρατών μελών κάθε κράτος μέλος πρέπει να συλλέγει τον ελάχιστο αριθμό δηλώσεων που αναφέρεται στο Παράρτημα Ι του κανονισμού. Ο ελάχιστος αριθμός δηλώσεων υποστήριξης που προβλέπεται για κάθε κράτος μέλος αντιστοιχεί στον αριθμό των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκλέγονται σε κάθε κράτος μέλος επί 750. Για την Κυπριακή Δημοκρατία ο αριθμός αυτός ανέρχεται στις 4 500 δηλώσεις υποστήριξης.

Σημειώνεται ότι, για να μπορούν να υποστηρίξουν μια πρωτοβουλία πολιτών, οι υπογράφοντες πρέπει να είναι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να βρίσκονται σε ηλικία που να τους παρέχει δικαίωμα ψήφου στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο [άρθρο 3(4) του κανονισμού]. Η συγκέντρωση των εν λόγω δηλώσεων υποστήριξης μπορεί να γίνε σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, ενώ οι υπογράφοντες μπορούν να υποστηρίξουν μια πρωτοβουλία μόνο μία φορά [άρθρο 5(3)].

Σύμφωνα με το άρθρο 4(2) του κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να αρνηθεί την καταχώριση μιας πρωτοβουλίας, όταν αυτή:

- είναι καταφανώς εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής να υποβάλλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης ή

- είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαια ή κακόβουλη ή

- αντίκειται στις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή

- η σύνθεση της επιτροπής πολιτών δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του υπό αναφορά κανονισμού».

Στα πλαίσια της εξέτασης του υπό αναφορά νομοσχεδίου, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εσωτερικών υπενθύμισε ότι ο κανονισμός, από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του (1η Απριλίου 2012), είναι δεσμευτικός ως προς όλες τις διατάξεις του με άμεση ισχύ σε κάθε κράτος μέλος χωρίς την ανάγκη ενσωμάτωσής του στο εθνικό δίκαιο και το εν λόγω νομοσχέδιο περιλαμβάνει αποκλειστικά πρόνοιες που διασφαλίζουν την εφαρμογή του κανονισμού αυτού. Συναφώς, ανέφερε ότι υπάρχει ήδη σε εξέλιξη η πρωτοβουλία «Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Το νερό είναι δημόσιο αγαθό, όχι εμπόρευμα!», βασισμένη στους πιο πάνω κανονισμούς, με συμμετοχή δηλώσεων υποστήριξης και από την Κύπρο, χωρίς να παρουσιαστεί μέχρι στιγμής κανένα πρόβλημα.

Περαιτέρω, ο ίδιος εκπρόσωπος ανέφερε ότι, σύμφωνα με τον περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμο [Ν. 141(Ι)/2002 όπως έχει τροποποιηθεί έκτοτε], ο γενικός διευθυντής του ίδιου υπουργείου ορίζεται ως Γενικός Ληξίαρχος και μεταξύ άλλων έχει πρόσβαση σε αρχεία και μητρώα όλων των πολιτών της Δημοκρατίας. Για το λόγο αυτό ο γενικός διευθυντής του ίδιου υπουργείου έχει οριστεί και ως η αρμόδια αρχή για την εφαρμογή των προνοιών του ευρωπαϊκού αυτού κανονισμού, καθώς τα εν λόγω αρχεία και μητρώα αποτελούν μέσο εξακρίβωσης στοιχείων των συμμετεχόντων πολιτών.

Οι εκπρόσωποι του Γραφείου του Επιτρόπου Διοικήσεως και του Γραφείου του Επίτροπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συμφώνησαν με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του προτεινόμενου νόμου, καθώς ο θεσμός της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας ενισχύει τις δημοκρατικές διαδικασίες στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ψήφιση του εν λόγω νομοσχεδίου θα διευκολύνει τις διαδικασίες εφαρμογής του θεσμού αυτού.

Στα πλαίσια της περαιτέρω εξέτασης του υπό αναφορά νομοσχεδίου, μέλη της επιτροπής εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους για το κατά πόσο τα προτεινόμενα διοικητικά πρόστιμα που θα επιβάλλονται στους διοργανωτές για καθορισμένες παραβάσεις είναι αυστηρά, κατά πόσο η επιβολή προστίμων πρέπει να γίνεται αυτεπάγγελτα από την αρμόδια αρχή και κατά πόσο για κάποιες από αυτές τις παραβάσεις πρέπει να ακολουθείται ποινική διαδικασία αντί διοικητικής. Ειδικότερα, το διοικητικό πρόστιμο που επιβάλλεται, εάν με δόλιο τρόπο διαπιστωθεί ότι ο διοργανωτής εξαπατά τους πολίτες, προϋποθέτει ότι η αρμοδία αρχή κρίνει ως προς τη δολιότητα τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν και μεταφέρει την ευθύνη της απόδειξης για το αντίθετο στους διοργανωτές.

Τοποθετούμενη σχετικά, η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα ανέφερε ότι ο κανονισμός επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων στους διοργανωτές, σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο. Συνεπώς, η επιβολή διοικητικών προστίμων για παραβάσεις του εν λόγω κανονισμού από τους διοργανωτές κρίθηκε ως η ενδεδειγμένη διαδικασία. Επίσης, πρόσθεσε ότι η εν λόγω διαδικασία διασφαλίζει τα δικαιώματα του επηρεαζόμενου προσώπου να ακουστεί ενώπιον της αρμόδιας αρχής και να αμφισβητήσει την αρχική απόφασή της. Περαιτέρω, ανέφερε ότι τα προτεινόμενα διοικητικά πρόστιμα καθορίστηκαν, ώστε αυτά να είναι αποτρεπτικά. Ως εκ τούτου, κρίνονται δίκαια.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό αναφορά νομοσχεδίου, γιʼ αυτό και ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο.

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων