Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο «O περί Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος (Τέλη και Δικαιώματα) (Τροποποιητικός) (Αρ. 2) Νόμος του 2013»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Νίκος Νουρής
Χρίστος Μέσης Σοφοκλής Φυττής
Κυριάκος Χατζηγιάννης Φειδίας Σαρίκας

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε συνεδρία της, που πραγματοποιήθηκε στις 25 Απριλίου 2013. Στην πιο πάνω συνεδρίαση της επιτροπής κλήθηκαν και παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, ο αναπληρωτής διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας του ίδιου υπουργείου, καθώς και εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Σκοπός του προτεινόμενου νόμου είναι η αναθεώρηση των τελών/δικαιωμάτων για παρεχόμενες κρατικές υπηρεσίες που επιβάλλονται με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία για τα τέλη και δικαιώματα του Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς και η μετατροπή των καθοριζόμενων σε αυτούς ποσών των τελών/δικαιωμάτων από λίρες/μιλς σε ευρώ. Η αναθεώρηση των τελών/δικαιωμάτων αυτών γίνεται στα πλαίσια της εξέτασης επιπρόσθετων μέτρων για εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, έτσι ώστε η αύξηση των δικαιωμάτων για υπηρεσίες που παρέχονται από το κράτος να αντισταθμίζεται με το πραγματικό κόστος της παρεχόμενης υπηρεσίας.

Σημειώνεται ότι το ύψος των πλείστων τελών/δικαιωμάτων είναι πολύ χαμηλό σε σχέση με το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών, είτε επειδή υπολογίζονται πάνω στη βάση αξιών που καθορίστηκαν στην εκτίμηση που έγινε κατά την περίοδο 1909-1929 είτε επειδή ορισμένα τέλη/δικαιώματα διατηρούνταν χαμηλά για σκοπούς παρότρυνσης του κοινού να προβαίνει σε διάφορες ενέργειες, όπως π.χ. στην έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, η ανάγκη για τροποποίηση των εν λόγω τελών/δικαιωμάτων είχε διαπιστωθεί και στο παρελθόν, αλλά προηγούμενη προσπάθεια που έγινε για τροποποίησή τους δεν τελεσφόρησε.

Ειδικότερα, με την προτεινόμενη νομοθεσία προβλέπονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

1. Αναθεώρηση τελών/δικαιωμάτων που στοχεύουν στην ενδυνάμωση του περί δικαίου αισθήματος των πολιτών, ειδικά των προσφύγων αναφορικά με τις περιουσίες τους στα κατεχόμενα, και αφορούν τα ακόλουθα:

α. Ατελή μεταβίβαση για δωρεές ακινήτων στα κατεχόμενα μεταξύ ατόμων που έχουν μέχρι τρίτου βαθμού συγγένεια.

β. Ατελή εγγραφή ακινήτων στα κατεχόμενα σε οποιοδήποτε άτομο αποκτά τέτοιο δικαίωμα δυνάμει δωρεάς με διαθήκη (κληροδοσία), ανεξάρτητα από το εάν είναι νόμιμος κληρονόμος ή όχι.

γ. Μείωση του τέλους εγγραφής ακινήτων στις ελεύθερες περιοχές από τα υφιστάμενα συνδυασμένα ποσοστά 3%, 5% και 8% επί της αγοραίας αξίας σε περιπτώσεις κληροδοσιών σε ένα σταθερό ποσοστό 3% επί της αξίας του ακίνητου σε τιμές 1ης Ιανουαρίου 1980.

δ. Μείωση των καταβλητέων τελών για δωρεές ακινήτων μεταξύ γονέα και τέκνου από 4% επί της εκτιμημένης αξίας του 1920 σε 2% σε τιμές 1ης Ιανουαρίου 1980.

ε. Μείωση των καταβλητέων τελών για δωρεές μεταξύ συγγενών μέχρι τρίτου βαθμού συγγένειας και για δωρεές μεταξύ συζύγων από 8% επί της εκτιμημένης αξίας του 1920 σε 4‰ σε τιμές 1ης Ιανουαρίου 1980.

2. Πρόβλεψη περαιτέρω για οποιοδήποτε ποσό τέλους ή δικαιώματος παραμένει απλήρωτο δυνάμει του παρόντος νόμου, το οποίο θα αποτελεί οφειλή προς τη Δημοκρατία και θα επιβαρύνεται με δημόσιο τόκο υπερημερίας από την ημέρα που αυτό θα καθίσταται πληρωτέο, ενώ παράλληλα θα συνιστά επιβάρυνση επί του επηρεαζόμενου ακινήτου.

3. Ρύθμιση της καταβολής τελών/δικαιωμάτων για την υπηρεσία κατάθεσης συμβάσεων πώλησης ακινήτου, συμβάσεων εκχώρησης και συμβάσεων εκχώρησης και εξασφάλισης στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Ο θεσμός της σύμβασης εκχώρησης εξασφάλισης, όπως αυτός ορίζεται στον περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο [Ν. 81(Ι)/2011], αναφέρεται στη γραπτή συμφωνία μεταξύ αγοραστή σε ισχύουσα σύμβαση και τρίτου προσώπου, με την οποία εκχωρούνται δικαιώματα με βάση τη σύμβαση για σκοπούς εξασφάλισης χρηματικής υποχρέωσης.

Στα πλαίσια της περαιτέρω εξέτασης του νομοσχεδίου, μέλη της επιτροπής εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους σχετικά με τη δυνατότητα που παρέχεται στο διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας να καθορίζει την αξία ακινήτου, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου (Κεφ. 224), στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει αξία σε τιμές 1ης Ιανουαρίου 1980 ή η αξία χρήζει αναθεώρησης λόγω ουσιαστικής αλλαγής στη φυσική ή νομική κατάσταση του ακινήτου ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο. Ο αναπληρωτής διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ανέφερε ότι στις περιπτώσεις αυτές δε θα διενεργείται επί τόπου έλεγχος, αλλά αυτός θα γίνεται με βάση το υφιστάμενο αρχείο των εκδιδόμενων αδειών οικοδομής. Περαιτέρω, ο ίδιος εκπρόσωπος επεσήμανε ότι η δυνατότητα καθορισμού της άξιας σε ορισμένες περιπτώσεις ακινήτων από το διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας αποτελεί προσωρινό μέτρο, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία έχει δεσμευτεί, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Μνημονίου Συναντίληψης, ότι η επανεκτίμηση των ακινήτων θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2015. Πρόσθεσε συναφώς ότι θα γίνει προσπάθεια απλοποίησης των διαδικασιών επανεκτίμησης με τη χρήση αεροφωτογραφιών και με τη συνεργασία των Συμβουλίων Αποχετεύσεων, που ήδη έχουν προβεί σε επανεκτιμήσεις ακινήτων, ενώ επεσήμανε ότι οι εν λόγω επανεκτιμήσεις δε θα βασιστούν στις εκτιμήσεις των υποθηκευμένων ακινήτων στις τράπεζες. Περαιτέρω, ο ίδιος εκπρόσωπος εξέφρασε την πεποίθηση ότι, αν και τα χρονικά περιθώρια ολοκλήρωσης της επανεκτίμησης είναι στενά, αυτή θα ολοκληρωθεί εντός του χρονικού πλαισίου που έχει δεσμευτεί η Κυπριακή Δημοκρατία.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών και το σώμα γενικότερα εκ των πραγμάτων, λόγω και της συναφούς έκκλησης της εκτελεστικής εξουσίας όπως τα θέματα που απορρέουν μέσα από τις δεσμεύσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας τύχουν άμεσου χειρισμού και ολοκληρωθούν από τη Βουλή, δεν είχαν στη διάθεσή τους τον αναγκαίο και επιθυμητό χρόνο για τη σε βάθος εξέταση που κανονικά απαιτείται για νομοθετήματα αυτής της φύσης. Για τους λόγους αυτούς η επιτροπή θεωρεί ότι υπό τις περιστάσεις δεν είχε στη διάθεσή της τον απαιτούμενο χρόνο, για να πραγματοποιήσει εξαντλητικό κοινωνικό διάλογο στον απαιτούμενο βαθμό, όπως είθισται να πράττει για τέτοιας φύσης νομοθετήματα τα οποία ενδιαφέρουν και επηρεάζουν ομάδες πολιτών. Ωστόσο, η επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να ανταποκριθεί στην έκκληση της εκτελεστικής εξουσίας, κατανοώντας την κρισιμότητα της κατάστασης που διέρχεται ο τόπος, γι’ αυτό και έχει υιοθετήσει μια ταχύτερη διαδικασία από τη συνήθη κοινοβουλευτική διαδικασία, θεωρώντας ότι κατά τη δεδομένη στιγμή προέχει η άμεση λήψη των προτεινόμενων μέτρων.

Η επιτροπή προτίθεται εντούτοις να μελετήσει την εφαρμογή των προτεινόμενων νομοθετημάτων και να επανέλθει, εάν διαπιστωθούν αδυναμίες, κενά, λάθη, παραλείψεις ή λανθασμένες εκτιμήσεις κατά την εφαρμογή τους στην πράξη, για να επανεξετάσει το όλο ζήτημα κάτω από καλύτερες συνθήκες από απόψεως χρονικών περιορισμών.

Σε μεταγενέστερο στάδιο το Υπουργείο Εσωτερικών απέστειλε στην επιτροπή διαμορφωμένο κείμενο του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, με σκοπό την αναπροσαρμογή προς τα κάτω ορισμένων από τα προτεινόμενα στο αρχικό κείμενο του νομοσχεδίου τελών.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού διεξήλθε τις επιμέρους πρόνοιες του νομοσχεδίου και έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί των προνοιών του αναθεωρημένου νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

  

 

29 Απριλίου 2013

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων