Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για το νομοσχέδιο «Ο περί Τέλους επί των Καταθέσεων σε Πιστωτικά Ιδρύματα Νόμος του 2013»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Ευθύμιος Δίπλαρος
Άγγελος Βότσης Πρόδρομος Προδρόμου
Μάριος Μαυρίδης Μαρία Κυριακού
Γιάννος Λαμάρης Νίκος Νουρής
Πάμπος Παπαγεωργίου Γιώργος Λουκαδης
Νίκος Νικολαΐδης Σκεύη Κούτρα Κουκουμά
Νίκος Κουτσού Άριστος Δαμιανού
Γιώργος Περδίκης Αθηνά Κυριακίδου
Μη μέλη της επιτροπής: Γεώργιος Προκοπίου
Λευτέρης Χριστοφόρου Γιώργος Βαρνάβα
Γεώργιος Γεωργίου Ρούλα Μαυρονικόλα
Νίκος Τορναρίτης Δημήτρης Συλλούρης
Κυριάκος Χατζηγιάννης Ζαχαρίας Κουλίας
Ανδρέας Μιχαηλίδης  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε αυθημερόν το πιο πάνω νομοσχέδιο, το οποίο κατατέθηκε στη σημερινή συνεδρία της ολομέλειας του σώματος και κηρύχθηκε επείγον.

Σκοπός του παρόντος νομοσχεδίου είναι η θέσπιση νομοθεσίας για επιβολή τέλους επί των καταθέσεων που κατέχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα σε πιστωτικά ιδρύματα στη Δημοκρατία.

Ειδικότερα, το τέλος υπολογίζεται επί των υπολοίπων των καταθέσεων στα βιβλία των πιστωτικών ιδρυμάτων στη Δημοκρατία κατά το κλείσιμο των εργασιών τους τη 15η Μαρτίου 2013 ως ακολούθως:

1. Για κάθε ευρώ μέχρι και είκοσι χιλιάδες (€20.000) με συντελεστή 0,00%,

2. για κάθε ευρώ πάνω από είκοσι χιλιάδες (€20.000) μέχρι και εκατό χιλιάδες (€100.000) με συντελεστή 6,75%,

3. για κάθε ευρώ πάνω από εκατό χιλιάδες (€100.000) με συντελεστή 9,90%.

Το τέλος θα μεταφέρεται σε ειδικό λογαριασμό στο κάθε πιστωτικό ίδρυμα επ’ ονόματι της Δημοκρατίας και θα διατίθεται μετά από διάταγμα του Υπουργού Οικονομικών για σκοπούς διάσωσης και ανακεφαλαιοποίησης του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Έναντι του τέλους θα διατίθενται στους καταθέτες μετοχές πιστωτικών ιδρυμάτων στη Δημοκρατία, οι όροι της διάθεσης των οποίων θα καθορίζονται με διάταγμα του Υπουργού Οικονομικών.

Στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο αναφέρονται τα ακόλουθα:

«[…]

         3. Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η επιβολή τέλους επί των καταθέσεων που κατέχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα (μόνιμοι κάτοικοι        Κύπρου και μη μόνιμοι κάτοικοι Κύπρου) στην Κύπρο, ανεξαρτήτως νομίσματος, μη λαμβανομένων υπόψη των διατραπεζικών                      καταθέσεων των πιστωτικών ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο.

4. Υποκείμενοι στο τέλος είναι όλοι οι πιστωτικοί λογαριασμοί καταθέσεων, εξαιρουμένων των διατραπεζικών καταθέσεων, σε πιστωτικά ιδρύματα που λειτουργούν στη Δημοκρατία συμπεριλαμβανομένων των υποκαταστημάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων από κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υποκαταστημάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων από τρίτες χώρες. Εξαιρούνται οι καταθέσεις σε θυγατρικές και υποκαταστήματα Κυπριακών πιστωτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν εκτός της Δημοκρατίας.

5. Το τέλος επί των καταθέσεων αφορά την έκτακτη επιβολή στις καταθέσεις ως ακολούθως:

α. Για κάθε ευρώ μέχρι και είκοσι χιλιάδες (€20.000) με συντελεστή 0,00%,

β. για κάθε ευρώ πάνω από είκοσι χιλιάδες (€20.000) μέχρι και εκατό χιλιάδες (€100.000) με συντελεστή 6,75%,

γ. για κάθε ευρώ πάνω από εκατό χιλιάδες (€100.000) με συντελεστή 9,90%.

Η αποκοπή θα γίνει με βάση τα υπόλοιπα όλων των πιστωτικών καταθετικών λογαριασμών κατά το κλείσιμο των εργασιών των πιστωτικών ιδρυμάτων της 15ης Μαρτίου 2013.

6. Το τέλος θα μεταφέρεται σε ειδικό λογαριασμό στο κάθε πιστωτικό ίδρυμα επ’ ονόματι της Δημοκρατίας και θα διατίθεται μετά από Διάταγμα του Υπουργού Οικονομικών για σκοπούς διάσωσης και ανακεφαλαιοποίησης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Έναντι του τέλους θα διατίθενται στους καταθέτες μετοχές πιστωτικών ιδρυμάτων στη Δημοκρατία, οι όροι της διάθεσης των οποίων θα καθορίζονται και πάλι σε Διάταγμα του Υπουργού Οικονομικών.

7. Πρόσθετα, οι μετοχές που θα παραχωρηθούν στους καταθέτες θα είναι μετατρέψιμες σε ομόλογα, η απόδοση των οποίων διασφαλίζεται από τα προσδοκώμενα έσοδα του φυσικού αερίου, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω καταθέσεις παραμένουν στα πιστωτικά ιδρύματα της Δημοκρατίας για χρονική περίοδο τουλάχιστον δύο ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος Νόμου, σύμφωνα με σχέδιο που θα καθορίσει και θα εκδώσει ο Υπουργός.

8. Η ψήφιση του νομοσχεδίου έχει τεθεί ως απαραίτητη προϋπόθεση για την παροχή οικονομικής βοήθειας στην Κύπρο. Σε αντίθετη περίπτωση θα έχουμε τις πιο κάτω αρνητικές εξελίξεις:

α. Χωρίς την επιβολή τέλους δε θα μπορεί να υπάρξει πρόγραμμα για την Κύπρο, συνεπώς δε θα της παραχωρηθεί δάνειο από τα άλλα κράτη μέλη (KM) και

β. το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (EKT) εκτιμάται ότι θα αντιταχθεί (με την απαιτούμενη πλειοψηφία δύο τρίτων) στη συνέχιση της παροχής έκτακτης ρευστότητας (ELA) στις κυπριακές τράπεζες και

γ. την Πέμπτη οι καταθέτες θα προσπαθήσουν να αποσύρουν όσες πιο πολλές καταθέσεις είναι δυνατόν για δύο λόγους:

i. με την εκτίμηση ότι το τέλος θα επιβληθεί αργότερα, και άρα θα μπορέσουν να αποφύγουν τη σχετική επιβάρυνση,

ii. φοβούμενοι κατάρρευση των τραπεζών και

δ. δεδομένου ότι η παροχή έκτακτης ρευστότητας (ELA) θα έχει σταματήσει, οι καταθέσεις δε θα μπορούν να αποπληρωθούν, με αποτέλεσμα τη χρεοκοπία των τραπεζών και

ε. οι τράπεζες θα χρειαστεί κατά πάσα πιθανότητα να εκκαθαριστούν, γεγονός που συνεπάγεται μεγάλες απώλειες για όλους τους καταθέτες (πολύ υψηλότερες από την επιβολή του τέλους) και

στ. τα δύο κυπριακά Σχέδια Προστασίας Καταθέσεων ενεργοποιούνται (για το ποσό των €34 δις των εγγυημένων καταθέσεων), αλλά είναι σοβαρά υποχρηματοδοτημένα και

ζ. το Κράτος μπορεί να αποφασίσει να παρέμβει, αλλά δεν έχει τα απαιτούμενα κεφάλαια για την παρέμβαση αυτή. Ο μόνος τρόπος για το Κράτος να παρέμβει είναι να εκδώσει ένα νέο εθνικό νόμισμα, γεγονός που σημαίνει έξοδο από τη ζώνη του ευρώ. Με αυτό δεν αποφεύγεται η χρεοκοπία των τραπεζών ούτε και του Κράτους, γεγονός που θα οδηγήσει σε μια βαθιά και μακροχρόνια ύφεση με την Κύπρο να μην είναι σε θέση να εισαγάγει βασικά αγαθά λόγω της κατάρρευσης της αξίας του νέου νομίσματος της Κύπρου και

η. η έξοδος από τη ζώνη του ευρώ θα συνεπάγεται έξοδο της Κύπρου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και

θ. η έγκριση του νομοσχεδίου από το Υπουργικό Συμβούλιο και η ψήφισή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων σήμερα είναι ζωτικής σημασίας, προκειμένου να καταστεί δυνατή, από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, η έγκριση της παράτασης της παραχώρησης ρευστότητας (ELA) προς τις κυπριακές τράπεζες. […]».

Όπως προκύπτει από το προοίμιο του προτεινόμενου νόμου, η ψήφιση του υπό αναφορά νομοσχεδίου σε νόμο κρίνεται αναγκαία:

1. για τη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας και για την αποφυγή οποιωνδήποτε αποσταθεροποιητικών τάσεων, οι οποίες δυνατόν να προκαλέσουν σοβαρούς κλυδωνισμούς στο σύνολο της κυπριακής οικονομίας με απρόβλεπτες κοινωνικοοικονομικές προεκτάσεις και

2. για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και της απρόσκοπτης λειτουργίας των πιστωτικών ιδρυμάτων στη Δημοκρατία, αφού αναγνωρίζεται η ανικανότητα εξεύρεσης χρηματοδοτικών πόρων για κεφαλαιοποίηση των πιστωτικών αυτών ιδρυμάτων που δυνατόν να προκαλέσει καταστροφικές επιπτώσεις στην οικονομία και στην κοινωνία της χώρας με σοβαρές επιπτώσεις στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων.

Σημειώνεται ότι πριν από την κατάθεση του υπό συζήτηση νομοσχεδίου στη Βουλή των Αντιπροσώπων η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού έτυχε ενημέρωσης, στις 18 Μαρτίου 2013, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τόσο για το όλο ιστορικό σε σχέση με τις διαβουλεύσεις στο Eurogroup, οι οποίες κατέληξαν στο προτεινόμενο μέτρο, όσο και επί της ουσίας των προνοιών του, καθώς και επί εναλλακτικών λύσεων που στοχεύουν στην καλύτερη διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταθετών, οι οποίοι καλούνται να καταβάλουν το προβλεπόμενο στο νομοσχέδιο τέλος.

Σημειώνεται επίσης ότι για το θέμα αυτό ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσήλθε σε σύσκεψη στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 18 Μαρτίου 2013 και ενημέρωσε όλα τα μέλη του σώματος πριν από τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην ολομέλεια.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού πριν από την κατάθεση του υπό συζήτηση νομοσχεδίου στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 18 Μαρτίου 2013 πραγματοποίησε συνεδρία έχοντας ενώπιόν της άτυπο προσχέδιο του κειμένου του νομοσχεδίου, με τη συνεννόηση ότι αυτό θα τύχει περαιτέρω διαμόρφωσης από το Υπουργικό Συμβούλιο για σκοπούς διευκόλυνσης της διαδικασίας μέχρι την κατάθεση του τελικού κειμένου του νομοσχεδίου. Στη συνεδρίαση αυτή παρευρέθηκαν ο Υπουργός Οικονομικών, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, o Διοικητής και ο Υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, η πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, καθώς και εκπρόσωποι του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου και του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου.

Ενημερώνοντας την επιτροπή για το όλο θέμα, ο Υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και ο ίδιος πριν από την αναχώρησή τους για το Eurogroup είχαν ξεκάθαρη θέση όσον αφορά την προσέγγιση για το πρόγραμμα προσαρμογής της κυπριακής οικονομίας. Επικεντρώθηκαν στην πλήρη εφαρμογή του Μνημονίου Συναντίληψης μαζί με διάφορα επιπρόσθετα μέτρα, τα οποία είχαν ως σκοπό τη μεγαλύτερη δημοσιονομική περισυλλογή, αλλά και κάποιο συμβολισμό, όπως ήταν ο εταιρικός φόρος, και είχαν τοποθετηθεί κάθετα ενάντια σε κάθε είδος άμεσου ή έμμεσου κουρέματος καταθέσεων.

Κατά τη συζήτηση στο Eurogroup οι στόχοι οι οποίοι τέθηκαν από τους εταίρους, όπως ο ίδιος δήλωσε, ήταν άδικοι. Ειδικότερα, οι εταίροι υποστήριξαν ότι το δημόσιο χρέος δεν μπορεί να ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ της χώρας μέχρι το 2020 και ότι από τα €17,5 δις που χρειαζόμαστε μόνο τα €10 δις θα μπορούσε να παραχωρηθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ τα υπόλοιπα έπρεπε να εξευρεθούν από ιδίους πόρους. Υπό τις περιστάσεις, η δική μας πλευρά αντιπρότεινε άλλα μέτρα, όπως τη φορολόγηση των τόκων για μια τριετία, η οποία θα απέφερε επιπρόσθετα έσοδα, τα οποία σε συνδυασμό με τα άλλα μέτρα θα μπορούσε να πλησιάσουν σε αυτά τα οποία μας ζητούνταν.

Η στάση ιδιαίτερα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αλλά και της Γερμανίας, της Φινλανδίας, της Ολλανδίας και άλλων χωρών, όπως ο ίδιος επισήμανε, ήταν τελείως διαφορετική. Οι εν λόγω χώρες επέμεναν σε ένα κούρεμα των καταθέσεων, το οποίο η δική μας πλευρά απέρριπτε, υποστηρίζοντας ότι θα ήταν καταστροφικό και για την Κύπρο, καθώς και για την Ευρωζώνη. Στα πλαίσια της διαπραγμάτευσης απειλήθηκε η πλευρά μας ότι, εάν δε συμφωνούσε με την πρότασή τους για επιβολή τέλους στις καταθέσεις ως συμβιβαστική λύση, θα προχωρούσαν με το κλείσιμο των δύο μεγάλων τραπεζών με πολύ αρνητικές επιπτώσεις.

Υπό τις περιστάσεις, η κυπριακή πλευρά έκρινε ότι έπρεπε να αποδεχθεί αυτή την ολιγότερο οδυνηρή λύση ως αντάλλαγμα της οικονομικής βοήθειας των €10 δις για στήριξη της οικονομίας, λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις της ευρωπαϊκής πλευράς ότι για το συμφέρον της χώρας θα ήταν πιο σωστό να γίνει μια εφάπαξ προσαρμογή οδυνηρή μεν, η οποία όμως να καθιστά τουλάχιστον το δημόσιο χρέος διαχειρίσιμο, ώστε οι επόμενες γενιές να έχουν την ευκαιρία να κάνουν μια καινούρια αρχή με μια οικονομία η οποία θα έχει την ευκαιρία να ανθίσει.

Επιπρόσθετα με τα πιο πάνω, ο υπουργός ανέφερε πως η κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας πόσο καταστροφικό θα ήταν το ενδεχόμενο κλεισίματος των τραπεζών με επέκταση σε όλο το χρηματοοικονομικό σύστημα, κρίνει ότι, παρ’ όλο που τέτοιες ρυθμίσεις δεν έχουν επιβληθεί σε καμιά άλλη χώρα της Ευρωζώνης και εγκυμονούν μεγάλους κινδύνους, αφού δεν ξέρουμε πώς επηρεάζουν την εμπιστοσύνη ούτε πώς θα επηρεάσουν της Ευρωζώνη, με την αρωγή της ΕΚΤ, η οποία θα δώσει απεριόριστη βοήθεια ρευστότητας, ώστε να μπορέσουν να ορθοποδήσουν οι τράπεζες, οι ρυθμίσεις αυτές θα αποτελέσουν μια οδό η οποία δίνει την καλύτερη ευκαιρία να ξεφύγουμε από την κρίση.

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας δήλωσε ότι το νομοσχέδιο ετοιμάστηκε στη βάση των αποτελεσμάτων του Eurogroup, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση της Κύπρου, εκφράζοντας τη γνώμη του ως προς τη νομική πτυχή του νομοσχεδίου. Ο ίδιος δήλωσε πως, σε περίπτωση που το εν λόγω νομοσχέδιο ψηφισθεί από τη Βουλή σε νόμο και ο νόμος αυτός τυχόν προσβληθεί ενώπιον δικαστηρίου, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει βάσιμα επιχειρήματα προς υποστήριξή του υπό το φως κυρίως των συνθηκών που αυτός ψηφίστηκε.

Ο Διοικητής της ΚΤΚ, εκφράζοντας τις απόψεις του επί των προνοιών του νομοσχεδίου, εισηγήθηκε όπως εξαιρεθούν από τις πρόνοιές του οι ασφαλισμένες καταθέσεις, δηλαδή καταθέσεις μέχρι €100.000, ώστε να προστατευθεί το τραπεζικό σύστημα της χώρας. Όπως ο ίδιος εξήγησε, η προστασία του τραπεζικού συστήματος της Κύπρου μπορεί να διασφαλιστεί μέσω της ανάκτησης της εμπιστοσύνης των καταθετών έναντι των τραπεζών, η οποία θα επιτευχθεί εάν προστατευτούν όλοι οι ασφαλισμένοι καταθέτες, οι οποίοι αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Συναφώς, εισηγήθηκε όπως επανεξεταστούν οι συντελεστές του τέλους επιβάρυνσης των καταθέσεων που προβλέπονταν στο αρχικό προσχέδιο του νομοσχεδίου που είχε ενώπιόν της η επιτροπή.

Στα πλαίσια της συνεδρίασης αυτής ανταλλάχθηκαν απόψεις μεταξύ των μελών της επιτροπής για σκοπούς ενδεχόμενης βελτίωσης των προνοιών του νομοσχεδίου και μελετήθηκαν εισηγήσεις και θέσεις των αρμοδίων σε σχέση με τις ενδεχόμενες συνέπειες που θα είχε για την οικονομία της Κύπρου τόσο η έγκριση του νομοσχεδίου όσο και μια ενδεχόμενη απόρριψή του.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού πραγματοποίησε νεότερη συνεδρία επί του υπό συζήτηση νομοσχεδίου στις 19 Μαρτίου 2013, κατά την οποία είχε την ευκαιρία να εξετάσει το κείμενο του νομοσχεδίου όπως αυτό εγκρίθηκε τελικά από το Υπουργικό Συμβούλιο πριν όμως από την τυπική κατάθεσή του ενώπιον της ολομέλειας του σώματος για σκοπούς διευκόλυνσης της όλης διαδικασίας. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, ο Διοικητής και ο Υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς και εκπρόσωποι του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου και του International Banks Association.

Κατά τη συζήτηση αυτή ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών παρουσίασε τις πρόνοιες του νομοσχεδίου όπως αυτές διαμορφώθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο και αναλύονται πιο πάνω, διευκρινίζοντας ότι η πολιτική ενημέρωση της επιτροπής έχει ήδη γίνει από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας επισήμανε στην επιτροπή ότι η ΚΤΚ, σε συνεννόηση με την ΕΚΤ, θεωρεί ότι οι προτεινόμενοι συντελεστές, παρά τις διάφορες συζητήσεις που έγιναν με την τρόικα και με άλλους, όπως προτείνονται δεν προστατεύουν τις ασφαλισμένες καταθέσεις μέχρι €100.000, καθώς και ότι άποψη του ιδίου και της ΕΚΤ είναι ότι πρέπει το τέλος μέχρι €100.000 να είναι μηδενικό. Σε μια τέτοια περίπτωση, για να συγκεντρωθεί το επιθυμητό ποσό, πρέπει ο συντελεστής για καταθέσεις πάνω από €100.000 να είναι υψηλότερος, δηλαδή γύρω στο 15,6%.

Οι εκπρόσωποι του Διεθνούς Συνδέσμου Τραπεζών εξέφρασαν τη διαφωνία τους με την προώθηση οποιουδήποτε νομοσχεδίου θα επιβάλλει τέλος επί των καταθέσεων και εξήγησαν τις καταστροφικές συνέπειες που αυτό θα μπορούσε να επιφέρει στην οικονομία της Κύπρου.

Η εκπρόσωπος του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου εξέφρασε την ανάγκη ψήφισης του προτεινόμενου νόμου, ενώ παράλληλα υπέβαλε αριθμό εισηγήσεων για περαιτέρω βελτίωση του νομοσχεδίου αυτού.

Στα πλαίσια της συνεδρίασης αυτής, τα μέλη της επιτροπής υπέβαλαν ερωτήσεις στους παρευρισκομένους τόσο για την ουσιαστική πτυχή του νομοσχεδίου όσο και για τη νομική πτυχή του.

Η επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια του σώματος.

  

 

 

19 Μαρτίου 2013

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων