Αρχείο

    

Συμπληρωματική έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Προσφύγων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2012»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Δημήτρης Συλλούρης
Ιωνάς Νικολάου Γιώργος Περδίκης
Κυριάκος Χατζηγιάννης  
Σοφοκλής Φυττής Μη μέλη της επιτροπής:
Φειδίας Σαρίκας Στέλλα Κυριακίδου

Όπως είναι γνωστό, για το πιο πάνω νομοσχέδιο έχει ήδη κυκλοφορήσει σχετική έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών στις 11 Δεκεμβρίου 2012. Ωστόσο, ύστερα από την αναβολή της συζήτησής του από την ολομέλεια του σώματος στις 13 Δεκεμβρίου 2012, η επιτροπή επανεξέτασε το εν λόγω νομοσχέδιο σε νέα συνεδρία της, που πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 2013. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκαν και παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, της Υπηρεσίας Ασύλου του ίδιου υπουργείου, του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, καθώς και η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού.

Σημειώνεται ότι ο σκοπός του εν λόγω νομοσχεδίου, οι απόψεις των ενδιαφερομένων, καθώς και τα ζητήματα που απασχόλησαν την επιτροπή στο πρώτο στάδιο της εξέτασής του περιλαμβάνονται στην αρχική έκθεση της επιτροπής.

Στα πλαίσια της νέας συνεδρίας της, η επιτροπή επανεξέτασε το υπό αναφορά νομοσχέδιο ιδιαίτερα σε σχέση με τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν αναφορικά με την προτεινόμενη πρόνοιά του για τη μεταφορά της αρμοδιότητας εκπροσώπησης των ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών διεθνούς προστασίας ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου και της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων από την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στο διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.

Ειδικότερα, μέλη της επιτροπής ζήτησαν από τους αρμόδιους λειτουργούς όπως διασαφηνιστεί κατά πόσο η εκπροσώπηση ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών διεθνούς προστασίας, σύμφωνα τόσο με τις πρόνοιες της Οδηγίας 2005/85/ΕΚ όσο και με τις πρόνοιες της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ανάγεται σε νομική εκπροσώπηση, ώστε να καθοριστεί ρητά στο υπό αναφορά νομοσχέδιο η αρμόδια αρχή για την εν λόγω εκπροσώπηση. Παράλληλα, μέλη της επιτροπής επισήμαναν ότι το θέμα της εκπροσώπησης των ασυνόδευτων ανηλίκων πρέπει να καθοριστεί στο νομοσχέδιο με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε να εφαρμόζεται αποτελεσματικά, χωρίς να επιβαρύνεται ο κρατικός προϋπολογισμός, λόγω της πιθανής ανάγκης ανάθεσης της εκπροσώπησης σε ιδιώτες δικηγόρους. Περαιτέρω, μέλη της επιτροπής και η βουλευτής κ. Στέλλα Κυριακίδου ανέφεραν ότι το θέμα της εκπροσώπησης των ασυνόδευτων ανηλίκων συζητήθηκε στο Συμβούλιο της Ευρώπης, όπου διευκρινίστηκε ότι η εν λόγω εκπροσώπηση περιλαμβάνει και νομική εκπροσώπηση από ανεξάρτητη αρχή.

Τοποθετούμενος επί των πιο πάνω, ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας επισήμανε εκ νέου στην επιτροπή ότι η εκπροσώπηση ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών διεθνούς προστασίας αφορά εκπροσώπηση ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου ή της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων και όχι ενώπιον δικαστηρίου. Συναφώς, όπως επισήμανε ο ίδιος εκπρόσωπος, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 17 της Οδηγίας 2005/85/ΕΚ, τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να παρέχουν νομική εκπροσώπηση ενώπιον της διοίκησης και ως εκ τούτου στην υπό τροποποίηση βασική νομοθεσία η εν λόγω εκπροσώπηση έχει ανατεθεί στην Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, ώστε να ενεργεί αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργών του γραφείου της κατά τη διαδικασία εξέτασης αιτήσεων διεθνούς προστασίας.

Περαιτέρω, όπως διασαφήνισε ο ίδιος εκπρόσωπος, στην Οδηγία 2005/85/ΕΚ περιλαμβάνεται πρόνοια για υποχρεωτική νομική εκπροσώπηση κάθε αιτητή ενώπιον δικαστηρίου, η οποία έχει ενσωματωθεί στην υπό τροποποίηση βασική νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία παρέχεται νομική αρωγή ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε κάθε αιτητή με βάση τον περί Νομικής Αρωγής Νόμο. Συναφώς, στις περιπτώσεις όπου απαιτείται εκπροσώπηση ασυνόδευτων ανηλίκων ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, θα εφαρμόζεται η εν λόγω πρόνοια της βασικής νομοθεσίας.

Αναφερόμενος ο ίδιος εκπρόσωπος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, διασαφήνισε ότι, ενώ σ’ αυτήν περιλαμβάνεται πρόνοια σύμφωνα με την οποία η Δημοκρατία υποχρεούται να παρέχει νομική εκπροσώπηση στους ασυνόδευτους ανηλίκους, σε άλλη πρόνοιά της καθορίζεται ότι κάθε κράτος ενεργεί στον τομέα αυτό στο βαθμό που το επιτρέπουν οι οικονομικοί και άλλοι πόροι που διαθέτει.

Υπό το φως των πιο πάνω, σύμφωνα με τον ίδιο εκπρόσωπο, ενώ η εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανηλίκων από την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, αυτοπροσώπως ή μέσω λειτουργών του γραφείου της, είναι νομικά επιτρεπτή, λόγω των διαφωνιών μεταξύ της πιο πάνω επιτρόπου και της Υπηρεσίας Ασύλου σε σχέση με τη φύση της εκπροσώπησης και για το ποιος τελικά θα αναλάμβανε την εν λόγω εκπροσώπηση, κρίθηκε σκόπιμη η μεταφορά της αρμοδιότητας εκπροσώπησης ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών διεθνούς προστασίας ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου ή της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων στο διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.

Τέλος, ο ίδιος εκπρόσωπος δήλωσε ενημερωτικά στην επιτροπή ότι δεν έχει εφαρμοστεί η υπό αναφορά πρόνοια της βασικής νομοθεσίας για εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανηλίκων από την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, με αποτέλεσμα την αναβολή της εξέτασης όλων των αιτήσεων ασύλου ασυνόδευτων ανηλίκων, κατά παράβαση των προνοιών της Οδηγίας 2005/85/ΕΚ. Για το θέμα αυτό έχει ενημερωθεί σχετικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει ξεκινήσει διαδικασία παράβασης του κοινοτικού κεκτημένου από τη Δημοκρατία.

Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού επανέλαβε την πάγια θέση της σε σχέση με την εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών ασύλου ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου και της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων, επισημαίνοντας πως, όπως απορρέει από τις υποχρεώσεις της Δημοκρατίας τόσο από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, που έχει αυξημένη ισχύ έναντι οποιουδήποτε ημεδαπού νόμου με βάση το Σύνταγμα της Δημοκρατίας και τη σχετική νομολογία γύρω από το θέμα, όσο και από την Οδηγία 2005/85/ΕΚ, η εν λόγω εκπροσώπηση είναι νομικής φύσης.

Περαιτέρω, όπως ανέφερε η ίδια, πρέπει να καθοριστεί ρητά στο νόμο η φύση της εν λόγω εκπροσώπησης, η οποία πρέπει να ασκείται μόνο από δικηγόρους ειδικά εκπαιδευμένους για το σκοπό αυτό. Συναφώς, όπως επισήμανε η ίδια, η αρμοδιότητα εκπροσώπησης των ασυνόδευτων ανηλίκων μπορεί να μεταφερθεί στο διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, υπό την προϋπόθεση ότι ο τελευταίος θα προβεί στις απαραίτητες ενέργειες που θα διασφαλίζουν τη νομική εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανηλίκων κατά τη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός τους για άσυλο.

Η εκπρόσωπος των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας δήλωσε στην επιτροπή πως δεν είναι αρμοδιότητα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας να κρίνουν κατά πόσο η εκπροσώπηση ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών διεθνούς προστασίας ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου ή της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων ανάγεται σε νομική εκπροσώπηση ή όχι. Περαιτέρω, όπως ανέφερε η ίδια, σε περίπτωση μεταφοράς της αρμοδιότητας εκπροσώπησης των ασυνόδευτων ανηλίκων από την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού στο διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας θα αναλάβουν την εκπροσώπηση σε θέματα ευημερίας, όπως γίνεται μέχρι σήμερα, και, στις περιπτώσεις όπου προκύπτουν θέματα νομικής εκπροσώπησης ενώπιον δικαστηρίου, θα εφαρμόζονται οι πρόνοιες του περί Νομικής Αρωγής Νόμου.

Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως διευκρίνισε στην επιτροπή πως οι όποιες απαιτήσεις για νομική εκπροσώπηση αιτητών διεθνούς προστασίας, ανεξαρτήτως αν είναι ανήλικοι ή όχι, έχουν ήδη ενσωματωθεί στην εθνική έννομη τάξη με σχετικές πρόνοιες στην υπό τροποποίηση βασική νομοθεσία για παροχή νομικής αρωγής, σύμφωνα με τις πρόνοιες της Οδηγίας 2005/85/ΕΚ. Συναφώς, όπως επισήμανε η ίδια εκπρόσωπος, οι πρόνοιες της υπό αναφορά Οδηγίας αναφορικά με την εκπροσώπηση των ασυνόδευτων ανήλικων αιτητών διεθνούς προστασίας ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου ή της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων αποτελούν πρόσθετες εγγυήσεις για τους εν λόγω ανηλίκους, αφού η Οδηγία καθορίζει ρητά πότε η εκπροσώπηση αυτή είναι νομική και δεν απαιτείται η εκπροσώπηση των ανηλίκων ενώπιον της Υπηρεσίας Ασύλου ή της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφύγων να είναι νομική. Σε περίπτωση που θα προκύπτει θέμα νομικής εκπροσώπησης, θα παρέχεται νομική αρωγή με βάση τις πρόνοιες του περί Νομικής Αρωγής Νόμου.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, έχει διαμορφώσει τις πιο κάτω θέσεις:

1. Ο πρόεδρος της επιτροπής βουλευτής της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, το μέλος της βουλευτής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και τα μέλη της βουλευτές του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ και του Ευρωπαϊκού Κόμματος δήλωσαν πως υιοθετούν τις πρόνοιες του υπό αναφορά νομοσχεδίου όπως αυτό έχει τελικά διαμορφωθεί και εισηγούνται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο. Με την ευκαιρία αυτή η πλειοψηφία των μελών της επιτροπής δηλώνει ότι θα παρακολουθεί το όλο θέμα και θα επανέλθει, αν και όποτε χρειασθεί.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, καθώς και το μέλος της βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών δήλωσαν πως θα τοποθετηθούν επί του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια της Βουλής.

 

15 Ιανουαρίου 2013

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων