Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου και Βιομηχανίας για το νομοσχέδιο «Ο περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού (Τροποποιητικός) Νόμος του 2012»

Παρόντες:

Λευτέρης Χριστοφόρου, πρόεδρος Κώστας Κώστα
Ζαχαρίας Ζαχαρίου Άγγελος Βότσης
Ανδρέας Μιχαηλίδης Γιώργος Βαρνάβα
Γιαννάκης Γαβριήλ  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε τέσσερις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 13 και 27 Νοεμβρίου και στις 4 και 11 Δεκεμβρίου 2012. Στα πλαίσια της εξέτασης του εν λόγω νομοσχεδίου κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ), της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ), ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΣΜ), εκπρόσωποι της Δημόσιας Εταιρείας Φυσικού Αερίου (ΔΕΦΑ), του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΚΕΒΕ), της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτή και Ποιότητας Ζωής και του Συνδέσμου Αιολικής Ενέργειας Κύπρου.

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η εναρμόνιση με την Οδηγία 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση της Οδηγίας 2003/54/ΕΚ.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το εν λόγω νομοσχέδιο, η ευρωπαϊκή Οδηγία 2009/72/ΕΚ θεσπίζει κοινούς κανόνες που αφορούν την παραγωγή, τη μεταφορά, τη διανομή, την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και την προστασία των καταναλωτών με στόχο τη βελτίωση και την ολοκλήρωση ανταγωνιστικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην Κοινότητα.

Επίσης, η εν λόγω Οδηγία ορίζει τους κανόνες για την οργάνωση και λειτουργία του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, την ανοικτή πρόσβαση στην αγορά, τα κριτήρια και τις διαδικασίες που ισχύουν για τις προσκλήσεις προς υποβολή προσφορών και τη χορήγηση αδειών, καθώς και για την εκμετάλλευση των δικτύων. Θεσπίζει ακόμη υποχρεώσεις καθολικής υπηρεσίας και δικαιώματα των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας.

Ειδικότερα, το νομοσχέδιο αυτό εναρμονίζει την κυπριακή έννομη τάξη με τις πρόνοιες της Οδηγίας 2003/54/ΕΚ ως ακολούθως:

1. Ενισχύονται οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της ΡΑΕΚ.

2. Ενισχύεται η ανεξαρτησία του ΔΣΜ από την ΑΗΚ, ώστε να είναι ανεξάρτητος τουλάχιστον από άποψης νομικής μορφής, οργάνωσης και λήψης αποφάσεων.

3. Καθορίζεται συγκεκριμένη διεύθυνση εντός της ΑΗΚ, η οποία θα έχει το ρόλο του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα αποτελεσματικότερου ελέγχου και εποπτείας από τη ΡΑΕΚ.

4. Ενισχύονται τα δικαιώματα των καταναλωτών.

5. Δίδεται ορισμός του όρου “ενεργειακή φτώχια” και ενισχύεται η προστασία των ευάλωτων ομάδων των καταναλωτών.

Σημειώνεται ότι, σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα εναρμόνισης με το σχετικό άρθρο της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, τα κράτη μέλη επιβάλλεται να θέτουν σε ισχύ τις απαραίτητες νομοθετικές διατάξεις, προκειμένου να συμμορφωθούν με αυτήν το αργότερο μέχρι τις 3 Μαρτίου 2011. Να σημειωθεί ότι το εν λόγω νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή την 1η Νοεμβρίου 2012.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται περαιτέρω στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το εν λόγω νομοσχέδιο, η καθυστέρηση που παρατηρείται από πλευράς της Κύπρου για εναρμόνιση με τις πρόνοιες της Οδηγίας οφείλεται στα ακόλουθα:

1. Στις μακρές διαβουλεύσεις που απαιτήθηκε να γίνουν μεταξύ του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, της ΡΑΕΚ, της ΑΗΚ και του ΔΣΜ, αναφορικά με το επίπεδο ανεξαρτησίας που πρέπει να έχει ο ΔΣΜ από την ΑΗΚ.

2. Στην έκτακτη ενεργειακή κρίση που δημιουργήθηκε στον τομέα του ηλεκτρισμού μετά τα γεγονότα της 11ης Ιουλίου 2011 στο Μαρί και στην πρωταρχική ανάγκη που τονίστηκε από τους εμπλεκόμενους φορείς για αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης που δημιουργήθηκε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής:

1. Με σκοπό την εναρμόνιση με την πράξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τίτλο «Οδηγία 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση της Οδηγίας 2003/54/ΕΚ» το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, αφού έλαβε υπόψη τις θέσεις της ΡΑΕΚ ετοίμασε προσχέδιο τροποποιητικού νόμου με τίτλο «Ο περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού (Τροποποιητικός) Νόμος του 2012».

2. Η επεξεργασία του τροποποιητικού νομοσχεδίου έγινε από τεχνική επιτροπή, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, της ΡΑΕΚ, της ΑΗΚ, του ΔΣΜ και του Τμήματος Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων. Ακολούθως, κατά την περίοδο από τις 24 Απριλίου 2012 και μέχρι την 31η Μαΐου 2012 το νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και τα σχόλια που προέκυψαν λήφθηκαν υπόψη κατά την ετοιμασία του τελικού κειμένου.

Στα πλαίσια των συνεδριάσεων που πραγματοποιήθηκαν ενώπιον της επιτροπής, η ΡΑΕΚ, η ΑΗΚ, ο ΔΣΜ, το ΚΕΒΕ και ο Σύνδεσμος Αιολικής Ενέργειας Κύπρου κατέθεσαν στην επιτροπή εκτενή υπομνήματα, τα οποία περιλαμβάνουν τις απόψεις/προβληματισμούς, καθώς και εισηγήσεις για τροποποιήσεις πάνω σε επί μέρους διατάξεις των προνοιών του νομοσχεδίου.

Ως εκ τούτου, η επιτροπή κάλεσε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς όπως προχωρήσουν σε εκ νέου διαβουλεύσεις, προκειμένου να γίνει προσπάθεια να υπάρξει συμφωνία μεταξύ τους στα επίμαχα σημεία.

Λαμβάνοντας υπόψη τις υποδείξεις της επιτροπής το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού προέβη σε διαβουλεύσεις με τα εμπλεκόμενα μέρη και κατέθεσε ενώπιον της επιτροπής σχετικό υπόμνημα, στο οποίο αναφέρεται ότι μετά την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων εξακολουθούν να διατηρούν επιφυλάξεις η ΑΗΚ, το ΚΕΒΕ και ο Σύνδεσμος Αιολικής Ενέργειας Κύπρου στα ακόλουθα σημεία:

1. Στο ζήτημα που προέκυψε κατά τη δημόσια διαβούλευση για τη συμβατότητα ύπαρξης της χονδρικής αγοράς με το εδάφιο (2) του άρθρου 34 του υφιστάμενου νόμου σύμφωνα με το οποίο ο προμηθευτής πρέπει να έχει στην κυριότητά του επαρκές δυναμικό παραγωγής στη Δημοκρατία. Η θέση της ΑΗΚ είναι ότι δε συμφωνεί με την εισαγωγή της χονδρικής αγοράς, αφού, όπως ισχυρίζεται, αυτή θα οδηγήσει στη δημιουργία μεσαζόντων, οι οποίοι θα αυξήσουν το τελικό κόστος στον καταναλωτή θέτοντας σε κίνδυνο την επάρκεια δυναμικού παραγωγής, αφού ο ρόλος του προμηθευτή και του παραγωγού θα διαχωρίζεται.

Ως εκ τούτου, η ΑΗΚ ζητά διατήρηση του υφιστάμενου εδαφίου (2) του άρθρου 34 του νομοσχεδίου και τη διαγραφή όλων των αναφορών που γίνονται στο νομοσχέδιο για χονδρική αγορά. Η ΡΑΕΚ συμφωνεί με τη διατήρηση στο νομοσχέδιο όλων των αναφορών σε χονδρική αγορά, αφού αυτό προνοείται στη σχετική Οδηγία και γιʼ αυτό εισηγήθηκε σχετική τροποποίηση στο εδάφιο (2) του άρθρου 34.

Σημειώνεται ότι το πιο πάνω ζήτημα ξεκαθαρίστηκε τελικά από την εκπρόσωπο του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα, η οποία ζήτησε όπως διαγραφεί το εδάφιο (2) του άρθρου 34 του νομοσχεδίου, το οποίο, όπως δήλωσε, εισάγει περιορισμούς στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών οι οποίοι είναι ασυμβίβαστοι με το κοινοτικό κεκτημένο.

2. Το δικαίωμα των μη οικιακών καταναλωτών να επιλέγουν ανάμεσα σε περισσότερους του ενός προμηθευτές είναι απαίτηση που προκύπτει από το άρθρο 41 της Οδηγίας και ως εκ τούτου έχει συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο για σκοπούς εναρμόνισης. Η ΑΗΚ ζητά όπως, σε περίπτωση που συμπεριληφθεί πρόνοια που δίδει το δικαίωμα στους μη οικιακούς καταναλωτές να επιλέγουν ανάμεσα σε περισσότερους του ενός προμηθευτές, της δοθεί η απαραίτητη ευελιξία στη διαμόρφωση των συναφών διατιμήσεων μέσα στα πλαίσια μιας εγκεκριμένης μεθοδολογίας αρχών από τη ΡΑΕΚ. Η ΡΑΕΚ ζήτησε όπως η ρύθμιση των διατιμήσεων γίνει σε μεταγενέστερο στάδιο, αφού η ΑΗΚ υποβάλει γραπτώς και με επιχειρήματα τις θέσεις της προς τη ΡΑΕΚ, θέση με την οποία συμφωνεί και το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού.

3. Για τη διασφάλιση του καθορισμένου επιπέδου ανεξαρτησίας του ΔΣΜ από την ΑΗΚ η Οδηγία προβλέπει τέσσερα ελάχιστα κριτήρια, τα οποία έχουν περιληφθεί αυτούσια στον προτεινόμενο νόμο. Η θέση της ΑΗΚ είναι ότι, με βάση την ονομαστική εξαίρεση που εξασφάλισε η Κύπρος από το άρθρο 9 της Οδηγίας, ο ΔΣΜ πρέπει να επανενταχθεί στη δομή της ΑΗΚ, κάτι που θα επιφέρει εξοικονόμηση σημαντικών οικονομικών πόρων. Το ΚΕΒΕ δήλωσε ότι η περαιτέρω ενδυνάμωση της ανεξαρτησίας του ΔΣΜ αποτελεί καθοριστικό παράγοντα προς την επίτευξη του ελεύθερου ανταγωνισμού και τη μείωση του κόστους στην αγορά, κάτι που θα αναγκάσει την ΑΗΚ από τη μια να βελτιώσει την παραγωγικότητα/αποδοτικότητά της και από την άλλη να μειώσει τα λειτουργικά της έξοδα. Προς το σκοπό αυτό πρέπει να εισαχθούν επιπρόσθετες πρόνοιες στο υφιστάμενο νομοσχέδιο σύμφωνα με τις οποίες ο ΔΣΜ να μπορεί να ασκεί τις αρμοδιότητές του με δικούς του πόρους και με δικό του προσωπικό. Ο Σύνδεσμος Αιολικής Ενέργειας Κύπρου εκφράζει τις επιφυλάξεις του για το επίπεδο ανεξαρτησίας του ΔΣΜ και του προσωπικού του από την ΑΗΚ και από την εκτελεστική εξουσία, η οποία αποτελεί και τον ιδιοκτήτη της ΑΗΚ. Θεωρεί ότι ο προτεινόμενος νόμος δε διασφαλίζει τον αποτελεσματικό διαχωρισμό του ΔΣΜ από την ΑΗΚ. Η ΡΑΕΚ δε συμφωνεί με την εισήγηση της ΑΗΚ για επανένταξη του ΔΣΜ στη δομή της ΑΗΚ και δήλωσε ότι το ελάχιστο αποδεκτό καθεστώς διαχωρισμού του ΔΣΜ από την ΑΗΚ είναι η παραμονή του στο καθεστώς που προνοείται στην υφιστάμενη νομοθεσία, δηλαδή του νομικού και διοικητικού διαχωρισμού του από την ΑΗΚ. Η άποψη του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού είναι ότι ο ΔΣΜ πρέπει να παραμείνει στο καθεστώς που προβλέπεται στην υφιστάμενη νομοθεσία, σύμφωνα και με σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ημερομηνίας 2 Δεκεμβρίου 2010. Σε ό,τι αφορά δε το προσωπικό του ΔΣΜ, η Οδηγία δεν απαγορεύει αυτό να προέρχεται από την καθετοποιημένη εταιρεία, δηλαδή την ΑΗΚ. Σε μια τέτοια περίπτωση και με σκοπό τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του ΔΣΜ από τις λοιπές δραστηριότητες της καθετοποιημένης εταιρείας που δε συνδέονται με τη μεταφορά η Οδηγία προνοεί τέσσερα ελάχιστα κριτήρια, τα οποία έχουν εισαχθεί στο νομοσχέδιο.

4. Σε ό,τι αφορά την ανεξαρτησία της ΡΑΕΚ, ο Σύνδεσμος Αιολικής Ενέργειας Κύπρου υποστηρίζει ότι ο προτεινόμενος νόμος δε διασφαλίζει ούτε την ορθή δομή, λειτουργία και πραγματική ανεξαρτησία από την εκτελεστική εξουσία και την ΑΗΚ ούτε την αμεροληψία και την αντικειμενικότητα της ΡΑΕΚ. Το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού υποστηρίζει ότι η ανεξαρτησία, αμεροληψία και αντικειμενικότητα της ΡΑΕΚ διασφαλίζονται πλήρως μέσα από τις πρόνοιες του προτεινόμενου νόμου.

Παράλληλα, το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού μετά το πέρας των πιο πάνω διαβουλεύσεων κατέθεσε στην επιτροπή διαμορφωμένο κείμενο, στο οποίο περιλαμβάνονται φραστικές αλλαγές, καθώς και οι ακόλουθες τροποποιήσεις επί του υπό εξέταση νομοσχεδίου:

α. Διαμόρφωση του ορισμού του όρου “Διαχειριστή Συστήματος Διανομής” μετά από διαβούλευση με την ΑΗΚ και τη ΡΑΕΚ.

β. Διαμόρφωση του ορισμού του όρου “Διευθυντή Διαχειριστή Συστήματος Διανομής” κατόπιν διαβούλευσης της ΑΗΚ με τη ΡΑΕΚ.

γ. Διαγραφή των όρων “απευθείας αγωγός” και “συστήματα αγωγού φυσικού αερίου” και των ορισμών τους, διότι το άρθρο 30 του βασικού νόμου στο οποίο αναφέρονται οι εν λόγω όροι διαγράφεται με το παρόν νομοσχέδιο.

δ. Διαγραφή του εδαφίου (2) του άρθρου 34 του βασικού νόμου και επακόλουθη διαμόρφωση του νομοσχεδίου, η οποία ζητήθηκε από την εκπρόσωπο του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

5. Τη διαγραφή της πρόνοιας του νομοσχεδίου η οποία αναφέρει ότι σε περίπτωση απουσίας ή χηρείας της θέσης του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) καθήκοντα διευθυντή εκτελεί ο αναπληρωτής του, ο οποίος καθορίζεται στην οργανική δομή του ΔΣΜΚ και στα σχέδια υπηρεσίας του προσωπικού του μετά από εισήγηση της ΡΑΕΚ.

Ο πρόεδρος και τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου και Βιομηχανίας, αφού έλαβαν υπόψη τους όλα τα πιο πάνω, επιφυλάσσονται να τοποθετηθούν επί του αναθεωρημένου κειμένου του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

12 Δεκεμβρίου 2012

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων