Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για το νομοσχέδιο «Ο περί της Διαχείρισης του Δημόσιου Χρέους Νόμος του 2012»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Λευτέρης Χριστοφόρου
Άγγελος Βότσης Χρήστος Στυλιανίδης
Αβέρωφ Νεοφύτου Κυριάκος Χατζηγιάννης
Μάριος Μαυρίδης Γιώργος Λουκαΐδης
Χάρης Γεωργιάδης Αδάμος Αδάμου
Γιάννος Λαμάρης Χρίστος Μέσης
Πάμπος Παπαγεωργίου Αθηνά Κυριακίδου
Νίκος Νικολαΐδης Γιώργος Βαρνάβα
Γιώργος Περδίκης Ρούλα Μαυρονικόλα
Μη μέλη της επιτροπής: Δημήτρης Συλλούρης
Ιωνάς Νικολάου Ζαχαρίας Κουλίας

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε αριθμό συνεδριάσεών της, που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο Μαΐου-Δεκεμβρίου 2012. Στις συνεδρίες κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο Υπουργός Οικονομικών, άλλοι αξιωματούχοι και εκπρόσωποι του ίδιου υπουργείου, καθώς και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η νομοθετική ρύθμιση των διαδικασιών, των μέσων και των προϋποθέσεων υπό τις οποίες η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας θα μπορεί να δανείζεται και να διαχειρίζεται το δημόσιο χρέος της, καθώς και τα ρευστά διαθέσιμα.

Πρόσθετα σκοπείται η νομοθετική ρύθμιση της αξιολόγησης του δημοσιονομικού κινδύνου που εμπεριέχεται στην παραχώρηση εγγυήσεων και δανείων από την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και η εισαγωγή διατάξεων σε σχέση με τη σύσταση και τον προσδιορισμό της λειτουργίας Γραφείου Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΓΔΔΧ).

Σημειώνεται ότι το εν λόγω νομοσχέδιο συζητήθηκε στα πλαίσια του συνόλου των νομοθετικών ρυθμίσεων που κατέθεσε η κυβέρνηση στα πλαίσια της υιοθέτησης των δημοσιονομικών μέτρων εξυγίανσης που εμπίπτουν στην καταρχήν συμφωνία με την τρόικα, παρ’ όλο που η κατάθεσή του είχε προηγηθεί των υπόλοιπων προτεινόμενων μέτρων.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το υπό αναφορά νομοσχέδιο, η ανάγκη ετοιμασίας σύγχρονης νομοθεσίας για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους (ΔΔΧ) κατέστη ακόμη πιο έντονη, δεδομένης της προϊούσας δανειακής κρίσης στην Ευρωζώνη και της αναστάτωσης και αβεβαιότητας που επικρατεί στις χρηματαγορές, γεγονότα που αντικατοπτρίζονται και στις τρέχουσες δυσκολίες δανεισμού που αντιμετωπίζει η Κυπριακή Δημοκρατία.

Το εν λόγω νομοσχέδιο θεωρείται βασικός πυλώνας για την προστασία των συμφερόντων του φορολογούμενου πολίτη.

Το νομοσχέδιο προβλέπει μεταξύ άλλων τη θεσμοθέτηση του ΓΔΔΧ. Το ΓΔΔΧ καθίσταται υπεύθυνο για την υλοποίηση της πολιτικής ΔΔΧ και ειδικότερα για τη διαμόρφωση στρατηγικής, την ετοιμασία ετήσιου χρηματοδοτικού προγράμματος, τη διαχείριση των ρευστών διαθεσίμων και την εκτίμηση του κινδύνου των κυβερνητικών εγγυήσεων και του δανεισμού.

Η μεσοπρόθεσμη στρατηγική δανεισμού θα ετοιμάζεται και θα υλοποιείται από το ΓΔΔΧ, ενώ θα εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Η στρατηγική θα υλοποιείται μέσω του ετήσιου χρηματοδοτικού προγράμματος (annual borrowing plan) που εγκρίνεται από τον Υπουργό Οικονομικών. Η στρατηγική θα εκτιμά τους κινδύνους και το κόστος, καθώς και τα οφέλη διαφορετικών μεθόδων χρηματοδότησης, λαμβάνοντας υπόψη την αναλογία των μεταβλητών του κινδύνου και του κόστους χρηματοδότησης. Στα πιο πάνω πλαίσια ο Υπουργός Οικονομικών θα έχει τη γενική εξουσία για έγκριση και σύναψη κυβερνητικού δανεισμού.

Περαιτέρω, διασφαλίζεται η λογοδοσία τόσο του ΓΔΔΧ όσο και του Υπουργείου Οικονομικών στο Υπουργικό Συμβούλιο και τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ειδικότερα, καθιερώνεται διαδικασία υποβολής έκθεσης του ΓΔΔΧ, που μεταξύ άλλων θα εκτιμά τα αποτελέσματα σε σχέση με τους στόχους και τη στρατηγική ΔΔΧ, την παροχή εγγυήσεων και το απόθεμα ρευστότητας του προηγούμενου οικονομικού έτους.

Πρόσθετα, το νομοσχέδιο ενσωματώνει πρόνοιες που απορρέουν από υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως οι ακόλουθες:

1. Η εισαγωγή ρητρών συλλογικής δράσης (Collective Action Clauses/CACs) στους όρους έκδοσης των κυβερνητικών αξιογράφων, έτσι ώστε να συνάδουν με την πολιτική που έχει υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

2. Η ετοιμασία ετήσιου χρηματοδοτικού/δανειοληπτικού προγράμματος. Το ετήσιο πρόγραμμα δανεισμού περιλαμβάνει το είδος και τα μέσα/εργαλεία δανεισμού και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για κάλυψη των συνολικών χρηματοδοτικών αναγκών της κεντρικής κυβέρνησης.

Κατά τη συνεδρία της επιτροπής, ημερομηνίας 28 Μαΐου 2012, κατατέθηκε από τον αρμόδιο εκπρόσωπο του Υπουργείου Οικονομικών σημείωμα στο οποίο αναλύονται ειδικότερα τα καθήκοντα, οι εργασίες, οι ευθύνες, οι αρμοδιότητες και οι απορρέουσες ενέργειες του ΓΔΔΧ.

Συγκεκριμένα, αναφέρονται τα πιο κάτω:

1. Ίδρυση Γραφείου Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους.

α. Το ΓΔΔΧ είναι υπεύθυνο για τη διεκπεραίωση των εργασιών διαχείρισης του δημόσιου χρέους, τη διαχείριση των ρευστών διαθεσίμων της κυβέρνησης, την αξιολόγηση του κινδύνου των κυβερνητικών εγγυήσεων, των συναλλαγών δανεισμού, καθώς και την ετοιμασία οποιασδήποτε νομοθεσίας αναφορικά με τη ρύθμιση εργασιών διαχείρισης δημόσιου χρέους.

β. Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να αναθέσει με κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει του παρόντος Νόμου επιπλέον καθήκοντα στο ΓΔΔΧ.

γ. Ως προϊστάμενος του ΓΔΔΧ διορίζεται ένας εκ των οικονομικών διευθυντών του Υπουργείου Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης του γενικού διευθυντή και η απόφαση του υπουργού δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.

δ. Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ δίδει αναφορά στο γενικό διευθυντή.

2. Στρατηγική Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους.

α. Το ΓΔΔΧ εκπονεί και επικαιροποιεί τουλάχιστον μία φορά ετησίως, σε κυλιόμενη βάση, μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους η οποία καλύπτει χρονικό ορίζοντα τριών μέχρι πέντε ετών.

β. Για κάθε έτος η πρώτη μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους εγκρίνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο το αργότερο μέχρι το τέλος Οκτωβρίου του προηγούμενου έτους.

3. Ετήσιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα.

α. Το ΓΔΔΧ εκπονεί ετήσιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, το οποίο θα καλύπτει τις προβλεπόμενες συσσωρευμένες δανειακές ανάγκες της Κυπριακής Δημοκρατίας για κάθε δημοσιονομικό έτος.

β. Το ετήσιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα βασίζεται στην καθορισμένη μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους και στην ετήσια πρόβλεψη ταμειακής ροής της Κυπριακής Δημοκρατίας και περιλαμβάνει προγραμματισμένες συναλλαγές δανεισμού για το έτος, τα εργαλεία δανεισμού που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν και την ενδεικτική ημερομηνία ή ενδεικτική χρονική περίοδο του δανεισμού αυτού.

γ. Το ετήσιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα επικαιροποιείται τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο, ενώ ο υπουργός το εγκρίνει το αργότερο μέχρι το τέλος Νοεμβρίου του προηγούμενου έτους. Επίσης, ο υπουργός εγκρίνει και τις επικαιροποιήσεις του.

4. Δανεισμός με έκδοση αξιογράφων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

α. Το ΓΔΔΧ προβαίνει σε έκδοση αξιογράφων της Κυπριακής Δημοκρατίας με οποιαδήποτε μέθοδο εγκρίνει ο υπουργός, περιλαμβανομένης της διενέργειας δημοπρασίας, ιδιωτικής τοποθέτησης και κοινοπραξίας.

β. Η πώληση αξιογράφων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη μέθοδο της δημοπρασίας, με εξαίρεση τα γραμμάτια διαχείρισης ρευστότητας, γίνεται με βάση ενδεικτικό ημερολογιακό πρόγραμμα δημοπρασιών το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ετήσιου χρηματοδοτικού προγράμματος.

γ. Το ενδεικτικό ημερολογιακό πρόγραμμα δημοπρασιών δημοσιεύεται αμέσως μετά την έγκρισή του στην ιστοσελίδα του ΓΔΔΧ ή/και στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.

δ. Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ έχει την εξουσία εκ μέρους και για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας να καθορίζει τους όρους έκδοσης των αξιογράφων, καθώς και τους όρους και τις προϋποθέσεις διενέργειας των δημοπρασιών αξιογράφων της Κυπριακής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων και των γραμματίων διαχείρισης ρευστού, και να αποδέχεται ή να απορρίπτει προσφορές που υποβάλλονται στις δημοπρασίες αξιογράφων.

ε. Οι όροι και οι προϋποθέσεις έκδοσης των δημοπρασιών αξιογράφων δύναται να περιλαμβάνουν και τυχόν ρήτρες συλλογικής δράσεως, η ρύθμιση των οποίων γίνεται με κανονισμούς που εκδίδονται με βάση τον παρόντα Νόμο.

στ. Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ δύναται να καθορίσει τους όρους και τις προϋποθέσεις έκδοσης αξιογράφων της Κυπριακής Δημοκρατίας πλην της δημοπρασίας, να επιλέξει τους αναδόχους της έκδοσης και να υπογράψει συμφωνίες εκ μέρους και για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας που θα διέπουν την πώληση των εν λόγω αξιογράφων.

ζ. Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ δύναται να προβεί σε έκδοση αξιογράφων της Κυπριακής Δημοκρατίας για σκοπούς άλλους από το δανεισμό της Δημοκρατίας με ή χωρίς την είσπραξη μετρητών, με ειδικούς όρους, βάσει οδηγιών του υπουργού οι οποίες εκδίδονται ύστερα από σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και ενημέρωση της Βουλής των Αντιπροσώπων.

5. Δανεισμός με τη σύναψη συμφωνίας δανείου.

α. Ο δανεισμός της Κυπριακής Δημοκρατίας από τράπεζες, άλλα πιστωτικά ιδρύματα, επενδυτές και δανειστές με τη σύναψη συμφωνιών δανείων υλοποιείται από το ΓΔΔΧ υπό όρους και προϋποθέσεις που εγκρίνει ο υπουργός.

β. Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ έχει εξουσία να αναλάβει το δανεισμό με τη σύναψη συμφωνίας, να διαπραγματευθεί και να καθορίσει τους όρους και τις προϋποθέσεις του εν λόγω δανεισμού και να υπογράψει τη συμφωνία δανείου εκ μέρους και για λογαριασμό της Δημοκρατίας.

6. Έγγραφα συναλλαγών.

Το ΓΔΔΧ σφραγίζει τα έγγραφα του ΓΔΔΧ για την εκτέλεση των συναλλαγών ανάληψης δανεισμού εκ μέρους και για λογαριασμό της Δημοκρατίας, που φέρουν δύο υπογραφές λειτουργών του ΓΔΔΧ εξουσιοδοτημένων από τον υπουργό, εκ των οποίων η μία πρέπει απαραίτητα να είναι αυτή του προϊσταμένου του ΓΔΔΧ.

7. Άλλες εργασίες διαχείρισης δημόσιου χρέους.

α. Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ, σύμφωνα με τους σκοπούς διαχείρισης του δημόσιου χρέους και τη μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους, εκτελεί τις εργασίες διαχείρισης χρέους της Κυπριακής Δημοκρατίας, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τις ακόλουθες εργασίες:

i. Συμφωνίες ανταλλαγής (swaps) και άλλες συναλλαγές σε παράγωγα,

ii. πράξεις επαναγοράς (buybacks) και ανταλλαγής αξιογράφων (exchange ή switches),

iii. αποπληρωμή δανείου πριν από την καθορισμένη ημερομηνία αποπληρωμής, ύστερα από έγκριση του υπουργού,

iv. μετατροπή δανείου από μία μορφή σε άλλη,

v. ενοποίηση δύο ή και περισσότερων δανείων και

vi. εκτέλεση οποιωνδήποτε παρεμφερών συναλλαγών η εργασιών.

β. Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ, ύστερα από έγκριση του γενικού διευθυντή, δύναται να συνάπτει συμβάσεις για την ανάθεση σε ιδιωτικούς ή κρατικούς οργανισμούς της εκτέλεσης ορισμένων παρεμφερών εργασιών που είναι απαραίτητες για την επαρκή και αποτελεσματική εκτέλεση των εργασιών που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο.

8. Αρχεία διαχείρισης δημόσιου χρέους και τήρηση εμπιστευτικού αρχείου συναλλαγών.

α. Το ΓΔΔΧ τηρεί εγκαίρως ολοκληρωμένα και ακριβή αρχεία για το ανεξόφλητο χρέος της Κυπριακής Δημοκρατίας και τις κυβερνητικές εγγυήσεις, καθώς και για οποιαδήποτε συναλλαγή με παράγωγα σε κατάλληλη βάση δεδομένων.

β. Το ΓΔΔΧ τηρεί πλήρες εμπιστευτικό αρχείο, στα πλαίσια του Αρχείου του Υπουργείου Οικονομικών, όλων ανεξαιρέτως των εγγράφων εκτέλεσης συναλλαγών διαχείρισης δημόσιου χρέους και διαχείρισης ρευστών διαθεσίμων.

9. Εχεμύθεια των συναλλαγών και προστασία προσωπικών δεδομένων.

Το ΓΔΔΧ, ο υπουργός, το προσωπικό και οποιοδήποτε πρόσωπο έχει ή αποκτά πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα ή εμπιστευτικές πληροφορίες συναλλαγών του ΓΔΔΧ τηρούν πλήρη εχεμύθεια ως προς τις πληροφορίες και τα δεδομένα αυτά.

10. Αναφορά στο γενικό διευθυντή και στον υπουργό.

Ο προϊστάμενος του ΓΔΔΧ ενημερώνει γραπτώς, χωρίς καθυστέρηση, το γενικό διευθυντή και τον υπουργό για τυχόν δανεισμό και άλλες εργασίες διαχείρισης δημόσιου χρέους τις οποίες εκτέλεσε για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας.

11. Απόθεμα ρευστότητας.

Το ΓΔΔΧ ετοιμάζει για κάθε δημοσιονομικό έτος πρόταση σχετικά με το επιθυμητό μέγεθος ή εύρος του αποθέματος ρευστότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας σε μορφή ελάχιστων και μέγιστων επιπέδων ρευστότητας στο γενικό κυβερνητικό λογαριασμό, η οποία επικαιροποιείται τουλάχιστον κάθε τρίμηνο.

12. Διαχείριση ρευστών διαθεσίμων.

α. Το ΓΔΔΧ ευθύνεται για τη διατήρηση του εύρους ρευστότητας με έγκαιρο δανεισμό των αναγκαίων κεφαλαίων.

β. Σε περίπτωση που η ρευστότητα υπερβαίνει το μέγιστο επίπεδο, το ΓΔΔΧ δύναται να επενδύσει το πλεόνασμα στην αγορά, να το χρησιμοποιήσει για την επαναγορά ανεξόφλητων αξιογράφων της Κυπριακής Δημοκρατίας ή να το χρησιμοποιήσει για πρόωρη αποπληρωμή δανείων.

γ. Οι επενδύσεις ρευστών διαθεσίμων της Κυπριακής Δημοκρατίας γίνονται σύμφωνα με γραπτό πλαίσιο επενδυτικής πολιτικής ρευστών διαθεσίμων το οποίο ετοιμάζεται από το ΓΔΔΧ και εγκρίνεται από τον υπουργό.

13. Σύσταση και διαχείριση χρεολυτικού ταμείου.

Το ΓΔΔΧ διαχειρίζεται εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας οποιοδήποτε χρεολυτικό ταμείο δυνατόν να συσταθεί από τον υπουργό για την αποπληρωμή οποιουδήποτε δανείου ή αξιογράφου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

14. Κυβερνητικές εγγυήσεις προς τρίτους.

α. Πριν από την έκδοση οποιασδήποτε μορφής κυβερνητικών εγγυήσεων, το ΓΔΔΧ αξιολογεί το δημοσιονομικό κίνδυνο που διατρέχει η Κυπριακή Δημοκρατία για τις εν λόγω εγγυήσεις και το αποτέλεσμα της αξιολόγησης των κινδύνων, καθώς και η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την αξιολόγηση παρουσιάζονται γραπτώς στον υπουργό πριν από την έκδοση των εγγυήσεων.

β. Σε περίπτωση δανειακών κυβερνητικών εγγυήσεων, το ΓΔΔΧ προτείνει στον υπουργό το επίπεδο του τέλους εγγυήσεων το οποίο αντιστοιχεί στον πιστωτικό κίνδυνο της Κυπριακής Δημοκρατίας που απορρέει από τέτοιες εγγυήσεις και η εισήγηση αποστέλλεται γραπτώς στον υπουργό, ο οποίος αποφασίζει το ύψος του εν λόγω τέλους.

15. Δάνεια προς τρίτους.

α. Πριν από την παραχώρηση δανείου προς τρίτους από την Κυπριακή Δημοκρατία, το ΓΔΔΧ αξιολογεί τον κίνδυνο που διατρέχει η Κυπριακή Δημοκρατία παρέχοντας το εν λόγω δάνειο ή την πίστωση και προτείνει το επίπεδο του επιτοκίου για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κόστους και του πιστωτικού κινδύνου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

β. Η εισήγηση και η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την αξιολόγηση του κινδύνου αποστέλλονται γραπτώς στον υπουργό, ο οποίος αποφασίζει το ύψος του επιτοκίου.

16. Ετήσια έκθεση στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

α. Στο τέλος Μαρτίου κάθε έτους το ΓΔΔΧ ετοιμάζει και αποστέλλει στο γενικό διευθυντή και στον υπουργό ετήσια έκθεση διαχείρισης του δημόσιου χρέους, η οποία υποβάλλεται από τον υπουργό στο Υπουργικό Συμβούλιο και στη Βουλή των Αντιπροσώπων για ενημέρωση και αφορά τις εργασίες διαχείρισης δημόσιου χρέους, καθώς και το απόθεμα ρευστότητας του περασμένου δημοσιονομικού έτους.

β. Η ετήσια έκθεση υποβάλλεται στον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων το αργότερο μέχρι τις 30 Απριλίου κάθε έτους και δημοσιεύεται από το ΓΔΔΧ αμέσως μετά την υποβολή της.

17. Σχέσεις με τους οίκους αξιολόγησης.

α. Το ΓΔΔΧ αποτελεί το σύνδεσμο μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και των διεθνών οίκων αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

β. Το ΓΔΔΧ εκπροσωπεί το Υπουργείο Οικονομικών και συντονίζει τις επαφές μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και των οίκων αξιολόγησης, καθώς και όλες τις παρεμφερείς εργασίες, συμπεριλαμβανομένης της σύναψης συμβολαίων μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και των οίκων αξιολόγησης.

γ. Σε τακτά χρονικά διαστήματα και τουλάχιστον ανά τρίμηνο το ΓΔΔΧ ετοιμάζει ενημερωτική έκθεση για την πιστοληπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας η οποία υποβάλλεται από τον υπουργό στο Υπουργικό Συμβούλιο.

18. Εξουσία έκδοσης κανονισμών.

Οποιαδήποτε άλλα καθήκοντα ασκούνται από το ΓΔΔΧ, καθώς και ο καθορισμός και ο τρόπος λειτουργίας των ρητρών συλλογικής δράσεως ρυθμίζονται με κανονισμούς που εκδίδει το Υπουργικό Συμβούλιο οι οποίοι δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.

19. Εκχώρηση εξουσιών.

Ο υπουργός δύναται να εκχωρήσει εξουσίες του στο γενικό διευθυντή ή στον προϊστάμενο του ΓΔΔΧ, με εξαίρεση την εξουσία του υπουργού να εγκρίνει το ετήσιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Κατά τη συζήτηση του θέματος ενώπιον της επιτροπής ο πρόεδρος και ορισμένα μέλη της επιτροπής εξέφρασαν την άποψη ότι θα έπρεπε να παρέχεται περισσότερη ανεξαρτησία στην υπηρεσία που αναλαμβάνει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.

Ειδικότερα, δήλωσαν ότι η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει καταδείξει ότι δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ των δημοσιονομικών στόχων του κρατικού προϋπολογισμού και της διαχείρισης του δημόσιου χρέους, με αποτέλεσμα να δημιουργείται βραχυπρόθεσμος δανεισμός σε μεγαλύτερο ποσοστό απ’ ό,τι σε προηγούμενα έτη, γεγονός που καθιστά επικίνδυνη τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.

Περαιτέρω, δήλωσαν ότι, παρά τις κατά καιρούς προειδοποιήσεις του αρμόδιου τμήματος του Υπουργείου Οικονομικών για διαφορετικές προσεγγίσεις σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του δημόσιου χρέους, το υπουργείο, στηριζόμενο σε λανθασμένες εκτιμήσεις και για πολιτικούς λόγους, δεν τις υιοθέτησε, με αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση του δημόσιου χρέους σε επίπεδα τα οποία δύσκολα μπορεί να είναι διαχειρίσιμα.

Συναφώς, η διαχείριση του δημόσιου χρέους πρέπει να γίνεται από άτομα που δεν υφίστανται πολιτικές πιέσεις και δεν είναι υπόλογα σε άλλους αξιωματούχους και στον πολιτικό προϊστάμενο του υπουργείου. Αυτό επιτυγχανόταν, όταν η διαχείριση του δημόσιου χρέους γινόταν από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, από τη στιγμή όμως που η ευθύνη της διαχείρισης μεταφέρθηκε στο Υπουργείο Οικονομικών, αυτός ο διαχωρισμός, που θα έπρεπε να υφίσταται, έχει εξαλειφθεί.

Ο πρόεδρος και μέλη της επιτροπής κατέληξαν, λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, στην εισήγηση όπως, προτού ο Υπουργός Οικονομικών προβεί στην προκαταρκτική έγκριση της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής διαχείρισης του δημόσιου χρέους και των επικαιροποιήσεών της, να ενημερώνεται αρμοδίως η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού και ακολούθως η μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους και οι επικαιροποιήσεις της να υποβάλλονται για τελική έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Δήλωσαν επίσης ότι το να συζητά η κυβέρνηση με τη Βουλή ακόμα και για τα όρια στο δανεισμό του κράτους αποτελεί θετικό στοιχείο, δίνοντας παραδείγματα άλλων χωρών, όπου, για να ξεπεράσει η κυβέρνηση ένα συγκεκριμένο όριο δανεισμού, απαιτείται η προειλημμένη έγκριση της Βουλής.

Αναφερόμενοι στα κυπριακά δεδομένα, δήλωσαν ότι, με βάση τη σχετική ισχύουσα νομοθεσία, για να εγγυηθεί η κυβέρνηση δάνειο πέραν του €1 εκατομ., απαιτείται η έγκριση της Βουλής και συνεπώς με την ίδια λογική πρέπει να λειτουργήσει και η προτεινόμενη νομοθεσία, η οποία πιθανότατα θα αφορά πολύ μεγαλύτερα έσοδα.

Σημειώνεται ότι με την πιο πάνω ρύθμιση, σύμφωνα με τον πρόεδρο και τα μέλη που την εισηγήθηκαν, δεν υπάρχει επέμβαση της νομοθετικής στην εκτελεστική εξουσία, καθότι πρόκειται απλώς για διαδικασία ενημέρωσης της Βουλής και όχι για λήψη έγκρισης ή τελικής απόφασης επί του θέματος από το νομοθετικό σώμα. Η εξουσία για τη λήψη της τελικής απόφασης παραμένει ξεκάθαρα αρμοδιότητα της εκτελεστικής εξουσίας.

Ο αρμόδιος εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών, σχολιάζοντας τις πιο πάνω παρατηρήσεις, καθώς και την εισήγηση της επιτροπής, δήλωσε τα ακόλουθα:

1. Σύμφωνα με τα επικρατέστερα μοντέλα διεθνώς όσον αφορά τη διαχείριση δημόσιου χρέους, είτε η διαχείριση γίνεται εντός του Υπουργείου Οικονομικών είτε σε ανεξάρτητες διοικητικά υπηρεσίες ή οργανισμούς, οι οποίοι όμως είναι υπόλογοι στο Υπουργείο Οικονομικών. Δεν υπάρχει δηλαδή παγκοσμίως διαχειριστής δημόσιου χρέους ο οποίος να είναι εντελώς ανεξάρτητος από την πολιτική ηγεσία, διότι εν τοιαύτη περιπτώσει σημαίνει ότι είναι ανεξάρτητος και από την ευρύτερη εκτελεστική εξουσία.

Εκείνο για το οποίο καταβάλλεται προσπάθεια να γίνει στα πλαίσια του νομοσχεδίου που έχει υποβληθεί είναι να συνδυαστούν χαρακτηριστικά και των δύο μοντέλων. Συναφώς, η διαχείριση του δημόσιου χρέους παραμένει διοικητικά στο Υπουργείο Οικονομικών, που σημαίνει ότι δε θα απαιτηθεί διορισμός διοικητικού συμβουλίου, γενικού διευθυντή, διευθυντών κ.λπ., και ταυτόχρονα εισάγονται πρόνοιες οι οποίες δίνουν εξουσίες διά νόμου στο ΓΔΔΧ για την καθημερινή λειτουργία του γραφείου στις οποίες κανένας δε θα μπορεί να παρεμβαίνει.

2. Καμιά κυβέρνηση δε θα μπορεί να μην έχει καθορισμένη πολιτική διαχείρισης δημόσιου χρέους, κάτι που μέχρι σήμερα δεν ήταν υποχρεωτικό, ούτε όταν η διαχείριση δημόσιου χρέους ανήκε στην Κεντρική Τράπεζα. Η εκάστοτε κυβέρνηση θα είναι υποχρεωμένη να έχει πολιτική και θα είναι υποχρεωμένη να δεχτεί την εισήγηση του ΓΔΔΧ, δηλαδή δε θα μπορεί η κυβέρνηση να προσλάβει δικούς της συμβούλους οι οποίοι έχουν σχεδιάσει μια άλλη πολιτική, χωρίς να δεχτεί την εισήγηση του ΓΔΔΧ.

Επί της συγκεκριμένης πρότασης εισήγησης της πλειοψηφίας των μελών της επιτροπής για εισαγωγή σχετικής πρόνοιας στο νόμο που να προβλέπει την ενημέρωση της Βουλής σύμφωνα με τα όσα προαναφέρονται, ο αρμόδιος εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ότι η πρακτική που συνηθίζεται παγκοσμίως είναι η εκτελεστική εξουσία να εγκρίνει τη στρατηγική και να έχει την ευθύνη, αλλά να υποχρεούται να ενημερώνει το κοινοβούλιο. Συναφώς, δήλωσε, δε θεωρεί ότι δημιουργείται πρόβλημα με το να υποβάλλεται η μεσοπρόθεσμη στρατηγική στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία θα μπορεί να καλεί τη διοίκηση του υπουργείου, για να τη συζητά.

Ο ίδιος εκπρόσωπος επισήμανε επίσης ότι στο νομοσχέδιο υπάρχουν ήδη πρόνοιες σύμφωνα με τις οποίες καθορίζονται οι συγκεκριμένοι σκοποί για τους οποίους δανείζεται το κράτος και, αν η κυβέρνηση θέλει να δανειστεί για οποιοδήποτε άλλο σκοπό πέραν των συγκεκριμένων, πρέπει να λάβει την έγκριση της Βουλής.

Στη συνέχεια δήλωσε ότι σε κάθε περίπτωση το υπουργείο είναι διατεθειμένο να προβαίνει σε ενημέρωση της Βουλής όσον αφορά τη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους.

Σημειώνεται ότι σε σχετική επιστολή του Υπουργείου Οικονομικών προς τον πρόεδρο της επιτροπής, με ημερομηνία 28 Νοεμβρίου 2012, αναφέρονται τα ακόλουθα:

1. Η θέση του Υπουργείου Οικονομικών παραμένει ότι το ΓΔΔΧ ενδείκνυται να συσταθεί εντός του Υπουργείου Οικονομικών και όχι ως ανεξάρτητος οργανισμός, που θα συνεπάγεται τεράστιες δαπάνες, δεδομένου και του γεγονότος ότι η Κύπρος εξακολουθεί να παραμένει αποκλεισμένη από τις κεφαλαιαγορές. Το θέμα αυτό μπορεί να επανεξετασθεί στο μέλλον, όταν η Κύπρος αποκτήσει εκ νέου πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.

2. Το αίτημα της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού όπως διεξάγεται συζήτηση και γίνεται ενημέρωσή της από τον Υπουργό Οικονομικών αναφορικά με τη μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους γίνεται εισήγηση όπως παρακαμφθεί, δεδομένων των επιφυλάξεων της Νομικής Υπηρεσίας και εφόσον σε κάθε περίπτωση η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή έχει κάθε δικαίωμα να ζητά ενημέρωση ανά πάσα στιγμή από τον Υπουργό Οικονομικών και να διεξάγει συζήτηση επί του θέματος.

Επίσης αναφέρεται ότι η τρόικα απαιτεί την ψήφιση σύγχρονης νομοθεσίας για τη διαχείριση δημόσιου χρέους και σχετική πρόνοια θα υπάρχει στο μνημόνιο κατανόησης.

Σημειώνεται περαιτέρω ότι στην τελευταία συνεδρία της επιτροπής για το θέμα, ημερομηνίας 10 Δεκεμβρίου 2012, κατά την οποία ζητήθηκαν από τον πρόεδρο της επιτροπής περαιτέρω διευκρινίσεις ως προς την τελική θέση του υπουργείου γύρω από το ζήτημα, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ότι τελική θέση του υπουργείου είναι ότι συμφωνεί με τη συμπερίληψη σχετικής πρόνοιας σύμφωνα με την οποία ο Υπουργός Οικονομικών θα υποχρεούται να ενημερώνει την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού για τη μεσοπρόθεσμη στρατηγική διαχείρισης του δημόσιου χρέους και των επικαιροποιήσεών της, προτού προβεί στην προκαταρκτική της έγκριση.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της και ενσωματώνοντας στο νομοσχέδιο σχετική ρύθμιση σύμφωνα με τα πιο πάνω, υποβάλλει στην ολομέλεια του σώματος κατάλληλα διαμορφωμένο νομοτεχνικά κείμενο σχεδίου νόμου και επιφυλάσσεται να τοποθετηθεί κατά τη συζήτηση του θέματος στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

11 Δεκεμβρίου 2012

 

 

 

  

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων