Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για το νομοσχέδιο «Ο περί Συμπληρωματικού Προϋπολογισμού Νόμος (Αρ. 5) του 2012»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Πάμπος Παπαγεωργίου
Άγγελος Βότσης Νίκος Νικολαΐδης
Αβέρωφ Νεοφύτου Νίκος Κουτσού
Μάριος Μαυρίδης Γιώργος Περδίκης
Χάρης Γεωργιάδης  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 17 και 24 Σεπτεμβρίου 2012. Στην πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιόν της εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, καθώς και εκπρόσωποι του Οργανισμού Συγκοινωνιών Επαρχίας Λευκωσίας (ΟΣΕΛ).

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η έγκριση πληρωμής από το λογαριασμό του Πάγιου Ταμείου της Δημοκρατίας ποσού ύψους €16.000.000 για κάλυψη της αυξημένης δαπάνης για συνέχιση του προγράμματος υλοποίησης του Σχεδίου των Δημόσιων Επιβατικών Μεταφορών.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, με βάση το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προωθήθηκε και ολοκληρώθηκε από το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων εντός του έτους 2009, υπογράφηκαν στις 2 Δεκεμβρίου 2009 και τέθηκαν σε ισχύ στις 5 Ιουλίου 2010 έξι συμβάσεις παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας εσωτερικών οδικών επιβατικών μεταφορών σε τακτικές γραμμές για τις πέντε επαρχίες (Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα, Πάφο, Αμμόχωστο) και για τις διαστικές διαδρομές που συνδέουν τις πόλεις. Υποχρέωση των αναδόχων μεταξύ άλλων είναι η διασφάλιση των πόρων για ανανέωση του στόλου και η εισαγωγή νέας τεχνολογίας διαχείρισης στόλου και ελέγχου εισιτηρίων εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, καθώς και η κάλυψη των λειτουργικών τους εξόδων (μισθοί προσωπικού, καύσιμα κ.λπ.).

Σημειώνεται ότι με την έναρξη ισχύος των εν λόγω συμβάσεων αντικαταστάθηκε το παλιό σύστημα επιδότησης ζημιών περιφερειακών εταιρειών αστικών και αγροτικών λεωφορείων στις γεωγραφικές περιοχές που καλύπτουν οι συμβάσεις. Στα πλαίσια του νέου συστήματος έχει ξεκινήσει η ανανέωση του στόλου, έχουν ήδη παραληφθεί και τεθεί σε υπηρεσία 255 καινούρια χαμηλοδάπεδα λεωφορεία τελευταίας περιβαλλοντικής τεχνολογίας και έχει εργοδοτηθεί μεγάλο μέρος εργαζομένων που ήδη απασχολούνταν στον τομέα επιβατικών μεταφορών με βάση το προηγούμενο σύστημα, καθώς και επιπρόσθετο προσωπικό που απαιτείται για τη λειτουργία του νέου συστήματος (συνολικά 1 500 άτομα).

Επιπρόσθετα, στα πλαίσια του νέου συστήματος σχεδιάστηκε και τέθηκε σε λειτουργία η ελάχιστη δυνατή υπηρεσία που μπορούσε να προσφερθεί, ώστε να υπάρχει δίκτυο δρομολογίων που να εξυπηρετεί τις βασικές απαιτήσεις του επιβατικού κοινού.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, με βάση τις συμβάσεις που υπογράφηκαν, ο κάθε ανάδοχος δικαιούται να λαμβάνει ως πληρωμή από την αναθέτουσα αρχή την κυβερνητική συνεισφορά, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει το πραγματικό κόστος της υπηρεσίας, μείον τα έσοδα από την υπηρεσία, συν ένα εύλογο κέρδος. Το ποσοστό του εύλογου κέρδους καθορίστηκε στο 6%, μέχρι να εγκατασταθεί σύγχρονο σύστημα έκδοσης και ελέγχου εισιτηρίων, και στη συνέχεια μπορεί να ανέλθει μέχρι και στο 10%, νοουμένου ότι ο ανάδοχος ξεπερνά τους συμφωνημένους στόχους αύξησης της επιβατικής κίνησης των μη δικαιούχων δωρεάν μεταφοράς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν, οι πληρωμές των αναδόχων γίνονται σε δύο φάσεις. Αρχικά παραχωρείται στους αναδόχους μέρος του ποσού της υπολογιζόμενης αποζημίωσης για τις υπηρεσίες που παρέχουν στη βάση της κυβερνητικής συνεισφοράς του προηγούμενου έτους. Στη συνέχεια, εντός του επόμενου έτους, υποβάλλουν ελεγμένους ετήσιους λογαριασμούς προς την αναθέτουσα αρχή και, αφού ελεγχθεί το πραγματικό κόστος της υπηρεσίας, λαμβάνουν το υπόλοιπο ποσό που δικαιούνται. Σημειώνεται ότι, στην περίπτωση που το πραγματικό κόστος ανά χιλιόμετρο (ΚΑΧ) ξεπεράσει το προκαθορισθέν κόστος ανά χιλιόμετρο, η κυβέρνηση δεν καταβάλλει επιπρόσθετα πόσα, δηλαδή το επιπρόσθετο κόστος αποτελεί ζημιά για τον ανάδοχο.

Σημειώνεται επίσης ότι κατά το έτος 2009 το ποσό για τη διετία 2011-2012 για την υπηρεσία που εκτιμήθηκε ότι έπρεπε να προσφέρεται είχε προϋπολογισθεί στα 128 εκατομμύρια (χωρίς το ΦΠΑ) στη βάση εκτιμώμενου ΚΑΧ ίσου με €2,20, περιλαμβανομένου του εύλογου κέρδους. Μετά όμως την υπογραφή των συμβάσεων, στις 2 Δεκεμβρίου 2009, το ΚΑΧ, το οποίο ήταν προϊόν διαπραγμάτευσης που είχε προηγηθεί της υπογραφής των συμβάσεων, αυξήθηκε σημαντικά και καθορίστηκε περίπου στα €3, μη περιλαμβανομένου του εύλογου κέρδους. Συναφώς, λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπηρεσία σε παγκύπριο επίπεδο περιλαμβάνει δρομολόγια συνολικού μήκους περί τα τριάντα εκατομμύρια χιλιόμετρα ετησίως, υπολογιζόμενο το κόστος ανέρχεται στα90 εκατομ. (πλέον περίπου 5 εκατομ. που υπολογιζόταν να είναι το εύλογο κέρδος) αντί 66 εκατομ., με βάση τους αρχικούς υπολογισμούς. Με δεδομένα ετήσια έσοδα από εισιτήρια, της τάξης των 10 εκατομ., το ποσό που θα έπρεπε να περιλαμβάνεται στον κρατικό προϋπολογισμό θα αυξανόταν δραματικά (85 εκατομ.), σε τιμές του 2010, που σταδιακά θα αυξάνονταν λόγω της σημαντικής αύξησης της τιμής των καυσίμων και του κόστους οδηγών, που αυξάνεται με την εισαγωγή αυστηρών κανόνων για το ωράριο εργασίας στο τιμόνι. Ως αποτέλεσμα, για τη διετία 2011-2012 θα απαιτούνταν 170 εκατομ. αντί 128 εκατομ., που είχε υπόψη του το Υπουργικό Συμβούλιο.

Όπως είναι γνωστό, όταν οι συμβάσεις τέθηκαν σε εφαρμογή τον Ιούλιο του 2010, με βάση τα στοιχεία που προέκυψαν κατά την αξιολόγηση των δεδομένων από τους πρώτους μήνες λειτουργίας του νέου συστήματος, το Τμήμα Ελέγχου του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων έθεσε θέμα ότι το ΚΑΧ το οποίο καθορίζεται στη σύμβαση ήταν υπερβολικά υψηλό και ότι έπρεπε να επανακαθοριστεί. Προς τούτο, το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων, σε συνεργασία με το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, προέβη σε σύσταση ομάδας εργασίας, για να μελετήσει τις παραμέτρους κόστους του συστήματος. Σημειώνεται ότι η ομάδα εργασίας έχει σχεδόν ολοκληρώσει τους υπολογισμούς της για το έτος 2010 και αναμένεται ότι θα επιτευχθεί μείωση του ΚΑΧ από 3 σε €2,20.

Σημειώνεται ότι η προσπάθεια του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων για εξορθολογισμό των πληρωμών προς τους αναδόχους συνοδεύτηκε από αντιδράσεις των αναδόχων, οι οποίοι, επικαλούμενοι προβλήματα ρευστότητας, αρνήθηκαν να πληρώσουν το προσωπικό τους, με αποτέλεσμα την εκ μέρους των εργαζομένων λήψη απεργιακών μέτρων. Το Φεβρουάριο του 2012 έγιναν συναντήσεις των αναδόχων με τον Υπουργό Συγκοινωνιών και Έργων, στις οποίες τελικά έγινε δεκτή από τους αναδόχους η μείωση του κόστους των υφιστάμενων λεωφορείων που διαθέτουν οι μέτοχοι των εταιρειών, το οποίο αναγνωρίζεται ως κόστος της υπηρεσίας για σκοπούς σύμβασης. Παρ’ όλον ότι με ορισμένους αναδόχους παραμένουν ακόμη ορισμένα θέματα για εξέταση, η μείωση στο κόστος της υπηρεσίας αναμένεται ότι θα υπερβεί τα €20 εκατομ. ετησίως.

Περαιτέρω, η σημαντική μείωση της κυβερνητικής συνεισφοράς επηρέασε δυσμενώς τη ρευστότητα των αναδόχων, αφού αυτοί φαίνεται να είχαν βασίσει τις προβλέψεις της ταμειακής ροής τους στη βάση της υψηλής κυβερνητικής συνεισφοράς που προέβλεπε η σύμβαση ως οροφής κυβερνητικής συνεισφοράς (€3 ανά χμ., μη περιλαμβανομένου του εύλογου κέρδους). Για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ρευστότητας των αναδόχων προωθήθηκε από την αναθέτουσα αρχή η αλλαγή στον τρόπο καταβολής της κυβερνητικής συνεισφοράς και λήφθηκε έγκριση από την Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων. Συγκεκριμένα, αποφασίστηκε όπως οι πληρωμές γίνονται μηνιαία αντί τριμηνιαία και όπως αυτές βασίζονται στο 95% του προκαταρκτικού κόστους για το έτος 2011, το οποίο θα καθορίσει η ομάδα μελέτης.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, το σύνολο της κυβερνητικής εισφοράς παγκύπρια για την τριετία 2010 (6 μήνες), 2011 και 2012 θα είναι της τάξης των 140 εκατομ. έως 150 εκατομ. (χωρίς το ΦΠΑ 5%), ενώ μέχρι σήμερα έχει καταβληθεί ποσό της τάξης των 113 εκατομ. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η πληρωμή για το μήνα Δεκέμβριο του 2012, καθώς και ένα ποσοστό της τάξης του 10% της κυβερνητικής συνεισφοράς των άλλων έντεκα μηνών του 2012 (δηλαδή ένα ποσό της τάξης των 10 εκατομ.) θα καταβληθούν εντός του 2013, για το υπόλοιπο του έτους 2012 θα απαιτηθεί ένα ποσό της τάξης των €20 εκατομ.

Συναφώς, το Υπουργικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρία του, ημερομηνίας 18 Ιουλίου 2012, αποφάσισε:

α. να εγκρίνει την περίληψη στον κρατικό προϋπολογισμό του 2012 πρόσθετων πιστώσεων ύψους μέχρι 16 εκατομ. και πιστώσεων ύψους 5 εκατομ. από εξοικονομήσεις του προϋπολογισμού του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, ώστε να καταστεί δυνατή η συνέχιση του προγράμματος υλοποίησης του σχεδίου αναβάθμισης των δημόσιων επιβατικών μεταφορών με λεωφορείο,

β. να εξουσιοδοτήσει τον Υπουργό Οικονομικών να ετοιμάσει και να καταθέσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων νομοσχέδιο συμπληρωματικού προϋπολογισμού για ποσό ύψους 16 εκατομ., για υλοποίηση της εν λόγω απόφασης.

Κατά τη συζήτηση του θέματος ενώπιον της επιτροπής, ο πρόεδρος και τα μέλη της επιτροπής ζήτησαν να πληροφορηθούν για τη λειτουργία, την κερδοφορία, τα δρομολόγια και τις προοπτικές του σχεδίου αναβάθμισης των δημόσιων επιβατικών μεταφορών με λεωφορείο. Με βάση την ενημέρωση της οποίας έτυχε η επιτροπή, εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για τη βιωσιμότητα του εν λόγω σχεδίου, καθώς και για το κατά πόσο το ποσό που περιλαμβάνεται στον υπό συζήτηση συμπληρωματικό προϋπολογισμό είναι επαρκές.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων δήλωσε ότι επί του παρόντος τα λεωφορεία διανύουν 31,5 εκατομ. χμ. το χρόνο και ότι τα έσοδα κατά την τελευταία τριετία παρουσιάζουν αυξητική τάση. Σημείωσε επίσης ότι διενεργείται συνεχής αξιολόγηση του συστήματος ως προς το γενικό του έργο και τα δρομολόγια και, όπου διαπιστώνεται ότι κάποιο δρομολόγιο δεν είναι χρήσιμο, θα σταματήσει η λειτουργία του.

Περαιτέρω, όπως ο ίδιος εκπρόσωπος ανέφερε, υπάρχει αύξηση στην επιβατική κίνηση των λεωφορείων και τα προγράμματα και τα δρομολόγια τροποποιούνται συνεχώς, ούτως ώστε να ικανοποιούν το κοινό στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Όσον αφορά το ποσοστό του εύλογου κέρδους, ο ίδιος εκπρόσωπος σημείωσε ότι έγινε πρόνοια, ώστε αυτό να κυμαίνεται μεταξύ 6% και 10%, γεγονός το οποίο αμφισβητήθηκε από τους αναδόχους, με αποτέλεσμα το αρμόδιο υπουργείο να ζητήσει γνωμάτευση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εξέφρασε επίσης την άποψη ότι παρόλες τις δυσκολίες που προέκυψαν, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης, το σχέδιο αναβάθμισης των δημόσιων επιβατικών μεταφορών με λεωφορείο κρίνεται πετυχημένο μέχρι στιγμής και η έγκριση των επιπρόσθετων πιστώσεων κρίνεται απαραίτητη για τη συνέχιση της λειτουργίας του.

Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων ενώπιον της επιτροπής, λόγω του γεγονότος ότι κατά την ετοιμασία του κρατικού προϋπολογισμού του 2012 δεν ήταν γνωστό το ύψος της δαπάνης που θα απαιτούσε το νέο σύστημα, λόγω των διαπραγματεύσεων που διεξάγονταν, στο σχετικό κονδύλι περιλήφθηκε το ίδιο ποσό που περιλήφθηκε το 2011 (45 εκατομ.). Με το κονδύλι όμως αυτό είχαν καλυφθεί μόνο τα τρία από τα τέσσερα τρίμηνα πληρωμών, λόγω του ότι το πρώτο τρίμηνο είχε καλυφθεί προκαταβολικά εντός του έτους 2010. Επιπροσθέτως, κατά την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού του 2012 το διαθέσιμο κονδύλι μειώθηκε περαιτέρω στα 42 εκατομ. (8% αποκοπή) κατόπιν πρότασης της Βουλής.

Τέλος, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων ανέφερε ότι οι δημόσιες μεταφορές χρήζουν κρατικής ενίσχυσης, όπως ακριβώς και σε άλλες χώρες, σημειώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει κανόνες σχετικά με τον τρόπο παραχώρησης της κρατικής ενίσχυσης.

Ο εκπρόσωπος του ΟΣΕΛ ανέφερε ότι τα αποτελέσματα από ένα σύγχρονο σύστημα δημόσιων μεταφορών είναι θετικά. Ωστόσο σημείωσε την ύπαρξη σημαντικών προβλημάτων και τόνισε ότι κανένας από τους αναδόχους δεν έχει ετοιμάσει τελικούς λογαριασμούς για το έτος 2010, γεγονός που δημιουργεί πρόβλημα στην ταμειακή ροή και τους καθιστά αναξιόπιστους προς τις τράπεζες. Τέλος, ο ίδιος εκπρόσωπος ζήτησε όπως παρασχεθεί στους λεωφορειούχους ο αναγκαίος χρόνος, για να καταγράψουν τα αιτήματά τους και να τα αποστείλουν με γραπτό υπόμνημά τους στην επιτροπή.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο για την κατά νόμο έγκριση των ζητούμενων συμπληρωματικών πιστώσεων.

 

 

 

25 Σεπτεμβρίου 2012

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων