Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Συγκοινωνιών και Έργων για το νομοσχέδιο «Ο περί Αρχαιοτήτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 201

Παρόντες:

Αντώνης Αντωνίου, πρόεδρος Κώστας Κώστα
Γεώργιος Προκοπίου Χριστάκης Τζιοβάνης
Ζαχαρίας Ζαχαρίου Νίκος Νικολαΐδης
Χάρης Γεωργιάδης Μη μέλη της επιτροπής:
Ανδρέας Μιχαηλίδης Γιώργος Περδίκης
Αντρέας Φακοντής Ζαχαρίας Κουλίας

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συγκοινωνιών και Έργων μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε πέντε συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα από τις 10 Μαΐου μέχρι την 21η Ιουνίου 2012. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, του Τμήματος Αρχαιοτήτων του ίδιου υπουργείου, του Υπουργείου Άμυνας, του ΓΕΕΦ, του Τμήματος Τελωνείων του Υπουργείου Οικονομικών, του Υπουργείου Εξωτερικών, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, της αστυνομίας, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, του Συνδέσμου Κυπρίων Αρχαιολόγων και της Κυπριακής Εταιρείας Μεταλλικής Ανίχνευσης. Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου και το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στη συνεδρία της επιτροπής.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί Αρχαιοτήτων Νόμου, ώστε να καθοριστεί το γενικό πλαίσιο ρύθμισης για τη χρήση ανιχνευτών μετάλλων ή άλλων οργάνων ανίχνευσης ή διασκόπησης προς διερεύνηση του υπεδάφους, του βυθού ή του πυθμένα εντός συγκεκριμένων περιοχών με στόχο τη διαφύλαξη των αρχαιοτήτων από την αρχαιοκαπηλία, παράνομη κατοχή και ή διακίνηση εθνικών θησαυρών. Επιπρόσθετα, προτείνονται αυστηρότερες ποινές αδικημάτων και εξουσιοδοτείται η έκδοση κανονισμών που να ρυθμίζουν λεπτομερέστερα το θέμα της κατοχής και χρήσης ανιχνευτών μετάλλων και άλλων οργάνων.

Σημειώνεται ότι το εν λόγω νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή και συζητήθηκε στην επιτροπή ταυτόχρονα με τους περί Αρχαιοτήτων (Τροποποιητικούς) Κανονισμούς, των οποίων η έγκριση θα ακολουθήσει την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο, καθότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει εξουσιοδοτικές διατάξεις για την έκδοση των εν λόγω κανονισμών.

Στα πλαίσια της πρώτης συνεδρίας της επιτροπής, οι εκπρόσωποι του Τμήματος Αρχαιοτήτων κατέθεσαν ενώπιόν της αναθεωρημένο κείμενο στο οποίο επέφεραν επιμέρους τροποποιήσεις, για τις οποίες η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας δεν έφερε οποιαδήποτε ένσταση. Επί του κειμένου αυτού διεξήχθησαν όλες οι μετέπειτα συνεδρίες της επιτροπής.

Επεξηγώντας τις πρόνοιες του νομοσχεδίου στην επιτροπή, οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων και του Τμήματος Αρχαιοτήτων του ίδιου υπουργείου την ενημέρωσαν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει υπογράψει το 2002 Μνημόνιο Συναντίληψης με τις ΗΠΑ, το οποίο ανανεώθηκε το 2007 για την επιβολή περιορισμών στις εισαγωγές προκλασικών και κλασικών αρχαιολογικών αντικειμένων και εκκλησιαστικών λειτουργικών εθνογραφικών αντικειμένων της βυζαντινής περιόδου. Στο άρθρο ΙΙ εδάφιο G του εν λόγω μνημονίου περιλαμβάνεται πρόνοια για λήψη περιοριστικών μέτρων για τη χρήση ανιχνευτών μετάλλων. Δεδομένης της προσπάθειας της Κυπριακής Δημοκρατίας για ανανέωση του Μνημονίου Συναντίληψης με τις ΗΠΑ εντός του 2012, κρίνεται απαραίτητη η τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας για υλοποίηση των προαναφερόμενων μέτρων. Η τροποποίηση κρίνεται επίσης αναγκαία, καθότι η υφιστάμενη νομοθεσία είναι ανεπαρκής, αφού απαγορεύει τη χρήση των ανιχνευτών μετάλλων μόνο εντός περιοχών που έχουν κηρυχθεί ως αρχαία μνημεία, και οι υφιστάμενες ποινές δεν είναι αποτρεπτικές για τους παρανομούντες. Με την προτεινόμενη ρύθμιση ο υπουργός θα καθορίζει με γνωστοποίησή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας τις περιοχές εντός των οποίων θα επιτρέπεται η χρήση ανιχνευτών μετάλλων, στις οποίες δεν περιλαμβάνονται αρχαιολογικοί χώροι (αρχαία μνημεία) ή χώροι με αρχαιότητες ή ελεγχόμενες περιοχές προστασίας. Επιπρόσθετα, με την ίδια τροποποίηση προτείνονται περιορισμοί στην εισαγωγή ανιχνευτών μετάλλων ή άλλων οργάνων διασκόπησης προς διερεύνηση του υπεδάφους ή του βυθού ή του πυθμένα αυτού. Τέλος, με το νομοσχέδιο καθορίζονται τα πρόσωπα που κατ’ εξαίρεση και υπό προϋποθέσεις δύνανται να χρησιμοποιούν ανιχνευτές μετάλλων ή άλλα όργανα.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών συμφώνησε με τους σκοπούς και επιδιώξεις του νομοσχεδίου και δήλωσε ότι η ψήφισή του θα διευκολύνει τη Δημοκρατία στην ανανέωση του προαναφερόμενου μνημονίου.

Οι εκπρόσωποι του Τμήματος Τελωνείων και του Υπουργείου Άμυνας συμφώνησαν με τον προτεινόμενο νόμο.

Ο εκπρόσωπος της αστυνομίας επίσης συμφώνησε με τους σκοπούς και επιδιώξεις του προτεινόμενου νομοσχεδίου, ωστόσο εισηγήθηκε όπως διαγραφεί η προτεινόμενη διάταξη που επιτρέπει τη χρήση ανιχνευτών ή άλλων οργάνων σε πρόσωπα που χρησιμοποιούν αυτά για τους σκοπούς τους επαγγέλματός τους και στο χώρο όπου εξασκούν το επάγγελμά τους, γιατί, όπως υποστήριξαν, η πρόνοια αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε καταστρατήγηση της εφαρμογής του νόμου. Σε περίπτωση δε που αποφασιστεί η διατήρηση της εν λόγω διάταξης, εισηγήθηκαν την τροποποίησή της, ώστε το βάρος της απόδειξης να το έχουν τα εν λόγω πρόσωπα.

Η εκπρόσωπος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, με γραπτό υπόμνημα που κατέθεσε στην επιτροπή, συμφώνησε με την ψήφιση του προτεινόμενου νόμου υποστηρίζοντας ότι η ανεξέλεγκτη και χωρίς άδεια χρήση ανιχνευτών μετάλλων από ιδιώτες και ερασιτέχνες για τον εντοπισμό μετάλλινων αντικειμένων και η αφαίρεσή τους από τα αρχαιολογικά στρώματα έχουν καταστροφικές συνέπειες τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα. Η Κυπριακή Δημοκρατία, δήλωσε, οφείλει να σταματήσει το παράνομο εμπόριο αρχαιοτήτων λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα για ρύθμιση της χρήσης των ανιχνευτών μετάλλων, ώστε να διασφαλιστεί η προστασία, η ανάδειξη και η προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο εκπρόσωπος του Συνδέσμου Κυπρίων Αρχαιολόγων, με γραπτό υπόμνημα που κατέθεσε στην επιτροπή, συμφωνεί με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του προτεινόμενου νόμου. Ο ίδιος εκπρόσωπος διευκρίνισε ότι πρέπει να τεθούν οι περιορισμοί στην κατοχή και χρήση των ανιχνευτών μετάλλων των οποίων η ανεξέλεγκτη χρήση είναι καταστρεπτική, η δε ζημιά που προκαλείται από την αφαίρεση των μεταλλικών αντικειμένων είναι ανεπανόρθωτη, αφού, εκτός από την απώλεια σημαντικών αντικειμένων και τη διατάραξη της αρχαιολογικής στρωματογραφίας, χάνονται για πάντα σημαντικές αρχαιολογικές και ιστορικές πληροφορίες. Επιπρόσθετα, εισηγούνται μεταξύ άλλων περαιτέρω τροποποίηση του προτεινόμενου νόμου, ώστε να επενεχθούν τα ακόλουθα:

  • Να απαγορευτεί πλήρως η εισαγωγή και χρήση ανιχνευτών μετάλλων με ορισμένες εξαιρέσεις.

  •  Εναλλακτικά να είναι δυνατή η εισαγωγή κάποιων τύπων ανιχνευτών μετάλλων κατόπιν αδειοδότησης για κατοχή και χρήση.

  • Να δημιουργηθεί μητρώο στο οποίο να καταγράφονται τα ονόματα των κατόχων ανιχνευτών μετάλλων.

  • Να θεσπιστούν αυστηρότερες ποινές για παράνομη κατοχή και χρήση ανιχνευτών μετάλλων.

  • Οι εκπρόσωποι της Κυπριακής Εταιρείας Μεταλλικής Ανίχνευσης, τόσο ενώπιον της επιτροπής όσο και με γραπτό υπόμνημα που κατέθεσαν σ’ αυτήν, εξέφρασαν τη διαφωνία τους αναφορικά με τον προτεινόμενο περιορισμό στη χρήση ανιχνευτών μετάλλων και εισηγήθηκαν όπως καθοριστούν ως απαγορευμένες όλες οι αρχαιολογικές περιοχές και οριοθετηθεί συγκεκριμένη ζώνη προστασίας γύρω από αυτές. Επιπρόσθετα, δήλωσαν ότι βασικός όρος για την ανανέωση του υπό αναφορά μνημονίου, όπως αυτός περιλαμβάνεται στην παράγραφο Ε της συμφωνίας, είναι η καταγραφή των ιδιωτικών συλλογών, πρόνοια η οποία έπρεπε να περιληφθεί στο νομοσχέδιο, αλλά δεν περιλήφθηκε με το δικαιολογητικό από το Τμήμα Αρχαιοτήτων ότι μια τέτοια καταγραφή ενθαρρύνει την αρχαιοκαπηλία.

    Η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας συμφώνησε με τον εκπρόσωπο της αστυνομίας όπως τροποποιηθεί η συγκεκριμένη διάταξη για τα πρόσωπα που κατ’ εξαίρεση θα μπορούν να χρησιμοποιούν ανιχνευτές μετάλλων ή άλλα όργανα για τους σκοπούς του επαγγέλματός τους και στο χώρο όπου εξασκούν το επάγγελμά τους, ώστε το βάρος της απόδειξης να το έχουν τα εν λόγω πρόσωπα.

    Στα πλαίσια της συζήτησης του εν λόγω νομοσχεδίου από την επιτροπή την τελευταία απασχόλησαν μεταξύ άλλων τα πιο κάτω ζητήματα:

    1. Η προτεινόμενη εξουσία του υπουργού να καθορίζει με γνωστοποίησή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας τις περιοχές εντός των οποίων θα επιτρέπεται η χρήση ανιχνευτών μετάλλων ή άλλων οργάνων.

    2. Οι κατηγορίες των προσώπων που θα δύνανται κατ’ εξαίρεση να χρησιμοποιούν ανιχνευτές μετάλλων ή άλλο όργανο λόγω της ιδιότητάς τους και για την άσκηση των καθηκόντων τους, καθώς και των προσώπων που θα δύνανται να χρησιμοποιούν τέτοια όργανα λόγω του επαγγέλματός τους.

    3. Η καταγραφή των μη καταγεγραμμένων ιδιωτικών συλλογών.

    Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συγκοινωνιών και Έργων, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, κατέληξε ομόφωνα στις πιο κάτω αποφάσεις:

    1. Όσον αφορά το πρώτο ζήτημα, προτείνει την τροποποίηση του νομοσχεδίου, ώστε ο υπουργός, προτού καθορίσει με γνωστοποίησή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας τις περιοχές εντός των οποίων θα επιτρέπεται η χρήση ανιχνευτών μετάλλων ή άλλων οργάνων, να λαμβάνει υπόψη τις απόψεις του Τμήματος Αρχαιοτήτων και να διαβουλεύεται με εκπροσώπους του Πανεπιστημίου Κύπρου, του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, του Συνδέσμου Κυπρίων Αρχαιολόγων και της Κυπριακής Εταιρείας Μεταλλικής Ανίχνευσης.

    2. Όσον αφορά το δεύτερο ζήτημα, προτείνει τη διεύρυνση των κατηγοριών των προσώπων που κατ’ εξαίρεση δύνανται να χρησιμοποιούν ανιχνευτές ή άλλα όργανα λόγω της ιδιότητάς τους και για την άσκηση των καθηκόντων τους και σε πρόσωπα που ενεργούν ως μέλη νομικών προσώπων δημόσιου δικαίου. Όσον αφορά τα πρόσωπα που θα δύνανται να χρησιμοποιούν τέτοια όργανα λόγω του επαγγέλματός τους, προτείνει το βάρος της απόδειξης να το έχουν τα εν λόγω πρόσωπα.

    3. Όσον αφορά το τρίτο ζήτημα, δηλαδή την καταγραφή των μη καταγεγραμμένων ιδιωτικών συλλογών, επιφυλάχθηκε να το εξετάσει σε ευθετότερο χρόνο, έπειτα από ολοκληρωμένη πρόταση του Τμήματος Αρχαιοτήτων.

    Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Συγκοινωνιών και Έργων, αφού διαμόρφωσε το κείμενο του νομοσχεδίου σύμφωνα με τις πιο πάνω αποφάσεις της, ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο.

     

     

     

    26 Ιουνίου 2012

     

         

        

         © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων