Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως (Τροποποιητικός) Νόμος του 2012»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Νεόφυτος Κωνσταντίνου
Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου Σοφοκλής Φυττής
Χρίστος Μέσης Φειδίας Σαρίκας
Ανδρέας Κυπριανού Δημήτρης Συλλούρης
Ιωνάς Νικολάου Γιώργος Περδίκης
Κυριάκος Χατζηγιάννης  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε μεγάλο αριθμό συνεδριάσεών της, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο του 2012. Στις συνεδρίες αυτές κλήθηκαν και παρέστησαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, η διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης του ίδιου υπουργείου, εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, ο Αρχηγός Αστυνομίας (Διοικητής ΥΑΜ), η αναπληρώτρια διευθύντρια του Τμήματος Εργασίας, καθώς και εκπρόσωποι του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων, του Τμήματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων και των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας του ίδιου υπουργείου, του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Οικονομικών, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, του ΚΥΣΑΤΣ και της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του βασικού νόμου περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως, για σκοπούς εναρμόνισής του με την Οδηγία 2009/50/ΕΚ του Συμβουλίου της 25ης Μαΐου 2009, σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης.

Ειδικότερα, με το υπό αναφορά νομοσχέδιο ρυθμίζονται ανάμεσα σ’ άλλα τα ακόλουθα:

1. Οι προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής για περισσότερο από τρεις μήνες στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης ως κατόχων μπλε κάρτας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των μελών της οικογένειάς τους.

2. Τα κριτήρια εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης, αλλά και τους λόγους απόρριψης της σχετικής αίτησής τους.

3. Η διαδικασία για τον αποκλεισμό ή περιορισμό του όγκου εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών στη Δημοκρατία για σκοπούς απασχόλησης υψηλής ειδίκευσης, είτε γενικά είτε κατά τομέα είτε κατά επάγγελμα είτε κατά χώρα προέλευσης, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών της αγοράς εργασίας.

4. Η διαδικασία ανανέωσης της μπλε κάρτας της ΕΕ, καθώς και οι λόγοι ανάκλησης ή ακύρωσής της.

5. Η πρόσβαση στην αγορά εργασίας των κατόχων μπλε κάρτας της ΕΕ, καθώς και η προσωρινή ανεργία κατά την παρουσία τους στη Δημοκρατία.

6. Θέματα ίσης μεταχείρισης.

7. Θέματα οικογενειακής επανένωσης των κατόχων μπλε κάρτας της ΕΕ.

8. Το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος για τους κατόχους μπλε κάρτας της ΕΕ.

9. Οι προϋποθέσεις διαμονής του κατόχου μπλε κάρτας της ΕΕ και των μελών της οικογένειάς του στη Δημοκρατία ως δεύτερου κράτους μέλους.

Στα πλαίσια της πρώτης εξέτασης του νομοσχεδίου, οι εκπρόσωποι όλων των υπουργείων και του ΚΥΣΑΤΣ συμφώνησαν με τις πρόνοιές του.

Στο στάδιο αυτό τέθηκαν στη διάθεση της επιτροπής πληροφορίες και έγγραφα που βρίσκονται στον οικείο φάκελο της Βουλής και στη διάθεση κάθε μέλους της.

Σε συμπλήρωση των πιο πάνω, η διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης πρόσθεσε ότι με τον προτεινόμενο νόμο παρέχεται αυξημένος βαθμός προστασίας σε σύγκριση με αυτό που ισχύει σήμερα στους υπηκόους τρίτων χωρών. Παράλληλα, το Υπουργικό Συμβούλιο έχει τη δυνατότητα, με βάση τη Στρατηγική Απασχόλησης για τους Αλλοδαπούς που ισχύει σήμερα στη Δημοκρατία, να απαγορεύει τέτοια απασχόληση κατά τομέα, χώρα, ειδικότητα, επάγγελμα, αξιολογώντας ανάλογα τις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς εργασίας. Η ίδια εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι η σχετική ευρωπαϊκή Οδηγία παρέχει την ευχέρεια στα κράτη μέλη να χορηγούν την μπλε κάρτα της ΕΕ για σκοπούς απασχόλησης υψηλής ειδίκευσης σε υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν “υψηλά επαγγελματικά προσόντα”. Τα προσόντα αυτά, με βάση την ευρωπαϊκή Οδηγία, πιστοποιούνται από τίτλο σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή από πενταετή τουλάχιστον σχετική επαγγελματική πείρα επιπέδου ανάλογου προς τίτλο σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όταν αυτό προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο. Η Κύπρος επέλεξε μέσω του σχετικού νομοσχεδίου ως προαπαιτούμενο για διεκδίκηση μπλε κάρτας της ΕΕ την κατοχή τίτλου σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τριετούς τουλάχιστον φοίτησης σχετικού με τον τομέα ή το επάγγελμα που προσδιορίζεται στη σύμβαση εργασίας ή τη δεσμευτική προσφορά εργασίας. Η ίδια πρόσθεσε διευκρινιστικά ότι με βάση την ευρωπαϊκή Οδηγία πρέπει να δίνεται προτεραιότητα σε Κύπριους και κοινοτικούς εργαζομένους. Όπως η ίδια ανέφερε, οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες εισέρχονται στη Δημοκρατία και σήμερα για προσωρινή απασχόληση με βάση τις ισχύουσες ρυθμίσεις. Η ίδια πρόσθεσε περαιτέρω ότι οι κάτοχοι μπλε κάρτας της ΕΕ σε άλλο κράτος μέλος μπορούν να συμπληρώσουν στην Κύπρο ή σε άλλο κράτος μέλος τον απαιτούμενο χρόνο, για να διεκδικήσουν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος.

Ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ανέφερε στην επιτροπή ότι το υπό αναφορά νομοσχέδιο υιοθετεί ουσιαστικά τις πλείστες διατάξεις της σχετικής Οδηγίας και υιοθετούνται ως επί το πλείστον οι σχετικοί ορισμοί αυτούσιοι, αλλά, όσον αφορά κάποια θέματα, η Βουλή έχει την ευχέρεια να τροποποιήσει άρθρα του νομοσχεδίου. Τέλος, ο ίδιος τόνισε την ανάγκη επείγουσας ψήφισης του νομοσχεδίου αυτού σε νόμο, αφού η Δημοκρατία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία παράβασης για τη μη υιοθέτηση της σχετικής Οδηγίας από τις 11 Ιουνίου 2011. Σύμφωνα με τον ίδιο εκπρόσωπο, η Οδηγία αυτή άρχισε ήδη να εφαρμόζεται από τις 11 Ιουνίου 2011, ανεξάρτητα από τη μη ψήφιση του νομοσχεδίου αυτού από τη Βουλή. Την τελευταία θέση επανέλαβε και σε σχετικές επιστολές του προς την επιτροπή και το Υπουργείο Εσωτερικών, ενημερώνοντας ότι επίκειται η έναρξη της διαδικασίας εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, με βάση πληροφόρηση της Μόνιμης Αντιπροσωπίας της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με νεότερη επιστολή του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας προς τον Πρόεδρο της Βουλής, ημερομηνίας 6 Μαρτίου 2012, πληροφορείται η Βουλή ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβίβασε στην Κυπριακή Δημοκρατία αιτιολογημένη γνώμη για την παράβαση με αρ. 2011/704, στην οποία απαιτείται όπως η μεταφορά της Οδηγίας αυτής ολοκληρωθεί μέχρι τις 27 Απριλίου 2012. Σε αντίθετη περίπτωση, η Κύπρος κινδυνεύει να προσαχθεί στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να καταβάλει χρηματικές ποινές.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, αφού άκουσε τις απόψεις των αρμόδιων φορέων, προχώρησε στην κατ’ άρθρο εξέταση του νομοσχεδίου, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των Υπουργείων Εσωτερικών και Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τη διευθύντρια του Τμήματος Πληθυσμού και Μετανάστευσης και εκπρόσωπο του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Στο στάδιο αυτό την επιτροπή απασχόλησαν κυρίως τα πιο κάτω ερωτήματα:

1. Ποια η σημασία των όρων ‟απασχόληση υψηλής ειδίκευσης”, ‟υψηλά επαγγελματικά προσόντα” και ποια η έννοια του όρου ‟τίτλος σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης”;

2. Πώς προστατεύονται οι Κύπριοι εργαζόμενοι με την εφαρμογή του υπό ψήφιση νόμου;

3. Πώς διασφαλίζεται μέσα από το νομοσχέδιο ο όγκος εισδοχής εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης από τρίτες χώρες;

4. Ποιος ο μισθός των κατόχων μπλε κάρτας της ΕΕ, έτσι ώστε να προστατεύεται ο Κύπριος και ο Ευρωπαίος εργαζόμενος από τον ανταγωνισμό;

5. Πώς θα λαμβάνουν γνώση οι Κύπριοι, Ευρωπαίοι και οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες για την ύπαρξη κενών θέσεων εργασίας στην Κύπρο;

6. Μπορεί να τεθεί ως προϋπόθεση για διεκδίκηση θέσης και στα πλαίσια απασχόλησης υψηλής ειδίκευσης η γνώση της ελληνικής γλώσσας ή και άλλων πρόσθετων προσόντων, όπως σχετικός μεταπτυχιακός τίτλος ή πρόσθετη πείρα ή “επαρκής και ειδική γνώση”, αν το απαιτεί το επάγγελμα;

7. Τι ισχύει σε άλλες χώρες που υιοθέτησαν ήδη την πιο πάνω Οδηγία και ποιες ασφαλιστικές δικλίδες τέθηκαν για την προστασία των ντόπιων και Ευρωπαίων εργαζομένων; Για το συγκεκριμένο ερώτημα ζητήθηκαν στοιχεία μέσω της Υπηρεσίας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής, που αναλύονται πιο κάτω.

Αναφορικά με τον όγκο εισδοχής αλλοδαπών, ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα τόσο με προφορική όσο και γραπτή γνωμάτευσή του προς την επιτροπή, ημερομηνίας 7 Φεβρουαρίου 2012, διευκρίνισε ότι το άρθρο 6 της Οδηγίας 2009/50/ΕΚ δε θίγει το δικαίωμα των κρατών μελών να καθορίζουν τον όγκο εισδοχής αλλοδαπών και δε θίγεται επίσης και το αίτημα για τη χορήγηση μπλε κάρτας της ΕΕ, το οποίο μπορεί να απορριφθεί με βάση το εν λόγω άρθρο. Περαιτέρω, με βάση το προοίμιο της ίδιας Οδηγίας:

1. τηρείται η αρχή της κοινοτικής προτίμησης, δηλαδή δίνεται προτεραιότητα στην απασχόληση Ευρωπαίων πολιτών (σκέψη 6),

2. λαμβάνονται υπόψη οι προτεραιότητες, οι ανάγκες της αγοράς εργασίας, καθώς και οι ικανότητες υποδοχής των κρατών μελών (σκέψη 7),

3. τα κράτη μέλη δικαιούνται να μη χορηγούν σε αλλοδαπούς άδεια διαμονής είτε γενικά είτε για ορισμένα επαγγέλματα, οικονομικούς τομείς ή περιοχές (σκέψη 8).

Με βάση την ίδια γνωμάτευση, το άρθρο 18ΣΣΤ του νομοσχεδίου, που καθορίζει τους όγκους εισδοχής αλλοδαπών, μπορεί να αναθεωρηθεί, κατά τρόπο ώστε το Υπουργικό Συμβούλιο να μπορεί να αποκλείει γενικά ή να περιορίζει την εργοδότηση αλλοδαπών, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της αγοράς εργασίας κατά τομέα, επάγγελμα, ειδικότητα ή και χώρα προέλευσης του όγκου εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών στη Δημοκρατία για τους σκοπούς του νομοσχεδίου αυτού, με βάση σχετικό διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου, που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Με βάση την ίδια γνωμάτευση, το επαναδιατυπωμένο, με βάση τα πιο πάνω, άρθρο 18ΣΣΤ είναι συμβατό με τη σχετική Οδηγία και απαντά στις επιφυλάξεις των μελών της κοινοβουλευτικής επιτροπής για πιθανές επιπτώσεις του νομοσχεδίου στους Κύπριους προσοντούχους εργαζομένους. Το νέο επαναδιατυπωμένο άρθρο κατατέθηκε στην επιτροπή μέσω του πρώτου αναθεωρημένου νομοσχεδίου, ημερομηνίας 7 Φεβρουαρίου 2012.

Τοποθετούμενη επί των πιο πάνω ερωτημάτων της επιτροπής, η αναπληρώτρια διευθύντρια του Τμήματος Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων δήλωσε στην επιτροπή τα ακόλουθα, αφού εφοδίασε την επιτροπή με σωρεία εγγράφων γύρω από τα θέματα αυτά:

1. Το Τμήμα Εργασίας είναι αρμόδιο για την προώθηση και την εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής στους τομείς της απασχόλησης και της κατάρτισης ανθρώπινου δυναμικού.

2. Το τμήμα θα τροφοδοτεί το Υπουργικό Συμβούλιο με πληροφορίες για τις ανάγκες σε συγκεκριμένους κλάδους, λαμβάνοντας υπόψη και τη Στρατηγική για την Απασχόληση Ξένου Εργατικού Δυναμικού. Η στρατηγική αυτή αποφασίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 2 Ιουνίου 2008, μετά από διαβούλευση του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης. Προς εφαρμογή της απόφασης αυτής, το Μάιο του 2008 εκδόθηκε σχετική εγκύκλιος για την υλοποίηση της πιο πάνω στρατηγικής. Σκοπός της στρατηγικής, με βάση την εγκύκλιο αυτή, είναι η αποτελεσματική διαχείριση του θεσμού της προσωρινής διαμονής και εργοδότησης αλλοδαπών, για σκοπούς ικανοποίησης αναγκών της οικονομίας σε εργατικό δυναμικό.

3. Για σκοπούς υποβολής αίτησης για μπλε κάρτα της ΕΕ σε θέσεις υψηλής ειδίκευσης, τα επαγγελματικά προσόντα θα πιστοποιούνται από τίτλο σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τριετούς τουλάχιστον διάρκειας σε αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό ίδρυμα και όχι από εργασιακή πείρα.

4. Οι αιτήσεις για μπλε κάρτα της ΕΕ θα υποβάλλονται μέσω συγκεκριμένου εργοδότη και θα συνοδεύονται από συμβόλαιο απασχόλησης διάρκειας ενός έτους, που θα κοινοποιείται στο Τμήμα Εργασίας. Επίσης, εκπρόσωπος του Τμήματος Εργασίας θα είναι παρών στις συνεντεύξεις για τις προσλήψεις αυτές.

5. Πριν ληφθεί απόφαση για την έκδοση ή ανανέωση μπλε κάρτας της ΕΕ, ο διευθυντής του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης πρέπει να εξασφαλίζει τη σύμφωνη γνώμη του διευθυντή του Τμήματος Εργασίας και ο τελευταίος να ελέγχει, πριν δώσει τη σύμφωνη γνώμη του, τη δυνατότητα πλήρωσης της κενής θέσης κατά προτεραιότητα από Κύπριο ή Ευρωπαίο πολίτη.

6. Ο εργοδότης, πριν υποβάλει την αίτηση για εργοδότηση αλλοδαπών, οφείλει να αναζητήσει προσωπικό από την ντόπια και κοινοτική αγορά. Ο εργοδότης κοινοποιεί την ύπαρξη κενής θέσης στο οικείο τοπικό ή επαρχιακό Γραφείο Εργασίας, δημοσιεύει τη θέση στον ημερήσιο τύπο μέσω της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης και γενικά αναζητά κατά προτεραιότητα ντόπιο και ευρωπαϊκό προσωπικό για την πλήρωση της κενής θέσης μέσω διαδικτύου, συνδικαλιστικών οργανώσεων κ.ά.

7. Η πληροφόρηση για κενές θέσεις θα δημοσιεύεται για έξι τουλάχιστον βδομάδες σε δύο ημερήσιες εφημερίδες και θα κοινοποιείται στο Τμήμα Εργασίας. Το Τμήμα Εργασίας θα διαβιβάζει τις κενές θέσεις στα κέντρα καριέρας (career centers) των κυπριακών πανεπιστημίων και στα ιδιωτικά γραφεία εργασίας και θα δημοσιεύει τη θέση σε ειδικούς χώρους των διαφημιστικών σελίδων των ιστοσελίδων για ενημέρωση των Κυπρίων που διαμένουν στο εξωτερικό.

8. Ο ακαθάριστος ετήσιος μισθός που δίδεται σε κάτοχο μπλε κάρτας της ΕΕ δε θα είναι κατώτερος από μιάμιση φορά (1,5) το ύψος του μέσου ετήσιου ακαθάριστου μισθού στη Δημοκρατία, όπως αυτός δημοσιεύεται σε ετήσια βάση με σχετικό διάταγμα.

Τοποθετούμενος επί των πιο πάνω θεμάτων, ο εκπρόσωπος της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού δήλωσε ότι αρμοδιότητα της Αρχής αποτελεί η πρόβλεψη των αναγκών απασχόλησης στην Κυπριακή Δημοκρατία συνήθως με ορίζοντα τη δεκαετία. Οι προβλέψεις αυτές διαβιβάζονται τόσο στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων όσο και στο Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού για αξιοποίηση για τους δικούς τους σκοπούς. Ο ίδιος εκπρόσωπος ανέφερε πρόσθετα ενημερωτικά ότι η Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού ανέλαβε τη δέσμευση να ετοιμάσει μελέτη για τις ανάγκες σε θέσεις εργασίας για σκοπούς αξιοποίησης του φυσικού αερίου. Η μελέτη αυτή αναμένεται να συμπληρωθεί πριν από το τέλος του χρόνου και θα κοινοποιηθεί στη Βουλή.

Επίσης, η Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού προβαίνει σε ταξινόμηση των επαγγελμάτων και των διάφορων ειδικοτήτων με βάση το Διεθνή Κώδικα Ταξινόμησης.

Γνωματεύοντας επί των νέων συναφών ερωτημάτων που υπέβαλαν μέλη της επιτροπής, ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας σε νέα γραπτή γνωμάτευσή του, ημερομηνίας 23 Φεβρουαρίου 2012, αναφέρει τα ακόλουθα:

1. Η ερμηνεία του όρου του νομοσχεδίου ‟τίτλος σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης” αντιστοιχεί με αυτόν της Οδηγίας και δεν μπορεί να αλλάξει (άρθρο 2 της Οδηγίας/άρθρο 18ΣΒ του νομοσχεδίου).

2. Η προσθήκη της γενικής πρόσθετης προϋπόθεσης της γνώσης της ελληνικής γλώσσας γι’ αυτούς που αιτούνται να εξασφαλίσουν μπλε κάρτα της ΕΕ δεν επιτρέπεται από την Οδηγία, αλλά ο αιτητής πρέπει να αποδεικνύει ότι πληρεί τις προϋποθέσεις που καθορίζει η εθνική νομοθεσία για την άσκηση από τους πολίτες της ΕΕ του νομοθετικά κατοχυρωμένου επαγγέλματος στο οποίο προτίθεται να εργοδοτηθεί. Συνεπώς, όπου η κυπριακή νομοθεσία, ο περί Αναγνώρισης Επαγγελματικών Προσόντων Νόμος του 2008, επιβάλλει τη γνώση της ελληνικής γλώσσας ως προϋπόθεση για την άσκηση ενός τέτοιου επαγγέλματος, αυτή η προϋπόθεση θα ισχύει έμμεσα και για τους σκοπούς της Οδηγίας αυτής. Επίσης, δεν μπορεί να απαιτηθεί η κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου, γιατί δεν το προβλέπει η Οδηγία.

Με βάση την Οδηγία:

α. σε μη νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα απαιτείται ως μόνη προϋπόθεση η κατοχή βασικού πτυχίου,

β. σε νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα απαιτούνται τα ίδια προσόντα όπως και για τους πολίτες της ΕΕ,

γ. η ‟επαρκής και ειδική γνώση”, με βάση την Οδηγία, όπως αυτή αποδεικνύεται από υψηλά επαγγελματικά προσόντα, πιστοποιείται από τον τίτλο σπουδών τριετούς τουλάχιστον διάρκειας σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που αναγνωρίζεται στο κράτος εγκατάστασης του αιτητή.

3. Η δυνατότητα καθορισμού του όγκου εισδοχής, που προνοεί το άρθρο 18ΣΣΤ του νομοσχεδίου, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογητικό για τον τερματισμό της διαμονής και απασχόλησης αλλοδαπών που έχουν ήδη εξασφαλίσει μπλε κάρτα της ΕΕ. Ο καθορισμός του όγκου εισδοχής αλλοδαπών εφαρμόζεται κατά την είσοδό τους στη Δημοκρατία, αλλά δεν επηρεάζει τη νόμιμη παραμονή τους ή την πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας, όταν αποκτήσουν την μπλε κάρτα της ΕΕ. Σε περίπτωση παράνομης άρνησης της διοίκησης να του χορηγήσει μπλε κάρτα της ΕΕ, ο αλλοδαπός θα μπορεί να ζητήσει αποζημιώσεις.

4. Η Βουλή των Αντιπροσώπων είναι υπό δέσμια εξουσία να υιοθετήσει το νομοσχέδιο αυτό όπως σ’ αυτό ενσωματώθηκαν οι πρόνοιες της Οδηγίας, εκτός αν αυτές επιτρέπουν παρεκκλίσεις ή προσθήκες.

Στα πλαίσια της περαιτέρω εξέτασης του νομοσχεδίου, τα μέλη της επιτροπής ζήτησαν από τον εκπρόσωπο της Υπηρεσίας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής να τους εφοδιάσει με ό,τι ισχύει σε άλλες χώρες της ΕΕ όσον αφορά την υιοθέτηση της Οδηγίας αυτής, καθώς και να διαπιστωθεί αν άλλες χώρες έθεσαν σχετικές ασφαλιστικές δικλίδες. Ειδικότερα, τα ερωτήματα αφορούσαν τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών των όρων ‟απασχόληση υψηλής ειδίκευσης” και ‟υψηλά επαγγελματικά προσόντα” και την τυχόν ύπαρξη ασφαλιστικών δικλίδων για προστασία του υψηλά ειδικευμένου εργατικού δυναμικού της χώρας. Λήφθηκαν απαντήσεις από δεκαεπτά κράτη μέλη της ΕΕ και τα πλείστα από αυτά δεν έθεσαν στις ρυθμίσεις τους ασφαλιστικές δικλίδες, ενώ η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Δανία δεν έλαβαν μέρος στη σύνταξη της σχετικής Οδηγίας και δε δεσμεύονται από αυτήν. Οι πληροφορίες αυτές βρίσκονται στο Αρχείο της Βουλής και στη διάθεση των μελών της.

Παράλληλα, το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας απέστειλε στην επιτροπή νέο δεύτερο αναθεωρημένο κείμενο, ημερομηνίας 6 Μαρτίου 2012, ύστερα από συνεννόηση με τη διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, που προνοεί τα ακόλουθα:

1. Οι πρόνοιες του υπό αναφορά νομοσχεδίου δεν εφαρμόζονται αναφορικά με αυτούς που βρίσκονται παράνομα στη Δημοκρατία, εκτός αν εκκρεμεί αίτηση ανανέωσης της μπλε κάρτας της ΕΕ.

2. Τα έγγραφα που προσκομίζει αιτητής για μπλε κάρτα της ΕΕ πρέπει να είναι δεόντως επικυρωμένα και να συνοδεύονται από επίσημη μετάφρασή τους στα ελληνικά.

3. Ο διευθυντής του Τμήματος Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως μπορεί να απορρίπτει αίτηση για μπλε κάρτα της ΕΕ, σε περίπτωση που η αίτηση αυτή είναι ασύμβατη με διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου που εκδίδεται με βάση το άρθρο 18ΣΣΤ.

4. Σε περίπτωση μη τήρησης της προθεσμίας για ανανέωση μπλε κάρτας της ΕΕ, τριάντα μέρες πριν από τη λήξη της, η αίτηση απορρίπτεται.

Στα πλαίσια της περαιτέρω εξέτασης του υπό αναφορά νομοσχεδίου από την επιτροπή, τέθηκαν από μέλη της και από μέρους του Ευρωπαϊκού Κόμματος οι πιο κάτω πρόσθετες εισηγήσεις για την τροποποίηση του νομοσχεδίου:

1. Στα κριτήρια εισδοχής υπηκόου τρίτης χώρας ο οποίος υποβάλλει αίτηση για μπλε κάρτα που καθορίζονται στο νομοσχέδιο να περιληφθεί και η υποχρέωση προσκόμισης βεβαίωσης νόμιμης παραμονής του αλλοδαπού στην Κυπριακή Δημοκρατία καθ’ όλη τη διάρκειά της, στις περιπτώσεις που ο ενδιαφερόμενος διαμένει ήδη στη Δημοκρατία. Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, να καθοριστεί ορισμένο χρονικό διάστημα (π.χ. δύο χρόνια) κατά το οποίο ο εν λόγω ενδιαφερόμενος να παραμένει νόμιμα στη Δημοκρατία. Σημειώνεται ότι, με βάση τις πρόνοιες του νομοσχεδίου αυτού, η περίοδος ισχύος της μπλε κάρτας της ΕΕ είναι ένα έτος με δυνατότητα ανανέωσης (άρθρο 18ΣΤ).

2. Ο όγκος εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών στη Δημοκρατία με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης να απαγορεύεται πλήρως και να “χαλαρώνει” η απαγόρευση με βάση καθορισμένα κριτήρια (εισήγηση που είναι νομικά επιτρεπτή). Περαιτέρω, το Υπουργικό Συμβούλιο να μπορεί να καθορίζει τους όγκους εισδοχής κάθε ένα ή δύο χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια που αναφέρονται στις Σκέψεις (7) και (8) του προοιμίου της σχετικής Οδηγίας, τις αναπτυξιακές ανάγκες της Δημοκρατίας και τις δυνατότητες υποδοχής των εν λόγω υπηκόων, καθώς και την εφαρμογή των κατάλληλων διαδικασιών οι οποίες θα καταγράφονται σε σχετικό οδηγό που θα εκπονεί το Τμήμα Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο θα έχει την ευθύνη της σύστασης/απόρριψης των αιτημάτων που υποβάλλονται. Περαιτέρω, μέλη της επιτροπής ζήτησαν όπως ο όγκος εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών που θα δύναται να καθορίζεται να δύναται να αυξηθεί με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου σε ποσοστό μεταξύ 5% και 10%, αιτιολογημένα, λόγω έκτακτων αναγκών. Για τις ενέργειες αυτές, το σκεπτικό της “χαλάρωσης” κ.λπ., να ενημερώνεται η Βουλή με σχετική έκθεση.

3. Για τη λήψη απόφασης σχετικά με αίτηση για μπλε κάρτα της ΕΕ από τη διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, για σκοπούς πλήρους εναρμόνισης με το άρθρο 8(2) της Οδηγίας, πρέπει να είναι σύμφωνος, με βάση ρητή διάταξη του νομοσχεδίου, και ο διευθυντής του Τμήματος Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων σχετικά με την κατάσταση της αγοράς εργασίας, ο οποίος πρέπει να ελέγχει τη δυνατότητα πλήρωσης της συγκεκριμένης κενής θέσης από πολίτες της ΕΕ, από υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές και αποτελούν ήδη μέρος του εργατικού δυναμικού της, σύμφωνα με την κυπριακή ή κοινοτική νομοθεσία, ή επί μακρόν διαμένοντες στην Ευρωπαϊκή Ένωση που επιθυμούν να μετακινηθούν στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση της Δημοκρατίας περιοχές για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (άρθρο 18ΣΗ).

4. Η διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης να έχει τη δυνατότητα απόρριψης αίτησης για μπλε κάρτα της ΕΕ, στις περιπτώσεις που ο εργοδότης έχει υποστεί κυρώσεις σύμφωνα με την κυπριακή νομοθεσία για αδήλωτη εργασία ή και παράνομη απασχόληση για σκοπούς πλήρους εναρμόνισης με το άρθρο 8(2) της Οδηγίας, αντί να την απορρίπτει, όπως προνοείται στο νομοσχέδιο [άρθρο 18ΣΗ, εδάφιο (5)].

Ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας σε δύο γνωματεύσεις του, με ημερομηνία 14 και 23 Μαρτίου 2012, τονίζει τα ακόλουθα:

1. Όσον αφορά την εισήγηση υπ’ αριθμόν (1), αυτή δεν μπορεί να υιοθετηθεί, αφού τα κριτήρια εισδοχής καθορίζονται ρητά και εξαντλητικά στην Οδηγία, χωρίς δυνατότητα προσθηκών, ενώ όσοι αλλοδαποί υποβάλουν αίτηση για μπλε κάρτα της ΕΕ, ενώ διαμένουν ήδη νόμιμα στο κράτος μέλος, μπορούν να υποβάλουν αίτηση για μπλε κάρτα της ΕΕ.

2. Η διοικητική αρμοδιότητα για τον καθορισμό των όγκων εισδοχής ανήκει στο Υπουργικό Συμβούλιο, με βάση το άρθρο 54(β) του συντάγματος, και θα ήταν ασφαλέστερο από συνταγματικής άποψης να παραμείνει στο Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο όμως μπορεί να την εκχωρεί σε άλλο διοικητικό όργανο.

3. Μπορεί το άρθρο 18ΣΣΤ του νομοσχεδίου να επαναδιατυπωθεί, ώστε το Υπουργικό Συμβούλιο να λαμβάνει υπόψη, εκτός των ρητών κριτηρίων της Οδηγίας, τις ‟αναπτυξιακές προτεραιότητες” και τις ‟ικανότητες υποδοχής” της Δημοκρατίας.

4. Το Τμήμα Εργασίας έχει την ευθύνη της σύστασης προς τη διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, η τελευταία όμως πρέπει να έχει την τελική ευθύνη για την απόρριψη ή έγκριση αίτησης [άρθρο 18ΣΗ(2)].

5. Να μπορεί να απορρίπτεται αίτηση για μπλε κάρτα της ΕΕ, σε περιπτώσεις που εργοδότης έχει υποστεί κυρώσεις για αδήλωτη εργασία ή παράνομη απασχόληση.

6. Δεν κρίνεται αναγκαία η εκπόνηση οδηγού από το Τμήμα Εργασίας για τις διαδικασίες εξασφάλισης μπλε κάρτας της ΕΕ, του οποίου η έκδοση να προβλέπεται ρητά στο νομοσχέδιο, αφού οι σχετικές ρυθμίσεις περιλαμβάνονται ήδη στο υπό αναφορά νομοσχέδιο, με βάση τις πρόνοιες της σχετικής Οδηγίας. Η προσθήκη αυτή είναι ‟νομικά προβληματική”.

Στη βάση των πιο πάνω, το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας απέστειλε στην επιτροπή τρίτο αναθεωρημένο κείμενο, ημερομηνίας 23 Μαρτίου 2012.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, επιφυλάσσεται να τοποθετηθεί τελικά γύρω από το νομοσχέδιο αυτό στην ολομέλεια της Βουλής.

 

 

3 Απριλίου 2012

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων