Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για τα νομοσχέδια «Ο περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου (Τροποποιητικός) Νόμος του 2011» και «Ο περί Παροχής Φοιτητικής Χορηγίας και συναφή Θέματα Νόμος του 2011»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Πάμπος Παπαγεωργίου
Άγγελος Βότσης Νίκος Νικολαϊδης
Μάριος Μαυρίδης Νίκος Κουτσού
Χάρης Γεωργιάδης Γιώργος Περδίκης
Γιάννος Λαμάρης  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε τα πιο πάνω νομοσχέδια σε τέσσερις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 21 και 30 Νοεμβρίου και στις 5 και 6 Δεκεμβρίου 2011. Στο στάδιο της συζήτησης των υπό αναφορά νομοσχεδίων, κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο Υπουργός Οικονομικών, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, εκπρόσωποι των Συντεχνιών ΠΑΣΥΔΥ, ΣΕΚ, ΠΕΟ, ΔΕΟΚ, της Παγκύπριας Οργάνωσης Πολυτέκνων (ΠΟΠ), της Παγκύπριας Οργάνωσης Πενταμελούς Οικογένειας (ΠΟΠΟ) και της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Φοιτητικών Ενώσεων (ΠΟΦΕΝ).

Σκοπός του πρώτου νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου Νόμου ώστε το βασικό και πρόσθετο επίδομα τέκνου να παραχωρούνται, από την 1η Ιανουαρίου 2012, σύμφωνα με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας.

Σκοπός του δεύτερου νόμου που προτείνεται είναι η κατάργηση της υφιστάμενης νομοθεσίας για την παροχή ειδικών χορηγιών και η θέσπιση νέας νομοθεσίας κατά τρόπο που η φοιτητική χορηγία να παραχωρείται από το ακαδημαϊκό έτος 2011-2012, στοχευμένα, ανάλογα με τη σύνθεση της κάθε οικογένειας και σύμφωνα με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Ειδικότερα, με τα υπό αναφορά νομοσχέδια, για σκοπούς καταβολής επιδόματος τέκνου και φοιτητικής χορηγίας, τα εισοδήματα της οικογένειας τα οποία θα λαμβάνονται υπόψη για την καταβολή του επιδόματος τέκνου και της φοιτητικής χορηγίας, θα είναι εκείνα που αποκτήθηκαν δύο χρόνια πριν από το έτος της παραχώρησης των επιδομάτων. Η επιλογή του χρόνου αναφοράς των εισοδημάτων στα δύο έτη αντί του προηγούμενου έτους από το έτος καταβολής του επιδόματος, προέκυψε από τις τεχνικές δυσκολίες που θα προέκυπταν κατά την επαλήθευση των εισοδημάτων των αιτητών. Παράλληλα, τίθεται όριο όσον αφορά την κατοχή περιουσιακών στοιχείων, δηλαδή ακινήτων, καταθέσεων και μετοχών, των οποίων η συνολική αξία σε τρέχουσες τιμές δε θα πρέπει να υπερβαίνει το €1,2 εκατομ.

Τα εισοδήματα που θα λαμβάνονται υπόψη είναι τα ακόλουθα:

1. Eισοδήματα από εργασία ή απασχόληση των μελών της οικογένειας.

2. Συντάξεις.

3. Τόκοι από καταθέσεις/ομόλογα/χρεόγραφα.

4. Έσοδα από ενοίκια και μερίσματα.

5. Επιχορηγήσεις από τον Κυπριακό Οργανισμό Αγροτικών Πληρωμών.

6. Διατροφή (σε περίπτωση διαζευγμένων).

7. Οι κοινωνικές παροχές και επιδόματα που χορηγούνται από το κράτος, συμπεριλαμβανομένου και του δημόσιου βοηθήματος που παραχωρείται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, καθώς και του πασχαλινού επιδόματος.

Επιπροσθέτως της εισαγωγής εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, για σκοπούς παραχώρησης του επιδόματος τέκνου, μειώνεται το όριο ηλικίας του τέκνου, βάσει της οποίας παραχωρείται το επίδομα, μέχρι την ολοκλήρωση της μέσης εκπαίδευσης (18/19 ετών) ή μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας στην Εθνική Φρουρά (20 ετών). Επίσης γίνεται εφαρμογή της έννοιας “εξαρτώμενο τέκνο” και της καταβολής του επιδόματος ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων στην οικογένεια. Όπως έχει κατατεθεί, η ρύθμιση αυτή στοχεύει στη διόρθωση της στρέβλωσης που παρουσιαζόταν μεταξύ των πολύτεκνων και τρίτεκνων οικογενειών από τη μια και των οικογενειών με ένα και δύο παιδιά από την άλλη, όπου για παράδειγμα το επίδομα που δινόταν σε πολύτεκνη οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο ήταν τρεισήμισι φορές μεγαλύτερο από αυτό που λάμβανε η οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο. Ανάλογος χειρισμός προβλέπεται να εφαρμοστεί και για την καταβολή της φοιτητικής χορηγίας.

Πρόσθετα, η φοιτητική χορηγία τερματίζεται στις περιπτώσεις μεταπτυχιακών φοιτητών, με εξαίρεση τις περιπτώσεις εκείνες όπου το οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει τις €30.000. Τερματίζεται επίσης η καταβολή φοιτητικής χορηγίας στους διδακτορικούς φοιτητές..

Αναλυτικότερα, με το νομοσχέδιο για την παροχή επιδόματος τέκνου, προτείνονται οι ακόλουθες ρυθμίσεις:

1. To επίδομα συνεχίζει να καταβάλλεται σε οικογένειες με ένα εξαρτώμενο τέκνο, όταν το εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των €39.000 και σε οικογένειες με δύο έως τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα το ποσό των €89.000. Στις πολυμελείς οικογένειες το ανώτατο εισοδηματικό όριο αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων κατά €10.000 για κάθε πρόσθετο τέκνο, πέραν των τεσσάρων.

2. Κλιμακωτή μείωση από 10%-50% του ποσού του επιδόματος τέκνου που παραχωρείται στους δικαιούχους, ανάλογα με το ύψος του οικογενειακού εισοδήματος και διατήρηση του ποσού του βασικού και του πρόσθετου επιδόματος τέκνου που παραχωρείται στις οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα μέχρι €39.000.

Mε το νομοσχέδιο που αφορά την παροχή φοιτητικής χορηγίας, προτείνονται οι ακόλουθες ρυθμίσεις:

1. H καταβολή της φοιτητικής χορηγίας σε οικογένειες στη βάση εισοδηματικών κριτηρίων που διαμορφώνονται ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας και περιουσιακών κριτηρίων. Πιο συγκεκριμένα, η χορηγία συνεχίζει να καταβάλλεται σε οικογένειες των οποίων το εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των €90.000, ενώ στις πολυμελείς οικογένειες το ανώτατο εισοδηματικό όριο αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων κατά €10.000 για κάθε πρόσθετο τέκνο, πέραν των τεσσάρων.

2. Κλιμακωτή μείωση του ύψους της φοιτητικής χορηγίας από 7,5%-50% που παραχωρείται σε δικαιούχες οικογένειες με υψηλότερα εισοδήματα, ανάλογα με το ύψος τους και διατήρηση του ποσού της φοιτητικής χορηγίας που παραχωρείται στις οικογένειες με εισοδήματα μέχρι €30.000.

3. Αντίστοιχη μείωση των ποσών που παραχωρούνται επιπρόσθετα στις περιπτώσεις καταβολής διδάκτρων και στις οικογένειες με τρία ή περισσότερα τέκνα, στο 50% της προτεινόμενης φοιτητικής χορηγίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, στα πλαίσια της εκ μέρους της κυβέρνησης στόχευσης των κοινωνικών παροχών και της προσπάθειας για δημοσιονομική εξυγίανση, η προτεινόμενη στόχευση στηρίζει την κοινωνική δικαιοσύνη μέσω της συνέχισης της στήριξης οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα και της εξαίρεσης οικογενειών με υψηλά εισοδήματα.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η προτεινόμενη κοινωνική στόχευση, η εφαρμογή της οποίας για το επίδομα τέκνου αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2012 και για τη φοιτητική χορηγία για το ακαδημαϊκό έτος 2011-2012, θα επιφέρει εξοικονόμηση ύψους €102 εκατομ.

Στα πλαίσια της συζήτησης των υπό αναφορά νομοσχεδίων, εκπρόσωποι, τόσο της Παγκύπριας Οργάνωσης Πολυτέκνων (Π.Ο.Π.), όσο και της Παγκύπριας Οργάνωσης Πενταμελούς Οικογένειας (Π.Ο.Π.Ο) διαφώνησαν με την προτεινόμενη εισαγωγή εισοδηματικών κριτηρίων για παραχώρηση τόσο του επιδόματος τέκνου όσο και της φοιτητικής χορηγίας και δήλωσαν, μεταξύ άλλων, ότι στα τεθέντα κριτήρια δε λαμβάνονται υπόψη οι υποχρεώσεις της οικογένειας και ο συνολικός αριθμός των μελών της οικογένειας.

Ειδικότερα, οι εκπρόσωποι της ΠΟΠ καταθέτοντας σχετική επιστολή ημερομηνίας 30 Νοεμβρίου 2011, ανέφεραν ότι με τις πρόνοιες των υπό αναφορά νομοσχεδίων προκύπτουν τα ακόλουθα θέματα:

1. Καταργείται η ιδιότητα του πολύτεκνου (για σκοπούς επιδόματος τέκνου), με αποτέλεσμα οι πολύτεκνες οικογένειες, όταν έχουν 3 ή 2 ή 1 εξαρτώμενα τέκνα, να μη θεωρούνται πλέον πολύτεκνες και να λαμβάνουν μειωμένα επιδόματα που φθάνουν μέχρι και το 85%, ανεξάρτητα από το εισόδημα.

2. Αφαιρείται από τις πολύτεκνες οικογένειες το επίδομα τέκνου που παραχωρείται για τα παιδιά τους που είναι φοιτητές, ανεξάρτητα από το εισόδημα.

3. Αφαιρείται από τις πολύτεκνες οικογένειες (όταν έχουν 1 ή 2 εξαρτώμενα τέκνα) το 33% της φοιτητικής χορηγίας, ανεξάρτητα από το εισόδημα.

4. Με τα εισοδηματικά κριτήρια που εισάγονται (τα οποία και είναι ελλιπή και άδικα όπως προτείνονται) γίνονται πρόσθετες μειώσεις ή και κατάργηση των επιδομάτων και της φοιτητικής χορηγίας των πολυτέκνων.

5. Καταργείται η μηνιαία καταβολή του επιδόματος τέκνου και γίνεται τριμηνιαία ή και ετήσια.

Ο εκπρόσωπος της ΠΑΣΥΔΥ, εκφράζοντας τις θέσεις της οργάνωσής του, τάχθηκε εναντίον της προώθησης των υπό αναφορά μέτρων και ανέφερε ειδικότερα ότι λόγω έλλειψης αξιόπιστου μηχανισμού ελέγχου των οικογενειακών εισοδημάτων είναι ενδεχόμενο η εφαρμογή τους να οδηγήσει σε κοινωνική αδικία. Επιπλέον, δήλωσε ότι, τόσο το επίδομα τέκνου, όσο και η φοιτητική χορηγία πρέπει να παραχωρούνται ως γινόταν μέχρι σήμερα, δηλαδή ως αντισταθμιστικό μέτρο σε προηγούμενη φορολογική μεταρρύθμιση, με βάση την οποία για λόγους απλοποίησης του συστήματος είχε συμφωνηθεί η παραχώρηση καθολικού επιδόματος αντί του ισχύοντος στο παρελθόν συστήματος των φορολογικών εκπτώσεων.

Σημειώνεται ότι η επιτροπή προχώρησε σε κατ’ άρθρον μελέτη των υπό συζήτηση νομοσχεδίων στην παρουσία αρμοδίων κυβερνητικών τεχνοκρατών. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω συζήτησης διαπιστώθηκαν κενά και αδυναμίες, τόσο από ουσιαστικής όσο και από νομοτεχνικής πλευράς επί των υπό συζήτηση νομοσχεδίων. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι πέραν της επιδιωκόμενης κοινωνικής στόχευσης, με την επιβολή εισοδηματικών κριτηρίων για σκοπούς διεκδίκησης των σχετικών επιδομάτων, αποκλείονται επίσης διάφορες κατηγορίες πολιτών οι οποίες μέχρι σήμερα δικαιούνταν τα επιδόματα αυτά.

Ειδικότερα, αποκλείονται δικαιούχες πολύτεκνες οικογένειες κατά τρόπο ισοπεδωτικό, οι οποίες χάνουν επίσης το δικαίωμα σε μηνιαία καταβολή του επιδόματος τέκνου, κατά τρόπο που να υφίστανται σημαντική μείωση των μηνιαίων εισοδημάτων τους.

Συναφώς με τα πιο πάνω, οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών επιφυλάχθηκαν και/ή δεσμεύτηκαν να επανέλθουν το ταχύτερο με τις τελικές τους θέσεις επί των εγερθέντων κατά τη συζήτηση σημείων/ζητημάτων πολιτικής.

Σημειώνεται περαιτέρω ότι το Υπουργείο Οικονομικών, με επιστολή του ημερομηνίας 21 Νοεμβρίου 2011, πληροφόρησε την επιτροπή ότι όσον αφορά το νομοσχέδιο για την παροχή φοιτητικής χορηγίας, δικαίωμα σε φοιτητική χορηγία θα έχει οικογένεια φοιτητή, της οποίας το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα δεν υπερβαίνει τις €90.000, όταν αυτή έχει μέχρι δύο τέκνα, αντί τέσσερα τέκνα, που εκ παραδρομής είχε αναγραφεί. Πρόσθετα, το μέγιστο όριο εισοδήματος αυξάνεται κατά €10.000 για κάθε πρόσθετο τέκνο πέραν του δευτέρου, και όχι πέραν του τετάρτου.

Όσον αφορά το νομοσχέδιο για την παροχή επιδόματος τέκνου στην ίδια επιστολή επισημαίνεται ότι η κυβέρνηση αποφάσισε όπως η παραχώρηση επιδόματος τέκνου σε μονογονεϊκές οικογένειες διασφαλίζεται από το νόμο και όχι από σχέδιο, γι’ αυτό και επέφερε σε αυτό τις ανάλογες τροποποιήσεις.

Υπό το φως των πιο πάνω και δεδομένης της ανάγκης υποβολής των υπό συζήτηση νομοσχεδίων στην ολομέλεια του σώματος πριν ή κατά την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού του 2012, αφού με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, σε περίπτωση ψήφισής τους σε νόμο, θα επέλθουν εξοικονομήσεις €100 εκατομ., ως μέρος συνολικών εξοικονομήσεων ύψους €200 εκατομ. από τα κονδύλια των κοινωνικών δαπανών για το έτος 2012, η επιτροπή επιφυλάσσοντας τις θέσεις όλων των πλευρών της για το στάδιο της συζήτησης του θέματος στην ολομέλεια του σώματος, υποβάλλει τα δύο νομοσχέδια για λήψη τελικών αποφάσεων στο στάδιο αυτό.

 

 

6 Δεκεμβρίου 2011

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων