Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εσωτερικών για το νομοσχέδιο «Ο περί του Δικαιώματος των Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών τους να Κυκλοφορούν και να Διαμένουν Ελεύθερα στη Δημοκρατία (Τροποποιητικός) Νόμος του 2011»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Σοφοκλής Φυττής
Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου Δημήτρης Συλλούρης
Ιωνάς Νικολάου Γιώργος Περδίκης

H Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών εξέτασε το υπό αναφορά νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 25 Νοεμβρίου και στις 6 Δεκεμβρίου 2011. Στην πρώτη συνεδρίαση κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, η διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης του ίδιου υπουργείου, εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, του Υπουργείου Άμυνας, των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, εκπρόσωποι του Γραφείου της Επίτροπου Διοικήσεως, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, της Κίνησης για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό (ΚΙΣΑ), του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου (Mediterranean Institute of Gender Studies), της Υπάτης Αρμοστίας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και του Future Worlds Center.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του βασικού νόμου για το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στη Δημοκρατία [Νόμος 7(I) του 2007], ώστε να επιτευχθεί ορθότερη εναρμόνιση με την Οδηγία 2004/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αρ. 1612/68 και συναφών Οδηγιών.

Σημειώνεται ότι το νομοσχέδιο αυτό κατατέθηκε στη Βουλή στις 15 Σεπτεμβρίου 2011. Ειδικότερα, το νομοσχέδιο προνοεί τα εξής:

1. Διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του βασικού νόμου, ώστε ορισμένες διατάξεις του να εφαρμόζονται και επί Κυπρίων πολιτών που επανέρχονται στη Δημοκρατία μετά από περίοδο διαμονής σε άλλο κράτος μέλος της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, καθώς και επί των μελών της οικογένειας τους που δεν είναι Κύπριοι πολίτες.

2. Επιβάλλει σε πολίτες της Ένωσης και στα μέλη της οικογένειάς τους, είτε τα τελευταία εμπίπτουν στο σχετικό ορισμό του άρθρου 2 του βασικού νόμου είτε όχι, την υποχρέωση να γνωστοποιούν την παρουσία τους στις αρχές της Δημοκρατίας σε περίπτωση διαμονής τους πέραν των είκοσι μίας ημερών.

3. Διασφαλίζει ότι χορηγείται βεβαίωση εγγραφής σε πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μεταξύ άλλων αποδεικνύει ότι είναι αυτοεργοδοτούμενος με οποιοδήποτε αποδεικτικό μέσο και όχι μόνο μέσω της βεβαίωσης εγγραφής των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όπως προβλέπει σήμερα ο βασικός νόμος.

4. Διασφαλίζει ότι χορηγείται βεβαίωση εγγραφής σε πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι ηλικίας κάτω των 21 ετών και μέλος οικογένειας άλλου πολίτη της Ένωσης, εφόσον αποδείξει μεταξύ άλλων την ηλικία του και όχι ότι είναι συντηρούμενος από τον τελευταίο, όπως προβλέπει σήμερα ο βασικός νόμος.

5. Διασφαλίζει ότι πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι μισθωτός ή μη μισθωτός εργαζόμενος δικαιούται μόνιμη διαμονή στη Δημοκρατία πριν από τη συμπλήρωση συνεχούς περιόδου πέντε ετών διαμονής σ’ αυτή χωρίς να υπόκειται στους όρους του άρθρου 15(1)(α) ή (β) του βασικού νόμου, όχι μόνο όταν η/ο σύζυγος του/της είναι υπήκοος της Δημοκρατίας, αλλά και όταν η/ο εν λόγω σύζυγος απώλεσε την ιθαγένειά της/του λόγω του γάμου αυτού.

6. Διασφαλίζει ότι, σε περίπτωση πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ήταν μισθωτός/η ή μη μισθωτός/η εργαζόμενος/η και απεβίωσε πριν να αποκτήσει το δικαίωμα μόνιμης διαμονής στη Δημοκρατία, τα μέλη της οικογένειας που διέμεναν μαζί του/της στη Δημοκρατία έχουν το δικαίωμα μόνιμης διαμονής σε αυτήν και όταν η/ο επιζώσα/ών σύζυγος απώλεσε την κυπριακή υπηκοότητα λόγω του γάμου της/του.

7. Προβλέπει ρητά ότι τα έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 25 του βασικού νόμου χορηγούνται από την αρμόδια αρχή ατελώς ή έναντι τέλους που δεν υπερβαίνει το αντίστοιχο για τους Κύπριους πολίτες ως προς τη χορήγηση παρεμφερών εγγράφων.

Για τη διαμόρφωση του υπό αναφορά νομοσχεδίου έγινε διαβούλευση με πολλούς εμπλεκόμενους φορείς. Με βάση τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, από την υιοθέτηση των προτεινόμενων ρυθμίσεων προκύπτει το ενδεχόμενο να υπάρξει μικρή αυξομείωση των εσόδων εξαιτίας της ενδεχόμενης αλλαγής στον τρόπο καθορισμού των τελών για την έκδοση συγκεκριμένων εγγράφων.

Η διευθύντρια του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης δήλωσε στην επιτροπή ότι με το προτεινόμενο νομοσχέδιο υποχρεώνονται οι Ευρωπαίοι πολίτες να δηλώνουν μέσα σε είκοσι μία μέρες από την άφιξή τους το γεγονός αυτό, για σκοπούς ευκολότερου εντοπισμού τους. Παράλληλα, θα τυγχάνει εφαρμογής ο προτεινόμενος νόμος και για Κύπριους πολίτες που επανέρχονται στην Κύπρο μετά από περίοδο διαμονής σε ένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Άμυνας επισήμαναν στην επιτροπή ότι το άρθρο 70 του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου [Νόμος αρ. 19(I) του 2011] θέτει περιορισμούς και προϋποθέσεις στην έξοδο από τη Δημοκρατία Κυπρίων πολιτών.

Οι εκπρόσωποι των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας δήλωσαν στην επιτροπή ότι οι Κύπριοι και Ευρωπαίοι πολίτες δικαιούνται να λαμβάνουν δημόσια βοηθήματα, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που καθορίζει ο σχετικός νόμος.

Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας δήλωσε ότι τόσο οι Κύπριοι όσο και οι Ευρωπαίοι πολίτες είναι δικαιούχοι ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σε κρατικά νοσηλευτήρια υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται σε σχετικούς κανονισμούς, οπότε αυτή παρέχεται δωρεάν, διαφορετικά πληρώνονται τα σχετικά τέλη.

Ο εκπρόσωπος του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως τόνισε την ανάγκη βελτίωσης του σχετικού νομοθετικού πλαισίου, για σκοπούς καλύτερης προστασίας των Ευρωπαίων πολιτών όσον αφορά το δικαίωμα των ιδίων και των οικογενειών τους για ελεύθερη κυκλοφορία και ελεύθερη διαμονή στη Δημοκρατία, αφού υπάρχουν παράπονα γύρω από τα θέματα αυτά.

Ο εκπρόσωπος της οργάνωσης “Future World Center” ζήτησε τη συμπερίληψη στο υπό αναφορά νομοσχέδιο πρόνοιας που να διαφυλάσσει τα αυθαίρετα δικαιώματα των ανήλικων Κυπρίων που είναι εξαρτώμενοι από γονέα υπήκοο τρίτης χώρας. Η εισήγηση αυτή βασίζεται στην απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) στην υπόθεση Case C-34/09, Gerardo Ruiz Zambrano v. Office national de l’ emploi (ΟΝΕm). Με βάση την απόφαση αυτή, το άρθρο 20 του Καταστατικού Χάρτη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων πρέπει να ερμηνεύεται, με τρόπο ώστε να αποκλείει ένα κράτος μέλος από το:

1. να αρνείται σε υπήκοο τρίτης χώρας του οποίου τα ανήλικα τέκνα είναι υπήκοοι κρατών μελών και είναι εξαρτώμενα του δικαιώματος διαμονής στο κράτος μέλος όπου έχουν διαμονή και υπηκοότητα τα παιδιά εκείνα και

2. να αρνείται την παραχώρηση άδειας εργασίας σε υπήκοο τρίτης χώρας, όταν τέτοιες αποφάσεις θα στερούν από τα παιδιά εκείνα την πραγματική απόλαυση της ουσίας των δικαιωμάτων τους τα οποία συνδέονται με το καθεστώς του Ευρωπαίου πολίτη.

Ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας δήλωσε στην επιτροπή ότι το νομοσχέδιο αποτελεί απάντηση σε προειδοποιητική επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ημερομηνίας 20 Μαΐου 2011, για την παράβαση αρ. 2011/2064 λόγω κακής εφαρμογής ορισμένων διατάξεων της Οδηγίας 2004/38/ΕΚ και διοικητικής πρακτικής που είναι αντίθετη με την Οδηγία αυτή. Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε υποχρέωση να απαντήσει στην προειδοποιητική επιστολή εντός δύο μηνών από την παραλαβή της.

Στην ίδια επιστολή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις της με βάση την πιο πάνω Οδηγία σε συνδυασμό με το άρθρο 20 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με το άρθρο 4, παράγραφος 3, της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην ίδια επιστολή επισημαίνεται επίσης ότι η ακολουθούμενη γύρω από το θέμα διοικητική πρακτική δε συνάδει με την Οδηγία, τη νομοθεσία, τις συνθήκες και τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ειδικότερα, στην πιο πάνω επιστολή γίνονται σχόλια και παρατηρήσεις για καλύτερη εφαρμογή ή και υιοθέτηση Οδηγιών σε σχέση με τα ακόλουθα θέματα:

1. Το δικαίωμα εισόδου και εξόδου Ευρωπαίων πολιτών σε άλλο κράτος μέλος μόνο με την επίδειξη εθνικού δελτίου ταυτότητας ή εθνικού διαβατηρίου, χωρίς άλλες διατυπώσεις.

2. Τη διευκόλυνση εισόδου και εξόδου ζεύγους ατόμων του ίδιου φύλου.

3. Την ανάγκη για άμεση χορήγηση βεβαίωσης εγγραφής σε Ευρωπαίους πολίτες που επιθυμούν να παραμείνουν στη Δημοκρατία για περίοδο πέραν των τριών μηνών.

4. Την αναλογικότητα των κυρώσεων σε περίπτωση που πολίτης ή μέλος της οικογένειας πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δε δηλώσει την παρουσία στην Κυπριακή Δημοκρατία.

5. Την τήρηση προθεσμίας έκδοσης και διάρκεια ισχύος του δελτίου διαμονής συζύγου πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι υπήκοος τρίτης χώρας.

6. Τα έξοδα έκδοσης δελτίου διαμονής και άλλων εγγράφων που δεν είναι ατελή ή με την πληρωμή τελών που δεν είναι αντίστοιχα και ανάλογα με αυτά που καταβάλλουν Κύπριοι πολίτες για ανάλογα έγγραφα.

7. Την απέλαση και την ανάγκη εγκατάλειψης της Δημοκρατίας.

8. Τα πρόσωπα ηλικίας μικρότερης των 21 ετών που είναι συγγενείς και μέλη οικογένειας πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να αποδείξουν μόνο το δεσμό συγγένειας με τους πολίτες αυτούς και όχι ότι είναι συντηρημένα απ’ αυτούς άτομα.

9. Την άμεση παραχώρηση βεβαίωσης εγγραφής σε πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για σκοπούς άσκησης των δικαιωμάτων του.

10. Τις προϋποθέσεις για την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής.

11. Την απαίτηση για “επαρκείς πόρους” για τη χορήγηση άδειας διαμονής πέραν των τριών μηνών σε μισθωτούς σε αντίθεση με τις απαιτήσεις της σχετικής Οδηγίας.

12. Τη μη απαίτηση για άλλα στοιχεία, πλην της εγγραφής σε κοινωνική ασφάλιση, για τους αυτοαπασχολουμένους.

13. Τη μη ρύθμιση της περιπτώσεως του ή της συζύγου εργαζομένου ή αυτοαπασχολουμένου που απώλεσε την ιθαγένεια του κράτους μέλους λόγω γάμου με τον πιο πάνω.

14. Τη ρύθμιση της περίπτωσης Κυπρίων πολιτών που επανέρχονται στην Κύπρο μετά από περίοδο διαμονής σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας τόνισε περαιτέρω την ανάγκη άμεσης ψήφισης του νομοσχεδίου για σκοπούς ορθότερης εναρμόνισης με τη σχετική ευρωπαϊκή Οδηγία.

Στη συνέχεια η επιτροπή προχώρησε με την κατ’ άρθρον εξέταση του πιο πάνω νομοσχεδίου στις 6 Δεκεμβρίου 2011, στην παρουσία εκπροσώπων του Υπουργείου Εσωτερικών, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και της διευθύντριας του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης.

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εσωτερικών διαμόρφωσε τις ακόλουθες θέσεις:

1. O πρόεδρος και τα μέλη της βουλευτές των κοινοβουλευτικών ομάδων ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, του Δημοκρατικού Συναγερμού και του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών εισηγούνται στην ολομέλεια της Βουλής την ψήφιση του νομοσχεδίου αυτού σε νόμο.

2. Το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κόμματος δήλωσε ότι θα τοποθετηθεί στο νομοσχέδιο αυτό στην ολομέλεια της Βουλής.

 

 

 

6 Δεκεμβρίου 2011

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων