Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για τον αναπεμφθέντα νόμο «Ο περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2011»

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Πάμπος Παπαγεωργίου
Άγγελος Βότσης Νίκος Νικολαΐδης
Αβέρωφ Νεοφύτου Νίκος Κουτσού
Μάριος Μαυρίδης Γιώργος Περδίκης
Χάρης Γεωργιάδης Μη μέλη της επιτροπής:
Σταύρος Ευαγόρου Ιωνάς Νικολάου
Γιάννος Λαμάρης Δημήτρης Συλλούρης

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού επανεξέτασε σε συνεδρία της, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2011, τον πιο πάνω νόμο, τον οποίο ψήφισε η Βουλή των Αντιπροσώπων στις 26 Αυγούστου 2011 και ο οποίος αναπέμφθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κατ’ επίκληση του άρθρου 51.1 του συντάγματος. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο Υπουργός Οικονομικών, ο Έφορος Φόρου Προστιθέμενης Αξίας και εκπρόσωποι του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Ο αναπεμφθείς νόμος κατατέθηκε στη Βουλή υπό μορφή πρότασης νόμου στις 26 Αυγούστου 2011 από το βουλευτή κ. Αβέρωφ Νεοφύτου εκ μέρους του Δημοκρατικού Συναγερμού και τους βουλευτές κ. Νικόλα Παπαδόπουλο και Άγγελο Βότση εκ μέρους του Δημοκρατικού Κόμματος, με σκοπό την τροποποίηση του περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου, ώστε να επεκταθεί το πεδίο εφαρμογής της πρόνοιας του μειωμένου συντελεστή φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) (5%) για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, στα πλαίσια κοινωνικής πολιτικής και ανάπτυξης της οικονομίας.

Ειδικότερα, με τον αναπεμφθέντα νόμο προνοούνται τα ακόλουθα:

1. Επιβολή μειωμένου συντελεστή για κατοικία της οποίας το συνολικό εμβαδόν δεν υπερβαίνει τα 200 τ.μ.

2. Επιβολή μειωμένου συντελεστή για τα πρώτα 200 τ.μ. για κατοικία της οποίας το συνολικό εμβαδόν δεν υπερβαίνει τα 300 τ.μ.

3. Επιβολή του κανονικού συντελεστή για κάθε άλλη κατοικία της οποίας το συνολικό εμβαδόν υπερβαίνει τα 300 τ.μ.

4. Κατάργηση του περί Ειδικής Χορηγίας (Αγορά ή Ανέγερση Κατοικίας) Νόμου με την έναρξη ισχύος του αναπεμφθέντος νόμου.

Σημειώνεται ότι από το συνολικό εμβαδόν για τις πιο πάνω κατοικίες εξαιρούνται:

1. μέχρι 5 τ.μ. εμβαδόν μηχανοστασίων,

2. μέχρι 7 τ.μ. εμβαδόν αποθηκευτικών χώρων,

3. μέχρι 36 τ.μ. εμβαδόν καλυμμένων χώρων στάθμευσης οχημάτων και

4. μέχρι 40 τ.μ. εμβαδόν καλυμμένων βεραντών.

Το περιεχόμενο της επιστολής του Προέδρου της Δημοκρατίας προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ημερομηνίας 9 Σεπτεμβρίου 2011, στο οποίο περιλαμβάνονται οι λόγοι της αναπομπής του νόμου παρατίθεται αυτούσιο πιο κάτω:

«(α) Ο αναπεμπόμενος Νόμος δεν εμπίπτει στα πλαίσια κοινωνικής πολιτικής, ειδικά δε σε περιόδους οικονομικής κρίσης η παραχώρηση μειωμένου συντελεστή σε κατοικίες που ανέρχονται σε 388 τ.μ. θα πρέπει να θεωρηθεί πολυτέλεια.

(β) Ο αναπεμπόμενος Νόμος αυξάνει τις δημόσιες δαπάνες κατά €80 εκατ. ετησίως, μέσω αυξημένων επιστροφών του φόρου προς δικαιούχους, με κίνδυνο για περαιτέρω αύξηση, εφόσον αυξηθεί και το ποσοστό των κατοικιών με μεγαλύτερα τετραγωνικά.

Από 1/11/2011, με βάση τις διατάξεις του προτεινόμενου Νόμου, προβλέπεται η επιβολή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως κύριος και μόνιμος χώρος διαμονής. Οι διατάξεις του εν λόγω Νόμου εφαρμόζονται για κατοικίες μέχρι 300 τ.μ., μη περιλαμβανομένων 40 τ.μ. καλυμμένων βεραντών, 36 τ.μ. χώρο στάθμευσης, 7 τ.μ. αποθήκες και 5 τ.μ. μηχανοστάσιο, δηλαδή καλύπτει κατοικίες των οποίων το συνολικό εμβαδόν των καλυμμένων χώρων (εσωτερικών και εξωτερικών) δύναται να ανέρχεται στα 388 τ.μ. Ο μειωμένος συντελεστής για τις κατοικίες αυτές θα επιβάλλεται στα 200 τ.μ. και σε περίπτωση που η κατοικία υπερβαίνει τα 200 τ.μ., αλλά δεν υπερβαίνει τα 300 τ.μ., ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ εφαρμόζεται για τα 200 τ.μ. και για τα υπόλοιπα εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ δεκαπέντε τοις εκατόν (15%).

Η χορηγία που παραχωρείται, με βάση τις διατάξεις του περί Ειδικής Χορηγίας (Αγορά ή Ανέγερση Κατοικίας) Νόμου που ισχύει από 1.5.2004 μέχρι σήμερα και καταργείται με τον προτεινόμενο Νόμο, καλύπτει κατοικίες μέχρι 250 τ.μ. (μη περιλαμβανομένων 40 τ.μ. καλυμμένων βεραντών, 36 τ.μ. χώρο στάθμευσης, 7 τ.μ. αποθήκες και 5 τ.μ. μηχανοστάσιο) και παραχωρείται για τα 130 τ.μ.

Ο προτεινόμενος Νόμος διευρύνει το συνολικό εμβαδόν της κατοικίας για την οποία εφαρμόζεται ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ, καθώς και το συνολικό εμβαδόν για το οποίο παραχωρείται ο μειωμένος συντελεστής, σε σχέση με τον περί Ειδικής Χορηγίας (Αγορά ή Ανέγερση Κατοικίας) Νόμο.

Η επιβολή μειωμένου συντελεστή στις κατοικίες εδράζεται στο κοινοτικό κεκτημένο, το οποίο προβλέπει ότι τα Κράτη-Μέλη μπορούν να επιβαρύνουν με μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, που δεν είναι κατώτερος από πέντε τοις εκατόν (5%), την παράδοση, ανέγερση, ανακαίνιση και μετασκευή κατοικιών, στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής. Σχετική είναι η παράγραφος 10 του Παραρτήματος ΙΙΙ της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ που επισυνάπτεται.

Το μέτρο που έχει ψηφιστεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, δεν εμπίπτει στα πιο πάνω πλαίσια εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου. Οι κατοικίες μέχρι 388 τ.μ., των οποίων η αξία μπορεί να ανέλθει μέχρι και €1.000 000, δεν μπορεί να θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής τους Κράτους.

Επισημαίνεται όμως ότι και άλλα Κράτη-Μέλη της ΕΕ χρησιμοποιούν ως κριτήριο το συνολικό εμβαδόν για την εφαρμογή του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στις κατοικίες.

Συγκεκριμένα, στην Τσεχία επιβάλλεται μειωμένος συντελεστής σε “Social Housing” για συνολικό εμβαδόν διαμερισμάτων μέχρι 120 τ.μ. και οικογενειακής κατοικίας μέχρι 350 τ.μ. Στην Πολωνία, από 1/1/2011, μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ οκτώ τοις εκατόν (8%) για διαμερίσματα που δεν είναι μεγαλύτερα από 150 τ.μ. και σπίτια που δεν είναι μεγαλύτερα από 300 τ.μ. Στη Ρουμανία επιβάλλεται μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ, πέντε τοις εκατόν (5%) για κατοικίες μέχρι 120 τ.μ., των οποίων η αξία δεν υπερβαίνει τις €100.000 και είναι κτισμένη σε ακίνητη ιδιοκτησία που δεν υπερβαίνει τα 250 τ.μ.

Επισημαίνεται, επίσης, ότι το μέτρο αυτό, σύμφωνα με μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών που επισυνάπτεται, συνεπάγεται μείωση εσόδων που ανέρχονται στα €150 εκατ. Ήδη δαπανώνται για την χορηγία περίπου €70 εκατ. ετησίως, δηλαδή θα επιβαρυνθούν τα δημόσια ταμεία με το διπλάσιο ποσό από ό,τι με βάση το υφιστάμενο καθεστώς των χορηγιών. Σύμφωνα, επίσης, με τη μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών το κόστος αυτό θα έχει ανοδική τάση, εφόσον η αγορά θα προσαρμοστεί αυξάνοντας τα ποσοστά των οικιών που κτίζονται με εμβαδόν μικρότερο του επιτρεπτού ορίου. Στην περίπτωση που αυξηθεί το ποσοστό των οικιών που είναι κάτω από 360 τ.μ. από το 72% στο 82% (10 μονάδες), εφόσον ο μειωμένος συντελεστής θα καλύπτει μεγαλύτερες κατοικίες, τότε η απώλεια αυξάνεται κατά €20 εκατ.

Σημειώνεται ότι κατά την παρουσίαση της Πρότασης στη Βουλή από την Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, ζητήθηκε από την Υπηρεσία ΦΠΑ να διευκρινίσει κατά πόσο η εν λόγω Πρόταση Νόμου συνάδει με το κοινοτικό κεκτημένο.

Αναφέρθηκε ότι το κοινοτικό κεκτημένο επιτρέπει στα Κράτη-Μέλη την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ, στην παράδοση, ανέγερση, ανακαίνιση και μετασκευή κατοικιών στο πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής.

Περαιτέρω, σε περίπτωση που η Κυβέρνηση επιθυμεί την αντικατάσταση της χορηγίας με επιβολή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ, για λόγους μείωσης του διοικητικού φόρτου και κατάργησης του προϋπολογισμού για τις επιστροφές για χορηγίες, θα πρέπει, τουλάχιστον, να μειωθούν τα τετραγωνικά μέτρα στα οποία επιβάλλεται ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ από 200 τ.μ. σε 150 τ.μ., αφού βεβαίως εκτιμηθούν οι συνέπειες στα έσοδα από το Υπουργείο Οικονομικών.

Τέλος, σημειώνεται ότι ο προτεινόμενος Νόμος περιέχει μεταβατικά μέτρα για αιτήσεις και διαδικασίες που κατά την έναρξη ισχύος του έχουν υποβληθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη με βάση τον περί Ειδικής Χορηγίας (Αγορά ή Ανέγερση Κατοικίας) Νόμο. Δεν έχει γίνει όμως πρόβλεψη για τις περιπτώσεις εκείνες όπου έχει συναφθεί σύμβαση για αγορά ή ανέγερση κατοικίας πριν την 1/11/2011, αλλά το σπίτι δεν έχει κατοικηθεί.».

Στα πλαίσια της επανεξέτασης του θέματος από την επιτροπή, ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας δήλωσε ότι δεν εγείρεται οποιοδήποτε θέμα αντισυνταγματικότητας αναφορικά με την πρόταση νόμου όπως αυτή έχει ψηφισθεί.

Ο Υπουργός Οικονομικών, αναφερόμενος στους λόγους της αναπομπής, δήλωσε ότι αυτή γίνεται όχι για λόγους αντισυνταγματικότητας, αλλά για λόγους πολιτικής προσέγγισης του θέματος, αφού η κυβερνητική πλευρά, παρ’ όλο που αναγνωρίζει την πρόθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων για λήψη μέτρων με σκοπό την ανάπτυξη της οικονομίας και ειδικότερα της οικοδομικής βιομηχανίας μέσω του αναπεμφθέντος νόμου, έχει την άποψη ότι η παράλληλη άσκηση κοινωνικής πολιτικής για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος δεν μπορεί να εφαρμοστεί στη βάση των προδιαγραφών που καθορίζει ο εν λόγω νόμος για το εμβαδόν των κατοικιών.

Επιπρόσθετα, ο ίδιος αρμόδιος δήλωσε ότι από την εφαρμογή των προνοιών του αναπεμφθέντος νόμου δεν αναμένεται να προκύψει ουσιαστικό όφελος για τους αγοραστές κατοικιών σε σύγκριση με την εφαρμογή της υπό κατάργηση νομοθεσίας, ενώ το κράτος αναμένεται ότι θα απολέσει σημαντικά έσοδα, τα οποία υπολογίζονται στα €80 εκατομ., αφού με τη διεύρυνση του ορίου στο εμβαδόν των κατοικιών θα αυξηθούν οι δικαιούχοι για μειωμένο συντελεστή. Περαιτέρω, από την εφαρμογή του νόμου θα επωφεληθούν όσοι δραστηριοποιούνται στην οικοδομική βιομηχανία.

Συναφώς με τα πιο πάνω, ο Υπουργός Οικονομικών, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι ο νόμος ψηφίστηκε ομόφωνα από την ολομέλεια του σώματος και αναγνωρίζοντας ότι με την εφαρμογή των προνοιών αυτού θα διευκολύνονται οι δικαιούχοι με την απευθείας επιβολή μειωμένου συντελεστή αντί με την καταβολή χορηγίας μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αγοράς ή ανέγερσης κατοικίας, κατέθεσε σειρά εισηγήσεων προς την επιτροπή για τροποποίηση του κειμένου του αναπεμφθέντος νόμου, ώστε να αυτός να προωθηθεί στα πλαίσια σύμπνοιας μεταξύ νομοθετικού σώματος και εκτελεστικής εξουσίας. Οι εισηγήσεις αφορούν:

1. μείωση του κατώτατου ορίου σε τετραγωνικά μέτρα για επιβολή μειωμένου συντελεστή από 200 σε 150 τ.μ. και διατήρηση του ανώτατου ορίου στα 300 τ.μ.,

2. προσθήκη περαιτέρω ρυθμίσεων τεχνικής φύσεως και μεταβατικές διατάξεις για βελτίωση της εφαρμογής της νομοθεσίας.

Ο Έφορος Φόρου Προστιθέμενης Αξίας σε συνέχεια των πιο πάνω κατέθεσε στην επιτροπή με οδηγίες του Υπουργού Οικονομικών αναθεωρημένο κείμενο, στο οποίο περιέχονται βελτιώσεις τεχνικής φύσεως, καθώς και μεταβατικές διατάξεις που ρυθμίζουν τις περιπτώσεις αγοραπωλητηρίων εγγράφων και συμφωνιών που έχουν συναφθεί πριν την έναρξη ισχύος του νόμου.

Όλα τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού, αφού έλαβαν υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν τους, επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν αναφορικά με την αναπομπή, καθώς και για τις εισηγήσεις που υποβλήθηκαν από τον Υπουργό Οικονομικών κατά τη συζήτηση του θέματος στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

20 Σεπτεμβρίου 2011

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων