Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας για το νομοσχέδιο «Ο περί Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα και Δικονομίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2011»

Παρόντες:

Γιώργος Βαρνάβα, πρόεδρος Νεόφυτος Κωνσταντίνου
Νίκος Κατσουρίδης Γεώργιος Προκοπίου
Σωτήρης Σαμψών Νίκος Κουτσού
Ανδρέας Πιτσιλλίδης Ζαχαρίας Κουλίας
Ανδρέας Μιχαηλίδης Μη μέλη της επιτροπής:
Άριστος Δαμιανού Κώστας Κωνσταντίνου
Χρίστος Μέσης Ευθύμιος Δίπλαρος

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Άμυνας μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιηθήκαν στις 30 Ιουνίου και στις 7 Ιουλίου 2011. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων της επιτροπής κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ο Υπουργός Άμυνας, ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς και ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας συνοδευόμενοι από υπηρεσιακούς παράγοντες και εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα και Δικονομίας Νόμου, έτσι ώστε οι πρόνοιές του να συνάδουν με το νέο περί Εθνικής Φρουράς Νόμο του 2011 και επιπρόσθετα να ρυθμιστούν ορισμένα κενά και αντιφάσεις που παρατηρήθηκαν κατά την εφαρμογή του.

Ειδικότερα, με το νομοσχέδιο όπως αρχικά κατατέθηκε στη Βουλή προτείνονται μεταξύ άλλων οι ακόλουθες τροποποιήσεις της πιο πάνω αναφερόμενης βασικής νομοθεσίας:

1. Αντικαθίσταται η ερμηνεία του όρου “οπλίτης” που περιλαμβάνεται σε αυτήν, έτσι ώστε να μη βρίσκεται σε αντίφαση με την ερμηνεία του όρου “αξιωματικός”.

2. Αντικαθίσταται η ερμηνεία του όρου “στρατιωτικός” που περιλαμβάνεται σε αυτήν, έτσι ώστε να περιλαμβάνει κάθε πρόσωπο που υπηρετεί στο στρατό.

3. Αντικαθίστανται οι διατάξεις της που αφορούν τη σύνθεση του Στρατιωτικού Δικαστηρίου. Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπονται τα ακόλουθα:

α. Διασαφηνίζεται ότι ο πρόεδρός του φέρει το βαθμό του υποστράτηγου.

β. Καθορίζεται ο βαθμός των στρατοδικών που θα συνθέτουν το Στρατιωτικό Δικαστήριο, ανάλογα με την ιδιότητα και το βαθμό που φέρει ο κατηγορούμενος.

γ. Εισάγεται πρόνοια με την οποία προβλέπεται ότι στη δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου θα υπάγονται και οι αξιωματικοί βαθμού συνταγματάρχη, οι οποίοι με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία υπάγονται στη δικαιοδοσία του Κακουργιοδικείου.

4. Τροποποιείται η διάταξή της που αφορά τη δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου με την εισαγωγή σε αυτήν πρόνοιας σύμφωνα με την οποία θα υπάγονται επιπρόσθετα σε αυτήν και οι στρατιωτικοί που για οποιοδήποτε λόγο παύουν να ανήκουν στις τάξεις του στρατού αναφορικά με αδικήματα που έχουν διαπράξει κατά τη διάρκεια της ενεργούς υπηρεσίας τους.

5. Τροποποιούνται οι διατάξεις της που αφορούν τη διαδικασία διεξαγωγής ανάκρισης αυτεπάγγελτα είτε κατόπιν διαταγής των προσώπων που έχουν τέτοιο δικαίωμα, δυνάμει των διατάξεων της βασικής νομοθεσίας.

6. Τροποποιούνται οι διατάξεις της που αφορούν την υποβολή του φακέλου της ανάκρισης.

7. Τροποποιούνται ορισμένες διατάξεις της, για να συνάδουν με το νέο περί Εθνικής Φρουράς Νόμο του 2011.

Σύμφωνα με τον Υπουργό Άμυνας, η κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή κρίθηκε αναγκαία, έτσι ώστε να τροποποιηθούν ορισμένες διατάξεις του περί Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα και Δικονομίας Νόμου, για να συνάδουν με τον περί Εθνικής Φρουράς Νόμο του 2011, ο οποίος ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή, και επιπρόσθετα να ρυθμιστούν ορισμένα κενά που παρατηρήθηκαν κατά την εφαρμογή του και να διορθωθούν ορισμένες αντιφάσεις που παρατηρούνται συνεπεία ορισμένων τροποποιήσεων που επήλθαν σε αυτόν.

Περαιτέρω, στην πρώτη συνεδρία της επιτροπής ο Υπουργός Άμυνας ενημέρωσε την επιτροπή ότι το υπουργείο του, υπό το φως της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ημερομηνίας 28 Μαρτίου 2011, στην υπ’ αριθμόν 139/2011 Πολιτική Αίτηση, που εκδόθηκε μετά την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή, αναφορικά με τη δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου, έκρινε, έπειτα από σχετική μελέτη και συζήτηση του όλου θέματος τόσο με τη Νομική Υπηρεσία όσο και με τον πρόεδρο του Στρατιωτικού Δικαστηρίου και το Στρατιωτικό Εισαγγελέα, ότι απαιτείται η τροποποίηση ορισμένων προνοιών του νομοσχεδίου που αρχικά κατατέθηκε στη Βουλή, καθώς και η τροποποίηση των διατάξεων της βασικής νομοθεσίας που αφορούν τη δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου.

Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο Υπουργός Άμυνας, το Ανώτατο Δικαστήριο με την απόφασή του απέρριψε αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για ακύρωση της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου με την οποία το εν λόγω δικαστήριο έκρινε πως δεν είχε αρμοδιότητα να εκδικάσει ποινική υπόθεση εναντίον στρατιωτικού που αφορούσε κατηγορίες για στρατιωτικά αδικήματα. Αξίζει να σημειωθεί, όπως τόνισε ο ίδιος ο υπουργός, ότι μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου οι υποθέσεις των στρατιωτικών που διέπρατταν αδικήματα που προβλέπονται στον ποινικό κώδικα ή σε οποιοδήποτε άλλο νόμο εκδικάζονταν από τα κοινά ποινικά δικαστήρια, εκτός από τις καθοριζόμενες στο Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα εξαιρέσεις. Συναφώς, σημείωσε ο ίδιος ο υπουργός, στη βάση της συζήτησης που διεξήχθη με εκπροσώπους της Νομικής Υπηρεσίας και λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ειδικά δικαστήρια δεν πρέπει να έχουν ευρεία γενική αρμοδιότητα αλλά ειδική αρμοδιότητα, το Υπουργείο Άμυνας κρίνει πως το Στρατιωτικό Δικαστήριο πρέπει να έχει δικαιοδοσία μόνο για τα στρατιωτικά αδικήματα και κατ’ εξαίρεση για άλλα αδικήματα υπό προϋποθέσεις.

Υπό το φως των πιο πάνω, όπως ανέφερε ο Υπουργός Άμυνας, το Υπουργείο Άμυνας σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία επεξεργάστηκε σχετικές τροποποιήσεις της βασικής νομοθεσίας που διέπει το στρατιωτικό ποινικό κώδικα, έτσι ώστε να επανακαθοριστεί η δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου με τρόπο που να μην υπάρχουν ασάφειες και παρερμηνείες σε σχέση με αυτήν, των οποίων η νομοτεχνική επεξεργασία από τη Νομική Υπηρεσία θα ολοκληρωθεί εντός ολίγων ημερών και θα κατατεθεί νέο διαμορφωμένο κείμενο στην επιτροπή.

Στο στάδιο της μελέτης του νομοσχεδίου μέλη της επιτροπής ζήτησαν πρόσθετα στοιχεία και επεξηγήσεις σε σχέση με τις πρόνοιές του από τον Υπουργό Άμυνας και παράλληλα υπέβαλαν ορισμένες εισηγήσεις για τροποποίηση του κειμένου του.

Σε μεταγενέστερο στάδιο το Υπουργείο Άμυνας κατέθεσε διαμορφωμένο κείμενο του νομοσχεδίου στην επιτροπή, στο οποίο περιλήφθηκαν οι τροποποιήσεις που κρίθηκε αναγκαίο να επέλθουν στην υπό τροποποίηση βασική νομοθεσία από το Υπουργείο Άμυνας, έπειτα από εισήγηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας υπό το φως της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως ενημερώθηκε η επιτροπή σε προηγούμενο στάδιο της συζήτησης του νομοσχεδίου, καθώς και τροποποιήσεις στη βάση των εισηγήσεων που υπέβαλαν μέλη της επιτροπής για τροποποίηση του κειμένου του νομοσχεδίου.

Ειδικότερα, με το αναθεωρημένο κείμενο που κατατέθηκε στην επιτροπή από το Υπουργείο Άμυνας επήλθαν μεταξύ άλλων οι ακόλουθες τροποποιήσεις στο αρχικό κείμενο του νομοσχεδίου:

1. Προστέθηκε σε αυτό σχετική πρόνοια με την οποία τροποποιείται η διάταξη της βασικής νομοθεσίας που καθορίζει την ευθύνη των στρατιωτικών επί κοινών αδικημάτων τα οποία θεωρούνται στρατιωτικά αδικήματα κατά τις διατάξεις του στρατιωτικού ποινικού κώδικα, έτσι ώστε να καθοριστεί πότε οι στρατιωτικοί θα υπάγονται στη δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου, όταν διαπράττουν αδικήματα που προβλέπονται στον ποινικό κώδικα ή οποιοδήποτε άλλο νόμο.

2. Αντικαταστάθηκε η σχετική πρόνοιά του με την οποία τροποποιείται η δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου, έτσι ώστε να επανακαθοριστεί η δικαιοδοσία του.

3. Προστέθηκε σε αυτό πρόνοια με την οποία τροποποιείται η σχετική πρόνοια της βασικής νομοθεσίας που ρυθμίζει τη συμμετοχή στρατιωτικών και ιδιωτών στη διάπραξη αδικήματος. Ειδικότερα, με την πρόνοια αυτή προβλέπεται ότι, σε περίπτωση που υπάρχει συμμετοχή σε κακούργημα ή πλημμέλημα και ορισμένοι από τους συμμέτοχους υπάγονται στη δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου και ορισμένοι στη δικαιοδοσία των κοινών ποινικών δικαστηρίων, θα υπάγονται όλοι στη δικαιοδοσία των κοινών ποινικών δικαστηρίων. Περαιτέρω, προβλέπεται ότι σε κάθε περίπτωση οι δίκες θα μπορούν να χωρισθούν, αν από την ένωσή τους δυνατόν να προκύψει οποιαδήποτε βλάβη.

4. Προστέθηκε πρόνοια στο νομοσχέδιο με την οποία ρυθμίζεται η συρροή αδικημάτων. Με την πρόνοια αυτή προβλέπεται ότι, σε περίπτωση που οποιοσδήποτε διαπράττει περισσότερα από ένα αδικήματα που απορρέουν από τα ίδια ή συναφή πραγματικά γεγονότα, για ορισμένα από τα οποία δικαιοδοσία έχει το Στρατιωτικό Δικαστήριο και για ορισμένα άλλα τα κοινά ποινικά δικαστήρια, θα υπάγεται για όλα τα αδικήματα στη δικαιοδοσία:

α. του Στρατιωτικού Δικαστηρίου, αν για το βαρύτερο από τα αδικήματα δικαιοδοσία έχει το Στρατιωτικό Δικαστήριο, ή

β. των κοινών ποινικών δικαστηρίων, αν για το βαρύτερο από τα αδικήματα δικαιοδοσία έχουν τα κοινά ποινικά δικαστήρια.

5. Βελτιώθηκε η πρόνοιά του που ρυθμίζει τη διαδικασία διεξαγωγής ανάκρισης.

6. Διαμορφώθηκε η πρόνοιά του που αφορά την υποβολή του φακέλου της ανάκρισης και ειδικότερα οι ενέργειες στις οποίες προβαίνει ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς, σε περίπτωση που κρίνει ότι από τα στοιχεία του φακέλου της ανάκρισης προκύπτει η διάπραξη πειθαρχικού παραπτώματος από οποιονδήποτε στρατιωτικό.

Στα πλαίσια της μελέτης του αναθεωρημένου κειμένου του νομοσχεδίου από την επιτροπή μέλη της υπέβαλαν ορισμένες εισηγήσεις για περαιτέρω τροποποίησή του, στη βάση των οποίων κατατέθηκε από το Υπουργείο Άμυνας δεύτερο αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου, με το οποίο επήλθαν οι ακόλουθες τροποποιήσεις στο αναθεωρημένο κείμενό του:

1. Τροποποιήθηκε η πρόνοιά του που καθορίζει την ευθύνη των στρατιωτικών επί αδικημάτων που προβλέπονται στον ποινικό κώδικα ή σε οποιοδήποτε άλλο νόμο τα οποία στρέφονται εναντίον στρατιωτικών και σύμφωνα με την οποία θα εκδικάζονται από το Στρατιωτικό Δικαστήριο, έτσι ώστε τα εν λόγω αδικήματα να εκδικάζονται από το Στρατιωτικό Δικαστήριο, όταν διαπράττονται από στρατιωτικούς σε οποιοδήποτε στρατιωτικό χώρο ή κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των καθηκόντων τους σε οποιοδήποτε χώρο.

2. Προστέθηκε πρόνοια με την οποία διασαφηνίζεται ότι θα υπάγονται στη δικαιοδοσία του Στρατιωτικού Δικαστηρίου οι έφεδροι αναφορικά με στρατιωτικά αδικήματα που διαπράττουν κατά τη διάρκεια εκπλήρωσης εφεδρικής υπηρεσίας στην οποία έχουν κληθεί ή κατά τη διάρκεια της μετάβασης ή αναχώρησής τους προς ή από το χώρο εκπλήρωσης της εν λόγω υπηρεσίας.

3. Βελτιώθηκαν γραμματικά και διασαφηνίστηκαν περαιτέρω ορισμένες πρόνοιές του.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Άμυνας, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του δεύτερου αναθεωρημένου κειμένου του νομοσχεδίου και ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο.

 

 

 

12 Ιουλίου 2011

 

     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων