Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Noμικών για το νομοσχέδιο «Ο περί της Εισαγωγής και Εξαγωγής Ελεγχόμενων Ειδών και της Διενέργειας Ελεγχόμενων Δραστηριοτήτων Νόμος του 2009»

Παρόντες:

Ιωνάς Νικολάου, πρόεδρος Γιαννάκης Θωμά
Τάσος Μητσόπουλος Ανδρέας Αγγελίδης
Αριστοφάνης Γεωργίου Νικόλας Παπαδόπουλος

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα μεταξύ της 8ης Οκτωβρίου 2009 και της 1ης Ιουλίου 2010. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, του Υπουργείου Εξωτερικών, του Τμήματος Τελωνείων του Υπουργείου Οικονομικών και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Σκοπός του υπό συζήτηση νομοσχεδίου είναι η θεσμοθέτηση ενός μηχανισμού υιοθέτησης κοινοτικών κανονισμών, κοινοτικών Οδηγιών, κοινοτικών αποφάσεων, κοινών δράσεων και κοινών θέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην εισαγωγή καθεστώτος ελέγχου ή στη γενική απαγόρευση της εμπορίας και διακίνησης ορισμένων ειδών ή της διενέργειας ορισμένων δραστηριοτήτων σε σχέση με αυτά. Επιπρόσθετα, το νομοσχέδιο στοχεύει στην εκπλήρωση οποιασδήποτε άλλης παρόμοιας διεθνούς υποχρέωσης ή δέσμευσης της Δημοκρατίας, την οποία η Δημοκρατία έχει αναλάβει ως συμβαλλόμενο μέρος διεθνών καθεστώτων ή οργανισμών.

Σημειώνεται ότι το υπό συζήτηση νομοσχέδιο είχε αρχικά παραπεμφθεί από την ολομέλεια του σώματος για εξέταση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου και Βιομηχανίας, η οποία στο αρχικό στάδιο της μελέτης του έκρινε σκόπιμη την εξέτασή του από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών λόγω της ιδιαιτερότητας του νομικού πλαισίου που προτείνεται να εισαχθεί. Ως εκ τούτου, κατόπιν συνεννόησης των προέδρων των δύο επιτροπών το νομοσχέδιο εξετάστηκε από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της επιτροπής από τους κυβερνητικούς αρμοδίους και την εκπρόσωπο του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, η θέσπιση του προτεινόμενου νόμου είναι αναγκαία, γιατί οι διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας που διέπει τον έλεγχο των εξαγωγών εμπορευμάτων κρίνονται ανεπαρκείς για την εφαρμογή των υποχρεώσεων της Δημοκρατίας ως μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στον τομέα αυτό.

Ειδικότερα, η ισχύουσα νομοθεσία κρίνεται ανεπαρκής καθόσον αφορά τις ποινές που προβλέπονται σ’ αυτήν. Επιπρόσθετα, με τον προτεινόμενο νόμο θα καλυφθεί το νομοθετικό κενό το οποίο υπάρχει από τον Απρίλιο του 2004 στον τομέα των εισαγωγών με την κατάργηση του περί Κανονισμού Εισαγωγών Νόμου, για το λόγο ότι αυτός ήταν ασυμβίβαστος με το κοινοτικό κεκτημένο, ενώ παράλληλα υφίστανται κοινοτικοί κανονισμοί που παραπέμπουν στην εθνική νομοθεσία, κυρίως καθόσον αφορά την πρόβλεψη ποινών σε περίπτωση παράβασής τους.

Στο στάδιο της μελέτης του νομοσχεδίου μέλη της επιτροπής ζήτησαν πρόσθετα στοιχεία και διευκρινίσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

1. Το ισχύον ειδικό νομικό πλαίσιο που διέπει την εξαγωγή εμπορευμάτων με βάση το οποίο τίθενται περιορισμοί στην εξαγωγή τους και τα είδη των αγαθών σε σχέση με τα οποία τίθενται τέτοιοι περιορισμοί.

2. Τις υποχρεώσεις της Δημοκρατίας στην εφαρμογή των οποίων αποσκοπεί ο προτεινόμενος νόμος και ειδικότερα τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται από κοινές θέσεις και κοινές δράσεις.

3. Την ευρύτητα και ασάφεια του όρου “ελεγχόμενο είδος” σε σχέση με το οποίο το νομοσχέδιο παρέχει τη δυνατότητα επιβολής περιορισμών ή απαγόρευσης στην εισαγωγή ή εξαγωγή του.

Αναφορικά με τα πιο πάνω ζητήματα, δόθηκαν στην επιτροπή από τους κυβερνητικούς αρμοδίους και την εκπρόσωπο του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας στοιχεία και διευκρινίσεις που συνοψίζονται στα ακόλουθα:

1. Το ισχύον ειδικό νομικό πλαίσιο που διέπει την εξαγωγή εμπορευμάτων αποτελεί ο περί Προμηθειών και Υπηρεσιών (Συνέχιση Μεταβατικών Εξουσιών) Νόμος (Κεφ. 175Α). Με βάση το νόμο αυτό, εκδόθηκαν το 1993 οι περί Άμυνας (Εξαγωγή Εμπορευμάτων) Κανονισμοί, που αποτελούν το βασικό πλαίσιο για θεσμοθέτηση περιορισμών στην εξαγωγή εμπορευμάτων και παρέχουν ευρύτατες εξουσίες στον Υπουργό Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού να περιορίζει και να ρυθμίζει γενικά την εξαγωγή εμπορευμάτων εκδίδοντας διατάγματα. Με βάση τους εν λόγω κανονισμούς, έχει εκδοθεί σωρεία διαταγμάτων που αφορούσαν είτε την επιβολή εμπορικών αποκλεισμών (embargo) είτε τη ρύθμιση της εμπορίας συγκεκριμένων αγαθών, όπως είναι ο στρατιωτικός εξοπλισμός, τα χημικά όπλα, τα αγαθά διπλής χρήσης και τα διαμάντια. Ωστόσο, η πιο πάνω ισχύουσα νομοθεσία κρίνεται ανεπαρκής να καλύψει τις σημερινές υποχρεώσεις της Δημοκρατίας.

2. Το κοινοτικό δίκαιο απαιτεί από κάθε κράτος μέλος, περιλαμβανομένης της Δημοκρατίας, να θεσπίσει εντός της επικράτειάς του τις νομικές διατάξεις που διασφαλίζουν την εφαρμογή των αναφερόμενων στο προοίμιο του νομοσχεδίου κοινοτικών κανονισμών, κοινοτικών Οδηγιών, κοινοτικών αποφάσεων, κοινών δράσεων και κοινών θέσεων, καθώς και τις κατά περίπτωση αναγκαίες διατάξεις για τη δημιουργία ποινικών αδικημάτων και τη χορήγηση διοικητικών εξουσιών σε σχέση με την παράβασή τους. Ως εκ τούτου, το υπό συζήτηση νομοσχέδιο αποσκοπεί να ικανοποιήσει την πιο πάνω απαίτηση, θεσπίζοντας το απαραίτητο νομικό πλαίσιο για υλοποίησή της.

3. Η Δημοκρατία μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συμμετοχή της στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέχει ενός πλέγματος υποχρεώσεων που στοχεύουν στην υλοποίηση της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως προβλέπεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στις υποχρεώσεις αυτές περιλαμβάνεται η υιοθέτηση των κοινών δράσεων, θέσεων και στρατηγικών. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τη συνθήκη, οι αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ λαμβάνονται στο Συμβούλιο ομόφωνα, ενώ προβλέπεται ειδική διαδικασία για υιοθέτηση αποφάσεων με ειδική πλειοψηφία σε συγκεκριμένες και περιορισμένες περιπτώσεις που καθορίζονται στη συνθήκη, στην πράξη όμως η διαδικασία αυτή είναι απόλυτα εξαιρετική και σπάνια διαδικασία.

4. Με το νομοσχέδιο δημιουργείται μόνο το νομικό πλαίσιο με βάση το οποίο η εκτελεστική εξουσία δύναται να αποφασίσει την απαγόρευση ή να θέσει περιορισμούς στην εισαγωγή ή εξαγωγή ενός είδους που θα καθορίζεται ως ελεγχόμενο. Ο καθορισμός ενός είδους ως ελεγχόμενου, καθώς και η απαγόρευση ή ο περιορισμός του θα διενεργείται με κανονισμούς ή διάταγμα που θα εκδίδονται σύμφωνα με το προτεινόμενο στο νομοσχέδιο νομικό πλαίσιο. Ως εκ τούτου και δεδομένου ότι είναι διάφορα τα είδη που δυνατόν να καθοριστούν με τον πιο πάνω τρόπο ως ελεγχόμενα, δεν είναι δυνατό να διατυπωθεί εκ των προτέρων με σαφήνεια τι συνιστά ελεγχόμενο είδος.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή προχώρησε στην κατ’ άρθρο συζήτηση του νομοσχεδίου και κάλεσε την εκπρόσωπο του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας όπως, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, επιφέρει σε επιμέρους διατάξεις του νομοσχεδίου ορισμένες τροποποιήσεις, με στόχο αφενός τη σαφέστερη διατύπωσή τους και αφετέρου τον περιορισμό αυθαιρεσιών κατά την εφαρμογή τους.

Ανταποκρινόμενη στην πιο πάνω παράκληση της επιτροπής, η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κατέθεσε διαμορφωμένο κείμενο του νομοσχεδίου σύμφωνα με τις αναφερόμενες πιο πάνω παρατηρήσεις της επιτροπής.

Περαιτέρω, η επιτροπή αποφάσισε να απαλείψει από το διαμορφωμένο κείμενο του νομοσχεδίου την πρόνοια σύμφωνα με την οποία ο προτεινόμενος νόμος δεν εφαρμόζεται αναφορικά με κοινοτικό κανονισμό, κοινοτική Οδηγία, κοινοτική απόφαση, κοινή δράση ή κοινή θέση για την εφαρμογή των οποίων έχει αρμοδιότητα η αρμόδια αρχή, στην περίπτωση που τυγχάνει ρύθμισης με ειδικό νόμο.

Επιπρόσθετα, η επιτροπή επέφερε στο διαμορφωμένο κείμενο του νομοσχεδίου περαιτέρω τροποποιήσεις νομοτεχνικής φύσεως, με σκοπό τη βελτίωση της διατύπωσης των διατάξεών του.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, κατά πλειοψηφία του προέδρου της και των μελών της βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων του Δημοκρατικού Συναγερμού και του Δημοκρατικού Κόμματος, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, όπως αυτό έχει τελικά διαμορφωθεί σύμφωνα με τα πιο πάνω, και εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο, αφού διαμορφωθεί ο τίτλος του, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί της Εισαγωγής και Εξαγωγής Ελεγχόμενων Ειδών και της Διενέργειας Ελεγχόμενων Δραστηριοτήτων Νόμος του 2010».

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις δήλωσαν πως η κοινοβουλευτική τους ομάδα θα τοποθετηθεί επί του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια της Βουλής.

 

6 Ιουλίου 2010

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων