Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού για το νομοσχέδιο και τους κανονισμούς του επισυνημμένου παραρτήματος

Παρόντες:

Νικόλας Παπαδόπουλος, πρόεδρος Αβέρωφ Νεοφύτου
Σταύρος Ευαγόρου Λευτέρης Χριστοφόρου
Γιάννος Λαμάρης Μαρία Κυριακού
Ντίνος Χατζηνικόλας Μαρίνος Σιζόπουλος

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού μελέτησε το νομοσχέδιο και τους κανονισμούς που αναφέρονται στο επισυνημμένο παράρτημα σε τέσσερις συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 14, την 21η και 28 Ιουνίου, καθώς και στις 5 Ιουλίου 2010. Στο στάδιο της συζήτησης των υπό αναφορά θεμάτων κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής ο Υπουργός Οικονομικών, εκπρόσωποι του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), του Γενικού Λογιστή της Δημοκρατίας, καθώς και του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ).

Σκοπός του νόμου και των κανονισμών που προτείνονται είναι η ομαλή μεταφορά των εργασιών που αφορούν τη διαχείριση του δημόσιου χρέους από την ΚΤΚ στο Υπουργείο Οικονομικών, καθώς επίσης και η απρόσκοπτη εκτέλεση των εν λόγω εργασιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής, με βάση το άρθρο 51 του περί της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Νόμου, η ΚΤΚ υπό την ιδιότητά της ως τραπεζίτης της κυβέρνησης είναι ο διαχειριστής του δημόσιου χρέους, περιλαμβανομένης και της έκδοσης αξιογράφων της κυβέρνησης.

Σημειώνεται ότι, βάσει των ίδιων διατάξεων, παρέχεται στο Υπουργικό Συμβούλιο η εξουσία να αφαιρέσει από την ΚΤΚ την αρμοδιότητα διαχείρισης του δημόσιου χρέους, υπό την προϋπόθεση ότι, για να γίνει αυτό, το Υπουργικό Συμβούλιο οφείλει να την προειδοποιήσει τουλάχιστον είκοσι τέσσερις μήνες πριν από την υλοποίηση της σχετικής απόφασης.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει τα υπό συζήτηση θέματα, δυνάμει των εξουσιών του, που απορρέουν από το άρθρο 51 του περί της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Νόμου, το Υπουργικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρία του ημερομηνίας 9 Ιουλίου 2008 αποφάσισε (απόφαση υπ’ αρ. 67.443) τη μεταφορά αρμοδιοτήτων διαχείρισης του δημόσιου χρέους από την ΚΤΚ στο Υπουργείο Οικονομικών, με ημερομηνία υλοποίησης της απόφασης την 1η Αυγούστου 2010 (είκοσι τέσσερις μήνες χρονικό περιθώριο).

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, για την υλοποίηση της πιο πάνω απόφασης απαιτείται η ψήφιση του υπό συζήτηση νομοσχεδίου σε νόμο, όπως και η έγκριση των υπό αναφορά κανονισμών, ως το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την έκδοση κυβερνητικών χρεογράφων, γραμματίων και άλλων τίτλων δημοσίου στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά, καθώς επίσης την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.

Σύμφωνα με την ίδια εισηγητική έκθεση, μετά τη λήψη της σχετικής απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, η ΚΤΚ έθεσε επιτακτικά θέμα μεταφοράς και των συναφών εργασιών που απορρέουν από τη νομοθεσία και τους κανονισμούς που αναφέρονται στο επισυνημμένο παράρτημα σε σχέση με την έκδοση και αποπληρωμή των τίτλων του δημοσίου. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η ΚΤΚ είχε ειδικότερα αναφέρει σε σχετική αλληλογραφία ότι από την 1η Αυγούστου 2010, ημερομηνία που της αφαιρείται η αρμοδιότητα διαχείρισης του δημόσιου χρέους, θεωρεί ότι δε νομιμοποιείται πλέον να εκτελεί οποιεσδήποτε σχετικές εργασίες.

Όπως αναφέρεται περαιτέρω στην ίδια εισηγητική έκθεση, το Υπουργείο Οικονομικών θεωρεί ότι, ανεξάρτητα από το αν η πιο πάνω νομική θέση που υιοθετεί η ΚΤΚ είναι ορθή ή όχι, από τη στιγμή που η ΚΤΚ δεν επιθυμεί τη συνέχιση της εκτέλεσης των αναφερόμενων εργασιών, η θέση της αυτή είναι ορθό να γίνει σεβαστή στα πλαίσια της ανεξαρτησίας που αυτή απολαύει.

Επιπροσθέτως, το Υπουργείο Οικονομικών πιστεύει ότι ο διαχειριστής του δημόσιου χρέους πρέπει να είναι πολιτικά, λογιστικά και διαχειριστικά υπόλογος και ελεγχόμενος από τους συνταγματικά κατοχυρωμένους θεσμούς του κράτους, δεδομένου ότι οι ενέργειες του διαχειριστή του δημόσιου χρέους καθορίζουν μέρος των δημοσιονομικών υποχρεώσεων και δημοσιονομικών κινδύνων του δημοσίου, τις οποίες, σε τελική ανάλυση, καλούνται να επωμισθούν οι φορολογούμενοι πολίτες και οι μελλοντικές γενιές. Συναφώς, οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών δήλωσαν ότι στις είκοσι δύο από τις είκοσι επτά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τη διαχείριση του δημόσιου χρέους αναλαμβάνει είτε το Υπουργείο Οικονομικών είτε ξεχωριστά γραφεία ή οργανισμοί διαχείρισης του δημόσιου χρέους, στα οποία το πλαίσιο πολιτικής αποφασίζεται κατά κανόνα από τον Υπουργό Οικονομικών.

Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Οικονομικών έχει ζητήσει και λάβει με επιστολή ημερομηνίας 14 Μαΐου 2010 σχετική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) όσον αφορά τη μεταφορά από την ΚΤΚ στο Υπουργείο Οικονομικών των εργασιών που αφορούν τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.

Στη σχετική γνωμοδότηση αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

1. Είναι σύνηθες η αρμοδιότητα διαχείρισης του δημόσιου χρέους να ανατίθεται σε ανεξάρτητους οργανισμούς διαχείρισης χρέους.

2. Θα πρέπει να διασφαλιστεί το ίδιο επίπεδο διαφάνειας και λογοδοσίας στη διαχείριση του δημόσιου χρέους με εκείνο που έχει επιτύχει η ΚΤΚ, μεταξύ άλλων, χάριν της διαχείρισης της ρευστότητας του ευρωσυστήματος. Εάν το Υπουργείο Οικονομικών πρόκειται να είναι άμεσα υπεύθυνο για τη διαχείριση του χρέους, η εν λόγω διαχείριση θα πρέπει μεν να διαχωρίζεται από τις εργασίες προϋπολογισμού και δημοσιονομικού ελέγχου, θα πρέπει δε να εξασφαλιστούν επαρκείς υλικοί πόροι και η απαιτούμενη πείρα προς όφελος της υπηρεσίας διαχείρισης του δημοσίου χρέους που θα υποκαταστήσει την ΚΤΚ στα καθήκοντά της τα σχετικά με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους. Εναλλακτικά, εάν η διαχείριση του χρέους πρόκειται να ανατεθεί σε διακριτό, ανεξάρτητο όργανο εκτός του Υπουργείου Οικονομικών, θα πρέπει να υπάρξει σαφής διακυβέρνηση, καθώς και σαφείς νομικές και θεσμικές ρυθμίσεις, προκειμένου, αφενός, να ελέγχεται και να παρακολουθείται η συμμόρφωση του εξωτερικού αυτού οργάνου με τους σκοπούς τους οποίους εξυπηρετεί η διαχείριση του χρέους, με τα πρότυπα αναφοράς και με τις κατευθύνσεις που διαμορφώνει το Υπουργείο Οικονομικών και, αφετέρου, να αποφεύγονται οι συγκρούσεις συμφερόντων.

Συναφώς με τα πιο πάνω, το Υπουργείο Οικονομικών διά των εκπροσώπων του δήλωσε ότι έχει λάβει υπόψη και έχει συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της γνωμοδότησης της ΕΚΤ και προς το σκοπό αυτό τις σχετικές εργασίες έχει αναλάβει τμήμα του Υπουργείου Οικονομικών, του οποίου οι αρμοδιότητες είναι διαχωρισμένες από τις εργασίες προϋπολογισμού και δημοσιονομικού ελέγχου, ενώ κάποιες αρμοδιότητες σε σχέση με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους θα ανατεθούν στο Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας και άλλες στο ΧΑΚ.

Το Υπουργείο Οικονομικών εξέφρασε επίσης την πλήρη ετοιμότητά του να υλοποιήσει την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου εντός των χρονικών πλαισίων που έχουν καθοριστεί, δηλαδή από την 1η Αυγούστου 2010.

Ο Διοικητής της ΚΤΚ διά μέσου των εκπροσώπων του, αλλά και με σχετική επιστολή του ημερομηνίας 11 Ιουνίου 2010 που κοινοποιήθηκε στην επιτροπή, αναφέρει ότι, κατά την άποψή της ΚΤΚ, επείγει η ψήφιση των προτεινόμενων ρυθμίσεων από τη Βουλή, καθότι από την 1η Αυγούστου 2010, σύμφωνα με τη σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η ΚΤΚ παύει να είναι πλέον ο διαχειριστής του δημόσιου χρέους. Τονίζει επίσης ότι, σε περίπτωση μη ψήφισης των σχετικών τροποποιήσεων, θα δημιουργηθεί ενδεχομένως νομικό κενό, αφού η ΚΤΚ από την 1η Αυγούστου 2010 δε θα έχει οποιαδήποτε αρμοδιότητα σε σχέση με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.

Στην ίδια πιο πάνω επιστολή εκφράζεται επιπρόσθετα η διαφωνία της ΚΤΚ με τα όσα αναφέρονται στην εισηγητική έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών σε σχέση με τη θέση ότι η ΚΤΚ ήταν αυτή που έθεσε επιτακτικά το θέμα της μεταφοράς των εργασιών διαχείρισης του δημόσιου χρέους, τονίζοντας ότι ουδέποτε τέθηκε θέμα έλλειψης επιθυμίας της ΚΤΚ να ενεργήσει προς εκτέλεση οποιωνδήποτε υφιστάμενων αρμοδιοτήτων της.

Στο στάδιο της συζήτησης του θέματος από την επιτροπή οι εκπρόσωποι της ΚΤΚ επισήμαναν ότι θα πρέπει να υπάρξει διαφάνεια ως προς το διαχωρισμό μεταξύ του δημοσιονομικού σκέλους της αρμοδιότητας του Υπουργείου Οικονομικών και της αρμοδιότητας για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους, θέση που συμπίπτει με αυτή της ΕΚΤ. Δήλωσαν επίσης ότι θεωρείται απαραίτητη η ύπαρξη επαρκούς προσωπικού τόσο σε αριθμό όσο και σε σχετική πείρα και τεχνογνωσία, καθώς και η εγκατάσταση και λειτουργία των αναγκαίων ηλεκτρονικών συστημάτων.

Όπως ανέφεραν, το Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να εξασφαλίσει τους αναγκαίους πόρους (ανθρώπινο δυναμικό, τεχνική υποδομή κ.λπ.) έγκαιρα και εν πάση περιπτώσει εντός των χρονικών ορίων που έχει θέσει η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, δηλαδή μέχρι την 31η Ιουλίου 2010.

Οι ίδιοι εκπρόσωποι δήλωσαν ότι σε καμία περίπτωση δεν αμφισβητείται η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και ότι καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια, στα πλαίσια αγαστής συνεργασίας τόσο με το Υπουργείο Οικονομικών όσο και με το Γενικό Λογιστήριο και το ΧΑΚ, να επιτευχθεί επιτυχής και ομαλή μεταφορά των εν λόγω εργασιών εντός των χρονικών ορίων που έχουν καθοριστεί.

Οι εκπρόσωποι του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας δήλωσαν ότι το Γενικό Λογιστήριο έχει αναλάβει κάποιες από τις αρμοδιότητες σε σχέση με την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, θέτοντας συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ούτως ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της 1ης Αυγούστου. Ενημέρωσαν επίσης την επιτροπή ότι καταρτίζονται εβδομαδιαίες καταστάσεις και έχει τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα το οποίο εφαρμόζεται χωρίς καθυστερήσεις.

Οι ίδιοι εκπρόσωποι επισήμαναν ότι πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό εγχείρημα για το οποίο υπάρχει η πλήρης υποστήριξη του Υπουργείου Οικονομικών, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε πόρους, δηλώνοντας τέλος την ετοιμότητα του Γενικού Λογιστηρίου να αναλάβει τις υποχρεώσεις που του έχουν ανατεθεί από την 1η Αυγούστου 2010.

Οι εκπρόσωποι του ΧΑΚ δήλωσαν ότι το χρηματιστήριο επιλαμβάνεται μέρους των εργασιών που αφορούν τα εισηγμένα χρεόγραφα, αναφέροντας ότι γίνονται ενέργειες για δημιουργία της αναγκαίας υποδομής, ώστε το ΧΑΚ να αντεπεξέλθει στις νέες του αρμοδιότητες από την 1η Αυγούστου 2010. Το ΧΑΚ ενημερώνει πάνω σε εβδομαδιαία βάση το Υπουργείο Οικονομικών με ανασκόπηση των εργασιών του και κινείται εντός των καθορισμένων χρονοδιαγραμμάτων.

Στο στάδιο της συζήτησης μέλη της επιτροπής τόνισαν τη μεγάλη ανάγκη για ομαλή μεταφορά των εργασιών που σχετίζονται με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους, ώστε να αποφευχθεί σε κάθε περίπτωση η δημιουργία ασταθούς εικόνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ιδιαίτερα στην κρίσιμη αυτή περίοδο, κατά την οποία επικρατεί ευρύτερη ανασφάλεια στις αγορές σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική πολιτική των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξέφρασαν επίσης, παρά τις διαβεβαιώσεις του αρμόδιου υπουργείου και των υπόλοιπων εμπλεκομένων, τον έντονο προβληματισμό τους για το κατά πόσο οι εμπλεκόμενοι στο εγχείρημα θα είναι όντως έτοιμοι να αναλάβουν τις νέες αρμοδιότητες από την 1η Αυγούστου 2010.

Ο πρόεδρος της επιτροπής επισήμανε επίσης στους αρμοδίους ότι ο προτεινόμενος νομοτεχνικά τρόπος διαφοροποίησης του νομικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους και μεταφορά του από την ΚΤΚ στο Υπουργείο Οικονομικών είναι αδόκιμος, αφού ουσιαστικά το Υπουργείο Οικονομικών καθίσταται αντιπρόσωπος της ΚΤΚ.

Συναφώς, ο εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας αποδέχθηκε την πιο πάνω θέση, αναφέροντας ότι ο τρόπος που νομοτεχνικά επιχειρείται η μεταφορά των εργασιών διαχείρισης του δημόσιου χρέους δεν είναι ικανοποιητικός. Επισήμανε επίσης ότι το σχετικό νομοσχέδιο και οι κανονισμοί έχουν ήδη υποβληθεί και εγκριθεί από την ΕΚΤ και ότι σε περίπτωση οποιασδήποτε διαφοροποίησης στο παρόν στάδιο θα πρέπει εκ νέου να ενημερωθεί η ΕΚΤ. Ο ίδιος εκπρόσωπος συμπλήρωσε ότι πρόκειται για προσωρινή ρύθμιση και ότι, ούτως ή άλλως, θα πρέπει σύντομα να προχωρήσει ο εκσυγχρονισμός και η θέσπιση ενός νέου ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου που να διέπει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.

Για το ίδιο θέμα ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών διευκρίνισε ότι η νομική βάση στην οποία στηρίζεται η προτεινόμενη μεταφορά διαχείρισης του δημόσιου χρέους είναι το άρθρο 51 του ισχύοντος περί της Κεντρικής Τράπεζας Νόμου και ότι, εφόσον λήφθηκε η έγκριση από την ΕΚΤ, θα ήταν άσκοπο στο παρόν στάδιο να επιχειρηθεί οποιαδήποτε διαφοροποίηση.

Στο σημείο αυτό εκπρόσωπος της ΚΤΚ διευκρίνισε ότι, εν πάση περιπτώσει, η εκ νέου υποβολή των προτεινόμενων νομοθετημάτων για έγκριση από την ΕΚΤ θα ανακύψει μόνο σε περίπτωση που θα επιχειρηθεί αλλαγή επί της ουσίας του θέματος και όχι σε περίπτωση διαφοροποίησης των προτεινόμενων νομοθετημάτων από νομοτεχνικής άποψης.

Μέλη της επιτροπής έθεσαν περαιτέρω το ερώτημα κατά πόσο παρέχεται νομικά η δυνατότητα, σε περίπτωση που η Βουλή των Αντιπροσώπων αποφασίσει, να οριστεί μεταγενέστερη ημερομηνία έναρξης της ισχύος της σχετικής απόφασης για διαχείριση του δημόσιου χρέους από το Υπουργείο Οικονομικών.

Ο Υπουργός Οικονομικών δήλωσε επί του σημείου αυτού ότι το θέμα επαφίεται στη νομοθετική εξουσία, επανατονίζοντας όμως την ετοιμότητα τόσο του εν λόγω υπουργείου όσο και των υπόλοιπων εμπλεκομένων να προχωρήσουν στην υλοποίηση της σχετικής απόφασης για ανάληψη της διαχείρισης του δημόσιου χρέους από την 1η Αυγούστου του 2010.

Ο εκπρόσωπος της ΚΤΚ δήλωσε συναφώς ότι οποιαδήποτε μετάθεση της ημερομηνίας υλοποίησης της σχετικής απόφασης θα προκαλέσει προβλήματα, καθότι η ΚΤΚ έχει ήδη προβεί σε πάρα πολλές αλλαγές και διευθετήσεις στον τρόπο εργασίας της και η θέση της παραμένει ότι θα πρέπει το θέμα να προχωρήσει ως έχει προγραμματισθεί.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, έχει διαμορφώσει τις ακόλουθες θέσεις:

1. Ο πρόεδρος της επιτροπής βουλευτής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και το μέλος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Σοσιλαδημοκρατών ΕΔΕΚ, διατηρώντας τις επιφυλάξεις τους, τάσσονται υπέρ της ψήφισης του υπό αναφορά νομοσχεδίου σε νόμο και της έγκρισης των υπό αναφορά κανονισμών, όπως αυτά έχουν κατατεθεί από την εκτελεστική εξουσία.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις τάσσονται υπέρ της ψήφισης του υπό αναφορά νομοσχεδίου σε νόμο και της έγκρισης των υπό αναφορά κανονισμών, όπως αυτά έχουν κατατεθεί από την εκτελεστική εξουσία.

3. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί του υπό αναφορά νομοσχεδίου και των κανονισμών κατά τη συζήτηση του θέματος στην ολομέλεια του σώματος.

Επιπροσθέτως των πιο πάνω θέσεων, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού ομόφωνα καλεί την κυβέρνηση το ταχύτερο δυνατό να προχωρήσει με όλες τις δέουσες ενέργειες για εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους, σύμφωνα με τις επισημάνσεις που έγιναν στο στάδιο της συζήτησης του θέματος, και να επανέλθει στη Βουλή με νέο εκσυγχρονισμένο νομοθετικό πλαίσιο.

Σημειώνεται ότι οι τίτλοι των υπό έγκριση κανονισμών που αναφέρονται στο επισυνημμένο παράρτημα, υπ’ αριθμόν 2 και 3, για νομοτεχνικούς λόγους, τροποποιούνται αντίστοιχα ως ακολούθως:

1. Οι περί Δανείου (Ανάπτυξις) (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2010.

2. Οι περί Ομολογιακού Δανείου (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2010.

 

6 Ιουλίου 2010

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων