Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων για το θέμα «Οι υποχρεώσεις της Κύπρου για τη διατήρηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών και για τη δημιουργία υγιούς ελεύθερου ανταγωνισμού όπως αυτές απορρέουν από τις δεσμεύσεις μας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

Παρόντες:

Νίκος Κλεάνθους, πρόεδρος Χρήστος Στυλιανίδης
Αθηνά Κυριακίδου Φειδίας Σαρίκας
Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου Δημήτρης Συλλούρης
Τάκης Χατζηγεωργίου Μη μέλη της επιτροπής:
Τάσος Μητσόπουλος Λευτέρης Χριστοφόρου

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων εξέτασε αυτεπάγγελτα το υπό αναφορά θέμα, έπειτα από πρόταση του βουλευτή κ. Νίκου Κλεάνθους. Το εν λόγω θέμα συζητήθηκε σε τρεις συνεδρίες της επιτροπής, που πραγματοποιήθηκαν στις 17 Ιουνίου και 18 Νοεμβρίου 2008 και 16 Νοεμβρίου 2009, ενώ η πτυχή του θέματος που αφορούσε τη δημιουργία υγιούς ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά των πετρελαιοειδών και στις τιμές των πετρελαιοειδών στην Κύπρο εξετάστηκε από κοινού με την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού στις 24 Φεβρουαρίου 2009. Στις συνεδρίες της επιτροπής κλήθηκαν και παρευρέθηκαν o Υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ενέργειας του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κέντρου Καταναλωτή Κύπρου και της Υπηρεσίας Ανταγωνισμού και Προστασίας των Καταναλωτών του ίδιου υπουργείου, ο πρόεδρος της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού (ΕΠΑ), εκπρόσωποι του Κυπριακού Οργανισμού Διαχείρισης Αποθεμάτων Πετρελαιοειδών (ΚΟΔΑΠ), της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής, της Κυπριακής Εταιρείας Αποθήκευσης Πετρελαιοειδών Λτδ (ΚΕΤΑΠ) και των εταιρειών “Ελληνικά Πετρέλαια Κύπρου Λτδ” (ΕΚΟ), “Exxon Mobil Cyprus Inc.”, “Lukoil Cyprus Ltd”, “Petrolina (Holdings) Public Ltd”, “BP Eastern Mediterranean Ltd” και του Παγκύπριου Συνδέσμου Πρατηριούχων Πετρελαιοειδών.

Ο εισηγητής του θέματος κ. Νίκος Κλεάνθους, εισάγοντας το θέμα, ανέφερε ότι για τη δημιουργία του τερματικού σταθμού και των αποθηκευτικών χώρων πετρελαιοειδών στο Βασιλικό έχουν εμπλακεί διάφορες κυβερνήσεις διαμέσου των ετών, χωρίς όμως το εν λόγω έργο να έχει υλοποιηθεί. Ο κ. Κλεάνθους επισήμανε ότι η δημιουργία του τερματικού σταθμού και του χώρου αποθήκευσης αποθεμάτων πετρελαιοειδών αποτελεί ανάγκη που επιβάλλεται από το κοινοτικό κεκτημένο, αλλά ταυτόχρονα και απαραίτητη προϋπόθεση, για να καταστεί δυνατή η προσέλκυση νέων εταιρειών πετρελαιοειδών στην αγορά της Κύπρου, επιτρέποντας τη δημιουργία υγιούς ελεύθερου ανταγωνισμού προς όφελος των πολιτών και του τόπου. Σκοπός της εξέτασης του θέματος ενώπιον της επιτροπής, πρόσθεσε, είναι η εξακρίβωση των λόγων που οδήγησαν στην καθυστέρηση της υλοποίησης του εν λόγω έργου και η εξεύρεση των ενδεδειγμένων λύσεων που θα βοηθήσουν στην υλοποίησή του και παράλληλα η εξέταση των συνεπειών από τη μη ολοκλήρωση του έργου, που αφορούν την αγορά των πετρελαιοειδών και κατ’ επέκταση τις τιμές στις οποίες διατίθενται τα πετρελαιοειδή στην Κύπρο.

Ο Υπουργός Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, καταθέτοντας τις απόψεις του ενώπιον της επιτροπής, εξήγησε ότι συζητήθηκαν από τους τεχνοκράτες δύο προτάσεις για τη δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου, που αφορούσαν αφενός τη δημιουργία από τις εταιρείες πετρελαιοειδών δικών τους τερματικών και αποθηκευτικών χώρων και αφετέρου το ενδεχόμενο να δοθεί αποκλειστική αρμοδιότητα στον ΚΟΔΑΠ για τη δημιουργία και διαχείριση του Ενεργειακού Κέντρου, με την προοπτική να ενοικιάζεται χώρος αποθήκευσης εντός του Ενεργειακού Κέντρου σε τυχόν νέες εταιρείες πετρελαιοειδών που θα δραστηριοποιούνταν στην Κύπρο. Ο υπουργός τόνισε ότι δεν έχει αλλάξει η πολιτική απόφαση δημιουργίας ενός ενιαίου τερματικού και αποθηκευτικών χώρων στο χώρο του Βασιλικού και ανέφερε ότι η Υπηρεσία Ενέργειας του υπουργείου του έχει διεκπεραιώσει εκτενή εργασία προς την επίτευξη του στόχου της δημιουργίας του τερματικού. Αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου, ο υπουργός ανέφερε ότι αναμένεται από τους ειδικούς ότι η υποδομή που αφορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο θα ολοκληρωθεί εντός τεσσεράμισι ετών από τη μέρα της υπογραφής του συμβολαίου του έργου, ενώ, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα είναι δυνατή η χρήση του φυσικού αερίου, προτού ολοκληρωθεί η υποδομή του Ενεργειακού Κέντρου. Ο υπουργός διευκρίνισε ότι για τη δημιουργία του τερματικού πετρελαιοειδών θα αναλωθούν άλλα δύο χρόνια, με πιθανή ολοκλήρωση το 2011, εφόσον οι εργασίες ξεκινήσουν εντός του 2009, προσθέτοντας ότι η παρούσα κυβέρνηση προέβη σε επιπλέον απαλλοτριώσεις στην περιοχή Βασιλικού για την κατασκευή του Ενεργειακού Κέντρου.

Ο πρόεδρος της ΕΠΑ ανέφερε ότι το πρώτο σκέλος του θέματος, που αφορά τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαιοειδών, εμπίπτει στη σφαίρα αρμοδιότητας της κυβέρνησης. Ο πρόεδρος της ΕΠΑ ανέφερε ότι, κατά την άποψή του, η απουσία υποδομής (τερματικού και αποθηκευτικών χώρων πετρελαιοειδών) δημιουργεί διαρθρωτικές δυσκολίες που δεν επιτρέπουν να ευδοκιμήσει ο υγιής και ελεύθερος ανταγωνισμός στην αγορά των πετρελαιοειδών. Σχολιάζοντας το θέμα του ανταγωνισμού στη σχετική αγορά, ανέφερε ότι με τη μέχρι σήμερα τριβή του με το θέμα είναι σε θέση να γνωρίζει ότι υπάρχουν αρκετά άλλα αδύνατα σημεία στην εν λόγω αγορά που προκαλούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, αλλά στο παρόν στάδιο δε θα ήθελε να αναφερθεί σε βάθος σε αυτά, επισημαίνοντας ότι μέχρι τις 17 Ιουνίου 2008, ημερομηνία κατά την οποία παρευρέθηκε στη συνεδρία της επιτροπής, δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί η έρευνα της ΕΠΑ για την αγορά των πετρελαιοειδών.

Αναπτύσσοντας το θέμα της διατήρησης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ενέργειας του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού ανέφερε ότι αυτό πηγάζει από εναρμονιστική νομοθεσία και ότι μέρος των εν λόγω αποθεμάτων αποθηκεύεται προσωρινά στις εγκαταστάσεις του παλαιού διυλιστηρίου πετρελαιοειδών στη Λάρνακα, ενώ το υπόλοιπο των αποθεμάτων αποθηκεύεται με μίσθωση σε εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και στην Ολλανδία. Επιπλέον, κατέθεσε στην επιτροπή σχετικό ενημερωτικό σημείωμα. Η προσπάθεια για τη δημιουργία Ενεργειακού Κέντρου στο Βασιλικό, ανέφερε, χρονολογείται και η μορφή του περιλαμβάνει τη δημιουργία τερματικού εκφόρτωσης πετρελαϊκών προϊόντων, αποθηκευτικών χώρων, όπου θα διατηρούνται τα εν λόγω αποθέματα, καθώς και τα λειτουργικά αποθέματα των εταιρειών πετρελαιοειδών που διεξάγουν δραστηριότητες στην Κύπρο.

Η ιδέα της συνύπαρξης των στρατηγικών αποθεμάτων και των λειτουργικών αποθεμάτων των πετρελαιοειδών των εταιρειών έγινε, αφενός για να είναι δυνατή η ανακύκλωση των εν λόγω καυσίμων και αφετέρου για να καταστεί δυνατή η διατήρηση όλων των αποθεμάτων πετρελαιοειδών σε μια τοποθεσία και να υλοποιηθεί η μεταφορά των αποθηκευτικών χώρων, που σήμερα ευρίσκονται στη Λάρνακα. Η τακτική ανακύκλωση των αποθεμάτων πετρελαιοειδών, όπως ανέφερε, εκτιμάται ότι θα περιορίσει το ενδεχόμενο ζημιάς από την πτώση των τιμών του πετρελαίου, αποτρέποντας την επανάληψη πρόσφατου συμβάντος κατά το οποίο ο ΚΟΔΑΠ αναγκάστηκε να πωλήσει φθηνότερα τα πετρελαιοειδή που είχε αγοράσει σε πολύ πιο υψηλή τιμή λόγω της ανάγκης ανανέωσης των αποθεμάτων του.

Παρά το γεγονός ότι η μέθοδος της συναποθήκευσης των καυσίμων (commingling), που προτείνεται να χρησιμοποιηθεί στο Ενεργειακό Κέντρο στο Βασιλικό, εφαρμόζεται επιτυχώς στην Ολλανδία και σε άλλα κράτη, οι εταιρείες πετρελαιοειδών στην Κύπρο δε συμφωνούν με την εφαρμογή της και ζητούν επίμονα να τους δοθεί χώρος να δημιουργήσουν τις δικές τους αποθήκες, προσπαθώντας εμμέσως να παρεμποδίσουν τη δραστηριοποίηση άλλων εταιρειών στην κυπριακή αγορά.

Το Ενεργειακό Κέντρο, πρόσθεσε ο ίδιος, προορίζεται να λειτουργήσει και ως εφοδιαστικός σταθμός για τη γύρω περιοχή, όπως για παράδειγμα για το λιμάνι Λεμεσού, καλύπτοντας τις ανάγκες εφοδιασμού καυσίμων πλοίων (bunkering fuel), που ανέρχονται σε περίπου 450 000 τόνους ετησίως. Ανέφερε επίσης ότι από την αρχή το εν λόγω έργο αντιμετωπίζεται από την υπηρεσία του ως έργο υποδομής για την Κύπρο και όχι ως έργο που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των εταιρειών πετρελαιοειδών που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο, τονίζοντας ότι κανένας δεν αναγκάζει τις εταιρείες να αποθηκεύσουν τα καύσιμά τους στο Βασιλικό.

Η δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου, όπως ο ίδιος δήλωσε, έτυχε ενδελεχούς σχεδιασμού, με τη λήψη των απόψεων των εταιρειών πριν από την κατάρτιση του τελικού σχεδίου το Σεπτέμβριο του 2005. Ωστόσο, τα τελευταία τρία χρόνια, σύμφωνα με τον ίδιο, οι εταιρείες, με νέα δεδομένα, μέσω του ΚΟΔΑΠ, ζήτησαν διαφοροποίηση του σχεδιασμού του Ενεργειακού Κέντρου με την παραχώρηση χώρου για την ανέγερση των δικών τους αποθηκευτικών χώρων και ιδιωτικών τερματικών εκφόρτωσης, αρνούμενοι να συναποθηκεύσουν τα αποθέματά τους σε κοινή εγκατάσταση, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί. Η εν λόγω αλλαγή, κατά τον ίδιο, επιβάλλει τη μετάκληση εμπειρογνωμόνων, για να συμβουλεύσουν το κράτος ποια λύση είναι η καλύτερη, ενώ η κυβέρνηση ακόμα διαπραγματεύεται τη μορφή που θα έχει το Ενεργειακό Κέντρο με τις εταιρείες πετρελαιοειδών.

Ενημερώνοντας την επιτροπή για το Ενεργειακό Κέντρο, όπως αυτό είχε αρχικά σχεδιαστεί, ο ίδιος ανέφερε ότι αυτό θα διαθέτει νέου τύπου δεξαμενές καυσίμων με ασφάλεια αφρού, νερού και “bunding work”, για την αποτροπή και τον περιορισμό των διαρροών, καθώς και πολλά άλλα σύγχρονα συστήματα ασφάλειας, σε αντίθεση με τις δεξαμενές αποθήκευσης καυσίμων των εταιρειών στη Λάρνακα, οι οποίες δεν πληρούν τις σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας κατασκευής. Στη Λάρνακα, όπως επισήμανε, υπάρχουν δεξαμενές καυσίμων που είναι κατασκευασμένες με καρφιά “riveted tanks”, κατασκευές που έχουν απαγορευθεί διεθνώς για την αποθήκευση καυσίμων και που συνεπώς εγκυμονούν κινδύνους για την πόλη, καθιστώντας απόλυτα αναγκαία τη μετακίνησή τους στο Βασιλικό το συντομότερο δυνατό. Στην περίπτωση που το Ενεργειακό Κέντρο κατασκευαστεί και οι εγκαταστάσεις των εταιρειών πετρελαιοειδών μεταφερθούν στο Βασιλικό, η απορρύπανση της εν λόγω περιοχής δύναται να ολοκληρωθεί εντός δύο ετών.

Στη δεύτερη συνεδρία της επιτροπής, στις 24 Φεβρουαρίου 2009, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ενέργειας εξέφρασε τη λύπη του για το ότι δεν υπήρξε καμία εξέλιξη αναφορικά με το θέμα της ανέγερσης του Ενεργειακού Κέντρου, πληροφορώντας την επιτροπή ότι δεν εξασφαλίστηκαν ακόμα οι υπηρεσίες άλλου εμπειρογνώμονα, όπως είχε αναφερθεί στις προηγούμενες συνεδρίες της επιτροπής.

Σχολιάζοντας τις τιμές των πετρελαιοειδών που επικρατούσαν στην Κύπρο στις 18 Νοεμβρίου 2008, ο ίδιος είχε επισημάνει ότι η βενζίνη στην Κύπρο πωλούνταν κατά 2,5 σεντ πιο ακριβά, το πετρέλαιο κίνησης κατά 7,7 σεντ και το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 9,4 σεντ πιο πάνω από ό,τι θα έπρεπε να πωλείται, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή του πετρελαίου που επικρατούσε διεθνώς. Στη συνεδρία της επιτροπής στις 24 Φεβρουαρίου 2009 επισήμανε ότι και πάλι η βενζίνη στην Κύπρο πωλούνταν κατά 3,6 σεντ πιο ακριβά, το πετρέλαιο κίνησης κατά 10,4 σεντ και το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 4,4 σεντ, καταθέτοντας σχετικό σημείωμα με τις τιμές στην επιτροπή. Όπως εξήγησε, η Υπηρεσία Ενέργειας καταλήγει στα συμπεράσματά της αναφορικά με τις τιμές των πετρελαιοειδών λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, τα έξοδα μεταφοράς του στην Κύπρο, τα λειτουργικά έξοδα και τα κέρδη των εταιρειών πετρελαιοειδών, που παρέμειναν τα ίδια. Δεδομένων των πιο πάνω, ο ίδιος επισήμανε ότι δε δικαιολογούνται οι υψηλές τιμές πώλησης των πετρελαιοειδών στην Κύπρο, αν συνυπολογισθεί και η παγκόσμια πτώση της τιμής του πετρελαίου λόγω της οικονομικής κρίσης. Αναφερόμενος στο δικαίωμα καθορισμού ανώτατης τιμής πώλησης των καυσίμων από τον υπουργό, στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνονται αδικαιολόγητα υψηλές τιμές, επισήμανε ότι το εν λόγω θέμα αποτελεί αντικείμενο πολιτικής απόφασης.

Ο εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, αναφερόμενος στην αγορά πετρελαιοειδών, είπε ότι, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι μόνο τέσσερις εταιρείες δραστηριοποιούνται στην εν λόγω αγορά, συνάγεται το συμπέρασμα ότι επικρατεί ολιγοπώλιο. Διευκρίνισε όμως ότι, παρ’ όλο που μπορεί να υπάρχει ολιγοπώλιο ή ακόμα και μονοπώλιο σε μια αγορά, για να παρέμβει το κράτος, πρέπει να διαπιστωθεί ότι υπάρχει κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. Αναφορικά με την ύπαρξη προτεινόμενων τιμών από τις εταιρείες πετρελαιοειδών προς τους πρατηριούχους, επισήμανε ότι, εφόσον οι εν λόγω τιμές είναι προτεινόμενες και όχι υποχρεωτικές, τότε πάλι δε δύναται το κράτος να παρέμβει. Στην περίπτωση όμως που οι προτεινόμενες τιμές επιβάλλονται με οποιοδήποτε τρόπο ή καθίστανται υποχρεωτικές για τους πρατηριούχους, όπως ανέφερε, το κράτος δύναται να παρέμβει, αφού η εν λόγω πράξη αποτελεί “recent price maintenance”, πρακτική που απαγορεύεται αυστηρώς από το νόμο του ανταγωνισμού, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, χωρίς εξαιρέσεις. Η εκπρόσωπος της ίδιας υπηρεσίας πρόσθεσε ότι το τμήμα της προβαίνει σε πολύπλευρη αξιολόγηση των τιμών, αφού κάθε παραλαβή πετρελαιοειδών τυγχάνει κοστολόγησης. Αναφερόμενη στη νομοθεσία που ρυθμίζει το θέμα, είπε ότι είναι προβληματική, αφού σε αυτή γίνεται αναφορά μόνο σε γενικά επίπεδα τιμών, με αποτέλεσμα να καθίσταται αναγκαία η διαπίστωση υπερτιμολόγησης από όλες τις εταιρείες, για να παρέμβει το κράτος. Η εν λόγω αδυναμία της νομοθεσίας, όπως ανέφερε, έχει επισημανθεί από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Τιμών αρκετές φορές, χωρίς όμως να γίνει οποιαδήποτε βελτίωση σε αυτή.

Ο εκπρόσωπος του ΚΟΔΑΠ ανέφερε ότι η έλλειψη αποθηκευτικών χώρων στην Κύπρο ανάγκασε τον ΚΟΔΑΠ να εξασφαλίσει αποθέματα πετρελαιοειδών που αποθηκεύονται στην Ελλάδα και την Ολλανδία, με ετήσιο κόστος €7 εκατομ., χρήματα που θα μπορούσε να διατεθούν για τη δημιουργία ιδιόκτητων δεξαμενών αποθήκευσης στην Κύπρο. Διευκρίνισε ότι, δεδομένου του γεγονότος ότι ο ΚΟΔΑΠ θα χρησιμοποιεί πέραν του 70% των αποθηκευτικών χώρων του προγραμματιζόμενου Ενεργειακού Κέντρου για τη διατήρηση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών της Κύπρου, θα διεκδικήσει τον ανάλογο ρόλο στη διαχείριση του εν λόγω κέντρου.

Ο ίδιος εισηγήθηκε την ανάληψη της ανέγερσης των δεξαμενών από τον ΚΟΔΑΠ, με τρόπο που να μοιράζονται κοινή υποδομή με τον τερματικό σταθμό και οι εν λόγω εγκαταστάσεις να ενοικιάζονται από τον ΚΟΔΑΠ σε όσες εταιρείες ενδιαφέρονται να συστεγασθούν μαζί του. Όπως είπε επίσης, όσες εταιρείες δεν επιθυμούν να συστεγασθούν με τον ΚΟΔΑΠ θα δύναται να ανεγείρουν τις δικές τους εγκαταστάσεις, οι οποίες θα γειτνιάζουν με εκείνες του ΚΟΔΑΠ και θα μοιράζονται την ίδια υποδομή. Όπως ισχυρίστηκε, ο προτεινόμενος σχεδιασμός είναι καλύτερος από την ιδέα της συναποθήκευσης των αποθεμάτων, που η κυβέρνηση αρχικά είχε αποφασίσει να προωθήσει.

Ο εκπρόσωπος της ΚΕΤΑΠ περιορίστηκε στην επεξήγηση ενώπιον της επιτροπής της αποστολής της εταιρείας του, που είναι η αποθήκευση μέρους των αποθεμάτων πετρελαιοειδών που διατηρούνται στις εγκαταστάσεις του παλαιού διυλιστηρίου της Λάρνακας με τη χρήση του προσωρινού τερματικού που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή για το σκοπό αυτό.

Σχολιάζοντας την αδικαιολόγητη καθυστέρηση που παρατηρείται στην υλοποίηση του Ενεργειακού Κέντρου, ο εκπρόσωπος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών χαιρέτισε την καθαρή έκφραση πολιτικής βούλησης από τον υπουργό για τη δημιουργία του κέντρου στο Βασιλικό, καθώς εγκαταλείπονται τα συμφέροντα των εταιρειών και υλοποιείται ένα έργο υποδομής που δημιουργείται για το συμφέρον του τόπου.

Ο εκπρόσωπος της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής εξέφρασε την απογοήτευσή του ως πολίτης του κράτους αναφορικά με τους χειρισμούς που έτυχε το θέμα της δημιουργίας του Ενεργειακού Κέντρου στο Βασιλικό και ανέφερε ότι θα αναμένει την ολοκλήρωση της έρευνας της ΕΠΑ για τον ανταγωνισμό στην αγορά πετρελαιοειδών. Ως θέμα αρχής, ανέφερε ότι σε τέτοια σημαντικά έργα υποδομής δε θα πρέπει να έχουν λόγο οι εταιρείες πετρελαιοειδών σε βάρος των πολιτών και χαιρέτισε την πρωτοβουλία της επιτροπής να εξετάσει το θέμα της δημιουργίας του Ενεργειακού Κέντρου.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ΕΚΟ, σχολιάζοντας το θέμα της προσέλκυσης εταιρειών πετρελαιοειδών με την ολοκλήρωση του Ενεργειακού Κέντρου, ανέφερε ότι δεν υπάρχει ανάγκη δημιουργίας μιας τέτοιας υποδομής, για να έλθει μια εταιρεία στην Κύπρο, και αναφέρθηκε στο παράδειγμα της εταιρείας “Lukoil”, που δραστηριοποιείται στην Κύπρο ενοικιάζοντας αποθηκευτικούς χώρους από την εταιρεία “Petrolina”. Οι εταιρείες πετρελαιοειδών, όπως ο ίδιος επισήμανε, δεν αντιτίθενται στην απόφαση της κυβέρνησης για μετακίνηση των αποθηκευτικών χώρων καυσίμων από τη Λάρνακα, αλλά διαφωνούν με τον τρόπο που θα δημιουργηθεί ο τερματικός και οι αποθήκες πετρελαιοειδών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η θέση των εταιρειών είναι εναντίον της αποθήκευσης των αποθεμάτων των καυσίμων τους μαζί με τα στρατηγικά αποθέματα του ΚΟΔΑΠ και ζητούν να τους παραχωρηθεί ξεχωριστός χώρος, για να ανεγείρουν τις δικές τους αποθήκες. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι λόγοι για τους οποίους η εταιρεία ΕΚΟ δεν επιθυμεί την κοινή αποθήκευση των αποθεμάτων των καυσίμων της με αυτά άλλων εταιρειών αφορούν τόσο τη διαφοροποίηση των προϊόντων της από τα προϊόντα άλλων εταιρειών και την προώθηση παράλληλα του ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών ως προς τα προϊόντα που πωλούνται όσο και την ανάγκη διατήρησης της αυτονομίας της εταιρείας αναφορικά με τα έξοδα λειτουργίας του χώρου αποθήκευσης. Περαιτέρω, όπως πρόσθεσε, η κυβέρνηση θα πρέπει να παραχωρήσει χώρο στις εταιρείες, για να ανεγείρουν τις αποθήκες τους, από τη στιγμή που αποφάσισε τη μετακίνηση των εγκαταστάσεών τους από τη Λάρνακα. Παράλληλα, επισήμανε ότι το ενδεχόμενο επέκτασης των εγκαταστάσεων του Ενεργειακού Κέντρου για τις εταιρείες ίσως να είναι μια καλή λύση, αφού οι εταιρείες πρέπει να είναι κοντά στον ΚΟΔΑΠ, ώστε να είναι δυνατή η πώληση των αποθεμάτων του, όταν αυτά θα ανανεώνονται. Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι οι εταιρείες ζητούν να έχουν μερίδιο ιδιοκτησίας στο Ενεργειακό Κέντρο και όχι να ανήκει εξ ολοκλήρου στον ΚΟΔΑΠ ή σε ιδιώτη που να τους ενοικιάζει αποθηκευτικούς χώρους. Ενδεικτικά, ανέφερε ότι ένα ποσοστό ιδιοκτησίας της τάξης του 30% για τις εταιρείες θα διασφάλιζε καλύτερα τα συμφέροντά τους. Σχολιάζοντας την καθυστέρηση στην κατασκευή του Ενεργειακού Κέντρου, απέδωσε ευθύνες στους χειρισμούς της κυβέρνησης για τη διακοπή της συνεργασίας με τον οίκο “Κellogg” και τις εκτενείς συζητήσεις αναφορικά με την πλωτή ή χερσαία μονάδα αποϋγροποίησης φυσικού αερίου. Αναπτύσσοντας τις θέσεις του για το θέμα των τιμών των καυσίμων στην Κύπρο, ανέφερε ότι η Κύπρος είναι η τρίτη πιο φθηνή χώρα στην ΕΕ στις τιμές των καυσίμων προ της επιβολής φόρων επισημαίνοντας ότι, εάν αφαιρεθεί από την τελική τους τιμή το κόστος μεταφοράς, η Κύπρος είναι η εικοστή δεύτερη ακριβότερη χώρα στην ΕΕ.

Ο εκπρόσωπος της εταιρείας ΕΚΟ τόνισε ότι η αρμοδιότητα λήψης απόφασης αναφορικά με το ύψος των τιμών των πετρελαιοειδών ανήκει στην Επιτροπή Παρακολούθησης Τιμών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού και όχι στην Υπηρεσία Ενέργειας του ίδιου υπουργείου. Σχολιάζοντας τους υπολογισμούς των τιμών, όπως αναφέρθηκαν στην επιτροπή από το διευθυντή της Υπηρεσίας Ενέργειας του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, ανέφερε ότι αυτοί είναι λανθασμένοι, αφού δε λαμβάνουν υπόψη παράγοντες όπως το επιπλέον κόστος μεταφοράς των καυσίμων εντός της χώρας, την παραλαβή φορτίων και τα διαθέσιμα αποθέματα, παράγοντες που πρέπει να συνυπολογίζονται, αφού απαιτούνται δέκα μέρες τουλάχιστο, για να εξαντληθούν τα αποθέματα καυσίμων και να εφαρμοσθούν οι τιμές των νέων φορτίων. Όπως ο ίδιος πρόσθεσε, οι υπολογισμοί των τιμών θα πρέπει να δεικνύουν αν οι μέσες τιμές είναι διαχρονικά λογικές και όχι αν υπάρχουν αυξήσεις των τιμών σε μια δεδομένη στιγμή. Ο ίδιος τόνισε ενώπιον της επιτροπής ότι υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις αναφορικά με τις τιμές των καυσίμων από τις Υπηρεσίες Ενέργειας και Ανταγωνισμού και Προστασίας των Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, γεγονός που προκάλεσε στο παρελθόν και την αντίδραση του προέδρου της ΕΠΑ, που απηύθυνε σύσταση να μη γίνονται αντικρουόμενες δηλώσεις από τις υπηρεσίες του υπουργείου. Ο ίδιος εκπρόσωπος απέρριψε τη θέση που εξέφρασε ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ενέργειας ότι οι τιμές των πετρελαιοειδών ήταν υψηλότερες του κανονικού, τονίζοντας ότι η βιομηχανία των πετρελαιοειδών είναι η πιο αυστηρά ελεγχόμενη βιομηχανία στην Κύπρο, με πλήρη διαφάνεια στο κόστος των φορτίων πετρελαιοειδών που εισάγονται και στις τιμές που αυτά πωλούνται.

Ο πρώτος εκπρόσωπος της εταιρείας “Petrolina” ανέφερε ότι δύο από τους βασικούς λόγους που διαμόρφωσαν τη θέση της εταιρείας για δημιουργία ανεξάρτητων χώρων αποθήκευσης είναι το κόστος αποθήκευσης και το κόστος διαχείρισης των αποθεμάτων πετρελαιοειδών, αφού με τη διατήρηση ξεχωριστών αποθεμάτων η εταιρεία διατηρεί τον πλήρη έλεγχο του κόστους αποθήκευσης και την ανταγωνιστικότητά της. Όπως ο ίδιος πρόσθεσε, η εταιρεία “Petrolina” ζητά να της παραχωρηθεί άλλος χώρος και να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα, για να μην επωμισθεί το κόστος της μετακίνησής της από τη Λάρνακα, κατόπιν σχετικής πολιτικής απόφασης, από τη στιγμή που εξυπηρετείται και ικανοποιείται οικονομικά παραμένοντας στις παρούσες της εγκαταστάσεις. Παράλληλα, τόνισε ότι ούτε η εταιρεία του επιθυμεί τη συναποθήκευση των καυσίμων της με άλλες εταιρείες. Όπως επισήμανε ειδικότερα, η αποθήκευση των καυσίμων αποτελεί μέρος της εργασίας που η εταιρεία του εκτελεί και τομέα που επιθυμεί να διατηρήσει υπό τον έλεγχό της, για να δύναται να ανταγωνίζεται τις άλλες εταιρείες, αφού έχει ήδη προβεί σε πολύ σημαντικές επενδύσεις στον εν λόγω τομέα.

Αναφορικά με το θέμα των τιμών των πετρελαιοειδών, ο δεύτερος εκπρόσωπος της εταιρείας “Petrolina” ανέφερε ότι η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού λαμβάνει πληροφόρηση από τις εταιρείες πετρελαιοειδών και ελέγχει τις τιμές εισαγωγής και πώλησης των καυσίμων, χωρίς να έχει διαπιστώσει ότι αυτές είναι υπερβολικές, ενώ τόνισε επίσης ότι η μεθοδολογία που χρησιμοποιεί ο διευθυντής της Υπηρεσίας Ενέργειας του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού είναι λανθασμένη.

Ο γενικός γραμματέας της ΠΟΒΕΚ, εκπροσωπώντας τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πρατηριούχων Πετρελαιοειδών, ανέφερε ότι, κατά την άποψη των πρατηριούχων πετρελαιοειδών, έχει ακολουθηθεί λανθασμένη τακτική στην προώθηση της δημιουργίας του τερματικού σταθμού και του Ενεργειακού Κέντρου, αφού από τη συζήτηση προκύπτει ότι ο τερματικός σταθμός δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τις εταιρείες πετρελαιοειδών. Αναφερόμενος στο θέμα των τιμών των πετρελαιοειδών, είπε ότι οι πρατηριούχοι εισπράττουν πολύ μικρή προμήθεια για την πώληση πετρελαιοειδών. Πρόσθεσε ότι, ενώ τελευταίως δημοσιοποιούνται από το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού οι τιμές πώλησης των καυσίμων στα πρατήρια για σκοπούς πληροφόρησης του κοινού, το εν λόγω σύστημα, παρ’ όλο που είναι ευπρόσδεκτο από το Σύνδεσμο Πρατηριούχων Πετρελαιοειδών, χρήζει βελτίωσης, καθώς δεν ενημερώνεται το κοινό κατά πόσο οι τιμές των πρατηρίων έχουν μεταβληθεί από την ώρα της δημοσιοποίησής τους.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, αφού ολοκλήρωσε στο στάδιο αυτό την εξέταση του υπό συζήτηση θέματος, θεωρεί πολύ σημαντική την οριστική επίλυση του θέματος που αφορά τη δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου στο Βασιλικό, καθώς η τεράστια καθυστέρηση που παρατηρείται στη δημιουργία του έχει δυσμενείς επιπτώσεις τόσο στον τόπο όσο και στους Κύπριους καταναλωτές.

Η επιτροπή, με βάση την ενημέρωση που της έγινε, διαπιστώνει ότι έχουν σημειωθεί από τις εκάστοτε κυβερνήσεις τεράστιες και αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στη δημιουργία του τερματικού εκφόρτωσης πετρελαιοειδών και του Ενεργειακού Κέντρου, που αποδίδονται στη διαφωνία των εταιρειών πετρελαιοειδών με τους εκάστοτε κυβερνητικούς σχεδιασμούς για το έργο.

Η επιτροπή καταγράφει τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος διαχρονικά, λόγω της μη υλοποίησης της ειλημμένης απόφασης για τη δημιουργία του Ενεργειακού Κέντρου και της διαφοροποίησης στη μορφή του, όπως προέκυψε από τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιόν της κατά την εξέταση του θέματος.

Η επιτροπή τονίζει ότι η αδυναμία υλοποίησης του Ενεργειακού Κέντρου στοιχίζει στους καταναλωτές εκατομμύρια ευρώ ετησίως για την αποθήκευση των στρατηγικών αποθεμάτων της Κύπρου στο εξωτερικό, χρήματα που θα μπορούσε να αξιοποιηθούν για την κατασκευή της εν λόγω υποδομής την Κύπρο. Περαιτέρω, η μη υλοποίηση του έργου αποστερεί την Κύπρο από σημαντικά έσοδα που θα προέκυπταν από την εμπορία καυσίμων για πλοία (bunkering), τομέας για τον οποίο έχει εκφραστεί σημαντική ζήτηση και ο οποίος περιλαμβάνεται στον αρχικό σχεδιασμό του Ενεργειακού Κέντρου. Πρόσθετα, η μη υλοποίηση του τερματικού σταθμού και του Ενεργειακού Κέντρου παρεμποδίζει την ανάπτυξη υγιούς και ελεύθερου ανταγωνισμού στην κυπριακή αγορά πετρελαιοειδών, αφού με την απουσία της αναγκαίας υποδομής αποθηκευτικών χώρων παρεμποδίζεται η άφιξη νέων εταιρειών πετρελαιοειδών στην Κύπρο.

Η επιτροπή σημειώνει με ιδιαίτερη ικανοποίηση το άμεσο αποτέλεσμα που υπήρξε στη μείωση των τιμών από τις εταιρείες πετρελαιοειδών χωρίς την παρέμβαση της ΕΠΑ ή του αρμόδιου υπουργού, γεγονός που αποδίδεται στην ευαισθητοποίηση του κοινού μέσω των συζητήσεων ενώπιόν της.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, ολοκληρώνοντας την εξέταση του θέματος, επιφυλάσσεται να παρακολουθεί το όλο θέμα στενά, ευελπιστώντας ότι θα υλοποιηθεί σύντομα η απόφαση της κυβέρνησης για δημιουργία του τερματικού σταθμού και του Ενεργειακού Κέντρου στο Βασιλικό προς όφελος των Κυπρίων καταναλωτών και του τόπου.

9 Δεκεμβρίου 2009

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων