Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για το νομοσχέδιο και τις προτάσεις νόμου του επισυνημμένου παραρτήματος

Παρόντες:

Πάμπης Κυρίτσης, πρόεδρος Χρήστος Στυλιανίδης
Αντρέας Φακοντής Αντώνης Αντωνίου
Σκεύη Κούτρα Κουκουμά Αθηνά Κυριακίδου
Μαρία Κυριακού Ρούλα Μαυρονικόλα

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων εξέτασε το πιο πάνω νομοσχέδιο σε έξι συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 8, 15 και 22 Οκτωβρίου, 5 και 19 Νοεμβρίου και 3 Δεκεμβρίου 2009.

Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, εκπρόσωποι του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ο διευθυντής του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς και εκπρόσωποι του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ), της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (ΕΕΥ) και της Κυπριακής Συνομοσπονδίας Οργανώσεων Αναπήρων (ΚΥΣΟΑ).

Σκοπός του υπό εξέταση νομοσχεδίου είναι η θέσπιση ειδικών διατάξεων ως θετικής δράσης για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρίες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, με στόχο την ένταξη των ατόμων αυτών στην αγορά εργασίας και την επαγγελματική τους αποκατάσταση.

Σκοπός των τριών υπό αναφορά προτάσεων νόμου του βουλευτή του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ κ. Γιαννάκη Ομήρου είναι επίσης η υιοθέτηση θετικών μέτρων που έχουν ως στόχο την ένταξη των ατόμων με αναπηρίες στον κόσμο της εργασίας και της απασχόλησης. Σημειώνεται ότι οι εν λόγω προτάσεις νόμου, οι οποίες εκκρεμούν ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων από το 2005, είχαν συζητηθεί πριν από την κατάθεση του υπό αναφορά νομοσχεδίου από την κυβέρνηση σε τρεις συνεδρίες της επιτροπής, που πραγματοποιήθηκαν στις 12 Οκτωβρίου 2006, 10 Φεβρουαρίου και 14 Οκτωβρίου 2007. Στο στάδιο εκείνο είχε αποφασιστεί από την επιτροπή, κατόπιν συνεννόησης και με τον εισηγητή των εν λόγω προτάσεων, η αναβολή της περαιτέρω συζήτησής τους ενόψει της κατάθεσης του υπό εξέταση νομοσχεδίου, το οποίο τότε βρισκόταν στο στάδιο της ετοιμασίας του από την εκτελεστική εξουσία. Με την κατάθεση του παρόντος νομοσχεδίου ο εισηγητής των προτάσεων νόμου, εκφράζοντας τη συμφωνία του με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου, δήλωσε ταυτόχρονα ότι οι πρόνοιές του ικανοποιούν και καλύπτουν σε μεγάλο βαθμό τις δικές του προτάσεις. Ως εκ τούτου, δήλωσε ότι αποσύρει τις εν λόγω προτάσεις, αφού έχουν εξυπηρετήσει το σκοπό για τον οποίο κατατέθηκαν, που ήταν η υιοθέτηση από την εκτελεστική εξουσία θετικών μέτρων για την ένταξη ατόμων με αναπηρίες στην απασχόληση.

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων δήλωσε ότι το υπό εξέταση νομοσχέδιο είναι το πιο σημαντικό, το πιο σύγχρονο και ριζοσπαστικό νομοθέτημα στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες, καθώς τα οφέλη για τα άτομα με αναπηρίες από την εφαρμογή του νόμου αυτού θα είναι τεράστια.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, το Υπουργικό Συμβούλιο με την υπ’ αριθμόν 66.344 απόφασή του, ημερομηνίας 14 Νοεμβρίου 2007, αναγνώρισε το θεσμό της ποσόστωσης στις προσλήψεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα υπέρ των ατόμων με αναπηρίες ως θετική δράση που θα συμβάλει στην ένταξή τους στην αγορά εργασίας και στην κοινωνική ενσωμάτωσή τους και γι’ αυτό εξουσιοδότησε τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων να επεξεργαστεί, σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία και τις άλλες εμπλεκόμενες υπηρεσίες, τον τρόπο πρακτικής εφαρμογής της ποσόστωσης και στη συνέχεια, αφού διαβουλευτεί με τους κοινωνικούς εταίρους, να προωθήσει την κατάλληλη νομοθετική ρύθμιση για την εισαγωγή του θεσμού αυτού.

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων δήλωσε στα μέλη της επιτροπής ότι για την υλοποίηση της πιο πάνω αναφερόμενης απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου ορίστηκε τεχνική επιτροπή, αποτελούμενη από εκπροσώπους του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, της Νομικής Υπηρεσίας, της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού του Υπουργείου Οικονομικών και της ΚΥΣΟΑ, η οποία σε έξι συνεδρίες της συζήτησε διεξοδικά όλες τις διατάξεις του νομοσχεδίου που ετοίμασε το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Σύμφωνα με την ίδια, η επεξεργασία και η επιλογή του τρόπου πρακτικής και αποτελεσματικής εφαρμογής της ποσόστωσης ήταν ένα πολύπλοκο και πολύπτυχο θέμα, καθώς αυτή επηρεάζει τις υφιστάμενες νομοθεσίες και πρακτικές που ρυθμίζουν τις διάφορες διαδικασίες πρόσληψης μόνιμου, έκτακτου και ωρομίσθιου προσωπικού στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Τελικά, όπως η ίδια δήλωσε, επιλέχθηκε η υιοθέτηση ενός γενικού νόμου πλαισίου, καθώς αυτός κρίθηκε ως ο καταλληλότερος τρόπος νομοθετικής ρύθμισης του υπό συζήτηση θεσμού.

Περαιτέρω, η υπουργός δήλωσε ότι το νομοσχέδιο αυτό ικανοποιεί τους εξής δύο βασικούς και κρίσιμους για την αποτελεσματική εφαρμογή του στόχους:

1. Ωφελεί τα άτομα με αναπηρίες και την κοινωνία γενικότερα, αντισταθμίζοντας από τη μια ουσιαστικά τις άνισες ευκαιρίες που έχουν τα άτομα με αναπηρίες για εξεύρεση απασχόλησης και από την άλλη ρυθμίζοντας νομοθετικά το πιο σημαντικό μέχρι τώρα, για τα κυπριακά δεδομένα, θετικό μέτρο για την ένταξη των ατόμων με αναπηρίες στην απασχόληση, μέτρο το οποίο έχει εφαρμοστεί και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Διασφαλίζει την ύπαρξη αντικειμενικών κριτηρίων που θα ικανοποιούν τα επωφελούμενα του νόμου άτομα με αναπηρίες, έτσι ώστε να μην υπάρχει καμιά διάκριση έναντι ατόμων χωρίς αναπηρίες ή μεταξύ των ατόμων με αναπηρίες και κατά συνέπεια να υπάρχει ισχυρή βάση και ορθότητα του νόμου.

Ειδικότερα, το νομοσχέδιο αυτό προβλέπει, ανάμεσα σ’ άλλα, και τα ακόλουθα:

1. Την ερμηνεία του όρου “άτομο με αναπηρίες”, έτσι ώστε αυτός να καλύπτει άτομα με οποιασδήποτε μορφής ανεπάρκεια ή μειονεξία η οποία προκαλεί μόνιμο ή απροσδιόριστης διάρκειας σωματικό, διανοητικό ή ψυχικό περιορισμό που μειώνει ουσιωδώς ή αποκλείει τη δυνατότητα εξεύρεσης και διατήρησης κατάλληλης απασχόλησης.

2. Την ερμηνεία του όρου “ευρύτερος δημόσιος τομέας”, έτσι ώστε αυτός να περιλαμβάνει κάθε υπουργείο και κάθε ανεξάρτητη υπηρεσία ή Αρχή ή γραφείο ανεξάρτητου αξιωματούχου και κάθε νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου ή οργανισμό δημόσιου δικαίου, περιλαμβανομένων των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης.

3. Το ύψος του ποσοστού πρόσληψης ατόμων με αναπηρίες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα που ανέρχεται σε ποσοστό 10% του αριθμού των υπό πλήρωση κάθε φορά θέσεων απασχόλησης, νοουμένου ότι αυτό δεν υπερβαίνει το 7% του συνόλου των υπηρετούντων υπαλλήλων κατά υπηρεσία κατά την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της εκάστοτε διαδικασίας πλήρωσης θέσεων έτους ή, στην περίπτωση της Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, κατά την 1η Σεπτεμβρίου του προηγούμενου της εκάστοτε διαδικασίας πλήρωσης θέσεων έτους.

4. Τα αντικειμενικά κριτήρια που πρέπει να ικανοποιούνται σωρευτικά για το διορισμό ατόμου με αναπηρίες, όπως είναι η κατοχή των απαιτούμενων προσόντων της υπό πλήρωση θέσης απασχόλησης, η επιτυχία σε τυχόν απαιτούμενες για τη θέση γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις και η καταλληλότητα του ατόμου με αναπηρίες για την εκτέλεση των καθηκόντων της υπό πλήρωση θέσης απασχόλησης. Σημειώνεται ότι η καταλληλότητα του υποψηφίου για τη θέση κρίνεται από το αρμόδιο διορίζον όργανο, το οποίο υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη και την έκθεση της ειδικής πολυθεματικής επιτροπής που συντάσσεται για το σκοπό αυτό και που έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα.

5. Τον καταρτισμό από το διορίζον όργανο ειδικών καταλόγων των υποψηφίων που είναι άτομα με αναπηρίες και τον καθορισμό της σειράς προτεραιότητάς τους σε περίπτωση δύο ή περισσότερων υποψηφίων με βάση το συγκριτικό μεταξύ τους βαθμό επιτυχίας στις γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις, όπου αυτό εφαρμόζεται, ή τη σειρά της μεταξύ τους κατάταξης δυνάμει οποιουδήποτε συστήματος αξιολόγησης εφαρμόζεται από το διορίζον όργανο.

6. Την αξιολόγηση της αναπηρίας και της καταλληλότητας του ατόμου με αναπηρίες να ασκήσει τα καθήκοντα της θέσης από ειδική πολυθεματική επιτροπή η οποία συστήνεται με βάση ετήσιους καταλόγους ειδικών επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, που εγκρίνει ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, και στην οποία συμμετέχουν σε κάθε περίπτωση ένας εκπρόσωπος του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες και δύο τουλάχιστον επαγγελματίες του τομέα υγείας από τους προαναφερόμενους καταλόγους με ειδικότητα σχετική με τη συγκεκριμένη αναπηρία του ατόμου που θα αξιολογηθεί.

7. Την παροχή εύλογων προσαρμογών και διευκολύνσεων για τη συμμετοχή ατόμων με αναπηρίες στις απαιτούμενες εξετάσεις, το είδος και η έκταση των οποίων καθορίζονται γενικά ανά αναπηρία ή/και ειδικά κατά περίπτωση, όπου αυτό είναι απαραίτητο, από το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες και, όπου αυτό είναι δυνατό, ύστερα από συνεννόηση με την ειδική πολυθεματική επιτροπή.

8. Τον καθορισμό του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες ως της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για την παρακολούθηση και το συντονισμό της εφαρμογής του εν λόγω προτεινόμενου νόμου, καθώς και των μηχανισμών για τη διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς και τους κοινωνικούς εταίρους για την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του.

Ο διευθυντής του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού του Υπουργείου Οικονομικών δήλωσε ότι το τμήμα του συμμετείχε στις διαβουλεύσεις που έγιναν στην τεχνική επιτροπή κατά την ετοιμασία του εν λόγω νομοσχεδίου και εξέφρασε την άποψη ότι οι πρόνοιες του νομοσχεδίου μπορούν να λειτουργήσουν στην πράξη αποτελεσματικά.

Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού δήλωσε στην επιτροπή ότι το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού συμμετείχε επίσης στη σχετική τεχνική επιτροπή και εξέφρασε τη συμφωνία του εν λόγω υπουργείου με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου, διευκρινίζοντας ότι τη νομοθεσία αυτή θα κληθεί να εφαρμόσει η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας και η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας.

Ο εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ εξέφρασε τη συμφωνία της συνομοσπονδίας με την εισαγωγή του θεσμού της ποσόστωσης κατά τις προσλήψεις στον ευρύτερο δημόσιο τομέα ως ειδικού μέτρου που θα συμβάλει στην επαγγελματική αποκατάσταση των ατόμων με αναπηρίες και στην αντιστάθμιση της μειονεκτικής θέσης στην οποία βρίσκονται τα άτομα αυτά λόγω της αναπηρίας τους, διατυπώνοντας όμως ταυτόχρονα τις ακόλουθες παρατηρήσεις/εισηγήσεις:

1. Ο προτεινόμενος στο νομοσχέδιο ορισμός του όρου “άτομο με αναπηρίες” είναι ένας γενικός και πολύ ευρύς ορισμός με γενικές και ακαθόριστες έννοιες και μπορεί να ερμηνευθεί ότι καλύπτει και άτομα με χρόνιες ασθένειες, όπως είναι για παράδειγμα οι διαβητικοί και οι υπερτασικοί, με αρνητικές επιπτώσεις για τα άτομα με μόνιμες και διαρκείς αναπηρίες, τα οποία έχουν προεξέχουσα ανάγκη δράσεων που θα συμβάλουν στην επαγγελματική τους αποκατάσταση και στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής τους. Προς αυτή την κατεύθυνση η ΚΥΣΟΑ εισηγήθηκε την υιοθέτηση ενός ορισμού που κατονομάζει ενδεικτικά συγκεκριμένης φύσης αναπηρίες, οι οποίες αναμφισβήτητα χρήζουν ευκαιριών και προτεραιότητας απασχόλησης λόγω του περιορισμένου πεδίου βιοποριστικής δραστηριότητας που αυτές συνεπάγονται. Περαιτέρω, η ΚΥΣΟΑ με τον ορισμό που αυτή προτείνει υιοθετεί μία δομή παρόμοια με τη δομή του ορισμού του όρου “ανάπηρος” στο άρθρο 44 του περί Δημόσιας Υπηρεσίας Νόμου του 1990. Προς υποστήριξη του ορισμού αυτού ο εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ ανέφερε ότι η περίληψη στον ορισμό συγκεκριμένης φύσης αναπηριών δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι δημιουργεί δυσμενή διάκριση μεταξύ των ατόμων με αναπηρίες και επισήμανε ότι ο ίδιος ο περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμος προβαίνει σε τέτοιες διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη φύση της αναπηρίας και τους σκοπούς που επιδιώκει η συγκεκριμένη κάθε φορά ρύθμιση, όπως είναι για παράδειγμα το άρθρο 4 του εν λόγω νόμου που προβλέπει συγκεκριμένη στήριξη για τα άτομα με αισθητηριακές αναπηρίες και το άρθρο 8 του ίδιου νόμου που προβλέπει συγκεκριμένες διευκολύνσεις στις τηλεπικοινωνίες και στην πληροφόρηση για άτομα με ακουστική αναπηρία.

2. Το υπό εξέταση νομοσχέδιο προβλέπει την εφαρμογή του θεσμού της ποσόστωσης μόνο κατά τις διαδικασίες πλήρωσης θέσεων εισδοχής στον εισαγωγικό βαθμό και έτσι αποκλείει την εφαρμογή του μέτρου αυτού κατά τις διαδικασίες πλήρωσης θέσεων προαγωγής. Ο εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ επισήμανε ότι ο περιορισμός του πεδίου εφαρμογής του προτεινόμενου νόμου στις θέσεις εισδοχής στον εισαγωγικό βαθμό συνιστά απαράδεκτη διάκριση σε βάρος των ατόμων με αναπηρία και τόνισε ότι το κείμενο του νομοσχεδίου πρέπει να τροποποιηθεί, έτσι ώστε να καλύπτει και τις θέσεις προαγωγής.

3. Τα άτομα με αναπηρίες δεν πρέπει να υποβάλλονται στις τυχόν απαιτούμενες για τη θέση απασχόλησης γενικές γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις, γιατί έτσι θα βρίσκονται σε μειονεκτική θέση είτε λόγω της συγκεκριμένης φύσης της αναπηρίας τους είτε λόγω των γενικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα άτομα αυτά για την προετοιμασία τους για τις εξετάσεις. Ο εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ ανέφερε συναφώς ότι οι υποψήφιοι άτομα με αναπηρίες ίσως πρέπει να παρακάθηνται σε ειδικές γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις, αλλά μόνο στην περίπτωση που οι υποψήφιοι είναι περισσότεροι από ένας. Περαιτέρω, ο ίδιος επισήμανε ότι τα κωφά άτομα είναι αδύνατο να παρακαθίσουν σε εξετάσεις σε ξένη γλώσσα και είναι αδύνατο να κατέχουν το προβλεπόμενο σε σχέδιο υπηρεσίας απαιτούμενο προσόν της γνώσης ξένης γλώσσας και γι’ αυτό εισηγήθηκε την ενσωμάτωση στο νομοσχέδιο διάταξης που προβλέπει ότι, σε περιπτώσεις που η φύση της αναπηρίας δεν επιτρέπει την κατοχή του προσόντος της γνώσης ξένης γλώσσας που προβλέπει σχέδιο υπηρεσίας, το προσόν τούτο δε θα απαιτείται για το συγκεκριμένο άτομο με αναπηρία.

4. Σε περίπτωση που ο ετήσιος αριθμός των κενών θέσεων απασχόλησης είναι τέτοιος, που είναι αδύνατο να εφαρμοστεί το προβλεπόμενο στο νομοσχέδιο ποσοστό του 10%, τότε για τον υπολογισμό του εν λόγω ποσοστού να λαμβάνονται υπόψη σωρευτικά οι κενές θέσεις απασχόλησης στο σχετικό οργανισμό κατά τα τέσσερα τελευταία χρόνια.

5. Στην προβλεπόμενη από το νομοσχέδιο ειδική πολυθεματική επιτροπή, η οποία θα αξιολογεί κατά πόσο ο υποψήφιος είναι άτομο με αναπηρίες κατά την έννοια του προτεινόμενου νόμου, καθώς και την καταλληλότητά του για την άσκηση των καθηκόντων της θέσης, πρέπει να συμμετέχει και ένας εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ.

6. Για τα αποτελέσματα της εφαρμογής του νόμου αυτού πρέπει να ενημερώνεται και η ΚΥΣΟΑ και πρέπει να λαμβάνει τη σχετική έκθεση που θα ετοιμάζει το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες. Ο εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ εισηγήθηκε στην επιτροπή να προβεί σε σχετική τροποποίηση του άρθρου 10 του νομοσχεδίου.

7. Το ειδικό μέτρο της ποσόστωσης πρέπει να επεκταθεί και στον ιδιωτικό τομέα, κάτι που ήδη έχει εφαρμοστεί σε πολλές άλλες χώρες.

8. Η συνταγματικότητα του προτεινόμενου νόμου θα διασφαλιζόταν και δε θα υπήρχε ο κίνδυνος αμφισβήτησής της ενώπιον των δικαστηρίων, αν ο νομοθέτης προχωρούσε σε τροποποίηση του άρθρου 28 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα της ισότητας ενώπιον του νόμου, της διοίκησης και της δικαιοσύνης, καθώς και το δικαίωμα για ίση προστασία και μεταχείριση.

Στα πλαίσια της περαιτέρω συζήτησης του υπό αναφορά νομοσχεδίου και ειδικότερα στο στάδιο της κατ’ άρθρο συζήτησής του την επιτροπή προβλημάτισαν, ανάμεσα σ’ άλλα, τα ακόλουθα:

1. Κατά πόσο ο ορισμός που δίδεται στον όρο “άτομο με αναπηρίες” πρέπει να παραμείνει γενικός και ευρύς ή πρέπει να υιοθετηθεί ένας πιο λεπτομερής ορισμός, στον οποίο θα παρατίθενται συγκεκριμένης φύσης αναπηρίες, όπως πρότεινε η ΚΥΣΟΑ. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων με επιστολή της προς το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 2 Νοεμβρίου 2009, ζήτησε τη θέση του για το συγκεκριμένο θέμα, καθώς ένας τέτοιος ορισμός πιθανό να υπονοεί προτεραιότητα για τα άτομα με τις συγκεκριμένες αναπηρίες και πιθανό να παραβιάζει την αρχή της μη διάκρισης μεταξύ των αναπήρων. Στην απαντητική της επιστολή, ημερομηνίας 2 Δεκεμβρίου 2009, η Νομική Υπηρεσία υποστηρίζει την υιοθέτηση ενός γενικού ορισμού και την αποφυγή καθορισμού συγκεκριμένης φύσης αναπηριών στον ορισμό, εφόσον κάτι τέτοιο περικλείει τον κίνδυνο να αποκλειστούν ορισμένες κατηγορίες αναπηριών, δημιουργώντας έτσι άνιση μεταχείριση μεταξύ των ατόμων με αναπηρία. Συνεπώς, στην ίδια επιστολή γίνεται εισήγηση όπως είτε ο ορισμός παραμείνει ως έχει στο νομοσχέδιο είτε υιοθετηθεί βελτιωμένη αναδιατύπωση του ορισμού αυτού ως ακολούθως: «“άτομο με αναπηρίες” σημαίνει άτομο το οποίο μετά από αξιολόγηση από την ειδική πολυθεματική επιτροπή, όπως προνοείται στις διατάξεις των άρθρων 5 και 6 του παρόντος Νόμου, διαπιστώνεται ότι έχει ανεπάρκεια ή μειονεξία η οποία προκαλεί μόνιμο ή απροσδιόριστης διάρκειας σωματικό, διανοητικό ή ψυχικό περιορισμό που μειώνει ουσιωδώς ή αποκλείει τη δυνατότητα εξεύρεσης και διατήρησης κατάλληλης απασχόλησης.».

2. Κατά πόσο πρέπει στην ειδική πολυθεματική επιτροπή να συμμετέχει και ένας εκπρόσωπος της ΚΥΣΟΑ. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων απέστειλε και γι’ αυτό το θέμα επιστολή προς το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ζητώντας την άποψή του. Ειδικότερα, η επιτροπή έθεσε το ερώτημα κατά πόσο δημιουργείται οποιοδήποτε ασυμβίβαστο ή αδυναμία στη λειτουργία της ειδικής πολυθεματικής επιτροπής από ενδεχόμενη συμμετοχή σ’ αυτήν εκπροσώπου της ΚΥΣΟΑ. Σύμφωνα με τη σχετική γραπτή απάντηση που δόθηκε από τη Νομική Υπηρεσία, με την προτεινόμενη από το νομοσχέδιο σύνθεση της ειδικής πολυθεματικής επιτροπής σκοπείται η διαφύλαξη του εχέγγυου της αμεροληψίας και η εξασφάλιση αποκλειστικά της επιστημονικής άποψης και/ή γνώμης και ως εκ τούτου η συμμετοχή οιουδήποτε άλλου ατόμου πλην ειδικού επαγγελματία στον τομέα της υγείας πιθανό να θέτει υπό αμφισβήτηση το τεκμήριο της αμεροληψίας που, ως βασική αρχή του διοικητικού δικαίου, πρέπει να τηρείται σε όλες τις διαδικασίες του δημόσιου τομέα.

3. Κατά πόσο θα πρέπει να τροποποιηθεί ο προτεινόμενος νόμος με την προσθήκη πρόνοιας που να διευκολύνει ή να απαλλάσσει τα κωφά άτομα τόσο από την εξέταση σε ξένη γλώσσα όσο και από το απαιτούμενο στο σχέδιο υπηρεσίας προσόν της γνώσης ξένης γλώσσας, δεδομένου ότι από τη φύση της αναπηρίας τους τα άτομα αυτά είναι αδύνατο να γνωρίζουν ξένη γλώσσα.

4. Κατά πόσο θα πρέπει να προστεθεί πρόνοια στο νομοσχέδιο που να επιτρέπει, στις περιπτώσεις που ο αριθμός των υπό πλήρωση θέσεων είναι μικρότερος του πέντε και ως εκ τούτου δεν μπορεί να εφαρμοστεί η ποσόστωση, την πίστωση και προσθήκη του αριθμού αντίστοιχων θέσεων από προηγούμενες διαδικασίες πλήρωσης.

Επιπλέον, η επιτροπή ζήτησε από το υπουργείο προσχέδιο του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας της ειδικής πολυθεματικής επιτροπής ή ένα υπόμνημα που να περιγράφει το μηχανισμό λειτουργίας της ειδικής πολυθεματικής επιτροπής, έτσι ώστε να έχει καθαρή εικόνα για τον τρόπο λειτουργίας της επιτροπής αυτής, που πρέπει να χαρακτηρίζεται από επιστημονικότητα και αντικειμενικότητα.

Οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων απαντώντας στα ζητήματα που εγέρθηκαν από την επιτροπή και την ΚΥΣΟΑ δήλωσαν τα εξής:

1. Ο ορισμός του όρου “άτομο με αναπηρίες” όπως αυτός διατυπώνεται στο νομοσχέδιο βασίστηκε και αποτελεί συνδυασμό του αντίστοιχου ορισμού που προνοείται στον περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμο και του ορισμού που δίδει στον όρο αυτό η Σύμβαση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας αρ. 159 για την Επαγγελματική Αποκατάσταση και Απασχόληση Αναπήρων, που κυρώθηκε με το Νόμο αρ. 42 του 1987. Σύμφωνα με τους ιδίους, με τον προτεινόμενο ορισμό αποφεύγεται οποιαδήποτε διάκριση ανάμεσα στις αναπηρίες με βάση το είδος, την αιτία ή το βαθμό τους και γίνεται επικέντρωση στο αποτέλεσμα της αναπηρίας που οδηγεί στην ουσιώδη μείωση των ευκαιριών απασχόλησης, που είναι και το ζητούμενο, ώστε ο νόμος να προσφέρει την ευκαιρία για αντιστάθμισμα αυτής της μειονεξίας. Περαιτέρω, η προβλεπόμενη στο νομοσχέδιο ειδική πολυθεματική επιτροπή θα διασφαλίζει την επιστημονική αξιολόγηση και τεκμηρίωση της αναπηρίας με βάση τον ορισμό.

2. Η προσθήκη πρόνοιας που θα επιτρέπει την πίστωση και προσθήκη αντίστοιχων θέσεων από άλλες διαδικασίες ή από τις διαδικασίες των τεσσάρων τελευταίων χρόνων, στις περιπτώσεις όπου οι υπό πλήρωση θέσεις είναι λιγότερες από πέντε, θα οδηγούσε σε επαναλαμβανόμενο και πολλαπλό υπολογισμό των κενών θέσεων σωρευτικά. Σημειώνεται ότι για το συγκεκριμένο θέμα οι εκπρόσωποι της ΕΔΥ και της ΕΕΥ, ενώ αρχικά κατά τις διαβουλεύσεις τους με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων είχαν ταχθεί εναντίον μιας τέτοιας συσσώρευσης θέσεων, στη συνέχεια, όταν παρευρέθηκαν στη συνεδρία της επιτροπής, ημερομηνίας 3 Δεκεμβρίου 2009, υιοθέτησαν πιο διαλλακτική στάση, αναφέροντας στα μέλη της επιτροπής ότι θα μπορούσε να εφαρμοστεί ο σωρευτικός υπολογισμός θέσεων, νοουμένου ότι δε θα καλύπτει μεγάλο χρονικό διάστημα.

3. Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων αναγνωρίζει την ανάγκη προσθήκης ειδικής ρύθμισης για τα κωφά άτομα σε ό,τι αφορά την ξένη γλώσσα και, έπειτα από διαβούλευση με τη Νομική Υπηρεσία, το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού, την ΕΔΥ και την ΕΕΥ, εισηγήθηκε την προσθήκη διάταξης που ορίζει ότι άτομα με αναπηρίες που λόγω της φύσης της αναπηρίας τους έχουν λάβει από εκπαιδευτικά ιδρύματα της μέσης, ανώτερης ή ανώτατης εκπαίδευσης διευκολύνσεις ή απαλλαγές στην εκμάθηση ή εξέταση σε ξένη γλώσσα θα τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης κατά τις απαιτούμενες γραπτές ή/και προφορικές εξετάσεις και ο βαθμός επιτυχίας τους θα προσαρμόζεται ανάλογα, λαμβανομένης υπόψη της βαθμολογίας στα υπόλοιπα θέματα των εξετάσεων. Περαιτέρω, τα άτομα αυτά θα εξαιρούνται από το απαιτούμενο προσόν της γνώσης ξένης γλώσσας, νοουμένου ότι κατέχουν όλα τα υπόλοιπα προσόντα της υπό πλήρωση θέσης απασχόλησης.

4. Οι εσωτερικοί κανονισμοί για τη λειτουργία της ειδικής πολυθεματικής επιτροπής θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο στάδιο και γι’ αυτό το υπουργείο κατέθεσε στην επιτροπή ενημερωτικό υπόμνημα τόσο για τη σύνθεση όσο και για την όλη διαδικασία λειτουργίας της επιτροπής αυτής στο οποίο, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι για την τεκμηρίωση της αξιολόγησης της αναπηρίας και της καταλληλότητας για απασχόληση των ατόμων με αναπηρίες η ειδική πολυθεματική επιτροπή θα χρησιμοποιεί ειδικά για το σκοπό αυτό έντυπα, όπως πρωτόκολλα και εκθέσεις που θα ετοιμάσει το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, στη βάση του Εγχειριδίου της Ταξινόμησης της Λειτουργικότητας, Αναπηρίας και Υγείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αφού έλαβε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, υιοθέτησε τα ακόλουθα:

1. Τον ευρύ ορισμό του όρου “άτομο με αναπηρίες” όπως αυτός έχει διαμορφωθεί από τη Νομική Υπηρεσία και αναφέρεται πιο πάνω.

2. Την προσθήκη της σχετικής πρόνοιας που, κατόπιν αιτήματος της ίδιας της επιτροπής, ετοίμασε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για απαλλαγή των κωφών ατόμων τόσο από την εξέταση σε ξένη γλώσσα όσο και από το απαιτούμενο στο σχέδιο υπηρεσίας προσόν της γνώσης ξένης γλώσσας.

3. Την προσθήκη διάταξης που ορίζει ότι, σε περίπτωση που ο αριθμός των υπό πλήρωση θέσεων απασχόλησης είναι μικρότερος του πέντε, τότε για σκοπούς υπολογισμού του ποσοστού του 10% θα λαμβάνεται υπόψη και θα προστίθεται στον αριθμό των υπό πλήρωση θέσεων ο αριθμός των αντίστοιχων θέσεων που πληρώθηκαν κατά το προηγούμενο έτος και για τις οποίες επίσης δεν εφαρμόστηκε η ποσόστωση.

4. Την τροποποίηση της σχετικής πρόνοιας του νομοσχεδίου, έτσι ώστε για τα αποτελέσματα της εφαρμογής του νόμου να ενημερώνεται και η Βουλή των Αντιπροσώπων, καθώς και η ΚΥΣΟΑ .

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κατά πλειοψηφία του προέδρου και των μελών της βουλευτών της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και των μελών της βουλευτών της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και του μέλους της βουλευτή του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του νομοσχεδίου, όπως αυτό έχει τελικά διαμορφωθεί με την ενσωμάτωση των πιο πάνω θέσεων της επιτροπής, γι’ αυτό και εισηγείται στην ολομέλεια του σώματος την ψήφιση του νομοσχεδίου σε νόμο.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού επιφυλάσσονται να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην ολομέλεια του σώματος.

 

8 Δεκεμβρίου 2009

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων