Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών για τα νομοσχέδια και τους κανονισμούς του επισυνημμένου παραρτήματος

Παρόντες:

Ντίνα Ακκελίδου, πρόεδρος Στέλλα Κυριακίδου
Σκεύη Κουκουμά Ρούλα Μαυρονικόλα
Στέλλα Μισιαούλη Δημητρίου  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών εξέτασε τα νομοσχέδια και τους κανονισμούς του επισυνημμένου παραρτήματος σε αριθμό συνεδριάσεών της, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα μεταξύ 5ης Φεβρουαρίου και 26ης Μαρτίου 2009. Στα πλαίσια των συνεδριάσεων αυτών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, η Επίτροπος Διοικήσεως, εκπρόσωποι της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση, των συνδικαλιστικών οργανώσεων ΠΕΟ, ΣΕΚ και ΔΕΟΚ, καθώς και των εργοδοτικών οργανώσεων ΟΕΒ και ΚΕΒΕ.

Σκοπός των προτεινόμενων νομοθεσιών είναι η τροποποίηση των αντίστοιχων βασικών νόμων, ώστε να επιτευχθεί εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006 για την εφαρμογή της Αρχής των Ίσων Ευκαιριών και της Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών σε Θέματα Εργασίας και Απασχόλησης. Η εν λόγω Οδηγία αναδιατυπώνει και ενοποιεί τις κύριες διατάξεις των προηγούμενων Οδηγιών που αφορούσαν την αρχή της ίσης μεταχείρισης των φύλων και επιπλέον ενσωματώνει εξελίξεις που απορρέουν από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ειδικότερα, για το πρώτο νομοσχέδιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων επισήμανε, με παρατήρησή της προς την κυπριακή κυβέρνηση, ότι οι διατάξεις της υφιστάμενης νομοθεσίας, η οποία επιτρέπει τη σύγκριση αμοιβών μόνο μεταξύ εργοδοτουμένων εντός της ίδιας επιχείρησης, είναι περιοριστικές και κατά συνέπεια παραβιάζουν τον Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη. Επιπρόσθετα, με το ίδιο νομοσχέδιο εισάγονται τροποποιήσεις αναφορικά με τους ορισμούς της άμεσης και έμμεσης διάκρισης, την απαγόρευση των διακρίσεων στις αμοιβές μεταξύ των δύο φύλων λόγω άδειας μητρότητας ή γονικής άδειας, την ενθάρρυνση παροχής πληροφοριών από τους εργοδότες στους εργαζομένους ή τους εκπροσώπους τους σχετικά με τις αμοιβές στις διάφορες βαθμίδες των οργανισμών, την ενθάρρυνση του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθώς και την παροχή ανεξάρτητης συνδρομής στα θύματα διακρίσεων από την Επιτροπή Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση. Περαιτέρω, επεκτείνεται η σύγκριση των αμοιβών εργοδοτουμένων και μεταξύ επιχειρήσεων του ίδιου ομίλου.

Με το δεύτερο νομοσχέδιο προτείνονται τροποποιήσεις που αφορούν κυρίως τη διασαφήνιση των ορισμών της άμεσης και έμμεσης διάκρισης και της διάκρισης λόγω φύλου, τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στη συμμετοχή σε οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών και στα πλεονεκτήματα που χορηγούνται από τέτοιες οργανώσεις, καθώς και τη διασαφήνιση των διατάξεων σε σχέση με τη δικαστική και εξωδικαστική προστασία και την αντιστροφή του βάρους απόδειξης, ώστε οι διατάξεις να ισχύουν και στις περιπτώσεις όπου η εργασιακή σχέση έχει λήξει. Επιπρόσθετα, τροποποιούνται οι διατάξεις αναφορικά με την Επιτροπή Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και την Επαγγελματική Εκπαίδευση για σκοπούς αποτελεσματικότερης λειτουργίας της, ιδιαίτερα σε σχέση με την άσκηση της αρμοδιότητάς της για παραχώρηση ανεξάρτητης συνδρομής στα θύματα διακρίσεων λόγω φύλου.

Με τους υπό αναφορά κανονισμούς σκοπείται ο καθορισμός της φύσης, του είδους, του περιεχομένου και της διαδικασίας παροχής της ανεξάρτητης συνδρομής σε θύματα διακρίσεων από την Επιτροπή Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και την Επαγγελματική Εκπαίδευση, περιλαμβανομένης της παροχής συμβουλής για θέματα που αφορούν διάκριση λόγω φύλου και της παροχής νομικής αρωγής και εκπροσώπησης των θυμάτων ενώπιον δικαστηρίων ή και διοικητικών οργάνων. Επιπλέον, καθορίζεται η διαδικασία εκμίσθωσης υπηρεσιών από την πιο πάνω επιτροπή, καθώς και η διαδικασία συλλογής και καταγραφής καταγγελιών.

Σημειώνεται ότι αρχικά η εκτελεστική εξουσία είχε καταθέσει στη Βουλή πακέτο νομοσχεδίων στο οποίο περιλαμβάνονταν τρία νομοσχέδια από τα οποία το τρίτο κατά σειρά νομοσχέδιο, με τίτλο «Ο περί Ίσης Μεταχειρίσεως Ανδρών και Γυναικών στα Επαγγελματικά Σχέδια Κοινωνικής Ασφάλισης (Τροποποιητικός) Νόμος του 2008», παραπέμφθηκε για από κοινού συζήτηση από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών και από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Σημειώνεται επίσης ότι στα πλαίσια κοινής συνεδρίας των δύο πιο πάνω επιτροπών, που πραγματοποιήθηκε στις 5 Ιουνίου 2008 για το εν λόγω νομοσχέδιο, εγέρθηκαν τα ακόλουθα ζητήματα:

1. Κατά πόσο υφίσταται ασυμβίβαστο σε σχέση με την προτεινόμενη ανάθεση της ανεξάρτητης συνδρομής στην Επιτροπή Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και την Επαγγελματική Εκπαίδευση, αφού η ανεξαρτησία της εν λόγω επιτροπής βρίσκεται υπό αμφισβήτηση, καθώς σε αυτή συμμετέχει εκπρόσωπος του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και εκπρόσωποι άλλων υπουργείων, ενώ επιπρόσθετα αυτή υποστηρίζεται οικονομικά από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων μέσω σχετικού προϋπολογισμού.

2. Κατά πόσο τα αρχικά κατατεθέντα σχέδια νόμου θα μπορούσαν τελικά να προωθηθούν προς ψήφιση και οι ρυθμίσεις τους να τύχουν πρακτικής εφαρμογής, δεδομένης της απουσίας δευτερογενούς νομοθεσίας με την οποία να ρυθμίζεται λεπτομερειακά το είδος και η διαδικασία παροχής της ανεξάρτητης συνδρομής.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή με επιστολή της προς την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ημερομηνίας 10 Ιουλίου 2008, διαβίβασε τα πιο πάνω ζητήματα. Η αρμόδια υπουργός με επιστολή της, ημερομηνίας 28 Αυγούστου 2008, ενημέρωσε τη Βουλή ότι, σύμφωνα με γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, η σχετική Οδηγία που προτείνεται ορίζει την υποχρέωση των κρατών μελών για ανάθεση της προώθησης, ανάλυσης, παρακολούθησης και υποστήριξης της ίσης μεταχείρισης όλων των προσώπων, ανεξαρτήτως φύλου, σε έναν ή περισσότερους φορείς, χωρίς ωστόσο να γίνεται συγκεκριμένη αναφορά σε απαραίτητα χαρακτηριστικά που πρέπει να φέρουν οι εν λόγω φορείς. Ως εκ τούτου, με δεδομένο ότι η υπό αναφορά Οδηγία δεν καθορίζει ρητά κριτήρια ανεξαρτησίας για τους φορείς ισότητας που τα κράτη μέλη ορίζουν, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας κατέληξε ότι δεν υπάρχει υποχρέωση συμμόρφωσης με αυτά. Εντούτοις, στην ίδια επιστολή αναφέρεται ότι ο ίδιος αξιωματούχος έκανε μνεία σε κριτήρια που χρησιμοποιούνται ως ενδεικτικά του ανεξάρτητου χαρακτήρα των φορέων ισότητας σε άλλα κράτη μέλη. Σύμφωνα με αυτά, η ανεξαρτησία των φορέων ισότητας κρίνεται κυρίως από το κατά πόσο αυτή είναι θεσμικά κατοχυρωμένη, τη σύνθεση των φορέων και τον τρόπο διορισμού του προέδρου και των μελών τους, τη λειτουργική και οικονομική τους ανεξαρτησία από το κράτος, περιλαμβανομένης της κτιριακής υποδομής, καθώς και τη στελέχωσή τους από εξειδικευμένο και ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό, ώστε να μπορούν να ασκούν αποτελεσματικά και ανεξάρτητα τις αρμοδιότητές τους. Σύμφωνα με την εν λόγω επιστολή, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ανέφερε ότι η Επιτροπή Ισότητας δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια ανεξαρτησίας τα οποία αναφέρονται πιο πάνω, αφού σε αυτή συμμετέχουν εκπρόσωποι τριών υπουργείων, τα προσόντα του προέδρου της δεν καθορίζονται στο νόμο, για να διασφαλίζεται ότι τουλάχιστον ο πρόεδρος πληρεί κάποια εχέγγυα ανεξαρτησίας και επιστημονικής επάρκειας, ο διορισμός του προέδρου και των μελών της μπορεί να τερματιστεί οποτεδήποτε και πριν την πάροδο των δύο ετών για λόγους που δεν καθορίζονται ρητά στο νόμο και, τέλος, η Επιτροπή Ισότητας εξαρτάται διοικητικά, οικονομικά, λειτουργικά και κτιριακά από το κράτος.

Στην ίδια επιστολή το υπό αναφορά υπουργείο αναφέρει ότι, αναγνωρίζοντας ότι η όσο το δυνατό μεγαλύτερη ανεξαρτησία θα βοηθήσει την Επιτροπή Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και την Επαγγελματική Εκπαίδευση κατά τη διεκπεραίωση του έργου της, ειδικότερα σε σχέση με την παροχή ανεξάρτητης συνδρομής στα θύματα διακρίσεων, έκρινε σκόπιμο να προχωρήσει σε επιπρόσθετες τροποποιήσεις του περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση Νόμου, καθώς και σε σύνταξη σχετικών κανονισμών προς ικανοποίηση των πιο πάνω ζητημάτων.

Ακολούθως, το ίδιο υπουργείο με επιστολή του, ημερομηνίας 10 Οκτωβρίου 2008, ζήτησε την απόσυρση από τη Βουλή του νομοσχεδίου με τίτλο «Ο περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση (Τροποποιητικός) Νόμος του 2008», επισημαίνοντας παράλληλα ότι θα προχωρήσει σε κατάθεση νέου νομοσχεδίου για την τροποποίηση του αντίστοιχου βασικού νόμου. Στις 15 Ιανουαρίου 2009 το εν λόγω υπουργείο κατέθεσε νέο νομοσχέδιο υπό τον τίτλο «Ο περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση (Τροποποιητικός) Νόμος του 2009», καθώς και κανονισμούς υπό τον τίτλο «Οι περί Παροχής Ανεξάρτητης Συνδρομής σε Θύματα Διακρίσεων Κανονισμοί του 2009», με την παράκληση όπως τα νομοθετήματα αυτά εξεταστούν και προωθηθούν για ψήφιση/έγκριση παράλληλα με τα νομοσχέδια που παρέμειναν σε εκκρεμότητα ενώπιον της Βουλής και τα οποία τιτλοφορούνται «Ο περί Ίσης Αμοιβής μεταξύ Ανδρών και Γυναικών για την Ίδια Εργασία ή για Εργασία Ίσης Αξίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2008» και «Ο περί Ίσης Μεταχειρίσεως Ανδρών και Γυναικών στα Επαγγελματικά Σχέδια Κοινωνικής Ασφάλισης (Τροποποιητικός) Νόμος του 2008».

Τόσο στα πλαίσια των συνεδριάσεων των επιτροπών για το υπό αναφορά νέο πακέτο νομοσχεδίων και κανονισμών όσο και σε σχετική επιστολή της, ημερομηνίας 10 Φεβρουαρίου 2009, η Επίτροπος Διοικήσεως εξέφρασε ανησυχία για το κατά πόσο η εν λόγω Επιτροπή Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και την Επαγγελματική Εκπαίδευση θα λειτουργεί ανεξάρτητα, αφού η σύνθεσή της δε διασφαλίζει την ανεξαρτησία που απαιτείται να έχει το σώμα στο οποίο ανατέθηκε μια τέτοια αρμοδιότητα. Σύμφωνα με την ίδια, η απλή ανάθεση σε ένα σώμα τής ευθύνης για παροχή ανεξάρτητης συνδρομής στα θύματα διακρίσεων δεν είναι αρκετή. Το κράτος μέλος δεσμεύεται όχι απλά να αναθέσει τις αρμοδιότητες αυτές σ’ ένα οποιοδήποτε σώμα, αλλά να διασφαλίσει ότι το σώμα αυτό μπορεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που του έχουν ανατεθεί. Πρέπει δηλαδή να εγγυάται την αποτελεσματικότητα της βοήθειας που καλείται να παρέχει στα θύματα των διακρίσεων.

Τέλος, η Νομική Υπηρεσία, με επιστολή της, ημερομηνίας 12 Φεβρουαρίου 2009, εκφράζει την άποψη ότι η εν λόγω Επιτροπή Ισότητας, με τις τροποποιήσεις που επιφέρονται με τα υπό αναφορά νομοσχέδια και κανονισμούς, μπορεί να διαχειρίζεται τον προϋπολογισμό της με τρόπο αυτόνομο, αφού ο ρόλος του υπουργείου περιορίζεται πλέον στον καθορισμό του ύψους του προϋπολογισμού της εν λόγω Επιτροπής Ισότητας, αφού διαβουλευθεί μαζί της, και δεν επεκτείνεται στη διαχείριση του εν λόγω προϋπολογισμού, δεδομένου ότι η ίδια η επιτροπή έχει την εξουσία να ρυθμίζει η ίδια θέματα που άπτονται γενικά της λειτουργίας της. Επίσης, αναφέρει ότι έχουν εισαχθεί ικανοποιητικά στοιχεία που διασφαλίζουν τη δυνατότητα της Επιτροπής Ισότητας να παραχωρεί ανεξάρτητη συνδρομή στα θύματα διακρίσεων και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να κρίνουν τα ίδια κατά πόσο και σε ποιο βαθμό οι φορείς ισότητας που τα ίδια ορίζουν θεωρούνται ανεξάρτητοι, ώστε να μπορέσουν να ασκήσουν τις αρμοδιότητες που είναι υπόχρεοι.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών, κατά πλειοψηφία της προέδρου και των μελών της επιτροπής βουλευτών των κοινοβουλευτικών ομάδων ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του Δημοκρατικού Συναγερμού, καθώς και του μέλους της βουλευτή του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ, τάσσεται υπέρ της ψήφισης των υπό αναφορά νομοσχεδίων και της έγκρισης των κανονισμών, αφού προηγουμένως τροποποιηθεί ο τίτλος του πρώτου νομοσχεδίου, ώστε να αναφέρεται ως «Ο περί Ίσης Αμοιβής μεταξύ Ανδρών και Γυναικών για την Ίδια Εργασία ή για Εργασία Ίσης Αξίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2009».

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν επί των νομοσχεδίων και των κανονισμών κατά τη συζήτησή τους ενώπιον της ολομέλειας του σώματος.

Περαιτέρω, τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού, παρ’ όλο που τάσσονται υπέρ της ψήφισης των νομοσχεδίων και της έγκρισης των κανονισμών, δηλώνουν ότι εκφράζουν προβληματισμό αναφορικά με την ανάγκη διασφάλισης της ανεξαρτησίας της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και την Επαγγελματική Εκπαίδευση, σύμφωνα και με την υπό αναφορά Οδηγία, τόσο όσον αφορά τη σύνθεση όσο και τη λειτουργία της. Περαιτέρω, δηλώνουν ότι ο διορισμός των μελών της επιτροπής αυτής δε γίνεται με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο διορίζονται τα μέλη του δικαστηρίου, όπως ισχύει στις πλείστες άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, η σύνθεση των μελών της επιτροπής δε διασφαλίζει την αντικειμενικότητα των γνωμοδοτήσεων και συστάσεων προς την κυβέρνηση αναφορικά με τα ζητήματα ισότητας των δύο φύλων και την παροχή αντικειμενικών και ανεξάρτητων συμβουλών και συστάσεων για τα θέματα αυτά, γεγονός που αποτελεί βασική επιδίωξη της σχετικής Οδηγίας και των υπό ψήφιση/έγκριση νομοθετημάτων.

7 Απριλίου 2009

 

 

 

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

1. Ο περί Ίσης Αμοιβής μεταξύ Ανδρών και Γυναικών για την Ίδια Εργασία ή για Εργασία Ίσης Αξίας (Τροποποιητικός) Νόμος του 2008.

2. Ο περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση (Τροποποιητικός) Νόμος του 2009.

3. Οι περί Παροχής Ανεξάρτητης Συνδρομής σε Θύματα Διακρίσεων Κανονισμοί του 2009.

 

 
 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων