Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών για το νομοσχέδιο «Ο περί Αποδείξεως (Τροποποιητικός) Νόμος του 2009»

Παρόντες:

Ιωνάς Νικολάου, πρόεδρος Άριστος Αριστοτέλους
Τάσος Μητσόπουλος Ανδρέας Αγγελίδης
Αριστοφάνης Γεωργίου Νικόλας Παπαδόπουλος

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών μελέτησε το υπό αναφορά νομοσχέδιο σε συνεδρία της που πραγματοποιήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2009. Στην συνεδρίαση αυτή κλήθηκαν και παρευρέθηκαν εκπρόσωποι του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Σημειώνεται ότι το Ανώτατο Δικαστήριο και η Ένωση Δικαστών Κύπρου, παρ’ όλο που κλήθηκαν, δεν εκπροσωπήθηκαν στην επιτροπή.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση των άρθρων 9 και 14 του περί Αποδείξεως Νόμου, ώστε:

1. για την απόδειξη οποιουδήποτε αδικήματος να μην είναι απαραίτητη η αναζήτηση ενισχυτικής μαρτυρίας, όταν υπάρχει ένορκη ή ανώμοτη μαρτυρία παιδιού, ούτε να είναι αναγκαία η αυτοπροειδοποίηση του δικαστηρίου για τον κίνδυνο καταδίκης μόνο με την ένορκη ή ανώμοτη μαρτυρία παιδιού και

2. ο/η σύζυγος να είναι ικανός μάρτυρας κατηγορίας κατά του/της συζύγου του/της και ικανός και εξαναγκάσιμος μάρτυρας κατά οποιουδήποτε άλλου προσώπου που κατηγορείται μαζί με το/τη σύζυγο αυτού/αυτής.

Στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, καθώς και από τα στοιχεία που κατατέθηκαν ενώπιον της επιτροπής από τις εκπροσώπους του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας επισημαίνονται τα ακόλουθα, σε σχέση με την αναγκαιότητα και το σκοπό των προτεινόμενων τροποποιήσεων των άρθρων 9 και 14 του βασικού νόμου, τα οποία αφορούν στην ανώμοτη μαρτυρία παιδιού και στην ικανότητα και εξαναγκασιμότητα των συζύγων ως μαρτύρων κατ’ αλλήλων, αντίστοιχα:

1. Με βάση το ισχύον αποδεικτικό δίκαιο, μια από τις περιπτώσεις όπου είναι επιβεβλημένη νομοθετικά η αναζήτηση ενισχυτικής μαρτυρίας είναι η ανώμοτη μαρτυρία παιδιού σε ποινική υπόθεση. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 του περί Αποδείξεως Νόμου, κανένας δεν μπορεί να καταδικαστεί για ποινικό αδίκημα με την ανώμοτη μαρτυρία παιδιού, εκτός αν η μαρτυρία αυτή ενισχύεται από ουσιώδη απόδειξη που εμπλέκει τον κατηγορούμενο. Επίσης, με βάση κανόνα πρακτικής, ακόμα και στην περίπτωση που παιδί καταθέτει ενόρκως, το δικαστήριο οφείλει να αυτοπροειδοποιηθεί για τον κίνδυνο να στηριχθεί στη μαρτυρία του χωρίς ενίσχυση. Η τροποποίηση του εν λόγω άρθρου κρίνεται αναγκαία, ώστε να εκσυγχρονιστεί το δίκαιο που διέπει την κατάθεση παιδιών στο δικαστήριο και να συμβαδίσει με τη νέα τάση που συνηγορεί υπέρ μιας λιγότερο καχύποπτης στάσης έναντι της μαρτυρίας παιδιών, αφού η υποχρεωτική αναζήτηση ενισχυτικής μαρτυρίας για τη μαρτυρία παιδιών είναι ξεπερασμένη.

Στο αγγλικό δίκαιο, στο οποίο βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου το αποδεικτικό δίκαιο της Κύπρου, ήδη από το 1988 η ανώμοτη μαρτυρία παιδιού δε χρειάζεται πλέον ενισχυτική μαρτυρία. Περαιτέρω, το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να προειδοποιήσει τους ενόρκους ή τον εαυτό του για τον κίνδυνο να στηριχθεί στην ένορκη ή χωρίς όρκο μαρτυρία παιδιού χωρίς ενίσχυση, για να καταδικάσει κάποιον.

2. Η τροποποίηση του άρθρου 14 κρίνεται αναγκαία, αφού θεωρείται ξεπερασμένος ο ισχύων σήμερα γενικός κανόνας που θεωρεί τους συζύγους ως μη ικανούς μάρτυρες κατά των συζύγων τους και μη εξαναγκάσιμους μάρτυρες κατά οποιουδήποτε άλλου συγκατηγορούμενου με το/τη σύζυγο, με την εξαίρεση κάποιων συγκεκριμένων περιπτώσεων που απαριθμούνται στον πίνακα του περί Αποδείξεως Νόμου, όπως αδικήματα βιασμού, αιμομιξίας, παιδοκτονίας, διγαμίας, διαφθοράς θήλεος και άσεμνης επίθεσης. Ήδη στην Αγγλία το θέμα αυτό έχει ρυθμιστεί από το 1984, κατά τρόπο ώστε οι σύζυγοι να είναι πάντα ικανοί μάρτυρες κατά των συζύγων τους. Με την προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 14 ορίζεται ως γενικός κανόνας στο δικό μας δίκαιο η ικανότητα αλλά όχι η εξαναγκασιμότητα των συζύγων να καταθέτουν ως μάρτυρες κατ’ αλλήλων, καθώς και η ικανότητα και η εξαναγκασιμότητα των συζύγων κατά οποιουδήποτε προσώπου συγκατηγορούμενου με το/τη σύζυγο.

Σε σχέση με τη σκοπούμενη τροποποίηση του άρθρου 14, η επιτροπή επισήμανε ότι ο γενικός κανόνας που υιοθετείται, όπως αυτός αναφέρεται πιο πάνω, δεν αποδόθηκε με σαφήνεια στο κείμενο του νομοσχεδίου, γι’ αυτό και εισηγήθηκε την επαναδιατύπωση των σχετικών προνοιών του. Στη βάση της διαπίστωσης αυτής, η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας υπέβαλε διαμορφωμένο κείμενο το οποίο υιοθέτησε η επιτροπή.

Σημειώνεται ότι η τροποποίηση του δικαίου της απόδειξης καθ’ όσον αφορά την ικανότητα και εξαναγκασιμότητα των συζύγων να καταθέτουν ως μάρτυρες κατηγορίας κατ’ αλλήλων απασχόλησε την Κοινοβουλευτική Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα πριν από την κατάθεση του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, στα πλαίσια της εξέτασης του γενικότερου θέματος για τα προβλήματα των διαζευγμένων συζύγων και σχετικής πρότασης νόμου, το αντικείμενο της οποίας καλύπτεται κατά πληρέστερο τρόπο από το γενικό κανόνα που υιοθετείται από το υπό αναφορά νομοσχέδιο.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών, λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιόν της, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του υπό αναφορά νομοσχεδίου, γι’ αυτό και ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφισή του σε νόμο, όπως αυτό έχει τελικά διαμορφωθεί στη βάση των πιο πάνω.

3 Φεβρουαρίου 2009

 

 
 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων