Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος για τους κανονισμούς που τιτλοφορούνται «Οι περί Ελέγχου της Ρύπανσης της Ατμόσφαιρας (Μη Αδειοδοτούμενες Εγκαταστάσεις) (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2008»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Άγγελος Βότσης
Ντίνος Χατζηνικόλας Σοφοκλής Φυττής
Πανίκκος Σταυριανός Ρούλα Μαυρονικόλα
Ελένη Θεοχάρους Γιώργος Περδίκης
Κυριάκος Χατζηγιάννη

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος εξέτασε τους πιο πάνω κανονισμούς σε αρκετές συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα μεταξύ 26 Απριλίου 2007 και 8 Μαΐου 2008. Στο στάδιο της μελέτης των κανονισμών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας), του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού [Υπηρεσία Βιομηχανίας (Ενέργεια)], του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (Υπηρεσία Περιβάλλοντος), του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ο Επίτροπος Περιβάλλοντος, εκπρόσωποι του ΕΤΕΚ, της Ένωσης Δήμων Κύπρου, της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, της ΟΕΒ, του ΚΕΒΕ, της ΠΟΒΕΚ, της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών και Οικολογικών Οργανώσεων Κύπρου και του Κυπριακού Ιδρύματος Προστασίας του Περιβάλλοντος (Terra Cypria).

Οι υπό αναφορά κανονισμοί, οι οποίοι εκδίδονται με βάση το άρθρο 21 του περί Ελέγχου της Ρύπανσης της Ατμόσφαιρας Νόμου, τροποποιούν τους υφιστάμενους κανονισμούς, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις μη αδειοδοτούμενες εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένα, στους προτεινόμενους κανονισμούς καθορίζονται τα εξής:

1. Συγκεκριμένες οριακές τιμές εκπομπής αερίων ρύπων κατά την καύση ξηρών πυρήνων ελιάς και περιβλημάτων ξηρών καρπών σε κλιβάνους.

2. Η υποχρέωση των ιδιοκτητών μικρής ισχύος κλιβάνων να τηρούν στοιχεία και πληροφορίες αναφορικά με τη συντήρηση των κλιβάνων και τις εκπομπές αερίων ρύπων.

Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει τους κανονισμούς, επισημαίνονται τα εξής:

1. Στον υφιστάμενο βασικό νόμο περί Ελέγχου της Ρύπανσης της Ατμόσφαιρας, ο οποίος εναρμονίζει την κυπριακή νομοθεσία με την ευρωπαϊκή Οδηγία 84/360/ΕΟΚ σχετικά με την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από βιομηχανικές εγκαταστάσεις, οι εγκαταστάσεις διακρίνονται σε αδειοδοτούμενες και μη αδειοδοτούμενες, ως ακολούθως:

α. Αδειοδοτούμενες εγκαταστάσεις θεωρούνται οι μεγάλης δυναμικότητας και δυνητικά ρυπογόνες εγκαταστάσεις. Οι φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων αυτών, με βάση το άρθρο 8 του προαναφερθέντος νόμου, υποχρεούνται να υποβάλουν αίτηση στον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για εξασφάλιση άδειας εκπομπής αερίων αποβλήτων, στην οποία καθορίζονται συγκεκριμένοι όροι λειτουργίας και όρια εκπομπής. Ο έλεγχος αυτών των αδειοδοτούμενων εγκαταστάσεων που καλύπτονται με ευρωπαϊκές Οδηγίες έχει ρυθμιστεί ήδη νομοθετικά με την εισαγωγή σειράς σχετικών εναρμονιστικών κανονισμών.

β. Μη αδειοδοτούμενες θεωρούνται οι μικρής δυναμικότητας εγκαταστάσεις και οι εγκαταστάσεις των οποίων οι διεργασίες είναι απλές και επιδέχονται ομαδοποίηση (π.χ. κλίβανοι, λέβητες, σκυροθραυστικά, ασφαλτικά). Για τις εγκαταστάσεις αυτές δεν υπάρχει προς το παρόν ευρωπαϊκό κεκτημένο. Οι φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων αυτών δεν απαιτείται να εξασφαλίσουν από τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων άδεια εκπομπής αερίων αποβλήτων, υποχρεούνται όμως να τηρούν γενικούς όρους λειτουργίας, οι οποίοι καθορίζονται στους υφιστάμενους περί Ελέγχου της Ρύπανσης της Ατμόσφαιρας (Μη Αδειοδοτούμενες Εγκαταστάσεις) Κανονισμούς. Ο αριθμός των μη αδειοδοτούμενων εγκαταστάσεων αποτελεί και την πλειονότητα των εγκαταστάσεων στην Κύπρο και ο έλεγχός τους ρυθμίζεται με βάση τους πιο πάνω κανονισμούς.

2. Η εφαρμογή των προτεινόμενων κανονισμών θα συμβάλει στην προστασία της ποιότητας της ατμόσφαιρας με τον έλεγχο των εκπομπών αερίων ρύπων από κλιβάνους που χρησιμοποιούν ως καύσιμο ξηρούς πυρήνες καρπών ελιάς και περιβλήματα ξηρών καρπών.

Στα πλαίσια της συζήτησης των υπό αναφορά κανονισμών ενώπιον της επιτροπής, οι εκπρόσωποι του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας παρέθεσαν τους λόγους για τους οποίους προέκυψε η ανάγκη για τον καθορισμό των οριακών τιμών εκπομπής από την καύση ξηρών πυρήνων καρπών ελιάς σε κλιβάνους. Ειδικότερα, οι εν λόγω εκπρόσωποι κατέθεσαν ενώπιον της επιτροπής σχετικό σημείωμα, στο οποίο, μεταξύ άλλων, αναφέρονται τα εξής:

· Υποβλήθηκαν στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας έντονα παράπονα για οχληρία από πρόσωπα των οποίων οι οικίες γειτνιάζουν με οικίες ή άλλες εγκαταστάσεις όπου χρησιμοποιούνται ελαιοπυρήνες για καύση σε κλιβάνους.

· Παρουσιάζονται αυξημένες εκπομπές ρύπων (σκόνη, μονοξίδιο του άνθρακα, πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, διοξίνες) στις περιπτώσεις όπου χρησιμοποιούνται ελαιοπυρήνες ως καύσιμη ύλη.

· Έχουν μετρηθεί στην ατμόσφαιρα της Κύπρου υψηλές συγκεντρώσεις σωματιδιακής σκόνης. Συγκεκριμένα, το 2005 στη Λευκωσία παρατηρήθηκαν 179 υπερβάσεις του ορίου ποιότητας σωματιδιακής σκόνης σε σχέση με 35 υπερβάσεις που επιτρέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Για το λόγο αυτό η Κύπρος είναι υποχρεωμένη να ετοιμάσει εθνικό σχέδιο δράσης και να ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα μέτρα που λαμβάνει για μείωση της σωματιδιακής σκόνης.

· Οι ελαιοπυρήνες, λόγω των χημικών ουσιών που περιέχουν, πρέπει να τυγχάνουν επεξεργασίας για αφαίρεση των οργανικών ενώσεων και της υγρασίας προτού χρησιμοποιηθούν σε μικρής ισχύος κλιβάνους, ώστε να επιτυγχάνονται καλή καύση και χαμηλές εκπομπές. Επισημαίνεται ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν αποκλείει τη χρήση των ελαιοπυρήνων για καύση τους σε κλιβάνους, νοουμένου ότι αυτή θα γίνει σε κατάλληλα σχεδιασμένους κλιβάνους με τη χρήση προσαρτημάτων, όπου απαιτείται, για επίτευξη των προτεινόμενων ορίων. Οι ελαιοπυρήνες χωρίς επεξεργασία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κλιβάνους μεγάλων βιομηχανικών μονάδων ή στα τσιμεντοποιεία.

· Προτού υποβληθούν οι εν λόγω κανονισμοί στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας διεξήγαγε έρευνα μέσω διαδικτύου και διαπίστωσε ότι στην αγορά υπάρχουν κλίβανοι που χρησιμοποιούν βιομάζα ως καύσιμο, οι εκπομπές των οποίων συνάδουν με τα προτεινόμενα όρια.

Ως εκ τούτου, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας θεωρεί ότι η επίτευξη των προτεινόμενων ορίων είναι εφικτή.

Οι εκπρόσωποι της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, οι οποίοι συμφωνούν με τις τροποποιήσεις που επιφέρουν οι υπό αναφορά κανονισμοί, επισήμαναν ότι, ως Υπηρεσία Περιβάλλοντος, ευνοούν τη χρήση πυρηνόξυλου ως καυσίμου για σκοπούς εξοικονόμησης ενέργειας, εφαρμόζοντας έτσι τη βασική αρχή της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Αποβλήτων “Waste to Energy”, νοουμένου ότι αυτό θα χρησιμοποιείται σε κλιβάνους μεγάλων βιομηχανικών μονάδων ή στα τσιμεντοποιεία, όπου οι εκπομπές ρύπων μπορούν να ελεγχθούν και να είναι εντός των ορίων, και όχι σε μικρούς οικιακούς κλιβάνους, οι οποίοι προκαλούν προβλήματα οχληρίας και δεν είναι σε θέση να τηρούν τις οριακές τιμές εκπομπής.

Σημειώνεται ότι η επιτροπή έχει πληροφορηθεί ότι παραχωρείται σχετική επιχορήγηση από το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού σε αιτητές/ιδιοκτήτες εγκαταστάσεων στις οποίες λειτουργούν μικρής δυναμικότητας κλίβανοι/λέβητες οι οποίοι χρησιμοποιούν ως καύσιμη ύλη βιομάζα. Για το λόγο αυτό η επιτροπή ζήτησε πληρέστερη ενημέρωση για το όλο θέμα από το αρμόδιο υπουργείο, υποδεικνύοντας, παράλληλα, ότι οι πρόνοιες των προτεινόμενων κανονισμών δεν πρέπει να συγκρούονται με το πιο πάνω σχέδιο επιδότησης που προωθείται στα πλαίσια εφαρμογής του Νόμου περί Προώθησης και Ενθάρρυνσης της Χρήσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και της Εξοικονόμησης Ενέργειας.

Συναφώς, οι εκπρόσωποι της Υπηρεσίας Βιομηχανίας (Ενέργεια) του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, αναφερόμενοι στο εν λόγω σχέδιο επιδότησης, το οποίο εφαρμόζεται στα πλαίσια του πιο πάνω νόμου, επισήμαναν ότι αυτό λήγει στις 19 Δεκεμβρίου 2008. Γι’ αυτό, οι ίδιοι εκπρόσωποι, χωρίς να διαφωνούν με τους προτεινόμενους κανονισμούς, εισηγήθηκαν την προσθήκη μεταβατικής διάταξης σ’ αυτούς, χρονικής διάρκειας τριών χρόνων περίπου, ώστε να παρασχεθεί ικανοποιητικός χρόνος για συμμόρφωση και προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις που τίθενται με τους εν λόγω κανονισμούς. Παράλληλα, κατά τη χρονική αυτή περίοδο θα μπορούν να αναβαθμιστούν οι υφιστάμενοι κλίβανοι με την προσθήκη κατάλληλου προσαρτήματος (φίλτρου) για το οποίο θα παρέχεται σχετική επιδότηση.

Οι εκπρόσωποι της ΟΕΒ και του ΚΕΒΕ (εισαγωγείς κλιβάνων και λεβήτων) δήλωσαν ότι με τους προτεινόμενους κανονισμούς επιβάλλονται πολύ αυστηρές πρόνοιες, ίσως οι υψηλότερες σ’ όλη την Ευρώπη, αφού οι οριακές τιμές εκπομπής αερίων ρύπων που καθορίζονται σ’ αυτές είναι ιδιαίτερα δύσκολο να τηρηθούν. Τα έξοδα επίσης προσαρμογής και ειδικότερα η τοποθέτηση προσαρτημάτων και ειδικών φίλτρων είναι ιδιαίτερα δαπανηρή. Παράλληλα, οι ίδιοι εκπρόσωποι κατέθεσαν στοιχεία για τεκμηρίωση των θέσεών τους.

Οι εκπρόσωποι του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιοκτητών Ελαιοτριβείων δήλωσαν ότι ο σύνδεσμός τους θα επηρεαστεί σημαντικά από τυχόν έγκριση των προτεινόμενων κανονισμών. Όπως επισήμαναν οι ίδιοι και στη σχετική επιστολή τους που κατέθεσαν στην επιτροπή, το σημείο διαφωνίας τους έγκειται στο ότι τα όρια εκπομπής μονοξιδίου του άνθρακα στα αέρια απόβλητα, που καθορίζονται με τους προτεινόμενους κανονισμούς στα 200 mg/Nm3, είναι τέτοια που, αν αυτοί εγκριθούν, θα απαγορευτεί ουσιαστικά η χρήση πυρηνοκαυστήρα στα ελαιοτριβεία και στα άλλα υποστατικά, αφού τα όρια αυτά είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να τηρηθούν.

Σύμφωνα επίσης με τους ίδιους εκπροσώπους, η έγκριση των κανονισμών αυτών θα αναγκάσει τα ελαιοτριβεία να εγκαταστήσουν καυστήρες πετρελαίου, το κόστος των οποίων είναι πολύ υψηλό, οπότε αυτό θα μετακυλιστεί στους γεωργούς με όλα τα συνεπακόλουθα αποτελέσματα.

Οι εκπρόσωποι της Ένωσης Δήμων Κύπρου και της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου δήλωσαν ότι για σκοπούς προστασίας της υγείας των πολιτών και για την προστασία του περιβάλλοντος, γενικότερα, συμφωνούν με την ανάγκη θέσπισης συγκεκριμένων οριακών τιμών εκπομπής αερίων ρύπων. Παράλληλα, όμως, οι ίδιοι επισήμαναν την ανάγκη ενημέρωσης του κοινού όσον αφορά την αγορά των κατάλληλων οικιακών κλιβάνων, διότι η πρόληψη είναι πάντοτε καλύτερη από την καταστολή.

Ο εκπρόσωπος του ΕΤΕΚ, χωρίς να διαφωνεί με τους προτεινόμενους κανονισμούς, επισήμανε τη δυσκολία όσον αφορά τη σωστή επιθεώρηση και την άσκηση ελέγχου της λειτουργίας των εγκαταστάσεων οικιακών κλιβάνων και λεβήτων.

Η επιτροπή, στα πλαίσια της μελέτης των κανονισμών και με γνώμονα την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης στο όλο θέμα, ζήτησε από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και τη Νομική Υπηρεσία να μελετήσουν προσεκτικά όλες τις παραμέτρους του θέματος, ώστε η ενδεχόμενη έγκριση των κανονισμών να συμβάλει στην καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος, χωρίς όμως, όσο είναι εφικτό, να έχει αρνητικές συνέπειες στα συμφέροντα των επηρεαζόμενων πλευρών, όπως επισημάνθηκε πιο πάνω.

Ειδικότερα, η επιτροπή, προς αυτή την κατεύθυνση, εισηγήθηκε να διερευνηθεί κατά πόσο μπορεί να προστεθεί μεταβατική διάταξη διάρκειας πέντε χρόνων, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα σταδιακής απόσυρσης ή αναβάθμισης των υφιστάμενων κλιβάνων/λεβήτων και απόσβεσης του κόστους εγκατάστασής τους.

Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας και η Υπηρεσία Βιομηχανίας (Ενέργεια), σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία, επαναδιατύπωσαν το κείμενο των κανονισμών, ώστε να προστεθεί σ’ αυτό μεταβατική διάταξη, σύμφωνα με τα πιο πάνω. Ειδικότερα, με βάση τη μεταβατική αυτή διάταξη, προβλέπεται ότι οι προτεινόμενες πρόνοιες των υπό συζήτηση κανονισμών όσον αφορά τους κλιβάνους (οι οποίοι χρησιμοποιούν ως καύσιμο ξηρούς πυρήνες καρπών ελιάς ή περιβλήματα ξηρών καρπών) που θα έχουν εγκατασταθεί πριν από τις 19 Δεκεμβρίου 2008 για περίοδο πέντε ετών δε θα τυγχάνουν εφαρμογής, αλλά θα ισχύουν οι πρόνοιες των υφιστάμενων κανονισμών. Μετά την πάροδο των πέντε ετών θα τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις των προτεινόμενων κανονισμών για όλες τις περιπτώσεις κλιβάνων, υφιστάμενων και νέων.

Με βάση τα πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, κατά πλειοψηφία, υιοθετεί τους σκοπούς και τις επιδιώξεις των κανονισμών και εισηγείται στη Βουλή την έγκρισή τους, όπως αυτοί έχουν διαμορφωθεί.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού δήλωσαν ότι θα τοποθετηθούν στην ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση των υπό αναφορά κανονισμών.

 

 

 

13 Μαΐου 2008

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων