Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί της Εθνικής Φρουράς (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2007»

Παρόντες:

Γιαννάκης Ομήρου, πρόεδρος Κώστας Κωνσταντίνου
Σωτήρης Σαμψών Νεόφυτος Κωνσταντίνου
Κώστας Παπακώστας Ζαχαρίας Κουλίας
Άριστος Αριστοτέλους Νίκος Κουτσού
Σωκράτης Χάσικος  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Άμυνας μελέτησε το υπό αναφορά νομοσχέδιο σε δύο συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στις 28 Ιουνίου και στις 5 Ιουλίου 2007. Στις συνεδρίες αυτές κλήθηκαν και παρευρέθηκαν στην επιτροπή ο Υπουργός Άμυνας, ο Αρχηγός και Υπαρχηγός της Εθνικής Φρουράς και ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας συνοδευόμενοι από υπηρεσιακούς παράγοντες, καθώς και εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί της Εθνικής Φρουράς Νόμου, έτσι ώστε αφενός να αναθεωρηθεί το νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει για την υποχρέωση υπηρεσίας θητείας στην Εθνική Φρουράς των στρατευσίμων που αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης και αφετέρου να θεσπισθεί νομοθετικό πλαίσιο που να ρυθμίζει την υποχρέωση εναλλακτικής θητείας των στρατευσίμων οι οποίοι για λόγους υγείας δε θα κρίνονται ως κατάλληλοι για στρατιωτική θητεία, αλλά θα κρίνονται ως ικανοί για εκτέλεση εναλλακτικής θητείας.

Ειδικότερα, με τις πρόνοιες του υπό αναφορά νομοσχεδίου προβλέπονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

1. Διευρύνεται η ερμηνεία του όρου “αντιρρησίας συνείδησης”, έτσι ώστε να περιλαμβάνονται σ’ αυτήν και τα πρόσωπα που για λόγους συνείδησης αρνούνται να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους για στρατιωτική υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά επικαλούμενοι τις θρησκευτικές ή ιδεολογικές τους πεποιθήσεις.

2. Εισάγεται πρόνοια για εκπλήρωση από τους στρατευσίμους οι οποίοι θα αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης ειδικής στρατιωτικής υπηρεσίας ή εναλλακτικής υπηρεσίας, ανάλογα με την περίπτωση.

3. Εισάγεται πρόνοια για εκπλήρωση εναλλακτικής θητείας από τους στρατευσίμους οι οποίοι για λόγους υγείας δε θα κρίνονται ως κατάλληλοι για στρατιωτική θητεία, αλλά ως ικανοί για εναλλακτική θητεία.

4. Καθορίζεται ότι η χρονική διάρκεια της ειδικής στρατιωτικής θητείας και της εναλλακτικής θητείας στρατευσίμου που αναγνωρίζεται ως αντιρρησίας συνείδησης είναι ίση με εκείνη που θα εκπλήρωνε ο ίδιος, αν υπηρετούσε στρατιωτική θητεία πλήρη ή μειωμένη, προσαυξημένη σύμφωνα με τον καθοριζόμενο στον προτεινόμενο νόμο χρόνο.

5. Προβλέπεται ότι η ειδική στρατιωτική υπηρεσία θα εκπληρώνεται αποκλειστικά στις μονάδες και υπηρεσίες της Εθνικής Φρουράς, οι οποίες θα καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Άμυνας, με την ανάθεση στο στρατεύσιμο καθηκόντων και την απονομή σ’ αυτόν ειδικοτήτων για τις οποίες δεν απαιτείται η χρήση ή η εκπαίδευση στη χρήση όπλων.

6. Καθορίζεται ότι η χρονική διάρκεια της εναλλακτικής θητείας στρατευσίμου ο οποίος κρίνεται από ιατροσυμβούλιο ότι δεν είναι κατάλληλος για στρατιωτική θητεία αλλά ικανός για εναλλακτική θητεία είναι ίση με τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας που θα είχε υποχρέωση να εκπληρώσει, αν ήταν κατάλληλος για τέτοια θητεία.

7. Προβλέπεται ότι η εναλλακτική υπηρεσία θα εκπληρώνεται σε υπηρεσίες φορέων του δημόσιου τομέα, που θα καθορίζονται από τον Υπουργό Άμυνας μετά από συνεννόηση με τον προϊστάμενο κάθε φορέα, και θα συνίσταται στην παροχή από το στρατεύσιμο υπηρεσιών κοινής ωφέλειας ή στην εκτέλεση καθηκόντων που υπηρετούν το κοινό και κατά προτεραιότητα τον κοινωνικό τομέα και την προστασία του περιβάλλοντος.

8. Βελτιώνεται η ισχύουσα διαδικασία αναγνώρισης στρατευσίμου ως αντιρρησία συνείδησης.

9. Θεσπίζεται διαδικασία για εξέταση της σωματικής ικανότητας στρατευσίμου που αιτείται την αναγνώρισή του ως αντιρρησία συνείδησης.

10. Καθορίζονται τα κριτήρια τα οποία θα λαμβάνει υπόψη της η ειδική επιτροπή που καθιδρύεται με σκοπό να γνωμοδοτεί για την αναγνώριση η μη στρατευσίμου ως αντιρρησία συνείδησης.

11. Καθορίζονται οι λόγοι απώλειας της ιδιότητας ατόμου ως αντιρρησία συνείδησης.

12. Θεσπίζονται ειδικές διατάξεις που ρυθμίζουν την εκπλήρωση της εναλλακτικής υπηρεσίας.

13. Εισάγεται πρόνοια για εκπλήρωση εφεδρικής υπηρεσίας από όλους όσοι θα έχουν εκπληρώσει ειδική στρατιωτική θητεία ή εναλλακτική θητεία.

14. Παρέχεται εξουσία στον Υπουργό Άμυνας να εκδίδει οδηγίες για την καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων του προτεινόμενου νόμου που αφορούν την εναλλακτική υπηρεσία.

Όπως είναι γνωστό, για τη ρύθμιση της εκπλήρωσης εναλλακτικής κοινωνικής υπηρεσίας από στρατευσίμους οι οποίοι επικαλούνται λόγους υγείας κατατέθηκε στη Βουλή σχετική πρόταση νόμου από το βουλευτή του Δημοκρατικού Κόμματος κ. Νεόφυτο Κωνσταντίνου, με στόχο να παταχθεί το φαινόμενο της φυγοστρατίας από πρόσωπα που επικαλούνται ψυχολογικά προβλήματα. Κατά τη μελέτη της εν λόγω πρότασης νόμου από την επιτροπή, το Υπουργείο Άμυνας ανέλαβε τη δέσμευση να ρυθμίσει το όλο θέμα, στα πλαίσια της επικείμενης αναθεώρησης των ισχυόντων στον περί της Εθνικής Φρουράς Νόμο διατάξεων που διέπουν τους αντιρρησίες συνείδησης. Προς υλοποίηση της πιο πάνω δέσμευσής του, το Υπουργείο Άμυνας κατέθεσε το υπό αναφορά νομοσχέδιο στη Βουλή, στο οποίο περιλαμβάνονται σχετικές με την πρόταση νόμου ρυθμίσεις.

Εισάγοντας το υπό αναφορά νομοσχέδιο στην επιτροπή, ο Υπουργός Άμυνας δήλωσε πως η κατάθεσή του στη Βουλή στοχεύει αφενός στη βελτίωση των ισχυόντων στη βασική νομοθεσία διατάξεων που αφορούν τους αντιρρησίες συνείδησης, έτσι ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη η εφαρμογή τους, και αφετέρου στην αντιμετώπιση και στην ανακοπή του απαράδεκτου και νοσηρού φαινομένου της φυγοστρατίας, που παρατηρείται ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια με αυξητική τάση, και ειδικότερα στην αντιμετώπιση των περιπτώσεων προσώπων τα οποία προφασίζονται λόγους ψυχικής υγείας, για να αποφύγουν την εκτέλεση της στρατιωτικής τους θητείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην επιτροπή από το Υπουργείο Άμυνας, κατά την επεξεργασία των προτεινόμενων διατάξεων που αφορούν τους αντιρρησίες συνείδησης λήφθηκαν υπόψη όλες οι παράμετροι και οι προεκτάσεις του θέματος, καθώς και οι σχετικές εισηγήσεις και συστάσεις της Επιτροπής των Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων και του Επιτρόπου Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης σύμφωνα με τις οποίες η αντίρρηση συνείδησης στη στρατιωτική θητεία θα πρέπει να αναγνωρίζεται σε όλα τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης και οι αντιρρησίες συνείδησης θα πρέπει να έχουν δικαίωμα απαλλαγής από την υποχρέωση στρατιωτικής θητείας, αλλά ταυτόχρονα να έχουν υποχρέωση εκπλήρωσης εναλλακτικής θητείας, η διάρκεια της οποίας να είναι σε λογικά επίπεδα.

Με τον προτεινόμενο νόμο, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η διάρκεια της υπηρεσίας των αντιρρησιών συνείδησης μειώνεται από τους σαράντα δύο μήνες στους τριάντα τέσσερις για τα πρόσωπα που έχουν υποχρέωση για εκπλήρωση εναλλακτικής θητείας και από τους τριάντα τέσσερις μήνες στους τριάντα για τα πρόσωπα που έχουν υποχρέωση για εκπλήρωση ειδικής στρατιωτικής θητείας. Σε περίπτωση που αντιρρησίας συνείδησης θα εκπληρώσει μειωμένη θητεία, η προσαυξημένη διάρκεια της θητείας του προβλέπεται ότι μειώνεται ανάλογα.

Ο αριθμός των στρατευσίμων που κρίνονται για λόγους υγείας ακατάλληλοι για στρατιωτική θητεία, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια ανησυχητικά αυξητική τάση. Ειδικότερα, από το έτος 2002 και μέχρι τον Ιανουάριο του 2007 το ποσοστό των στρατευσίμων που κρίθηκαν για ψυχολογικές παθήσεις ακατάλληλοι για στρατιωτική θητεία ήταν 6,64% επί συνόλου 29 418 καταταγέντων και το ποσοστό των στρατευσίμων που κρίθηκαν, για γενικές παθήσεις, ακατάλληλοι για στρατιωτική θητεία ήταν 2,32%.

Η εκπρόσωπος του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ενημέρωσε την επιτροπή ότι κατά την επεξεργασία των προνοιών του νομοσχεδίου που αφορούν τους αντιρρησίες συνείδησης λήφθηκαν υπόψη η κυπριακή πραγματικότητα και η ισχύουσα σχετική νομοθεσία της Ελλάδας και της Γερμανίας. Επιπρόσθετα, καταβλήθηκε προσπάθεια, ώστε οι πρόνοιες του νομοσχεδίου να είναι εντός των πλαισίων του συντάγματος, του κοινοτικού κεκτημένου, καθώς και της νομοθεσίας που διέπει την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Όσον αφορά τις πρόνοιες του νομοσχεδίου που ρυθμίζουν την υποχρέωση για εναλλακτική θητεία των προσώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, η ίδια εκπρόσωπος ενημέρωσε την επιτροπή ότι δεν εντοπίστηκαν ανάλογες πρόνοιες σε νομοθεσίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Στο στάδιο της μελέτης του υπό αναφορά νομοσχεδίου από την επιτροπή, διατυπώθηκαν από μέλη της διαφωνίες και επιφυλάξεις σε σχέση με ορισμένες πρόνοιές του και ειδικότερα με τις πρόνοιες με τις οποίες:

1. καθορίζεται ότι η χρονική διάρκεια της εναλλακτικής θητείας είναι ίση με τη χρονική διάρκεια της στρατιωτικής θητείας, γιατί, όπως υποστήριξαν, η προτεινόμενη εξίσωση της χρονικής διάρκειας των εν λόγω θητειών δε θα λειτουργήσει αποτρεπτικά στη σκοπούμενη πάταξη του φαινομένου της φυγοστρατίας.

2. παρέχεται εξουσία στην αρμόδια αρχή των υπηρεσιών των φορέων του δημόσιου τομέα να επιβάλλει πειθαρχικές ποινές στα πρόσωπα τα οποία εκπληρώνουν εναλλακτική υπηρεσία, σε περίπτωση που αυτά υποπέσουν σε πειθαρχικό παράπτωμα, γιατί, όπως υποστήριξαν, τα εν λόγω πρόσωπα δεν κατέχουν οργανικές θέσεις.

3. ο αντιρρησίας συνείδησης ο οποίος εκπληρώνει εναλλακτική θητεία θα εκπίπτει από την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης και θα εκπληρώνει στρατιωτική θητεία, σε περίπτωση που του επιβληθεί από την αρμόδια αρχή πειθαρχική ποινή παράτασης της εναλλακτικής θητείας συνολικής διάρκειας πέραν των εκατό ημερών.

4. η έναρξη της ισχύος των διατάξεων του προτεινόμενου νόμου εν όλω ή εν μέρει θα αρχίσει σε ημερομηνία που θα καθορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο με απόφασή του που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.

Σχολιάζοντας τις πιο πάνω επιφυλάξεις των μελών της επιτροπής, ο Υπουργός Άμυνας ανέφερε ότι η προτεινόμενη στο νομοσχέδιο πρόνοια με την οποία καθορίζεται ότι η χρονική διάρκεια της εναλλακτικής θητείας στρατευσίμου που κρίνεται, για ψυχολογικές παθήσεις, ακατάλληλος από το ιατροσυμβούλιο είναι ίση με τη χρονική διάρκεια της στρατιωτικής θητείας αποφασίστηκε, αφενός για να μην αδικηθούν πρόσωπα τα οποία πραγματικά πάσχουν από τέτοιες παθήσεις με την υποχρέωση από αυτούς να υπηρετούν μεγαλύτερη θητεία, αφετέρου γιατί η αύξηση της εναλλακτικής θητείας των εν λόγω προσώπων θα δρούσε αποτρεπτικά στο να δηλώσουν την πάθησή τους και, κατά συνέπεια, θα είχε ως αποτέλεσμα να καταταγούν για εκπλήρωση της στρατιωτικής της θητείας με ενδεχόμενο τέτοια ενέργεια να αποβεί επικίνδυνη τόσο για τους ίδιους όσο και για τους υπόλοιπους στρατευσίμους.

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Άμυνας, λαμβάνοντας υπόψη την σε ανησυχητικά επίπεδα αύξηση του αριθμού των στρατευσίμων που κρίνονται για λόγους υγείας ακατάλληλοι για στρατιωτική θητεία κατά τα τελευταία χρόνια, σημειώνει ότι οι πρόνοιες που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο και αφορούν την υποχρέωση για εναλλακτική θητεία των εν λόγω στρατευσίμων αποτελούν ένα θετικό βήμα και αναμένει ότι θα βοηθήσουν στην πάταξη του φαινομένου της φυγοστρατίας.

Παρά την πιο πάνω θέση της, η επιτροπή, διατηρώντας επιφυλάξεις σε σχέση με ορισμένες πρόνοιες του νομοσχεδίου, έχει καταλήξει στις πιο κάτω θέσεις:

1. Ο πρόεδρος της επιτροπής βουλευτής του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ και τα μέλη της βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και το μέλος της βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κόμματος, εισηγούνται την τροποποίηση του νομοσχεδίου, ώστε:

α. να αυξηθεί η προτεινόμενη σ’ αυτό χρονική διάρκεια της εναλλακτικής θητείας κατά πέντε μήνες, ώστε να μην είναι ίση με τη χρονική διάρκεια της στρατιωτικής θητείας, γιατί, όπως υποστηρίζουν, η προτεινόμενη εξίσωση των εν λόγω θητειών δε θα συμβάλει στη σκοπούμενη αποτροπή του φαινομένου της φυγοστρατίας και

β. να απαλειφθεί η προτεινόμενη σ’ αυτό πρόνοια σύμφωνα με την οποία αντιρρησίας συνείδησης ο οποίος εκπληρώνει εναλλακτική θητεία θα εκπίπτει από την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης και θα εκπληρώνει στη συνέχεια στρατιωτική θητεία, σε περίπτωση που του επιβληθεί από την αρμόδια αρχή πειθαρχική ποινή παράτασης της εναλλακτικής θητείας συνολικής διάρκειας πέραν των εκατό ημερών.

Ο πρόεδρος και τα πιο πάνω μέλη της επιτροπής δήλωσαν πως για τα υπό αναφορά θέματα για τα οποία εισηγούνται την τροποποίηση θα καταθέσουν σχετικές τροπολογίες κατά τη συζήτηση του υπό αναφορά νομοσχεδίου στην ολομέλεια της Βουλής.

2. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις δήλωσαν πως η κοινοβουλευτική τους ομάδα θα τοποθετηθεί στις πρόνοιες του υπό αναφορά νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια της Βουλής.

3. Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Συναγερμού δήλωσαν πως, παρ’ όλο που εκ πρώτης όψεως υιοθετούν τις πιο πάνω αναφερόμενες εισηγήσεις για τροποποίηση του νομοσχεδίου που υπέβαλαν τα πιο πάνω μέλη της επιτροπής, η κοινοβουλευτική τους ομάδα θα εκφράσει τις τελικές της θέσεις για τις πρόνοιες του νομοσχεδίου κατά τη συζήτησή του στην ολομέλεια της Βουλής.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Άμυνας υποβάλλει την παρούσα έκθεση στην ολομέλεια της Βουλής για λήψη τελικής απόφασης κατά τη συζήτηση του υπό αναφορά νομοσχεδίου ενώπιόν της.

Με την ευκαιρία αυτή, η επιτροπή δηλώνει την ετοιμότητά της να εξετάσει οποιοδήποτε ζήτημα που ενδεχομένως θα προκύψει κατά την εφαρμογή των προνοιών του προτεινόμενου νόμου, με στόχο την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του φαινομένου της φυγοστρατίας.

 

 

10 Ιουλίου 2007

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων