Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων-Εγκλωβισμένων-Αγνοουμένων-Παθόντων για το νομοσχέδιο που τιτλοφορείται «Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2007», την πρόταση νόμου που τιτλοφορείται «Ο περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2007» και για τους κανονισμούς που τιτλοφορούνται «Οι περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Παραχώρηση Τίτλων Ιδιοκτησίας σε Εκτοπισθέντες και άλλα Πρόσωπα) (Ειδικοί) (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2007»

Παρόντες:

Αριστοφάνης Γεωργίου, πρόεδρος

Αντιγόνη Παπαδοπούλου

Κώστας Παπακώστας

Γιώργος Βαρνάβα

Ανδρέας Μουσκάλλης

Νίκος Κουτσού

Λευτέρης Χριστοφόρου

Μη μέλη της επιτροπής:

Γεώργιος Γεωργίου

Σωτήρης Σαμψών

Σοφοκλής Φυττής

Κυριάκος Χατζηγιάννη

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προσφύγων-Εγκλωβισμένων-Αγνοουμένων-Παθόντων μελέτησε τα πιο πάνω νομοθετήματα σε τέσσερις συνεδρίες της, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις 20 και 27 Ιουνίου και στις 4 και 5 Ιουλίου 2007. Στα πλαίσια της μελέτης των υπό αναφορά νομοθετημάτων κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής ο Υπουργός Εσωτερικών, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Μερίμνης και Αποκαταστάσεως Εκτοπισθέντων, ο διευθυντής της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, εκπρόσωποι του Υπουργείου Εσωτερικών, του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως του ίδιου υπουργείου, εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, καθώς και εκπρόσωποι της Κίνησης Προσφύγων και Εκτοπισμένων Μανάδων, του Σωματείου Προσφύγων Μανάδων Κύπρου και της Παγκύπριας Ένωσης Προσφύγων (ΠΕΠ).

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η τροποποίηση του βασικού νόμου, έτσι ώστε, μεταξύ άλλων, να παρέχεται η δυνατότητα εγγραφής συμβάσεων μισθώσεων τουρκοκυπριακής ακίνητης ιδιοκτησίας που συνάπτονται μεταξύ του Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, ως εκμισθωτή, και εκτοπισθέντος προσώπου, ως μισθωτή, για σκοπούς στέγασης ή αυτοστέγασής του, χωρίς να απαιτούνται τα ακόλουθα:

1. Η προσκόμιση στο αρμόδιο κτηματολογικό γραφείο πιστοποιητικού εγγραφής ή πιστοποιητικού έρευνας για την ακίνητη ιδιοκτησία που εκμισθώνεται.

2. Η εξασφάλιση οποιασδήποτε άδειας διαίρεσης της τουρκοκυπριακής ακίνητης ιδιοκτησίας σε περίπτωση μίσθωσης μέρους της.

3. Η καταβολή τέλους χαρτοσήμου για την εγγραφή των συμβάσεων αυτών.

Επιπρόσθετα, με το νομοσχέδιο διευρύνεται και η ερμηνεία του όρου “εκτοπισθείς”, ώστε να περιλαμβάνει κάθε πρόσωπο το οποίο μπορεί να καταστεί δικαιούχος δυνάμει του περί Παροχής Στεγαστικής Βοήθειας σε Εκτοπισθέντες, Παθόντες και άλλα Πρόσωπα Νόμου, δηλαδή να συμπεριλάβει και τους παθόντες και τους τουρκόπληκτους.

Όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο, σκοπός του είναι η διασφάλιση της συνέχισης της κατοχής των οικιστικών μονάδων σε κυβερνητικούς οικισμούς και συνοικισμούς αυτοστέγασης που έχουν ανεγερθεί σε τουρκοκυπριακή ακίνητη ιδιοκτησία που δεν έχει απαλλοτριωθεί, καθώς και ο περιορισμός της αδικίας σε βάρος όσων διαμένουν στις εν λόγω οικιστικές μονάδες για τις οποίες δεν μπορεί να παραχωρηθεί τίτλος ιδιοκτησίας, σε σύγκριση με τους πρόσφυγες που κατέχουν οικιστικές μονάδες που έχουν ανεγερθεί σε κρατική γη ή σε γη που απαλλοτριώθηκε, οι οποίοι πήραν ή θα πάρουν τίτλο ιδιοκτησίας.

Όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 65Α-65ΙΕα του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου, είναι δυνατό να εγγραφεί στο Κτηματολόγιο σύμβαση μίσθωσης τουρκοκυπριακής ιδιοκτησίας που κατέχεται νόμιμα για σκοπούς στέγασης ή αυτοστέγασης εκτοπισθέντων, ανεξάρτητα από το αν η χρονική διάρκεια της σύμβασης είναι μικρότερη των δεκαπέντε ετών, νοουμένου όμως ότι στη σύμβαση θα αναφέρεται ότι αυτή θα ισχύει ενόσω θα διαρκεί “η έκρυθμη κατάσταση”. Περαιτέρω, για να είναι δυνατή η εγγραφή μίσθωσης, πρέπει αυτό να επιτρέπεται με ρητή αναφορά στη σύμβαση.

Περαιτέρω, με την εγγραφή της μίσθωσης ο μισθωτής αποκτά εμπράγματο δικαίωμα επί της τουρκοκυπριακής ακίνητης ιδιοκτησίας. Το εμπράγματο αυτό δικαίωμα μπορεί να μεταβιβαστεί ή υπομισθωθεί και να τύχει κληρονομικής διαδοχής. Επίσης, θα μπορεί να υποθηκευθεί ή εκποιηθεί αναγκαστικά. Το εμπράγματο δικαίωμα αφορά μόνο το δικαίωμα κατοχής και δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των Τουρκοκυπρίων.

Σκοπός του νόμου που προτείνεται με την υπό αναφορά πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή στις 28 Ιουνίου 2007 από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προσφύγων-Εγκλωβισμένων-Αγνοουμένων-Παθόντων, είναι η δυνατότητα εγγραφής κρατικής ακίνητης ιδιοκτησίας στο όνομα δικαιούχου οικιστικής μονάδας, σύμφωνα με τους περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Παραχώρηση Τίτλων Ιδιοκτησίας σε Εκτοπισθέντες και άλλα Πρόσωπα) (Ειδικούς) Κανονισμούς, (ΚΔΠ 163/2006), ο οποίος πέθανε κατά ή μετά την 7η Απριλίου 2006, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν σε ισχύ οι υπό αναφορά κανονισμοί, και, ως εκ τούτου, ο δικαιούχος δεν μπορεί να συγκατατεθεί για τη μεταβίβαση και την εγγραφή της ακίνητης ιδιοκτησίας που του παραχωρείται στο όνομά του. Με την υπό αναφορά πρόταση νόμου συγκατατίθεται το Υπουργείο Εσωτερικών.

Με τους προτεινόμενους κανονισμούς, οι οποίοι εκδίδονται δυνάμει του άρθρου 18(3) του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, σκοπείται η αντιμετώπιση των διάφορων προβλημάτων που προέκυψαν από την πρακτική εφαρμογή των περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Παραχώρηση Τίτλων Ιδιοκτησίας σε Εκτοπισθέντες και άλλα Πρόσωπα) (Ειδικών) Κανονισμών του 2006 και η διευκόλυνση της όλης διαδικασίας έκδοσης τίτλων ιδιοκτησίας.

Όπως είναι γνωστό, το Υπουργικό Συμβούλιο με την απόφασή του με αρ. 63.389, ημερομηνίας 18 Φεβρουαρίου 2006, αποφάσισε την παραχώρηση τίτλων ιδιοκτησίας στους εκτοπισθέντες νόμιμους κατόχους οικιστικών μονάδων σε κυβερνητικούς οικισμούς και συνοικισμούς αυτοστέγασης που βρίσκονται σε χαλίτικη γη. Για το σκοπό αυτό ψηφίστηκαν οι περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Παραχώρηση Τίτλων Ιδιοκτησίας σε Εκτοπισθέντες και άλλα Πρόσωπα) (Ειδικοί) Κανονισμοί του 2006 (ΚΔΠ 163/2006).

Σύμφωνα με τους αρμοδίους, η διαδικασία έκδοσης τίτλων ιδιοκτησίας άρχισε και συνεχίζεται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχει καθορισθεί, όμως κατά την πρακτική εφαρμογή των κανονισμών διαφάνηκαν διάφορα προβλήματα τα οποία δεν ήταν δυνατό να προβλεφθούν προτού αρχίσει η σχετική διαδικασία, γι’ αυτό και δεν έγινε οποιαδήποτε πρόνοια στους ισχύοντες κανονισμούς.

Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, με τους προτεινόμενους κανονισμούς θεωρούνται δικαιούχοι παραχώρησης τίτλου ιδιοκτησίας οι εκτοπισθέντες ή οι παθόντες ή οι τουρκόπληκτοι οι οποίοι κατά ή μετά την 7η Απριλίου 2006, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν σε ισχύ οι κανονισμοί αυτοί, είναι νόμιμοι κάτοχοι οικιστικής μονάδας.

Περαιτέρω, προστίθεται σ’ αυτούς πρόνοια για το δικαιούχο οικιστικής μονάδας ο οποίος απεβίωσε κατά ή μετά την 7η Απριλίου 2006 με βάση την οποία η οικιστική μονάδα που κατείχε κατά την ημερομηνία του θανάτου του και επί της οποίας είχε αποκτήσει δικαίωμα τιτλοποίησης αποτελεί μέρος της περιουσίας του και είναι αντικείμενο κληρονομικής διαδοχής.

Ο Υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ενώπιον της επιτροπής ότι σκοπός της κυβέρνησης είναι, κατά πρώτον, η κατοχύρωση της κατοχής των οικιστικών μονάδων μέχρι να λήξει η “έκρυθμη κατάσταση” και, κατά δεύτερον, η διασφάλιση της κληρονομικής διαδοχής και υποθήκευσης του εν λόγω εμπράγματου δικαιώματος. Ο ίδιος, όπως δήλωσε, είχε προβεί σε συναντήσεις και διάλογο με την Παγκύπρια Ένωση Προσφύγων, αλλά και με τις επιτροπές των προσφύγων από την περιοχή Πάνω Πολεμιδιών και Δρομολαξιάς, οι οποίοι επηρεάζονται λόγω του ότι οι οικισμοί τους είναι κτισμένοι σε τουρκοκυπριακή γη. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν πολλές πολιτικές και νομικές δυσκολίες στο να προχωρήσει η κυβέρνηση σε μαζικές απαλλοτριώσεις τουρκοκυπριακής γης. Με την απόφαση για τιτλοποίηση η ομάδα προσφύγων των αναφερόμενων πιο πάνω περιοχών είναι κάπως αδικημένη, σύμφωνα με τον ίδιο, παρ’ όλο που έχει ληφθεί η απόφαση και προχωρεί η διαδικασία να πάρουν οικόπεδο ως αντιστάθμισμα.

Σε σχέση με τον προβληματισμό μελών της επιτροπής περί της φερεγγυότητας του εν λόγω εμπράγματου δικαιώματος, ο ίδιος δήλωσε διευκρινιστικά ότι πράγματι δεν πρόκειται για τίτλο ιδιοκτησίας, αλλά, εφόσον η Βουλή προχωρήσει σε ψήφιση του νόμου, η κυβέρνηση θα ξεκινήσει διάλογο και θα έχει επαφές με τον Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης και τα συνεργατικά πιστωτικά ιδρύματα, με σκοπό τη διασφάλιση της φερεγγυότητας του υπό αναφορά πιστοποιητικού μίσθωσης. Όπως δήλωσε επίσης ο ίδιος, θα είναι μεγάλο λάθος, μπροστά στα προβλήματα και στις αδυναμίες που προκύπτουν στην πράξη, να μην προχωρήσουμε να επιλύσουμε το πρώτιστο, κατά την άποψη της κυβέρνησης, που είναι η κατοχύρωση των προσφύγων με την κατοχύρωση της κατοχής της οικίας τους μέχρι να λήξει η “έκρυθμη κατάσταση”. Περαιτέρω, ο ίδιος διαβεβαίωσε την επιτροπή ότι, σε περίπτωση που Τουρκοκύπριος διεκδικήσει ανάκτηση της κατοικίας του, δεν υπάρχει καμιά περίπτωση να πωληθεί τουρκοκυπριακή γη στην οποία έχει ανεγερθεί κυβερνητικός οικισμός ή οικισμός αυτοστέγασης χωρίς την έγκριση του Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών.

Κατά τη συζήτηση των πιο πάνω θεμάτων, ο πρόεδρος της ΠΕΠ ανέφερε πως η ΠΕΠ είναι ικανοποιημένη από τις προσπάθειες που καταβάλλονται και, εφόσον κωδικοποιηθούν όλες οι εισηγήσεις και απόψεις, θα αρχίσει η υλοποίηση των αποφασισθέντων και θα αποτραπεί η διαιώνιση των προβλημάτων, η οποία δε βοηθά στην επίλυση των πρωτευόντων θεμάτων.

Στο στάδιο της μελέτης των προτεινόμενων νομοθετημάτων, η επιτροπή είχε συνάντηση με εκπροσώπους της Ανεξάρτητης Κίνησης Προσφύγων Πολεμιδιών και της Κίνησης Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Προσφύγων Δρομολαξιάς-Μενεού, οι οποίοι κατέθεσαν γραπτώς τις θέσεις τους, οι οποίες συνοψίζονται στα ακόλουθα:

1. Δεν αποδέχονται το πιστοποιητικό μίσθωσης που προτείνει η κυβέρνηση και ζητούν ίση μεταχείριση μεταξύ των προσφύγων.

2. Το πιστοποιητικό μίσθωσης εξασφαλίζει μόνο την κληρονομικότητα και δεν εξασφαλίζει τη φερεγγυότητα.

3. Απαιτούν τίτλους ιδιοκτησίας των κατοικιών τους.

Στα πλαίσια περαιτέρω διεξαγωγής της συζήτησης επί των πιο πάνω θεμάτων, τα μέλη της επιτροπής επισήμαναν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

1. Τόσο στο νομοσχέδιο που αφορά την κατοχύρωση της κατοχής οικιστικών μονάδων σε τουρκοκυπριακή ακίνητη ιδιοκτησία όσο και στους κανονισμούς για την έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας να εξεταστεί η δυνατότητα συμπερίληψης στους δικαιούχους των εγκλωβισμένων και των επαναπατρισθέντων της Άχνας.

2. Να εξεταστεί το ενδεχόμενο εισαγωγής πρόνοιας και για τους δικαιούχους οικιστικής μονάδας οι οποίοι απεβίωσαν πριν από την 7η Απριλίου 2006, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν σε ισχύ οι κανονισμοί για την παραχώρηση τίτλων ιδιοκτησίας.

3. Να κατοχυρωθεί η αναδρομικότητα και στις μισθώσεις από την 7η Απριλίου 2006, να καθοριστεί ποιος θα καταβάλλει το μίσθωμα και πόση θα είναι η διάρκεια της μίσθωσης.

4. Να αποφευχθεί η γραφειοκρατία στην εγγραφή των μισθώσεων.

5. Να απαλειφθεί από τους προτεινόμενους κανονισμούς το κριτήριο τα συγγενικά πρόσωπα του αποβιώσαντος τα οποία διαβιούσαν ή συγκατοικούσαν με τον αποβιώσαντα να είναι δικαιούχοι στεγαστικής βοήθειας, για να εκδοθεί τίτλος ιδιοκτησίας της οικιστικής μονάδας στα πρόσωπα αυτά.

Σε σχέση με τα πιο πάνω, ο Υπουργός Εσωτερικών ανέφερε πως τα θέματα που αφορούν τους εγκλωβισμένους και τους επαναπατρισθέντες της Άχνας θα πρέπει να τύχουν περαιτέρω μελέτης, ενώ, όσον αφορά το ζήτημα εκείνων που απεβίωσαν πριν από την 7η Απριλίου 2006, αλλά και τα υπόλοιπα ζητήματα τα οποία έχουν νομική πτυχή, θα εξεταστούν σε συνεργασία με το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Όσον αφορά το μίσθωμα, ο ίδιος ανέφερε ότι πρόθεση της κυβέρνησης είναι να μην το εισπράττει.

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, σε σχέση με την καταβολή του μισθώματος, διευκρίνισε ότι μέρος της ελευθερίας των συμβάσεων είναι και ο καθορισμός της αντιπαροχής και, σύμφωνα με τις αρχές του δικαίου των συμβάσεων, θα πρέπει να υπάρχει ένα συμβολικό τουλάχιστο ποσό που θα καταβάλλεται ως μίσθωμα.

Όσον αφορά την εισαγωγή πρόνοιας γι’ αυτούς που απεβίωσαν πριν από τις 7 Απριλίου 2006, ο ίδιος ανέφερε πως με την τυχόν εφαρμογή της αναδρομικότητας θα υπάρξει άνιση μεταχείριση μεταξύ της πλειοψηφίας των προσφύγων οι οποίοι συμμορφώθηκαν με το νόμο και παρέδωσαν τα σπίτια τους και αυτών που τα κατακρατούν παράνομα.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή κατέληξε στα ακόλουθα:

1. Θα αναμένει να εξεταστεί με θετικό πνεύμα η δυνατότητα συμπερίληψης των εγκλωβισμένων και των επαναπατρισθέντων της Άχνας στους δικαιούχους κατοχής οικιστικής μονάδας σε κυβερνητικούς οικισμούς και συνοικισμούς αυτοστέγασης που έχουν ανεγερθεί σε τουρκοκυπριακή ακίνητη ιδιοκτησία που δεν έχει απαλλοτριωθεί, καθώς και στους δικαιούχους παραχώρησης τίτλου ιδιοκτησίας.

2. Καταγράφοντας τη δήλωση πολιτικής του Υπουργού Εσωτερικών ότι δε θα εισπράττεται το μίσθωμα στις περιπτώσεις συμβάσεων μίσθωσης τουρκοκυπριακής ακίνητης ιδιοκτησίας για σκοπούς στέγασης ή αυτοστέγασης σε κυβερνητικό οικισμό ή σε συνοικισμό αυτοστέγασης, πρόθεση της επιτροπής είναι να καταθέσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων σχετική πρόταση νόμου η οποία να προνοεί για απαλλαγή του εκτοπισθέντος μισθωτή από την υποχρέωση καταβολής του μισθώματος στις πιο πάνω περιπτώσεις. Περαιτέρω, η επιτροπή προτίθεται να καταθέσει πρόταση νόμου με την οποία να απαλλάσσεται ο εκτοπισθείς μισθωτής από την υποχρέωση καταβολής των δικαιωμάτων για την έκδοση πιστοποιητικού εγγραφής της μίσθωσης και σχετικού κτηματολογικού σχεδίου. Το Υπουργείο Εσωτερικών συγκατατίθεται στην κατάθεση των υπό αναφορά προτάσεων νόμου με σχετική επιστολή του αρμόδιου υπουργού προς τον πρόεδρο της επιτροπής, ημερομηνίας 6 Ιουλίου 2007.

3. Όσον αφορά την κατοχύρωση της αναδρομικότητας των μισθώσεων, η επιτροπή προχώρησε, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους του Υπουργείου Εσωτερικών, σε προσθήκη νέας πρόνοιας στο υπό αναφορά νομοσχέδιο, με την οποία τροποποιείται ο βασικός νόμος, έτσι ώστε να δύναται να εγγράφονται συμβάσεις μίσθωσης τουρκοκυπριακής ακίνητης ιδιοκτησίας μεταξύ του Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, ως εκμισθωτή, και εκτοπισθέντος προσώπου, ως μισθωτή, για σκοπούς στέγασης ή αυτοστέγασής του, ο οποίος βρισκόταν στη ζωή κατά ή μετά την 7η Απριλίου 2006 και η σύμβαση μίσθωσης αφορά οικιστική μονάδα που οικοδομήθηκε είτε σε κυβερνητικό οικισμό είτε σε συνοικισμό αυτοστέγασης.

4. Όσον αφορά τους υπό αναφορά κανονισμούς και ειδικότερα το κριτήριο να είναι δικαιούχοι στεγαστικής βοήθειας για την έκδοση τίτλου ιδιοκτησίας της οικιστικής μονάδας που κατείχε ο αποβιώσας τα συγγενικά πρόσωπα του αποβιώσαντος που διαβιούσαν ή συγκατοικούσαν μαζί του, η επιτροπή, με τη συγκατάθεση των εκπροσώπων του Υπουργείου Εσωτερικών, προέβη σε διαγραφή του κριτηρίου αυτού.

Ο πρόεδρος και τα μέλη της επιτροπής, με βάση τα πιο πάνω και όπως έχουν τελικά διαμορφωθεί τα υπό αναφορά νομοθετήματα, επιφυλάσσονται να τοποθετηθούν σε αυτά κατά τη συζήτησή τους στην ολομέλεια του σώματος.

 

 

 

11 Ιουλίου 2007

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων