Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος για την πρόταση νόμου που τιτλοφορείται «Ο περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) (Τροποποιητικός) (Αρ. 3) Νόμος του 2004»

Παρόντες:

Γιάννος Λαμάρης, πρόεδρος Σοφοκλής Φυττής
Ντίνος Χατζηνικόλας Ρούλα Μαυρονικόλα
Πανίκκος Σταυριανός Γιώργος Περδίκης
Κυριάκος Χατζηγιάννη  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος εξέτασε την πιο πάνω πρόταση νόμου, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή στις 27 Μαΐου 2004 από το μέλος της επιτροπής κ. Γιώργο Περδίκη εκ μέρους του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών, σε αρκετές συνεδρίες της, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα μεταξύ 10 Ιουνίου 2005 και 7 Ιουνίου 2007, αφού επιβεβαιώθηκε στο μεταξύ από τον εισηγητή της η επανακατάθεσή της και στη νέα Βουλή.

Στο στάδιο της μελέτης της πρότασης νόμου κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, του Υπουργείου Υγείας (Γενικό Χημείο του Κράτους), του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (Υπηρεσία Περιβάλλοντος και Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών), του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ο Επίτροπος Περιβάλλοντος και εκπρόσωποι του Συνδέσμου Υπεραγορών Τροφίμων Κύπρου, του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, της Παγκύπριας Ένωσης Καταναλωτών και Ποιότητας Ζωής, του ΚΕΒΕ, της ΠΟΒΕΚ, της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών και Οικολογικών Οργανώσεων Κύπρου και των αγροτικών οργανώσεων ΠΕΚ, ΕΚΑ, “Αγροτική” και “Παναγροτικός Σύνδεσμος”.

Σκοπός της υπό αναφορά πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του υφιστάμενου νόμου περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση), έτσι ώστε τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα να τοποθετούνται σε ειδικά διαρρυθμισμένο για το σκοπό αυτό χώρο, δηλαδή σε ξεχωριστά ράφια μακριά από τα μη γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Επίσης, σε περίοπτη θέση στο ράφι, θα πρέπει να τοποθετείται σχετική πινακίδα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον εισηγητή της εν λόγω πρότασης νόμου κ. Γιώργος Περδίκη και με βάση όσα περιλαμβάνονται στο υπόμνημα που κατέθεσε ο ίδιος στην επιτροπή, επισημαίνονται τα εξής:

1. Η πρόταση νόμου σκοπεύει στην υποχρεωτική και ξεχωριστή τοποθέτηση, με ανάλογη επιγραφή/πινακίδα στα ράφια των καταστημάτων, των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων. Τα προϊόντα αυτά, με βάση το κοινοτικό κεκτημένο, φέρουν συγκεκριμένη ετικέτα (σήμανση στη συσκευασία τους), όταν περιέχουν σε ποσοστό πέραν του 0,9% γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.

2. Στην Κύπρο έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχει μεγάλη ευαισθησία γι’ αυτό το θέμα. Πολλές έρευνες της κοινής γνώμης έχουν αποδείξει ότι περίπου το 80% των Κυπρίων καταναλωτών δε θέλει να έχει στο πιάτο του γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Το ποσοστό των πολιτών που ζητούν περισσότερη πληροφόρηση είναι ακόμα πιο μεγάλο. Είναι επίσης γνωστό ότι τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα κυκλοφορούν ήδη στην κυπριακή αγορά. Πρόσφατη έρευνα του Γενικού Χημείου του Κράτους που επικεντρώθηκε στην κρίσιμη κατηγορία των ειδών διατροφής για παιδιά αποκάλυψε ότι σε σύνολο εξήντα τριών προϊόντων που είχαν υποβληθεί σε έλεγχο τα δώδεκα απ’ αυτά -που αντιστοιχούν σε ποσοστό 19%- περιείχαν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Επιπλέον, πολλά από αυτά δεν είχαν την αναγκαία σήμανση, ενώ άλλα έφεραν παραπλανητική σήμανση.

3. Είναι γνωστό ότι υπάρχουν νομοθεσίες σχετικά με τη σήμανση των προϊόντων που περιέχουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, όμως έχει διαπιστωθεί ότι οι καταναλωτές δε θα διευκολύνονται στην πράξη στην αναγνώριση των προϊόντων που περιέχουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, εάν το διαχωρισμό τους από τα συμβατικά ή “τα φυσικά προϊόντα” τον αναλάβει ο πωλητής.

4. Η θεσμοθέτηση της τοποθέτησης σε ξεχωριστό χώρο των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων είναι πάγιο αίτημα των οικολογικών οργανώσεων της Ευρώπης. Ήδη αρκετές αλυσίδες υπεραγορών έχουν υιοθετήσει το μέτρο αυτό και υπήρξε θετική αντίδραση από τους καταναλωτές.

Στα πλαίσια της περαιτέρω μελέτης της πρότασης νόμου και της ανταλλαγής απόψεων μεταξύ των μελών της επιτροπής και των εμπλεκόμενων φορέων κρίθηκε σκόπιμο να επέλθουν σε αυτό βελτιωτικές αλλαγές, ώστε οι πρόνοιες αυτές να συνάδουν με το κυπριακό σύνταγμα και το κοινοτικό κεκτημένο.

Ειδικότερα, σε σχέση με το κοινοτικό κεκτημένο, παρατίθενται τα εξής:

1. Το κοινοτικό κεκτημένο που διέπει τη σήμανση των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων και των ζωοτροφών περιλαμβάνει τους ακόλουθους κανονισμούς:

· Τον Κανονισμό (ΕΚ) με αριθμό 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 2003 για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και τις ζωοτροφές.

· Τον Κανονισμό (ΕΚ) με αριθμό 1830/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 2003 σχετικά με την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) και την ιχνηλασιμότητα τροφίμων και ζωοτροφών που παράγονται από γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς και για την τροποποίηση της Οδηγίας 2001/18/ΕΚ.

2. Οι κοινοτικοί αυτοί κανονισμοί, ως νομοθετικά μέτρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τυγχάνουν άμεσης εφαρμογής σε όλα τα κράτη μέλη, χωρίς να υπάρχει ανάγκη θέσπισης εθνικής νομοθεσίας για την υιοθέτησή τους, όπως γίνεται στην περίπτωση των κοινοτικών Οδηγιών. Συγκεκριμένα, και οι δύο κοινοτικοί κανονισμοί δεσμεύουν την Κύπρο ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την ένταξή της, την 1η Μαΐου 2004.

3. Σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα που περιέχουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, ο Κανονισμός 1829/2003 προβλέπει ότι τα εν λόγω τρόφιμα θα πρέπει απαραίτητα να πληρούν ειδικές απαιτήσεις σήμανσης, που απαριθμούνται στο άρθρο 13 αυτού. Οι απαιτήσεις αυτές καλύπτουν τις περιπτώσεις προσυσκευασμένων τροφίμων που περιέχουν τέτοιους οργανισμούς. Ωστόσο, μία πρόνοια του εν λόγω άρθρου προβλέπει ότι η διάθεση προς πώληση τροφίμων χωρίς προσυσκευασία ή σε μικρές προσυσκευασίες μπορεί να γίνει, μόνο εφόσον οι σχετικές πληροφορίες που απαιτούνται εκτίθενται με μόνιμο τρόπο στο εκθετήριο (ράφι) όπου τοποθετείται το τρόφιμο ή δίπλα από αυτό κ.λπ.

4. Παρόμοιες πρόνοιες σχετικά με τη σήμανση των προϊόντων που περιέχουν ΓΤΟ περιέχει και ο Κανονισμός 1830/2003. Ειδικότερα, το άρθρο 4(6) του κανονισμού αυτού υποχρεώνει τους φορείς διακίνησης τέτοιων προϊόντων να διασφαλίζουν ότι αναγράφεται σε ετικέτα ότι περιέχουν συγκεκριμένο γενετικά τροποποιημένο οργανισμό, ενώ για μη προσυσκευασμένα προϊόντα η φράση «το παρόν προϊόν περιέχει γενετικά τροποποιημένο οργανισμό» αναγράφεται στο εκθετήριο του προϊόντος ή δίπλα από αυτό.

Σε μεταγενέστερο στάδιο της εξέτασης της πρότασης νόμου, η επιτροπή απέστειλε στον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή κ. Μ. Κυπριανού επιστολή, με ημερομηνία 15 Σεπτεμβρίου 2005, με την οποία κοινοποιούσε αντίγραφο της εν λόγω πρότασης νόμου, ζητώντας από τον Ευρωπαίο Επίτροπο να την εξετάσει και να συμβουλεύσει την επιτροπή σχετικά με τη συμβατότητά της με το κοινοτικό κεκτημένο.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος, με επιστολή του ημερομηνίας 4 Νοεμβρίου 2005, πληροφόρησε την επιτροπή, μεταξύ άλλων, ότι η κοινοποιηθείσα πρόταση νόμου της επιτροπής διαβιβάστηκε στις υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας της Επιτροπής, ώστε να ανατεθεί η μελέτη της στην αρμόδια γενική διεύθυνση, καθώς και ότι η Επιτροπή εγκρίνει ή απορρίπτει εθνικές διατάξεις εντός έξι μηνών, αφού εξακριβώσει αν αυτές αποτελούν ή όχι μέσο αυθαίρετων διακρίσεων ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου ή συνιστούν ή όχι εμπόδιο στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Παράλληλα με τα πιο πάνω, στα πλαίσια της μελέτης της πρότασης νόμου, η επιτροπή ζήτησε από τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας να καταθέσει τις απόψεις της γραπτώς, με σκοπό η επιτροπή να έχει ολοκληρωμένη άποψη για τη διαμόρφωση του κειμένου της πρότασης νόμου, ώστε αυτό να μη συγκρούεται με το σύνταγμα και το κοινοτικό κεκτημένο, καθώς και την άποψή της κατά πόσο θα μπορούσε να αξιοποιηθούν οι διαδικασίες παρέκκλισης από το κεκτημένο στην περίπτωση αυτή που προβλέπει το άρθρο 95 της Συνθήκης περί Ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Η Νομική Υπηρεσία με πολυσέλιδη επιστολή της, ημερομηνίας 5 Οκτωβρίου 2005, κατέθεσε αναλυτικά τις απόψεις και τις εισηγήσεις της για τη βελτίωση της πρότασης νόμου, ώστε αυτή να μην παρουσιάζει ερμηνευτικά προβλήματα και να συνάδει τόσο με το σύνταγμα όσο και με το κοινοτικό κεκτημένο. Ειδικότερα, στην πιο πάνω επιστολή παρατίθενται, ανάμεσα σε άλλα, οι απόψεις, οι εισηγήσεις και οι επισημάνσεις της Νομικής Υπηρεσίας σχετικά με τα ακόλουθα:

1. Τη βελτίωση ή τη διαφοροποίηση της διατύπωσης της ερμηνείας ορισμένων όρων του σχεδίου νόμου, ώστε να μην υπάρχουν ερμηνευτικά προβλήματα, ή την πλήρη διαγραφή τους (π.χ. βελτίωση του ορισμού του όρου “πολυκατάστημα”, διαγραφή του ορισμού του όρου “διάθεση στην αγορά” και τροποποίηση του ορισμού του όρου “γενετικά τροποποιημένο τρόφιμο”, ώστε αυτό να συνάδει με το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό κανονισμό κ.λπ.).

2. Τη βελτιωτική τροποποίηση της πρόνοιας για επιβολή ποινών.

3. Τη μη αναγκαιότητα υποβολής της πρότασης νόμου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για έγκρισή της με βάση το άρθρο 95(5) της Συνθήκης περί Ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, διότι δεν εμπίπτει στην κατηγορία των νομοθετημάτων για τα οποία τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του άρθρου αυτού.

4. Το νέο άρθρο 22 της πρότασης νόμου είναι ασύμβατο με το άρθρο 28 του συντάγματος, εάν οι σχετικές υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό θα επιβάλλονται μόνο επί των μεγάλων καταστημάτων (πολυκαταστημάτων), αφού δεν υφίσταται αντικειμενική αδυναμία των μικρών καταστημάτων για τήρηση των εν λόγω υποχρεώσεων που να δικαιολογεί την απαλλαγή τους. Η πρόνοια αυτή προβαίνει σε διάκριση μεταξύ των καταστηματαρχών, χωρίς να υπάρχει ανομοιογένεια μεταξύ τους η οποία να καθιστά εύλογη και αντικειμενική τέτοια διάκριση και χωρίς να υπάρχει αναλογία μεταξύ αυτής της διάκρισης και του επιδιωκόμενου σκοπού. (Η Νομική Υπηρεσία παρέθεσε εκτενή σχόλια και σχετική για το θέμα αυτό νομολογία).

Η επιτροπή με βάση τις απόψεις/εισηγήσεις της Νομικής Υπηρεσίας διαμόρφωσε το κείμενο της πρότασης νόμου, ώστε, μεταξύ άλλων, να περιλαμβάνονται σ’ αυτό τα ακόλουθα:

1. Το νέο άρθρο 22, του οποίου οι διατάξεις προβλέπουν τα εξής:

α. Σε κάθε κατάστημα τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα τα οποία διατίθενται προς πώληση τοποθετούνται σε ειδικά διαρρυθμισμένο για το σκοπό αυτό χώρο, σε ξεχωριστά ράφια από τα μη γενετικά τροποποιημένα προϊόντα.

β. Πάνω στα ράφια και σε περίοπτη θέση τοποθετείται η πινακίδα όπου αναγράφεται ευκρινώς στην ελληνική, τουρκική και αγγλική γλώσσα η φράση “γενετικά τροποποιημένα προϊόντα”. Επισημαίνεται ότι η πρόνοια για τη χρήση των τριών πιο πάνω γλωσσών κρίθηκε σκόπιμη από την επιτροπή προς όφελος όλων των καταναλωτών που ζουν στην Κυπριακή Δημοκρατία.

γ. Η εφαρμογή της πιο πάνω πρόνοιας για τοποθέτηση πινακίδας σε ξεχωριστά ράφια δεν τυγχάνει εφαρμογής, όταν πρόκειται για ορισμένα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα για τα οποία, με βάση το συγκεκριμένο κοινοτικό κανονισμό, προβλέπεται ήδη η σήμανση των ραφιών λόγω του μικρού μεγέθους των προϊόντων αυτών.

2. Προσθήκη πρόνοιας με βάση την οποία προβλέπεται η επιβολή ποινών, είτε χρηματικής ποινής η οποία δε θα υπερβαίνει τις £3000 είτε φυλάκισης η οποία δε θα υπερβαίνει τους έξι μήνες είτε και των δύο ποινών μαζί.

3. Προσθήκη των ακόλουθων ορισμών, για τους σκοπούς του πιο πάνω νέου άρθρου, των όρων: “γενετικά τροποποιημένο τρόφιμο” (το οποίο παραπέμπει στην έννοια που αποδίδεται σ’ αυτό από το συγκεκριμένο κοινοτικό κανονισμό), “κατάστημα” και “καταστηματάρχης”. Επισημαίνεται ότι η επιτροπή έκρινε σκόπιμο οι διατάξεις του εν λόγω άρθρου να τυγχάνουν εφαρμογής τόσο στα μεγάλα όσο και στα μικρά καταστήματα, για να μη συγκρούεται με το άρθρο 28 του συντάγματος, και γι’ αυτό το λόγο απαλείφθηκε ο όρος “πολυκατάστημα”, που χρησιμοποιήθηκε αρχικά.

Υπό το φως των πιο πάνω, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος ομόφωνα εισηγείται στη Βουλή την ψήφιση της πρότασης νόμου σε νόμο όπως αυτή έχει τελικά διαμορφωθεί με βάση τα πιο πάνω, αφού τροποποιηθεί ο τίτλος της, ώστε αυτή να αναφέρεται ως «Ο περί Τροφίμων (Έλεγχος και Πώληση) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2007».

.

12 Ιουνίου 2007

 

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων