Αρχείο

    

Έκθεση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας για τους κανονισμούς που τιτλοφορούνται «Οι περί του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών

(Γενικοί) Κανονισμοί του 2007»

Παρόντες:

Νίκος Τορναρίτης, πρόεδρος Αντιγόνη Παπαδοπούλου
Γεώργιος Τάσου Αθηνά Κυριακίδου
Ανδρέας Θεμιστοκλέους Γιώργος Βαρνάβα
Γιάννος Λαμάρης Νίκος Κουτσού
Τάκης Χατζηγεωργίου  

Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας μελέτησε τους πιο πάνω κανονισμούς σε πολλές συνεδρίες, που πραγματοποιήθηκαν στο χρονικό διάστημα μεταξύ 3 Οκτωβρίου 2006 και 24 Απριλίου 2007. Στο στάδιο της μελέτης των κανονισμών κλήθηκαν και παρευρέθηκαν ενώπιον της επιτροπής εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονομικών, του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ).

Οι προτεινόμενοι κανονισμοί, οι οποίοι εκδίδονται με βάση το άρθρο 28 του περί του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (Ίδρυση και Λειτουργία) Νόμου, αποσκοπούν στην καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων του νόμου και εισάγουν νέες διατάξεις και πρόνοιες αντικαθιστώντας εξ ολοκλήρου τους προηγούμενους κανονισμούς, οι οποίοι έχουν καταργηθεί ήδη από τον πιο πάνω νόμο για το ΙΚΥΚ.

Ειδικότερα, οι προτεινόμενοι κανονισμοί ρυθμίζουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα θέματα:

· Την εκπόνηση των προγραμμάτων υποτροφιών.

· Τη διαδικασία διεκδίκησης και παραχώρησης υποτροφιών (δικαιούχοι, κριτήρια αξιολόγησης, ενστάσεις, περιπτώσεις αναστολής ή τερματισμού υποτροφίας).

· Τη διαδικασία παραχώρησης υποτροφιών σε δημόσιους υπαλλήλους.

· Τις υποχρεώσεις των υποτρόφων.

· Τη λειτουργία των επιτροπών επιλογής.

Όπως είναι γνωστό, ο νέος νόμος για το ΙΚΥΚ ψηφίστηκε από τη Βουλή πριν από μερικούς μήνες και συγκεκριμένα το Νοέμβριο του 2006. Ο νόμος αυτός προέβλεπε την αναβάθμιση και ενοποίηση της νομοθεσίας για το ΙΚΥΚ, ώστε να καταστεί πιο λειτουργική, καθώς και την εναρμόνισή της με το κοινοτικό κεκτημένο. Όπως αναφέρθηκε και στην έκθεση που είχε κυκλοφορήσει στην ολομέλεια του σώματος, στα πλαίσια της ψήφισης σε νόμο του νομοσχεδίου για το ΙΚΥΚ, τόσο το εν λόγω νομοσχέδιο όσο και οι προτεινόμενοι κανονισμοί είχαν εξεταστεί σε αρκετές συνεδρίες και από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας της προηγούμενης Βουλής. Ειδικότερα, οι εν λόγω κανονισμοί είχαν τύχει επεξεργασίας και αναθεώρησης από τη Νομική Υπηρεσία, ώστε να συνάδουν με τις πρόνοιες του επίσης αναθεωρημένου κειμένου του τότε νομοσχεδίου για το ΙΚΥΚ.

Με βάση τα πιο πάνω, η μελέτη των αναθεωρημένων κανονισμών συνεχίστηκε και κατά τη νέα βουλευτική περίοδο από την παρούσα Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας.

Στα πλαίσια της περαιτέρω μελέτης και επεξεργασίας των κανονισμών από την επιτροπή, επήλθαν, σε συνεργασία με το ΙΚΥΚ και τη Νομική Υπηρεσία, αρκετές αλλαγές, οι οποίες κρίθηκαν σκόπιμες για σκοπούς βελτίωσής τους και προσαρμογής τους στα νέα δεδομένα και στις εξελίξεις που προέκυψαν κατά την πορεία της εξέτασής τους, καθώς και για να συνάδουν με τις πρόνοιες του νέου νόμου για το ΙΚΥΚ.

Η επιτροπή για τη μελέτη των εν λόγω κανονισμών αφιέρωσε πολύτιμο χρόνο, ώστε να επιτευχθεί η ετοιμασία του αναθεωρημένου κειμένου των κανονισμών, εργασία που υπήρξε ιδιαίτερα επίπονη. Συγκεκριμένα, η επιτροπή κατά τη μελέτη των κανονισμών προσπάθησε να συντάξει νομοτεχνικά ένα κείμενο το οποίο να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης πραγματικότητας και ως εκ τούτου καταβλήθηκαν αρκετές προσπάθειες, ώστε να υπάρξει και η αναγκαία σύγκλιση απόψεων στα πολλά και διάφορα ζητήματα που απασχόλησαν και προβλημάτισαν την επιτροπή κατά τη διάρκεια της μελέτης τους.

Στα πλαίσια της εξέτασης των κανονισμών, υποβλήθηκαν αρκετά γραπτά υπομνήματα, υπό μορφή εισηγήσεων/παρατηρήσεων, για σκοπούς βελτίωσης των προνοιών τους τόσο από πλευράς του ΙΚΥΚ όσο και από πλευράς των κοινοβουλευτικών ομάδων ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις και του Δημοκρατικού Κόμματος, τα οποία έτυχαν προσεκτικής μελέτης από την επιτροπή. Οι εν λόγω εισηγήσεις/παρατηρήσεις, καθώς και όλες όσες τέθηκαν προφορικά και από τις υπόλοιπες κοινοβουλευτικές ομάδες και κόμματα τα μέλη των οποίων μετέχουν στην επιτροπή συζητήθηκαν στην επιτροπή και αρκετές απ’ αυτές έγιναν αποδεκτές στο βαθμό που ήταν εφικτό, μέσα σ’ ένα θετικό κλίμα συγκερασμού απόψεων, ώστε να επιτευχθεί η απαιτούμενη ομοφωνία.

Ειδικότερα, οι βελτιωτικές αλλαγές που επήλθαν, καθώς και τα διάφορα θέματα που απασχόλησαν την επιτροπή επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα:

1. Καθορίστηκε ο ορισμός του όρου “κοινωνικοοικονομική κατάσταση”, ώστε να σημαίνει το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο του υποτρόφου ή της οικογένειάς του που συνίσταται από την οικογενειακή κατάσταση και από τα κάθε μορφής εισοδήματα ή/και την κινητή ή ακίνητη περιουσία τους.

Οι εκπρόσωποι του ΙΚΥΚ επισήμαναν ότι η γενική διατύπωση του πιο πάνω ορισμού πιθανόν να δημιουργήσει ορισμένες πρακτικές δυσκολίες ως προς την εξεύρεση αποδεικτικών στοιχείων, κυρίως όσον αφορά την ακίνητη περιουσία, αλλά, όπως επισήμανε η Νομική Υπηρεσία, εκ των πραγμάτων αυτός είναι ο πιο αποδεκτός ορισμός που μπορεί να δοθεί χωρίς να δημιουργούνται αχρείαστες περιπλοκές, αφού το ΙΚΥΚ θα συνεχίσει να εφαρμόζει παρόμοια πρακτική με αυτή που ήδη εφαρμόζει.

2. Η ανάγκη θεσμοθέτησης του ποσοστού του 70% τουλάχιστο του συνολικού ποσού που περιλαμβάνεται στον εκάστοτε εγκεκριμένο προϋπολογισμό του ΙΚΥΚ, σύμφωνα με την οποία αυτό θα κατανέμεται σε προγράμματα για τα οποία η κοινωνικοοικονομική κατάσταση αποτελεί το βασικό κριτήριο επιλογής.

Η ανάγκη θεσμοθέτησης της πιο πάνω πρόνοιας απασχόλησε την επιτροπή και, όπως δήλωσαν οι εκπρόσωποι του ΙΚΥΚ, μέσα από την πρακτική που εφαρμόζει το ίδρυμα ήδη το αναφερόμενο ποσοστό διατίθεται για τον πιο πάνω σκοπό.

3. Σε σχέση με τις πρόνοιες που αφορούν τις γενικές προϋποθέσεις διεκδίκησης υποτροφιών, όπως αυτές αναλύονται στους κανονισμούς, προέκυψαν οι εξής προβληματισμοί και παρατηρήσεις και αποφασίστηκαν τα ακόλουθα:

α. Όσον αφορά την πρόνοια με βάση την οποία θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να ικανοποιείται το καθορισμένο στην προκήρυξη επίπεδο ακαδημαϊκής επίδοσης και ήθους, τέθηκε ο προβληματισμός για την ανάγκη παραμονής ή διαγραφής της λέξης “ήθος” από τη συγκεκριμένη πρόνοια των κανονισμών. Η πλειοψηφία της επιτροπής, μέσα από τη συζήτηση που έγινε, έκρινε ότι η λέξη θα πρέπει να παραμείνει, διότι ως προϋπόθεση και χαρακτηρισμός απαντά σε αρκετά επίσημα έγγραφα και επιπρόσθετα αφορά τους μαθητές και κατ’ επέκταση τη νεολαία μας, που θα πρέπει να τη χαρακτηρίζει το ήθος.

Τα μέλη της επιτροπής βουλευτές της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις δήλωσαν ότι προτίθενται να καταθέσουν σχετική τροπολογία στην ολομέλεια του σώματος, σύμφωνα με την οποία θα εισηγούνται τη διαγραφή της λέξης “ήθος”.

β. Όσον αφορά την πρόνοια με βάση την οποία θα πρέπει οι Κύπριοι άρρενες πολίτες να έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις ή να έχουν νόμιμα απαλλαγεί από αυτές, τέθηκε ως προβληματισμός το ζήτημα των περιπτώσεων απαλλαγής από τη στρατιωτική θητεία και το κατά πόσο θα έπρεπε να τροποποιηθεί η πρόνοια αυτή, ώστε να συνάδει με τις σχετικές αλλαγές που θα επέλθουν για το θέμα αυτό στον περί της Εθνικής Φρουράς Νόμο. Στα πλαίσια του προβληματισμού αυτού, κρίθηκε σκόπιμο από την επιτροπή να διαβιβαστεί προς την εκτελεστική εξουσία ότι θα πρέπει, όταν θα επέλθουν οι οριστικές αλλαγές στον πιο πάνω νόμο αναφορικά με την απαλλαγή από τις στρατιωτικές υποχρεώσεις, να προωθήσει και σχετική τροποποίηση για αναπροσαρμογή της επίμαχης πρόνοιας και στους εν λόγω κανονισμούς.

γ. Όσον αφορά την πρόνοια στην οποία προβλέπεται το ηλικιακό όριο για μεταπτυχιακές σπουδές, κρίθηκε σκόπιμο όπως αυτό αυξηθεί από το 35ο έτος στο 40ό έτος της ηλικίας.

δ. Όσον αφορά την πρόνοια που αφορά το εμπρόθεσμο της υποβολής της αίτησης για διεκδίκηση υποτροφίας, υπήρξε έντονος προβληματισμός από πλευράς της επιτροπής για το κατά πόσο θα μπορούσε να ρυθμιστούν και ορισμένες άλλες περιπτώσεις, πέραν αυτής που ήδη προβλέπεται, σύμφωνα με την οποία η αίτηση θα πρέπει να υποβληθεί από τον υποψήφιο μέχρι την ημερομηνία έναρξης των σπουδών του, εκτός αν το διοικητικό συμβούλιο αποφασίσει διαφορετικά.

Ειδικότερα, μέσα από τη συζήτηση που διεξήχθη στην επιτροπή κρίθηκε σκόπιμο τα θέματα αυτά να ρυθμιστούν, ώστε να επιτρέπεται η υποβολή αίτησης και στην περίπτωση:

«i. υποψηφίου ο οποίος έχει συμπληρώσει ήδη με ικανοποιητική πρόοδο το πρώτο έτος προπτυχιακών σπουδών του και έχει εγγραφεί στο δεύτερο έτος σπουδών, εφόσον δεν υπέβαλε στο παρελθόν αίτηση ή

ii. υποψηφίου ο οποίος ανεξάρτητα από το αν υπέβαλε στο παρελθόν αίτηση έχει συμπληρώσει ήδη με ικανοποιητική πρόοδο οποιοδήποτε έτος προπτυχιακών σπουδών του και έχει εγγραφεί στο επόμενο έτος σπουδών, εφόσον επεσυνέβησαν στο μεταξύ σοβαρά γεγονότα που επηρέασαν σημαντικά την κοινωνικοοικονομική κατάσταση του ιδίου και της οικογένειάς του.».

Η Νομική Υπηρεσία αναφορικά με τις πιο πάνω πρόνοιες επισήμανε ότι πιθανόν να υπάρξουν ορισμένες πρακτικές δυσκολίες και ιδιαίτερα με τη δεύτερη περίπτωση όσον αφορά τη σύγκριση που θα πρέπει να γίνει για την επιλογή και αξιολόγηση των υποψηφίων υποτρόφων και ειδικότερα των ακαδημαϊκών τους επιδόσεων (π.χ. σύγκριση απολυτηρίων υποψηφίων που αποφοίτησαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους).

Η επιτροπή σε σχέση με τα πιο πάνω, αφού επισήμανε ότι οι πρόνοιες που αφορούν τις πιο πάνω περιπτώσεις δε θα τυγχάνουν συχνής εφαρμογής, επειδή θα αποτελούν την εξαίρεση, έκρινε σκόπιμο να διαβιβάσει προς την εκτελεστική εξουσία αίτημα να μελετηθεί το ενδεχόμενο αύξησης του προϋπολογισμού του ιδρύματος από το επόμενο έτος.

ε. Όσον αφορά τις πρόνοιες σχετικά με τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ορισμένα πρόσωπα δε νομιμοποιούνται να διεκδικήσουν υποτροφία, μεταξύ άλλων, τροποποιήθηκε η διατύπωση της ακόλουθης πρόνοιας, η οποία έτυχε αρκετών βελτιώσεων, ώστε να ανταποκρίνεται στα σύγχρονα δεδομένα και να ρυθμίζει πιο ολοκληρωμένα τις περιπτώσεις όπου κατ’ εξαίρεση μπορούν να διεκδικήσουν υποτροφία, όταν οι γονείς των υποψηφίων αυτών διαμένουν στο εξωτερικό για υπηρεσιακούς ή επαγγελματικούς λόγους για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη:

«Πρόσωπα τα οποία κατά τη διάρκεια των τριών ετών πριν από την έναρξη των σπουδών τους δε διέμεναν σε περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπου το ίδρυμα μπορεί να διεξαγάγει αποτελεσματικό έλεγχο για τη συνδρομή των αναγκαίων προϋποθέσεων που απαιτούνται για τη διεκδίκηση υποτροφίας, για συνεχή περίοδο τουλάχιστο τριάντα μηνών και δεν κατοικούν μόνιμα στις πιο πάνω περιοχές ή των οποίων οι γονείς δεν εργάζονται και δε διαμένουν σ’ αυτές τις περιοχές...».

4. Στην πρόνοια που αφορά τα κριτήρια αξιολόγησης και την αποδοτέα βαρύτητα, κρίθηκε σκόπιμο να καθοριστούν ως πρόσθετα κριτήρια αξιολόγησης και επιλογής οι εξαιρετικές πράξεις αλτρουισμού που έχουν αναγνωριστεί από την κυβέρνηση και οι διακρίσεις σε διεθνείς ή ευρωπαϊκές πολιτιστικές ή αθλητικές ή άλλες δραστηριότητες.

Ειδικότερα, την επιτροπή απασχόλησε σοβαρά το θέμα κατά πόσο θα πρέπει πέραν των βασικών κριτηρίων αξιολόγησης και επιλογής, που είναι κυρίως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και η ακαδημαϊκή επίδοση, να καθοριστούν και ορισμένα άλλα πρόσθετα κριτήρια, ώστε να λαμβάνονται και αυτά υπόψη. Ήδη στους κανονισμούς, όπως αυτοί είχαν κατατεθεί, προβλέπονταν ως πρόσθετα κριτήρια, μεταξύ άλλων, η επιτυχία σε ορισμένες εξετάσεις, η γνώση ξένων γλωσσών κ.λπ. Αρχικά υπήρξε εισήγηση όπως τα πρόσθετα κριτήρια διαγραφούν εντελώς ως ένα μέτρο εξίσωσης όλων των παιδιών, ώστε να μην αδικούνται τα παιδιά των ασθενέστερων οικονομικά τάξεων, καθώς και αυτά που διαμένουν μακριά από αστικά κέντρα σε απομονωμένες περιοχές της υπαίθρου, τα οποία εκ των πραγμάτων αδυνατούν να παρακολουθούν φροντιστηριακά μαθήματα κ.λπ. Γι’ αυτό και η επιτροπή μετά από έντονο προβληματισμό κατέληξε στα πιο πάνω συγκεκριμένα κριτήρια.

5. Στην πρόνοια επίσης που αφορά την αξιολόγηση των υποψηφίων και ειδικότερα τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθούν οι μονάδες από το σύνολο των 100 μονάδων η επιτροπή μέσα από εποικοδομητική συζήτηση προέβη σε νέα αναλυτική κατανομή των μονάδων αυτών, την οποία έκρινε καλύτερη και δικαιότερη. Ειδικότερα, η αξιολόγηση των υποψηφίων χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, σ’ αυτήν όπου η κοινωνικοοικονομική κατάσταση δεν αποτελεί το βασικό κριτήριο αξιολόγησης και σ’ αυτήν όπου η κοινωνικοοικονομική κατάσταση αποτελεί το βασικό κριτήριο αξιολόγησης.

6. Στις υφιστάμενες πρόνοιες των κανονισμών που αφορούν ορισμένες περιπτώσεις μετεγγραφών των υποτρόφων είτε στον ίδιο είτε σε άλλο κλάδο σπουδών στο ίδιο ή σε άλλο εκπαιδευτικό ίδρυμα του εξωτερικού ή της Κύπρου κρίθηκε σκόπιμο να επέλθει περαιτέρω βελτίωση και διαμόρφωση. Ειδικότερα, με βάση τη διαμόρφωση που επήλθε, μεταξύ άλλων, προβλέπονται αναλυτικά για σκοπούς διαφάνειας όλες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ενδέχεται να τερματιστεί η υποτροφία των υποτρόφων λόγω μετεγγραφής τους. Επισημαίνεται ότι η επιτροπή είχε ετοιμάσει και προώθησε σχετική πρόταση νόμου, η οποία ψηφίστηκε σε νόμο από τη Βουλή στις 26 Απριλίου 2007, στην οποία, μεταξύ άλλων, γινόταν αναφορά στο θέμα των μετεγγραφών, ώστε οι πρόνοιες των κανονισμών να συνάδουν με αυτές του βασικού νόμου.

Υπό το φως των πιο πάνω, η επιτροπή, αφού διαμόρφωσε ανάλογα το κείμενο των κανονισμών και επέφερε σ’ αυτούς όλες τις αναγκαίες διορθώσεις και αλλαγές, ώστε να συνάδουν με όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, εισηγείται στη Βουλή την έγκριση των κανονισμών αυτών όπως αυτοί έχουν τελικά διαμορφωθεί, με την επιφύλαξη των μελών της βουλευτών της κοινοβουλευτικής ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις να καταθέσουν ενώπιον της ολομέλειας του σώματος μικρή τροπολογία όσον αφορά την πρόνοια για το “ήθος”, το οποίο περιλαμβάνεται στις γενικές προϋποθέσεις διεκδίκησης υποτροφιών.

 

 

30 Απριλίου 2007

 
     

    

     © Copyright 2000.  Η Βουλή των Αντιπροσώπων